๏ ข่าว ใน กรุง เทพ ฯะ

๏ คอเวิน แมนต์ สยาม ได้ จัด ให้ รับ แขก เมือง เข้า เฝ้า ณวัน จันทร์ เดือน สิบเอ็ด ขึ้น สิบ ค่ำ เวลา บ่าย ประมาณ สี่ โมง บ่าย ให้ เจ้า พนักงาน ฝ่าย กรมท่า ภา พวก อะเมริกัน เข้า เฝ้า ๚ะ

๏ เมื่อ ปี กลาย ใน หลวง ประเทศ สยาม ได้ โปรด ตั้ง ให้ หม่อม เจ้า ปฤษฎางค์ เปน ราชทูต ฝ่าย สยาม ประจำ ว่า ราชการ ที่ ประเทศ ยูไนเตดซเตศ คอเวิน แมนต์ ยูไนเตดซเตศ จึ่ง จัด ตั้ง ให้ เยนิรัล ฮอลเดอร์ แมน ที่ เปน กงซุล เยนิรัล ให้ เลื่อน ที่ ขึ้น เปน ราช ทูต ยูไนเตดซเตศ ประจำ อยู่ ใน กรุง เทพ เปน การ รับ คำนับ กัน ฯะ

๏ ครั้น ถึง เวลา กำหนด เจ้า คุณ กรมท่า ให้ เรือ กล ไฟ ลำ เล็ก ลง ไป รับ พวก อะเมริกัน นั้น ขึ้น มา ประทับ ที่ ศาล ต่าง ประเทศ นาย ต่าง ๆ ที่ ขึ้น เรือ ไฟ นั้น คือ เยนิรัล ฮอลเดอร์แมน ราชทูต ครู ดอก ตอ แมกดอนัลด์ ไวซ กงซุล นาย หนึ่ง มิศเตอ เย ดับเอลยู ตอรี่ เสมี่ยน ที่ ศาล กงซุล นาย หนึ่ง มาซเตอ เย ยี ตอรี่ ล่าม ที่ กงซุล นาย หนึ่ง ครู ดอกเตอคืน เปน ครู ประจำ ที่ ราชทูต อะเมริกัน นาย หนึ่ง ทั้ง ราชทูต ห้า นาย ด้วย กัน เมื่อ พวก นี้ ถึง ศาล ต่าง ประเทศ แล้ว มี เจ้า พนักงาน ขา กรมท่า ทหาร กอง หนึ่ง พวก แตร เครื่อง ฝรั่ง พวก หนึ่ง คำนับ รับ ที่ ท่า ศาล ต่าง ประเทศ แล้ว เจ้า พนักงาน ขา กรมท่า ได้ เชิญ ให้ แขก เมือง ประทับ หยุด อยู่ ก่อน เจ้า พนักงาน ยิง ปืน ใหญ่ สลุต คำนับ สิบสาม นัด แล้ว มี รถ มา รับ ราชทูต แล พวก ฃอง ราชทูต ด้วย แห่ ไป ถึง พระ บรม มหา ราชวัง ช้าง ดำ แล ช้าง เผือก ประดับ ด้วย เครื่อง สูง ครบ ออก คำนับ แขก เมือง ใหญ่ ครั้น ถึง พระ บรม มหา ราชวัง แล้ว ก็ รอ ประทับ อีก ภัก หนึ่ง สัก ครู่ หนึ่ง เจ้า พนัก งาน ถือ รับ สั่ง ออก มา เชิญ ให้ เข้า เฝ้า ใน ที่ เฝ้า นั้น ใน หลวง เสด็จ ออก พร้อม กัน กับ พระ บรม ราช วงษา นุวงษ อัคมหา เสนา บดี แล ขุนนาง ทั้ง ผู้ ใหญ่ ผู้ น้อย แต่ง ตัว เต็ม ยศ ยืน รับ ราชทูต อะเมริกัน กับ พวก ฃอง ท่าน พระยา พิพัฒ โกษา เบิก ความ ทูล บอก ชื่อ แขก เมือง ที่ เข้า มา เฝ้า แล้ว เยนิรัล ฮอล เดอร์แมน ทูล ให้ ทรง ทราบ ว่า ได้ รับ ตรา ตั้ง เปน ราช ทูต มา อยู่ กรุง เทพ แล้ว ได้ ถวาย ราชสาร ฃอง คอเวิน เมนต์ อะเมริกัน ใน หลวง ทรง โปรด แล้ว จึ่ง ตรัส ตอบ ว่า มี พระไทย ยินดี ว่า คอเวิน เมนต์ ยุไนเตดซะ เตศ ได้ ตั้ง ราชทูต แล ได้ ยก ให้ เยนิรัล ฮอลเดอร์ แมน เปน ราชทูต นั้น ด้วย ภอ เสด็จ ขึ้น แล้ว ราชทูต แล พวก ฃอง ท่าน ได้ คำนับ พูดจา ปราไสย กับ พระ บรม วงษา นุวงษ แล เสนา บดี ผู้ ใหญ่ ผู้ น้อย การ รับ แขก เมือง ครั้ง นี้ เปน อัน สม งาม ฝ่าย คน หลวง ประเทศ สยาม แล เปน ยศ สูง แก่ แขก เมือง ด้วย ๚ะ

กรม ใน พระบวร ราชวัง สถาน มงคล ณวัน พุฒ เดือน สิบเอ็ด ขึ้น สิบ สาม ค่ำ เวลา บ่าย สี่ โมง พวก แขก เมือง คือ ราชทูต อะเมริกัน แล คน ตาม ท่าน ได้ ขึ้น ไป เฝ้า วัง น่า การ เฝ้า ครั้ง นี้ เปน ที่ ยินดี งาม ทั้ง สอง ฝ่าย ๚ะ ๏ การ เล่น สนุกนี้ ใน ประเทศ สยาม ใน เดือน สิบเอ็ด ตั้ง แต่ วัน พุฒ เดือน สิบเอ็ด ขึ้น ค่ำ หนึ่ง จน วัน พุฒ เดือน สิบสอง ขึ้น สิบห้า ค่ำ ได้ มี ต่าง ๆ เช่น ว่า มา นี้

๏ ใน หลวง แล วัง น่า เสด็จ พระ ราชทาน พระ กระ ฐิน แล เจ้า นาย พวก ขุนนาง แล ราษฎร ทั้งปวง ได้ มี การ สนุกนี้ ทอด กระฐิน ตั้ง แต่ วัน เสาร์ เดือน สิบเอ็ด แรม ค่ำ หนึ่ง จน สิ้น กลาง เดือน สิบสอง จึ่ง ได้ จบ การ อย่าง นี้ ๚ะ

๏ ณวัน จันทร์ เดือน สิบเอ็ด แรม สิบ ค่ำ ใน หลวง เสด็จ วัด ประยุรวงษ พระ ราชทาน พระ กระฐิน วัด นั้น ใน วัน นั้น ๚ะ

๏ วัน พฤหัศบดี เดือน สิบเอ็ด แรม หก ค่ำ กรม ใน พระ บวร ราชวัง สถาน มงคล เสด็จ ไป ถึง ปาก น้ำ เวลา เช้า สี่ โมง ห้า มินิต ณวัน อาทิตย เดือน สิบเอ็ด แรม เก้า ค่ำ เสด็จ กลับ ขึ้น เวลา บ่าย ห้า โมง ๚ะ

