เดือน ๘ ขึ้น ๗ ค่ำ, ๑๒๔๕
จดหมาย เหตุ สยาม ไสมย
เล่ม ๑ แผ่น ๑๒ วัน พุฒ เดือน ๘ ขึ้น ๗ ค่ำ ปี มะแม เบญจศก ๑๒๔๕

๏ ข่าว ใน กรุง เทพ ๚ะ


มรณภาพ

๏ ลง หนังสือ พิมพ์ สยาม ไสมย นี้ ทราบ พระ มหา เถร จันทรัง ศรี พระ จันทร โคจร คุณ อุปบติ เมื้อ วัน อังคาร เดือน สิบ ส่อง ขึน แปด ค่ำ ปี มะเสง เอกศก พุทธ ศักราช ๒๓๕๒ จุลศักราช ๑๑๗๑ สุริย โคจร ราษี ๗ วงษา สูญ เวลา พลบ อุปสมบท เมื่อ ปี ขาล โทศก พระ พุทธ ศักราช ๒๓๗๓ จุลศักราช ๑๑๙๒ ได้ สถิตย ใน ที่ พระ ราชคณะ เมือ วัน อาทิตย เดือน ยี่ แรม แปด ค่ำ ปี มะแม เอกศก จุลศักราช ๑๒๒๑ มา อยู่ ครอง วัด พระนาม บัญญัติ เมือ ณวัน อังคาร เดือน แปด ขึน เจ็ด ค่ำ ปี มะ โรง สัมฤทธิศก จุลศักราช ๑๒๓๐ ถึง มรณ ภาพ เมือ วัน จันทร์ เดือน สิบ แรม สิบส่อง ค่ำ ปี มะเมีย จัตวาศก จุล ศักราช ๑๒๔๔ สุริยโคจร ราษี ๕ วงษา ๒๓ เวลา ส่อง ทุ่ม กับ ๕๐ นาที อายุศม์ ๗๔ โดย ปี นับ เปน วัน ได้ ๒๖๖๒๗ วัน พรรษา ที่ ๕๓ ครอง วัด พระนาม บัญญัติ ได้ สิบสี่ ปี วัน จันทร์ เดือน หก ขึ้น ค่ำ หนึ่ง ปี มะแม เบญจศก จุลศักราช ๑๒๔๕ สมเด็จ พระเจ้า แผ่น ดิน สยาม เสด็จ พระราช ดำเนิน มา พระราช ทาน เพลิง พระสงฆ์ สามเณร แล คฤหัฐ เปน อัน มาก พร้อม กัน ทำ สริรณาปนกิข ๚ะ

๏ ของ ไทยทาน ถวาย ภิกษุ สามเณร แล คฤหัฐ เปน อัน มาก มี การ เล่น ภอ สม ควร เปน การ สนุกนิ์ กว่า พระเถร ที่ ทำ มา แล้ว แต่ ก่อน ๆ ด้วย พระเจ้า น้อง ยา เธอ กรม หมื่น วะชิรญาณ อะโรรศ ท่าน เปน ผู้ จัด การ สิศ ทั้งปวง พร้อม กัน ช่วย ๚ะ


คำ ชม สรรเสริญ

๏ ข้าพเจ้า ผู้ ซึ่ง ได้ รับ จดหมาย เหตุ สยาม ไสมย แผ่น ที่ ๑๑ วัน พุฒ เดือน เจ็ด ขึน ค่ำ ๑ ปี มะแม เบญจะ ศก ได้ อ่าน คำ เปรียบ ด้วย ตัว ฟ้า ใน ฉบับ ก่อน แผ่น ที่ ๑๐ เปน ที่ ชอบ ใจ อยู่ แล้ว คิด ว่า จะ หมด สิ้น เพียง เท่า นั้น ชอบ ใจ นักหนา ที่ ท่าน มี ความ ต่อ มา จน ถึง พ่อ กับ ลูก หาม ฟ้า ไป ถึง ตะพาน ฟ้า ก็ ตื่น เชือก หลุด ตก ตะพาน ตาย พ่อ ลูก ก็ เสีย ใจ เสีย ดาย ฟ้า ได้ สะติ ว่า ที่ หลัง จะ ไม่ คิด กระทำ ตาม ถ้อย คำ ท่าน ทุก ๆ คน อีก แล้ว ได้ สติ เมื่อ ฟ้า ตาย แล้ว กับ คำ เตือน สติ ที่ เปน อักษร ตัว ใหญ่ ต่อ ลง มา นั้น ก็ เปน คำ สุภาสิต ควร ที่ จะ กำหนด จด จำ ไว้ ทั้ง หมด ข้าพเจ้า ผู้ อ่าน ขอ ขอบ ใจ มา ยัง ท่าน ผู้ เปน เจ้า ของ ถ้า เปน คำ ดี ๆ เช่น นี้ แล้ว ไม่ รู้ จัก เสีย ดาย เงิน อุด หนุน กำลัง ท่าน ฃอบ ใจ เปน อัน มาก ด้วย จดหมาย เหตุ สยาม ไสมย เปน ของ เที่ยง ตั้ง อยู่ กลาง ซึ่ง มี ขึ้น เพื่อ จะ ให้ เปน ประโยชน์ ทั่ว ไป การ ที่ ดี ก็ จะ ต้อง สรรเสริญ จะ ได้ อุส่าห์ ยิ่ง ขึ้น ไป การ ที่ ชั่ว ก็ จะ ต้อง ติ เตียน จะ ได้ ประ พฤติ์ กลับ ใจ ใหม่ ความ ที่ ไม่ จริง ก็ อย่า กล่าว ความ ที่ จริง ก็ ควร จะ กล่าว แต่ ความ ที่ ไม่ ชอบ ใจ แล ความ ที่ ชอบ ใจ คง มี ทั้งสอง อย่าง เปน ธรรมดา ถ้า รักษา การ ตาม อย่าง ตาม ธรรมเนียม อยู่ แล้ว คง จะ มี ความ เจริญ เฟื่อง ฟุ้ง ทั้ง จะ มี ประโยชน์ แก่ บ้าน เมือง ด้วย เพราะ ดั่ง นั้น จึง ขอบ ใจ จดหมาย เหตุ สยาม ไสมย ของ ท่าน โดย ความ ยินดี จะ ให้ การ เจริญ บังเกิด มี แก่ เมือง สยาม ฯ จะ ได้ เปน ศิวิไลย ไป ตาม เมือง ใน ประเทศ ยุโรป หลาน เหลน โหลน ของ ข้าพ.เจ้า ต่อ ๆ ไป ก็ คง จะ ได้ เหน เมือง ไทย เปน สิวิไลย ได้ อยู่ เย็น เปน ศุข ไป ข้าง น่า แต่ ใน ข้าพ.เจ้า อยู่ คง จะ ไม่ ได้ เหน เปน เที่ยง แท้ ๚ะ