๏ สาย โทรเลข ต่อ กรุง เทพ กับ ประเทศ ไซ่ ง่อน ๚ะ

๏ มี คำ เลื่อง ฦๅ กัน ว่า เพราะ การ หลง ของ เจ้า พนักงาน สยาม ที่ ออก ไป คน หนึ่ง ที่ เมือง มะตะบอง คอเวินแมนต์ สยาม ยอม ให้ พวก ฝรั่งเสศ จัด ตั้ง ทาง สาย โทรเลข รับ ทำ ต่อ ๆ กัน มา จน กระทั่ง ถึง กรุง เทพ ถ้า คน การ แล ของ จะ ครบ บริบูรณ์ ไม่ ขัด ขวาง แล้ว สาย โทรเลข อัน จะ ต่อ กรุง เทพ กับ เมือง ไซ่ ง่อน คง แล้ว เสร็จ แล ไม่ ช้า ชาว สยาม คง จะ รู้ ความ ตาม สาย โทรเลข ได้ ถึง ทุก ตำบล ทั่ว โลกย์ ที่ มี สาย โทรเลข ติด ต่อ กัน นั้น จะ สั่ง ความ แล รับ คำ ตอบ ใน วัน เดียว กัน ได้ แต่ ทาง ไกล ที่ สุด ใน พิภพ ถ้า จะ ต้อง คอย คำ ตอบ ด้วย กำปั่น ไฟ ต้อง คอย กัน เต็ม เรว ประมาณ สาม เดือน ถ้า จะ คอย คำ ตอบ ด้วย กำปั่น ใบ ต้อง คอย กัน สัก ปี ครึ่ง จึ่ง รับ ความ ตอบ กัน ได้ สาย โทรเลข นี้ กระทำ ให้ คน อัน อยู่ คละ ซีก พิภพ มา อยู่ ชิด เคียง กัน ห่าง กัน แต่ เพียง ทาง ครึ่ง วัน เท่า นั้น เอง ถ้า ใน คราว สมเด็จ พระบาท พระ นาง กล่าว แต่ ต้น แผน ดิน มิ ใคร่ อาจ พูด ว่า ไม่ กี่ ปี คน ใน กรุง เทพ จะ ส่ง ข่าว แล รับ ข่าว ตอบ ถึง ทาง ที่ สุด ใน โลกย์ นี้ ใน วัน เดียว กัน คน ทั้ง เมือง ใน คราว นั้น คง เยาะ คน อัน พูด เช่น นั้น ว่า เปน คน เสีย จิตร เปน บ้า ไป แล้ว แต่ ที่ จริง ไม่ กี่ เดือน ความ ที่ ว่า มา นี้ คง เปน แน่ แล คน ทั้ง โลกย์ คง ชม สรรเสริญ พระ ปัญญา แล ความ ดี ของ พระ บาท สมเด็จ พระปรมินทร มหา จุฬาลงกรณ์ พระเจ้า กรุง สยาม องค์ ปัตยุบัน นี้ ๚ะ

๏ ใน วัน เสาร์ เดือน สิบเอ็ด แรม ค่ำ หนึ่ง ปี นี้ เปน วัน ออก พระพรรษา ตั้ง แต่ วัน กำหนด นี้ พระภิกขุ ที่ รักษา ศีล จะ ไป เที่ยว ใน ป่า ใน ดงดร ที่ ถ้ำ มี เหว ให้ ชำ นาญ ฝ่าย วิปัสนา แล ไป พ้น จาก เขตร วัด ที่ อยู่ นั้น ก็ ได้ ไม่ ห้าม แล้ว แต่ มิ ความ สัทธา ฯะ

๏ จุด ดอก ไม้ ที่ วัง หลวง วัง น่า ฯะ

๏ วัน พฤหัศบดี วัน ศุกร แล วัน เสาร์ ตั้ง แต่ วัน ขึ้น สิบ ลี่ ค่ำ เดือน สิบเอ็ด จน แรม ค่ำ หนึ่ง เดือน สิบ เอ็ด ได้ มี การ ลอย กระทง แล จุด ดอก ไม้ ที่ แม่ น้ำ น่า พระตำหนัก วัง หลวง แล วัง น่า ครั้ง หนึ่ง แล ตั้ง แต่ วัน ศุกร ขึ้น สิบสี่ ค่ำ วัน เสาร์ วัน กลาง เดือน แล วัน อาทิตย แรม ค่ำ หนึ่ง เดือน สิบสอง จะ มิ การ ลอย กระทง จุด ดอก ไม้ ที่ แม่ น้ำ น่า พระ ตำหนัก วัง หลวง แล วังน่า อีก ครั้ง หนึ่ง จึ่ง จะ จบ การ เล่น การ สนุกนิ์ อย่าง นี้ ฯะ

๏ ณวัน เสาร์ เดือน สิบ เอ็ด แรม แปด ค่ำ คน เปน อัน มาก ได้ ชุมนุม กัน ที่ พระ เจดีย ปาก น้ำ ครั้น ถวาย นมัสการ แล้ว คน หนุ่ม ๆ ทั้ง ชาย ทั้ง หญิง แข่ง เรือ กัน แต่ การ แข่ง เรือ คราว นี้ ดี อยู่ อย่าง หนึ่ง คือ เปน การ สนุกนิ์ ปราศจาก การ พนัน กัน การ พนัน นั้น เปน การ ร้าย มี โทษ เปน อัน มาก ผู้ เล่น นั้น มัก เสีย ตัว ยับ เยิน จน ลง จน ต้อง เปน ทาษ เขา ใช้ คน ที่ เสีย นั้น มัก น้อย ใจ เสีย ใจ จน คิด ประหาร ชีวิตร ของ ตัว เพราะ การ โทมนัศ เพราะ เสีย การ เสีย ทรัพย จน เกิน ที่ จะ แก้ ได้ ฯะ

๏ ณวัน จันทร์ เดือน สิบเอ็ด แรม สิบ ค่ำ เรือ ลำ นี้ แล่น ออก จาก ปาก น้ำ ดาด ฟ้า เรือ ลำ นั้น เต็ม ไป ด้วย พวก กรมการ แล แขก ไทย เปน คน หัว เมือง ตรังกะนู จะ กลับ ไป บ้าน เมือง ของ ตัว ฯะ

๏ เขา ฦๅ กัน ว่า เจ๊ก ไหหลำ จะ มี การ แห่ เจ้า ออก จาก สุ้นเจ้า สามเล่น ณวัน อาทิตย เดือน สิบสอง ขึ้น เก้า ค่ำ จะ แห่ เรือ ลง ไป ถึง บางกอก ถัด นั้น มา อีก วัน หนึ่ง จะ แห่ บก ที่ ถนน สำเพง จะ เข้า ประตู เมือง ไป ตาม กำแพง เมือง ถึง เสาติงช้า แล้ว จะ วก ลง มา ถนน ใหม่ แล้ว จะ แห่ เจ้า กลับ ถึง สามเล่น แต่ จะ ต้อง มี เรือ กล ไฟ ลำ เล็ก จูง ลาก เรือ แห่ เจ้า กลับ ไป ไล่ ไว้ ใน ที่ เก่า นั้น ฯะ

๏ วัน พฤหัศบดี เดือน สิบเอ็ด ขึ้น สิบ สี่ ค่ำ เวลา พลบ ค่ำ เกิด ไฟ ไหม้ ใกล้ เคียง บ้าน เจ้าสัว จู ใต้ วัด ตีนเลน ลง ไป ไฟ ไหม้ ประมาณ สัก โมง หนึ่ง จึ่ง ดับ ได้ ฯะ

๏ เดี๋ยว นี้ ท้อง ฟ้า ไม่ มัว นัก ยัง เหน ได้ ชัด แต่ ไม่ ใหญ่ งาม เหมือน ใน เดือน สิบเอ็ด ไม่ ช้า ก็ จะหาย ไป ไม่ เปน อันเหน ได้ ใคร อยาก ดู ๆ จน เตม ตา เถิด ไม่ ต้อง กลัว อะไร ๚ะ

๏ เดือน สิบ เอ็ด ขึ้น สิบ สอง ค่ำ พวก จีน ใน กรุง เทพ ได้ มี การ แห่ ใหญ่ มี คน หนึ่ง ที่ เขา ว่า ผี เข้า คน นั้น นั่ง บน คม ดาบ หลาย ดาบ หลัง มัน พิง เหล็ก แหลม ๆ หลาย อัน ที่ หน้า มี เหล็ก กลม ยาว ทลุ แก้ม ทั้ง สอง ข้าง ถนน สำเพง ตั้ง แต่ เช้า จน ค่ำ เตม ด้วย จีน ออก แน่น ถนน คน ภาษา อื่น ที่ ออก มา ดู การ เล่น การ สนุกนี้ ของ พวก จีน ก็ มี บ้าง คน แต่ง ตัว ด้วย ผ้า ศรี ต่าง ๆ แล ถือ ธง ศรี ต่าง ๆ ถือ ฉาก มี อักษร ต่าง ๆ บ้าง คน ตี กลอง เป่า แตร ขลุ่ย ขี่ม้า ประ ดับ แปลก ประหลาด แล มี เด็ก ชาย แล เด็ก หญิง ที่ แต่ง ตัว สวย ๆ ตาม กระบวน แห่ ไป ด้วย หมู่ หนึ่ง ถือ เมงกร ตาม กระบวน แห่ นั้น พวก จีน ที่ ออก ใน กระบวน แห่ นั้น เปน คน พูด ภาษา จีน หลาย ภาษา ไม่ ถูก กัน ๚ะ

๏ ใน ปี นี้ น้ำ ฝน บริบูรณ นัก ณวัน จันทร เดือน สิบ เอ็ด ขึ้น สาม ค่ำ เวลา เช้า สี่โมง ครึ่ง น้ำ ขึ้น สูง ท่วม ฝั่ง แม่ น้ำ แล ขาด แต่ เพียง ฝา มือ เดียว จะ สูง เท่า น้ำ คราว น้ำ ท่วม เมื่อ เดือน สิบสอง ปี เถาะ เอก ศก จุลศักราช ๑๒๔๑ นั้น คราว นั้น น้ำ ท่วม จน ต้น ไม้ ใน สวน ต่าง ๆ ที่ กรุง ตาย เสีย ไป เปน อัน มาก ๚ะ

๏ ใน เดือน สิบเอ็ด พวก แขก มัก มี เทศการ อย่าง หนึ่ง เปน คราว ที่ พวก แขก อัน ถือ ลัทธิ เคร่ง ครัด มัก ไป เมือง เมกกะ เข้าโบถ แขก ที่ เมือง นั้น เปน การ ปลาย ปี ของ เขา ครั้น ถึง เดือน สิบ สอง ข้าง ขึ้น แล้ว เปน ปี ใหม่ ของ แขก แล การ ใหญ่ ที่ โบถ เมือง เมกกะ เปน อัน เลิก เสร็จ กัน ๚ะ

๏ คัด มา จาก หนังสือ จดหมาย เหตุ คือ เดลี่ เตลี แครฟะ อัน ออก ที่ เมือง เมลโบน ที่ เกาะ ออสแตรเลีย ณวัน อังคาร เดือน สิบ ขึ้น เจ็ด ค่ำ มี ความ ว่า คง เปน อัน จำ ได้ ว่า ใน เวลา เร็ว ๆ ที่ ล่วง ไป แล้ว กัป ตัน ลิโอโนเวนซ์ ผู้ บัด นี้ อยู่ ใน เมือง นี้ เพราะ ธุระ คน หลวง ประเทศ สยาม ถูก เกาะ แล ชำระ เพราะ บาด หมาย อัน ออก มา จาก ประเทศ นุเซาท์ เวลซ์ หา ว่า ได้ ขน แกะ อาไศรย ความ ไม่ จริง เมื่อ ภา ตัว กัปตัน ลิโอโนเวนซ มา ต่อ หน้า มิศเตอ แปนตัน ตระลาการ ฝ่าย โปลิศ ตระลาการ นั้น ปล่อย กัปตัน ลิโอโนเวนซ เพราะ คำ ให้ การ อัน ติด บาด หมาย นั้น ไม่ ยัน ให้ แน่น คำ หา นั้น แล บาด หมาย ให้ เกาะ นั้น บก พร่อง เสีย อย่าง อื่น ด้วย คำ หา นั้น เกิด ขึ้น แต่ การ อัน มี ต่อ กัน ที่ เมือง แคลน อินนิซ เมื่อ คริศ ศักราช ๑๘๗๘ คราว นั้น ทั้งสอง ฝ่าย นั้น ที่ จะ ขัด เคือง ไม่ เปน อัน สนิท เมื่อ ท่าน ตระลาการ มิศเตอ แปนตัน ให้ บาด หมาย เกาะ นั้น เปน อัน เลิก กัน กัปตัน ลิโอโนเวนซ ก็ ยอม จะ ใช้ ให้ แก่ โจทย ( คือ เวเธอซะปูน คน หนึ่ง ) เงิน อัน ควร โจทย จะ ได้ นั้น แต่ ตัว โจทย นั้น ไม่ ยอม รับ แต่ ขืน ไป ขอ บาด หมาย เกาะ ใหม่ ที่ เมือง ซิดนี แต่ ท่าน ตระลา การ ที่ เมือง ซิดนี ก็ เหน ความ ชนิด เดี่ยว กัน กับ มิศเตอ แปนตัน ว่า การ ผิด มิ ได้ ออก จึ่ง ไม่ ยอม สั่ง ให้ มี บาด หมาย ออก ใหม่ แม้น กัปตัน ลิโอ โนเวนซ นึก ใน ใจ ว่า การ ที่ เขา ทำ ต่อ ตัว นั้น ที่ จะ เกิด เพราะ ความ อิจฉา มาก กัปตัน ลิโอโนเวนซ ยัง ได้ ใช้ เงิน อัน ควร จะ ได้ แก่ มิศเตอ เวเธอซะปูน นั้น ครบ เสร็จ แล้ว คราว เกาะ นั้น การ เถาะแล ความ นั้น ได้ เลื่อง ฦา อึง ไป บัด นี้ เรา เหน ว่า เปน อัน ควร แก่ กัปตัน ลิโอโนเวนซ ที่ เรา จะ ลง ความ จริง ใหม่ นี้ อัน มา ถึง ความ รู้ ของ เรา แล้ว ๚ะ

๏ ของ ซึ่ง กัปตัน ลิโอโนเวนซ์ ได้ ซื้อ มา จาก เมือง วิกโตเรีย คือ ม้า ๒๒๐ ตัว ทั้ง เครื่อง สำหรับ รถ สำหรับ ม้า อย่าง งาม วิเลิศ ของ เหล่า นี้ ราคา มาก กว่า ๑๒๐๐๐ ปอน คือ ๕๖๐๐๐ บาท พวก ที่ มี ชื่อ ว่า วิกโตเรีย ซุลอยิคัลโซไซอิติ ได้ มอบ สัตว์ ต่าง ๆ ให้ กัปตัน ลิโอโนเวนซ์ ภา เข้า มา ถวาย ใน หลวง ที่ กรุง เทพ สัตว ต่าง ๆ นั้น คือ เอมู ตัว หนึ่ง แกงแครู ตัว หนึ่ง ออปอซัม ส่อง ตัว กิงโค หนู คินิบิก อย่าง ละ หลาย ตัว นก แก้ว ยี่สิบ สี่ ตัว นก กอกะตู สิบ ห้า ตัว นก อี คล ส่อง ตัว พวก ที่ มี ชื่อ ว่า ซิดนี่ ซุลอยิคัล โซไซอิติ ได้ มอบ สัตว ชื่อ เอมู สอง ตัว ให้ กัป ตัน ลิโอโนเวนซ์ ภา เข้า มา ถวาย ที่ กรุง เทพ พวก โซไซอิติ ทั้งสอง นี้ สำคัญ ว่า ใน หลวง ใน ประเทศ สยาม จะ พระ ราชทาน สัตว ช้าง แล สัตว แตบีร์ เปน ของ ตอบ แทน ๚ะ

๏ กัปตัน ลิโอโนเวนซ ได้ เช่า เรือ กล ไฟ มี ชื่อ เนลซัน บันทุก ของ เหล่า นี้ มา ส่ง ที่ ประเทศ สยาม เมื่อ เดิร ทาง มา นั้น สัตว นั้น ตาย บ้าง แต่ รอด มา มาก กว่า เคย ใน ทาง ทะเล ทาง ยาว ทาง ไกล เช่น นี้ ๚ะ

๏ ข่าว โทรเลข นอก ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน เดือน สิบ เอ็ด ขึ้น ค่ำ หนึ่ง เยนิรัล อะ ลิซัน รับ ตำแหน่ง แล้ว ให้ เปน แม่ กอง บังคับ กอง ทัพ ที่ จะ อยู่ รักษา ประเทศ อิยิปต์

๏ เปรซิเดนต์ พวก เสนาบดี ประเทศ อิตะลิ ใน คำ ชะบีจะ แก่ ผู้ ที่ ได้ ตั้ง ท่าน ว่า ซึ่ง จะ เปน มิตร ไมตรี กัน กับ ฝรั่งเสศ แล อังคริษ เปน การ สำคัญ นัก ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน เดือน สิบ เอ็ด ขึ้น สอง ค่ำ เมื่อ อราบี มา ปะ กัน กับ พวก กอมิติ ผู้ เปน พนักงาน ถาม นั้น ปะ ติเสศ ว่า มิได้ เปน ใจ เข้า กับ ผู้ อื่น ใน การ ฆ่า ชาว บ้าน แล เผา เมือง อะเล็กซันเดรีย แต่ ฟ้อง ท่าน เจ้า เมือง อิยิปต์ ว่า เปน ใจ เข้า กัน ให้ ตัว ขัด ขวาง พวก อัง คริษ แต่ ต้น มือ มา ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน เดือน สิบเอ็ด ขึ้น สี่ ค่ำ ตอเวิน แมนต์ อิยิปต ไม่ ยอม ให้ ทนาย อังคริษ ช่วย ว่า ความ ของ อรา บี ถ้า เดียว การ ชำระ อะราบี นั้น งด ไว้ ก่อน แล คอย คราว ที่ จะ ทำ ให้ แล้ว เสรจ กัน ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน เดือน สิบ เอ็ด ขึ้น ห้า ค่ำ แบเกอ ปาจา เตือน ให้ สร้าง กอง ทัพ อิยิปต์ ใหม่ ดัง นี้ ใน กอง นั้น ให้ มี ๑๓๐๐๐ คน พวก นาย กำกับ นั้น ให้ เปน แขก บ้าง อังคริษ บ้าง ให้ พวก ทหาร สำหรับ รักษา การ ใน เมื้อง มี ถึง ๑๕๐๐ คน ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน เดือน สิบ เอ็ด ขึ้น เจ็ด ค่ำ เซอ ยอน อัดยิ รับ ตำแหน่ง เปน แม่ กอง ทัพ ใหญ่ ที่ ช่อง ทะเล คือ ยิบรอลเตอ เซอ คาเนด วุลซี่ รับ ตำแหน่ง เปน แอดยุแตนต์ เยนิรัล

กอนโตรเลอ เยนิรัล ฝรั่งเสศ นาย กำกับ บาญชี ได้ ลง กำปั่น ไฟ จะ ไป ถึง ประเทศ อิยิปต์

๏ คน หลวง ตุรกี่ ใน หนังสือ ตอบ ถึง หมาย ของ ราช ทูต อังคริษ ได้ แจ้ง ความ ว่า เตม ใจ จะ คิด อ่าน ทำ สัญญา กับ อังคริษ ให้ การ ประเทศ อิยิปต์ ตก ลง กัน เปน อัน เสรจ ใน ทาง ซึ่ง เปน ที่ ไว้ ใจ ว่า ทำนอง อิ ยิปต์ จะ คง อยู่ อย่าง เดิม ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน เดือน สิบ เอ็ด ขึ้น แปด ค่ำ คอเวินแมนต์ อังคริษ ส่ง ให้ คอเวินแมนต์ ยุโรบ ต่าง ๆ คิด ตรอง ด้วย การ หมาย ของ แบเกอ ปาจา ที่ จะ จัด ลำดับ กอง ทัพ อิยิปต์ แล การ อื่น ใน เมือง นั้น ใหม่ ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน เดือน สิบเอ็ด ขึ้น เก้า ค่ำ คอเวินแมนต อียิปต ไม่ สู้ เตม ใจ แต่ ยอมให้ ทนาย อังคริษ ช่วย แก้ ความ ของ อะราบี่ คอเวินแมนต อิยิปต เหน ชอบ ใน ความ คิด ของ แบเกอ ปาจา ที่ จะ จัด กอง ทัพ อิยิปต

๏ กรุง ลันดัน เดือน สิบ เอ็ด ขึ้น สิบ ค่ำ คำ ฟ้อง อะราบี่ หา ว่า ยก ธง ซอ เลิก ตี กัน ไป พลาง เปน การ มารยา ให้ ได้ ที่ จะ ให้ กอง ทัพ ของ ตัว ถอย ออก ให้ ได้ แล เพราะ การ นั้น ใน เมือง อะเลกซัน เดรี่ย ถูก ไฟ ไหม้ ถูกโจร ผู้ ร้าย แล หา ว่า ขืน ทำ การ ณรงค์ เมื่อ ประเทศ อิยิปต เงียบ สงบ อยู่ แล หา ว่า ให้ เกด การ รบ กัน แล การ ฆ่า ฟัน ชาว ยุโรป นอก การ เรียบ ที่ เคย มี ใน การ ณรงค์ สงคราม ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน เดือน สิบเอ็ด ขึ้น สิบสอง ค่ำ พระองค์ เจ้า มิลาน พ้น ไม่ เปน อันตราย คน ร้าย ยิง ปืน หมาย ว่า จะ ประหาร ชีวิตร ท่าน แต่ หา เปน อันตราย ไม่ ๚ะ

๏ มี คำ สั่ง แล้ว ให้ เลิก กอง ทัพ ที่ ได้ เตรียม ไว้ เพื่อ การ ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน เดือน สิบเอ็ด ขึ้น สิบสาม ค่ำ ได้ หนัง สือ ฝาก ซึ่ง มี ไป มา ถึง กัน ใน เวลา สอง ปึ ฝ่าย อะราบี่ ฝ่าย คน หลวง ตุรกี แล ฝ่าย ปาชะ เจ้า เมือง อิยิปต ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน เดือน สิบ เอ็ด ขึ้น สิบ ห้า ค่ำ ที่ ชุมนุม ที่ ปาเลี่ยแมนต์ ได้ ตั้ง ข้อ ชอบ ใจ กอง ทัพ เพราะ การ กล้า หาญ คราว รบ ประเทศ อิยิปต์ ภอ ตั้ง ข้อ นี้ แล้ว พวก ชุมนุม นั้น ตั้ง ข้อ เลิก จน วัน ศุกร์ เดือน สิบ เอ็ด แรม สี่ ค่ำ

๏ กรุง ลันดัน เดือน สิบ เอ็ด แรม ค่ำ หนึ่ง มี ความ สดุ้ง ตก ใจ ที่ เมือง ไลยอนซ์ ว่า พวก โซซิอาลิศ จะ ทำ วุ่น วาย เข้า พวก ฝรั่งเสศ ได้ เพิ่ม เติม พวก รบ ให้ มาก ขึ้น

๏ อะดีเลด วัน เสาร เดือน สิบ ขึ้น สิบ ค่ำ ไฟ ไหม้ ใน ที่ เรียก คาเดน ปาเลศ เมือง ซิดนี่ ที่ อัน นี้ ได้ ใช้ เปน อินเตอร์นาเช่นเอล เอกซะฮิบิเช่น เปน การ ผู้ ร้าย ของ ใน ที่ นั้น ไหม้ หมด ใน โมง เดี๋ยว ของ ที่ เสีย นั้น ถึง ราคา ๕๐๐ ๐๐๐ ปอน คือ ๕ ๐๐๐ ๐๐๐ บาด

๏ กรุง ลันดัน เดือน สิบ เอ็ด แรม ส่อง ค่ำ เมื่อ เซอ คาเนต วุลซี่ ถึง ลันดัน แล้ว คน ทั้งปวง รับ เปน การ คำนับ แขง แรง

๏ กรุง ลันดัน ณวัน อังคาร เดือน สิบ เอ็ด แรม สี่ ค่ำ ที่ เมือง ไลยอนซ์ มี ความ สบาย ใจ มาก ขึ้น ด้วย ว่า จะ ไม่ เกิด วุ่น วาย แล้ว

๏ หนังสื้อ จด หมาย เหตุ คือ ไตมซ์ ใน ข้อ สำคัญ เรื่อง หนึ่ง แจ้ง ความ ว่า คอเวินแมนต์ อังกฤษ ไม่ ชอบ ใน ความ คิด ของ แบเกอ ปาจา ที่ จะ จัด ลำดับ กอง ทัพ อิยิปต์ ใหม่

๏ กรุง ลันดัน เดือน สิบ เอ็ด แรม ห้า ค่ำ กอมโตร เลอ ฝรั่ง เสศ แต่ นี้ ไป เขา จะ ไม่ ให้ นั่ง ใน ที่ ชุม นุม เสนาบดี อิยิปต

๏ พระองค เจ้า ปรินเซซ มะเรีย อิซะเบลละ เปน ลูก พี่ ลูก น้อง ข้าง คน หลวง ประเทศ บะเวเรีย แล เปน น้อง สาว สมเด็จ พระนาง เอมเปรศ ประเทศ ออสเตรีย ปรินเซซ องค นี้ จะ เปน ภรรยา ของ พระองคเจ้า ดุก ออฟ ยิโน อะ เสด็จ เปน ลูก พี่ ลูก น้อง ของ คน หลวง อิตะลี่ แล เปน น้อง ชาย ของ สมเด็จ พระนาง กวิ่น อิตะลี่ ด้วย พระ องค เจ้า ดุก องค นี้ ได้ มา เยี่ยม เยียน ใน หลวง ประเทศ สยาม นี้ ครั้ง หนึ่ง แล้ว

๏ กรุง ลันดัน เดือน สิบ เอ็ด แรม หก ค่ำ ราช ทูต อังกฤษ อัน ประจำ อยู่ ที่ กรุง กอนซะตันไตโนเปล จะ ไป ถึง ประเทศ อิยิปต จะ เปน ผู้ ช่วย คิด การ ให้ การ ใน ประเทศ นั้นเรียบ ร้อย ลง คน หลวง ตุรกี ไม่ เตม ใจ ใน การ นี้

๏ ปรินซ บิศมาก ไม สบาย ไป แล้ว หมอ ที่ รักษา นั้น ห้าม มิ ให้ ท่าน ทำ การ ท่าน ทำ แต่ เพียง ลง ลาย มือ ไซน ใน การ อัน จำ ต้อง ทำ นั้น ๚ะ

๏ มิศเตอ ฮะนะบุซะ กลับ มา ยัง เมือง ซิมอโน ซิกี แล้ว เมื่อ ท่าน มา จาก กรุง ประเทศ โกเรี่ย กอง ทัพ จีน ยัง อยู่ ที่ กรุง นั้น มิศเตอ กอนดัน ค้าง อยู่ รับ ว่า ราชการ ญี่ปุ่น แทน ราชทูต มิศเตอ ฮะนะบุซะ ทูล ลา คน หลวง โกเรี่ย แล้ว จึง ได้ มา คราว นั้น ท่าน นำ มิศเตอ กอนดัน แล มิศเตอ ไนโต แล นาย ทหาร สิบเอ็ด คน เข้า เฝ้า ด้วย ๚ะ

๏ ไดอินกุน บิดา คน หลวง ประเทศ โกเรี่ย แล หัว หน้า ใน การ กระบถ เปน โทษ แล้ว คน หลวง ประเทศ จีน บังคับ ให้ เนรเทศ เสีย ให้ เอา ไป ไว้ ใน เมือง เปาติงฟู ใน หัว เมือง จิลี่ ห้าม มิ ให้ กลับ ไป เมือง โกเรีย อีก เลย พวก โกเรีย ที่ กรุง ปีกิง ยุ พวก ตะซุง ลิยาเมน อย่า ยอม ให้ เสีย เงิน ๕๕๐๐๐๐ เหรียน ซึ่ง เปน เงิน ปรับ ทำ ขวัญ นั้น การ จริง นั้น ยัง มัว อยู่ ยัง ไม่ ปรากฎ แน่ ฯะ

๏ มี ข่าว แต่ เมือง ไฮพง ว่า กอง ทัพ จีน เลิก กลับ มา จาก ประเทศ ญวน แล้ว การ นี้ เปน สำคัญ ให้ เข้า ใจ ว่า พวก จีน ตั้ง ใจ จะ เลิก ไม่ เกี่ยว ก้อง ใน ธุระ ญวน ต่อ ไป ฯะ

๏ เข้า ที่ เมือง ฟุเจา ปี นี้ งาม ดี เข้า ปลา ที่ กรุง ปีกิง ปี นี้ งาม ดี ด้วย ฯะ

๏ ที่ เมือง นี้ ใน เดือน สิบ หญิง จีน คน หนึ่ง คลอด ลูก สาม คน การ เช่น นี้ มี แต่ นาน ๆ คราว หนึ่ง การ นี้ เปน คราว แรก ที่ ต้อง จด ใน บาญชี สำมโน ครัว ที่ ฮ่องก่อง ว่า ใน ครัว หนึ่ง แม่ หนึ่ง คลอด บุตร สาม คน ใน คราว เดียว นั้น บิดา มารดา ลูก ทั้ง สาม นั้น รับ รางวัน หลวง แต่ ท่าน เจ้า เมือง ฮ่องกง แล้ว ฯะ

๏ ที่ ดิน คอด กลาง คือ ปนามา แผ่น ดิน ไหว นัก จน คน กลัว เปน อัน มาก ครอบ ครัว หลาย ครัว หนี ไป อยู่ ใน ทุ่ง ใน นา ไม่ อาจ อยู่ ใน เมือง ทาง รถ ไฟ ก็ เสีย ไป หลาย แห่ง เขา ไฟ ซิริควิ จับ ลุก ไหม้ อีก แล้ว เขา ไฟ นี้ เงียบ มา นาน หลาย ปี แล้ว ฯะ

๏ คัด มา แต่ จด หมาย เหตุ ลันดัน แอนด์ ไจนา เอกซะ เปรซ เดือน สิบ แรม เก้า ค่ำ แล จด หมาย เหตุ อื่น ๆ

๏ คน หลวง สมเด็จ พระนาง กวีน แล คน ตาม เสด็จ อยู่ ที่ บาลโมรัล ปรินซ แล บรินเซซ ออฟ เวลซะ อยู่ ที่ อะเบอเคลดี พระองค เจ้า ดุก แล ดะเจซ ออฟ เอเดน เบิก จะ เสด็จ กลับ มา ยัง ประเทศ อิงแลนด วิก หน้า คน หลวง แล อัคมะเหษี ประเทศ ครีซะ ออก จาก ลันดัน แล้ว จะ เที่ยว ประภาษ ที่ ประเทศ ยุโรป ฯะ

๏ กำปั่น กล ไฟ หุ้ม เหล็ก อัน มี ชื่อ ออเดซิอัซ จะ เข้า ที่ แท่น กำปั่น กลไฟ ลำ ใหญ่ อัน มี ชื่อ ไอรันดุก เปน เรือ ที่ แม่ ทัพ เรือ จะ อยู่ แล จะ เปน เรือ ใช้ ธง แม่ ทัพ ใน ฝูง เรือ รบ ที่ ชะเล ประเทศ จีน เรือ ลำ นี้ ออก จาก ประเทศ อิงแลนด แล้ว เรือ รบ ชื่อ ไตรอัมฟะ เรือ ธง แม่ ทัพ ใน ฝูง เรือ ที่ ทะเล ปะซิฟิก กลับ มา ถึง เมือง โปดซะมัธ แล้ว จะ เฉ่ง เงิน กัน พวก อังคริษ จัด การ จะ ให้ เรือ ลูก ค้า มี เครื่อง อาวุธ ภา เปน กำลัง หนุน ช่วย ได้ คราว เกิด เหตุ ๚ะ

๏ คราว พวก ที่ นับถือ พวก โบนะบาด ชุมนุม กัน เกิด วุ่น ที่ ชุมนุม นั้น ใน กรุง ปารีศ คน หลวง ประเทศ คริชะ ได้ รับ เครื่อง อิศริยยศ ฝรั่งเศศ คือ แกรนด กรอซ ออฟ ที ลีเยียน ออฟ ฮอนอร์ ๚ะ

๏ คอเวินแมนต์ เยระแมน เอา ใจ ใส่ ใน การ จะ ขุด คลอง ให้ ทะเล นอทซี แล ทะเล บอลติก เปน ทาง อัน เรือ เดิร ถึง กัน ได้ ริโปด ราชการ แจ้ง ความ ว่า เหตุ ที่ เกิด ขึ้น ที่ ทาง รถไฟ ที่ เมือง ฮุกซะเตติน คน ตาย ถึง เจด สิบห้า คน คน ตั้ง ตัว เปน พัก พวก หมู่ หนึ่ง จะ ช่วย คน เยระแมน ไป ตั้ง ตัว ให้ อยู่ เปน กอโลนี่ ที่ เกาะ นุกินี่ ให้ เปน ประเทศ ขึ้น กับ เยรมะนี่ การ กั้น เมือง เมตซ์ ด้วย ค่าย แล ป้อม เสร็จ แล้ว พระชนม์ พรรษา สมเด็จ พระ นาง เอมเประศ เปน ที่ กำหนด พระชนม์ พรรษา ถึง เจด สิบสอง แล้ว คน ทั้ง บ้าน ทั้ง เมือง ได้ รักษา ให้ สม พระเกียรติยศ ๚ะ

๏ บาญชี ที่ ส่ง ให้ พวก ปฤกษา ราชการ ที่ สอง ให้ เหน ว่า เงิน ขาด ปี กลาย ถึง ๒๗ ๕๐๐ ๐๐๐ ฟลอริน แล เงิน ที่ จะ ต้อง เบิก ใช้ ปี นี้ เกิน เงิน ที่ จะ เข้า ถึง ๒๖ ๐๐๐ ๐๐๐ ฟลอริน ( เงิน พลอริน เปน เงิน แผ่น ราคา สัก สาม สลึง ) หนังสือ จด หมาย เหตุ ต่างๆ ใน ประเทศ ฮอแลนด ติ การ ที่ เมือง อาจิ่น ที่ เกาะ ซะมาตรา เปน อัน มาก ๚ะ

๏ สมเด็จ พระเจ้า เอมบีเรอร์ แล สมเด็จ พระนาง เอมบีระศะ เสด็จ กลับ ออก จาก เมือง มอซะโก เข้า เมือง ปีเตอร์ออฟ

๏ ตะภาน สำหรับ รถไฟ จะ ข้าม แม่ น้ำ ตะเระวะ ใน ประเทศ ฮังแครี่ พัง ลง เมื่อ แถว รถไฟ กำลัง ข้าม อยู่ รถ บ้างคัน ตก ใน แม่ น้ำ พวก ทหาร ยี่สิบ เจด คน เปน บาด แผล เจบ ตาย แล คน อื่น เปน อัน มาก เจบ ลำบาก นัก ทั้ง กระษัตร แล พระนาง กวิน ประเทศ ซักโซนี่ กำลัง เยี่ยม เยียน สมเด็จ พระเจ้า เอมบีเรอร์ ประเทศ ออซเตรีย ใน เมือง นั้น เขา กำลัง เรี่ย ไร เกบ เงิน สำหรับ จะ ช่วย คน ที่ เปน เคราะห์ ร้าย ทรัพย สูญ หาย ด้วย น้ำ ท่วม ใน เมือง นั้น ๚ะ

๏ กระษัตร ประเทศ อิตะลี่ กับ เจ้า คือ ดุก ออฟ เอออซะตะ แล เสนาบดี ผู้ จัด ว่า การ สำหรับ เมือง เสรจ ไป ถึง ที่ น้ำ พึ่ง ท่วม นั้น พระองค์เจ้า คือดุก ออฟ ยิโนอา สู่ ขอ พระองค์ เจ้า มะไรอะอิซะเบละ พระราช ธิดา พระเจ้า กรุง ปเวเรีย แล้ว คง จัด การ กล่าว กัน เปน การ วิวาห มงคล ฝน ตก นัก ใน หัว เมือง ข้าง เหนือ ใน ประเทศ อิตะลี่ ๚ะ

๏ ที่ เมือง นี้ ใน หลวง เสด็จ ทอดพระเนตร ดู กอง ทัพ หลวง ที่ กรุง โกเปนแฮเคน ที่ เมือง นั้น ได้ ต่อ เรือ รบ ใหญ่ ลำใหม่ ราง น้ำนัก ถึง ๒๖๐๐๐ ตัน กำลัง ถึง ๒๕๐๐ ม้า พึ่งเอา ลง น้ำ แล้ว ๚ะ

๏ ซีรี่ฟ ท่าน เจ้า เมือง เมกกะ กรุง ประเทศ อะเรเบีย ถูก ถอด จาก ตำแหน่ง แล้ว คน หลวง ตุรกี เลิก ไม่ อ้าง ว่า เปน เจ้า ประเทศ เนอรซิรอส คน หลวง ตุรกี เคือง นัก เพราะ แบเกอ ปาจา ไป แล้ว ๚ะ

เรือ ไฟ ชื่อ รอเบิด อี ลี่ เสีย ด้วย ไฟ ไหม้ ที่ แม่ น้ำ มิซซิปปี่ คน เสีย ประมาณ สัก ยี่สิบ คน

๏ เซอ ยอน โปบะเอนนะซิ ที่ จะ ไม่ กลับ ว่า ราชการ เปน เจ้า เมือง ฮองกอง อีก ๚ะ

๏ ณะวัน จันทร เดือ น สิบ ขึ้น สาม ค่ำ ซิตะวาโย ถึง เมือง แกบเตานะแล้ว รุ่ง ขน อีก วัน หนึ่ง จึ่ง ได้ ลง จาก กำปั่น ขึ้น บก ๚ะ

๏ ปี นี้ ก่อแฟ ที่ เกาะ นี้ ตาม บาญชี่ย ราชการ คาด คะเน ว่า ได้ ที่ เกาะ นั้น ถึง ๑ ๐๓๐ ๘๐๐ หาบ ๚ะ

๏ ณะวัน อังคาร เดือน สิบสอง ขึ้น ๔ ค่ำ เวลา เช้า ใน หลวง เสด็จ ไป เกาะ บาง ปะอิน พระราชทาน พระกะฐิน

๏ ณะวัน จันทร์ เดือน สิบเอ็ด ขึ้น สิบเอ็ด ค่ำ เวลา สอง ทุ่ม เสศ เกิด เพลิง ไหม้ ที่ ตำบล ใต้ ปาก คลอง บาง พลัด ๏ ณะวัน จันทร์ เดือน สิบเอ็ด แรม สอง ค่ำ เวลาย่ำ ค่ำ กับ ๕ นาที ไฟ ไหม้ แพ นาย เปรม แขก ซึ่ง จอด อยู่ ท้าย วัด ราชาธิวาศ เรือ ลาด ตระเวน รีบ มา ช่วย ดับ เพลิง

๏ ครู สมิท ขอบ ใจ ท่าน ทั้งหลาย เปน อัน มาก ที่ จัด ข่าว แล เรื่อง ราว มา ให้ ลง พิมพ์ นั้น แต่ ขอ ให้ ท่าน ส่ง หนังสือ มา ถึง โรง พิมพ์ แต่ เนิ่น ๆ สัก สอง วัน สาม วัน ก่อน หนังสือ สยาม ไสมย ที่ จะ ออก นั้น ถ้า กระชั้น นัก ไม่ ทัน เก็บ ไม่ ทัน จัด ที่ ใส่ ความ นั้น ได้

๏ คำ เตือน สติ คน ทั้งปวง ๚ะ

๏ ถ้า จะ ให้ การ ชีวิทร เปน อัน สำเรจ จง หมาย การ ไว้ ให้ แน่ ตั้ง ใจ ให้ แม่น ขอ ให้ พระเยซูเจ้า ช่วย ให้ ได้ สำเรจ การ ดี แม้น จะ เปน คน จน ไม่ มี ใคร รัก ไม่ มี ใคร รู้ จัก ตัว แม้น จะ นุ่งห่ม แต่ ผ้าผ่อน หยาบ ๆ เปน คน อด อยาก ตก อยู่ ใน ที่ ต่ำ ที่ สุดชั่ง เถิด การ ของ ตัว จง ทำ ให้ เตมใจ ด้วย ความ เพียร หมาย การ ข้าง น่า ข้าง สูง ไว้ ถ้า มานะ ทำ ตาม หมาย ไว้ นั้น คง ดี ขึ้น คง สูง ขึ้น ๚ะ

๏ ข้าพเจ้านาย วรรณ ขอ แจ้ง ความ แก่ ท่าน ทั้งหลาย ทั้งปวง ให้ ทราบ ทั่ว กัน ว่า ด้วย ข้าพ เจ้า ได้ ตำรา ที่ จะ แก้ อหิวาตะกะโรค ไว้ ตั้ง แต่ ณวัน พฤหัษบดี เดือน เจ็ด ขึ้น ค่ำ หนึ่ง ปี มะเมีย จัตวา ศก ได้ ทำ ยา นั้น ขึ้น ไว้ แล้ว ครั้น มี ชาย หญิง ถูก ข่าว ถาม ของ ชาว บ้าน ที่ ใกล้ เคียง เปน โรค อย่าง นั้น ขึ้น ก็ ได้ ลอง รักษา ให้ ยา นั้น กิน ดู ได้ เหน ว่า ยา นั้น มี คุณ ประเสริฐ โดย แท้ ด้วย ผู้ ที่ เปน โรค อย่าง นี้ กิน ยา ของ ข้าพเจ้า ไม่ ใคร่ จะ ถึง สาม ครั้ง ก็ หาย โดย มาก ข้าพเจ้า ได้ รักษา ใน ระวาง เดือน เจ็ด ทั้ง เดือน รวม ทั้ง ชาย ทั้ง หญิง สิบ ห้า คน ก็ หาย ทุก คน ไม่ มี ใคร เปน อันตราย แต่ สัก คน หนึ่ง จึง ได้ เหน ว่า โรค อย่าง นี้ ถ้า จับ เปน แก่ ผู้ ใด เข้า แล้ว ก็ เปรียบ เหมือน งู ที่ มี พิษม์ ขบ กัด เอา ผู้ นั้น เข้า แล้ว ถ้า ยา ที่ หมอ รักษา นั้น มี กำลัง น้อย กว่า โรค ไม่ ภอ ที่ จะ ตัด กำลัง พิษม์ โรค นั้น ได้ ก็ คง เปน อันตราย แก่ ชีวิทร ข้าพ เจ้า จึง เหน ว่า ชีวิทร เปน ที่ รัก ของ สัตว์ ทั้ง หลาย ทั่ว หน้า ควร จะ รักษา ไว้ ให้ ยืน ยาว ต่อ ไป ถ้า ท่าน ผู้ ใด ไทย จีน พม่า มอญ ชาย หญิง ไพร่ ผู้ดี มี จน จะ เปน คน ชนิด ใด ที่ สุด จน กระทั่ง ถึง คน ที่ มี เวร อริร้าว ฉาน อยู่ แก่ ข้าพเจ้า ก็ อย่า ได้ มี ความ รังเกียร ถ้า เปน โรค ขะง่าง นี้ แล้ว ให้ รีบ มา หา มา บอก ข้าพเจ้า โดย เร็ว เถิด ข้าพเจ้า จะ ไป รักษา ให้ ยา กิน ไม่ คิด เอา ค่า จ้าง รางวัน แล สิน บน ถ้า คน คนาถา ไม่ มี ที่ อาไศรย ก็ ขอ ให้ เอา ไป ไว้ ที่ โรง ของ พระ พิเรนทร เทพ ด้วย พระ พิเรนทร เทพ ได้ เหน ใน คุณ ยา ขนาน นี้ ได้ ช่วย ข้าพเจ้า ลง ทุน ทำ ยา แล จัด หา เครื่อง ยา ให้ แก่ ข้าพเจ้า เพื่อ ท่าน จะ ได้ ส่วน อานิ สงษ์ แห่ง ความ เมตา บ้าง แต่ ขอ อย่า ให้ ท่าน ทั้งปวง เข้าใจ ว่า จะ เปน การ อวด อ้าง ความ ดี ความ วิเสศ ขอ ให้ ท่าน เข้าใจ ว่า เปน เหตุ เพราะ ข้าพเจ้า เปน มนุษ ก็ มี ความ เมตา แก่ มนุษ เหมือน กัน นั้น อย่าง หนึ่ง เพราะ เหน คุณ ยา นั้น วิเสศ ประสิทธิ อย่าง หนึ่ง ถ้า ผู้ ใด เปน โรค อย่าง นี้ ลง ตั้ง แต่ ครั้ง หนึ่ง จน ถึง สอง ครั้ง ถ้า กิน ยา ลง ไป ได้ ยา ตก ถึง ท้อง นิ่ง อยู่ ได้ เพียง ยี่สิบ มินิต ข้าพเจ้า จะ รับ ประกัน ว่า ไม่ ตาย ด้วย โรค นั้น เปน แม่น แท้ ถ้า เกิน กว่า ๔ ครั้ง ขึ้น ไป ฤา ผิด ยา เพราะ หมอ ให้ กิน ยา เข้า ไป ก่อน จะ รับ ขาด ที่ เดียว ยัง ไม่ ได้ แต่ ถึง กระนั้น ก็ คง จะ แก้ ไข ไว้ ให้ จง ได้ ไม่ ทอด ทิ้ง ขอ ท่าน จง มี ความ รัก ใน ชีวิตร แล เชื่อ ใน คุณ ยา เชิญ ไป หา ข้าพเจ้า ที่ อยู่ ของ ข้าพเจ้า นั้น อยู่ ที่ แถว ตึก ริม ถนน เฟื่อง นคร มี เลข ติด เปน นำเบอร กำหนด ๓๑๑ ฟาก บ้าน ท่าน พระยา อนุชิต ชาญ ไชย ข้าพเจ้า จะ ทำ ป้าย ไว้ ให้ เหน เปน สำคัญ ถ้า คน ยาก จน เปน ลง แล้ว ญาติ พี่น้อง คน ใด คน หนึ่ง จะ วิ่ง มา หา มา ตาม ข้าพเจ้า ให้ ถือ ขวด เล็ก ๆ ภอ จุ น้ำ สัก ถ้วย ชา หนึ่ง ติด มือ มา ด้วย จะ ได้ ใส่ น้ำ กระสาย ไป ละลาย ยา กิน แจ้ง ความ มา แต่ ณวัน พฤหัษบดี เดือน บุรพาสาธ ขึ้น เจ็ด ค่ำ ปี มะเมีย จัตวาศก ๚ะ

ความ ปราถนา จะ ให้ ออก สอง อย่าง อย่าง หนึ่ง จะ ให้ ออก ทุก วัน เว้น แต่ วัน อาทิตย อีก อย่าง หนึ่ง ให้ ออก เจด วัน ครั้ง หนึ่ง เสมอ มิ ให้ ขาด เมื่อ คน ทั้ง ปวง ตั้ง ใจ ซื้อ เปน อัน มาก คง สำ เร็จ การ คง ได้ อ่าน หนังสือ จดหมาย เหตุ ราคา ถูก ๆ ด้วย แต่ บัด นี้ จะ ออก จดหมาย เหตุ สยาม ไสมย นี้ เดือน ละ คราว ๆ ไป ก่อน ๚ะ

๏ สยาม ไสมย ที่ จะ ออก พลาง เดือน ละหน นั้น จะ ขาย ปลีก ฉบับ ละ สลึง

๏ ถ้า รับ เอา ตลอด ปีแล้ว ใช้ เงิน ล่วง น่า ราคา ปี ละ หก สลึง คือ สิบ สอง ฉบับ ๚ะ

๏ ค่า บอก ถึง ห้าง ขาย ของ ถึง การ เลลัง แล ของ ซึ่ง จะ ขาย นั้น ฤๅ บอก ความ ของ คน ซึ่ง จะ หา การ ฤๅ แจ้ง ความ ต้อง การ ของ ตัว จะ คิด เอา บันทัด ละ สลึง คราว แรก ถ้า ซ้ำ จะ คิด เอา บันทัด ละเฟื้อง ถ้า จะ ลง ความ ถึง ปี จะ คิด ราคา อย่าง หนึ่ง แล้ว แต่ จะ ตก ลง กัน ๚ะ

๏ ถ้า คน จะ เข้า กัน ซื้อ ถึง หก ฉบับ จะ คิด เอา แต่ ค่า ห้า ฉบับ คือ จะ ยก ให้ หนึ่ง ใน หก ๚ะ

๏ จดหมาย เหตุ นี้ เจ้า ของ จะ ส่ง แต่ เพียง เปน แห่ง ๆ ผู้ ซื้อ ต้อง ไป รับ ใน ตำบล ต่าง ๆ ซึ่ง จะ หมาย ไว้ นั้น ๚ะ

๏ บัด นี้ ผู้ ที่ จะ ซื้อ จดหมาย เหตุ สยาม ไสนย นี้ จะ ต้อง ไป รับ ที่ เสา ชิงช้า บ้าน พ่อ เลก แห่ง หนึ่ง

๏ ที่ บ้าน แม่ เปรม ที่ วัด เกาะ แห่ง หนึ่ง

๏ ที่ โรง พิมพ์ บาง คอแหลม แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ เพราะ คน ที่ ซื้อ อ่าน นั้น มาก เจ้า ของ รับ ส่ง ทุก แห่ง ไม่ ได้ จะ ส่ง เปน แห่ง ๆ ไป พลาง ให้ ผู้ ซื้อ นั้น ไป รับ ทุก คราว ออก ณะ ตำบล อัน อยู่ ใกล้ เคียง บ้าน ผู้ ซื้อ นั้น เถิด หนังสือ นี้ จะ ออก วัน พุฒ แรก ข้าง ขื้น ทุก เดือน เมือ จัด ส่ง ถึง ตำบล อื่น แล้ว จะ บอก ให้ รู้ ด้วย ๚ะ

๏ หนังสือ ต่าง ๆ อัน มี ขาย ที่ โรง พิมพ์ บางคอแหลม ๚ะ

๏ มี หนังสือ ต่าง ๆ สำหรับ สอน เด็ก ให้ อ่าน หนังสือ ไท แล หนังสือ อังกฤษ ออก มี หนังสือ สำหรับ สอน วิชา คิด เลข สอน ให้ รู้ ถึง ตำรา ดาว แล มี หนังสือ สำหรับ สอน ใจ ให้ รู้ ขนบ ธรรมเนียม จะ ได้ เปน คน เรียบ ร้อย แล จะ ได้ เปน คน แต่ง หนังสือ เปน เรื่อง ราว เปน บท กลอน หนังสือ อ่าน เล่น ก็ มี มาก หลาย อย่าง หนังสือ ต่าง ๆ นั้น คือ ๚ะ

๏ ก ข ก กา ปถม ก กา ไท กา กับ สุนักข์ แล นก ยาง กากี คำ ฉันท์ แล คำ กลอน กฤษณา สอน น้อง ขันธ วิภังค์ ตำรา ยา เกล็ด พระ คริษ วงษ ตาม มัดธาย แล ตาม ไย ฮัน เปน เรื่อง ใน พระ คัมภีร์ พระ เยซู ศาสนา จันทะ โค รบ จินดามณี พระยา ฉัททัน ซุย ถัง ตำรา ดาว ตำรา คิด เลข อย่าง ใหม่ ทิพลังวาล นิราศ เกาะ จาน นิราศ เมือง แกลง นิราศ โคราช นิราศฉลาง นิราศ ชม ตลาด นิราศวัดเจ้าฟ้า นิราศ เดือน นิราศ พระ แท่น ดงรัง นิราศ ทวา ราว ดี นิราศ นรินทร์ นิราศ พระ บาท นิราศ พระ ปถม นิราศ เมือง เพ็ชร นิราศ อิเหนา กับ นิราศ ภูเขาทอง. นก กระ จาบ เบญา มาศ ทอง ปถม มาลา อัง กฤษ บุจฉา แล วิสัชนา ใน ศาสนา แท้ จริง เพ็ช มงกุฎ พระ อไภยมณี พระ สมุท ราชาธิราช มงคลทิปนี แปล เปน สุภาสิต สอน หญิง มายา สัตรี ลักษณ วงษ สวัสดิ รักษา บัญญัติ พระ ร่วง ภาลี สอน น้อง ลักษณ ภรรยา เจ็ด สถาน กฤษณา สอน น้อง ลักษณ บุตร สาม สถาน วงษสวรรค์ เสภา คือ ขุน ช้าง ขุน แผน สิงห ไกร ภพ สังข ทอง คือ เงาะ สิบ สอง เหลี่ยม สุภาสิต ต่าง ๆ คือโลกนิตย ขงจู๋ มงคลทิปนีแปล สุภาสิต สยน หญิง แม่ ม่าย สยน ลูก สุวาสิต สยน เด็ก สุภ สิตพระร่วง สุภาสิตโคลง สมุด จะ หัดอังกฤษ อุกเรท อิเหนา รามเกียรติ ฯะ

๏ หนังสือภาษาสยามต่าง ๆ มี ขายที่โรงพิมพ์บางคอแหลมนี้ เมื่อ ขาย ปลีก มี ราคา ตี พิมพ์ ใน หนังสือ ทุกๆ เล่ม ธรรมเนียมนั้น คือว่า ถ้า สมุดไทเล่ม ๑ เปน อักษร พิมพ์ เล็ก คิดเอา ราคา เล่ม ละสลึง ถ้ารวม สี่ เล่มใบปกอ่อน เล่ม ละ บาท ถ้า เปน อักษรพิมพ์ใหญ่ คิดเอาราคา เล่ม ละ สลึงเฟื้อง ถ้ารวม สี่ เล่มใบปกอ่อน เล่ม ละ หก สลึง ถ้าใบ ปก แขง คิด ราคา ใบ ปกอีกเล่ม ละ บาท ถ้า ท่าน ทั้งหลาย จะ ซื้อ หนังสือ ที่ ละมาก ๆ จบทุกเรื่องที่มีในโรง พิมพ์ ฤๅถ้า ลูกค้า วานิช จะซื้อ ที่ ละมาก ๆ สา หรับจะตั้งโรงขายหนังสือ จะ ลด ราคา ร้อย ยี่สิบ บาท จะ คิดเอา แต่ ร้อย บาท ถ้าไม่ ถึง เพียง นี้ จะ จัด ว่าซื้อ ปลีกกัน ก็คง ขายตาม ราคา ปลีกอัน บอกไว้ในหนังสือทุกๆ เล่ม นั้นแล ถ้า จะ มา ซื้อหนังสือ ที่ โรงพิมพ์นี้ ต้องใช้เงินสด ขาย เชื่อไม่ได้ ตั้งแต่นี้ไปเปนอัน ขาด

๏ ยูไนเวอว์ซิตี สยาม ฯะ

๏ ถ้าบิดามารดาผู้ หนึ่งผู้ ใด อยาก จะให้ ลูก ชาย ลูก หญิง เรียน ภา ษาไทภาษาฝรั่งฤๅวิชา ต่าง ๆ เพื่อ จะ เปน คน มี ปัญญา รู้ ความ ซึ่ง เรียบร้อย จะ ได้ เปน ผู้ หลัก ผู้ใหญ่ สมเปนพ่อ บ้าน แม่ บ้าน เปนกำลัง แก่ราชการ แล แผ่นดิน บ้าน เมือง เชิญ มา ฝาก ไว้ กับ ครู แล ที่ ยูไนเวอซิตี สยาม บาง คอ แหลม ค่า สอน ค่า เลี้ยง จะ เรียก เอา แต่ พอ สม การ ถ้า จะ รู้ความ ละเอียด เชิญ มา ถาม แต่ ครู ที่ บางคอแหลม เทอญ ๚ะ