๏ ท่าน ทั้งหลาย อย่า วิตก เลย จดหมาย เหตุ สยาม ไสมย ฉบับ นี้ คง อุส่าห์ หา ความ ดี ความ จริง แก่ ทุก ทิศ มา ลง ให้ เปน ประโยชน์ แก่ ท่าน ผู้ อ่าน ผู้ รับ อยู่ เสเมอ มิ ให้ ขาด คราว ที่ จะ ออก นั้น ได้ ๚ะ


เงิน ใน ประเทศ สยาม

๏ ใน ประเทศ สยาม ยัง ไม่ ได้ ยิน เปน อัน แน่ ว่า มี แร่ เงิน ณะ ตำบล ใด แร่ ดีบุก แร่ ตะกั่ว แร่ พรวง แร่ ทอง แดง แร่ ทอง คำ มี เปน อัน มาก หลาย แห่ง แต่ เงิน เปน ที่ ขัด สน ใน ประเทศ สยาม เปน อัน มาก ข้าง เหนือ ใน เมือง ลาว ต่าง ๆ อัน ขึ้น กับ ประเทศ สยาม นั้น มัก ใช้ เงิน รูปี เปน เงิน ที่ พวก อังคริด ทำ ใช้ ใน ประเทศ อินเดีย อัน เปน เมือง ขึ้น ของ เขา แล ใน แหลม มะลายู หลาย เมือง อัน เปน เมือง ขึ้น กับ ประ เทศ สยาม หลาย ตำบล พวก เมือง นั้น ชอบ ใช้ เงิน เหรียน นก เงิน รูปี แล เงิน เหรียน นก อัน ไม่ เปน เงิน ปลอม เปน เงิน เนื้อ เลเอียด เต็ม ขนาด เล่มอ เงิน ที่ ชาว ยุโรป มัก ใช้ กัน ทั่ว ตลอด พิภพ ฯะ

๏ ครั้น แร่ เงิน ยัง ไม่ มี ใน ประเทศ สยาม คอเวิน แมนต์ สยาม ต้อง อาไศรย เงิน รูปี เงิน เหรียน นก มา หลอม ใหม่ ทำ เปน เงิน บาท ขึ้น การ อัน นี้ กลับ เปน ข่า กำไร แก่ คอเวินแมนต์ สยาม ขึ้น ธรรมเนียม เมื่อ เอา เงิน รูปี ฤา เงิน เหรียน นก ไป แลก ใน พระราช วัง ณะ กรุง เทพ เจ้า พนักงาน นั้น มัก เอา แปด สิบ บาท เนื้อ ดี เต็ม ขนาด มา ใส่ ตรา ชู ข้าง หนึ่ง แล้ว เอา เงิน รูปี เงิน เหรียน นก มา ใส่ ใน ตรา ชู อีก ข้าง หนึ่ง เมื่อ เงิน รูปี ฤา เงิน เหรียน นก หนัก เท่า กัน กับ เงิน สยาม ชั่ง หนึ่ง แล้ว เจ้า พนักงาน จึ่ง คิด เอา แก่ ผู้ มา แลก เงิน นั้น ชั่ง ละ 4 บาท สลึง ลด เปน ค่า เผา ค่า สูญ เพลิง ฯะ

๏ ครั้น ทำ การ ดัง นี้ เนิ่น ช้า นัก ไป สมเด็จ พระ จอมเกล้า พระเจ้า กรุง สยาม รัชกาล ที่ ๔ จึ่ง ตั้ง พิกัด เปน แน่ นอน ลง ว่า เงิน เหรียน นก เนื้อ เลเอียด ดี ถึง ขนาด สาม เหรียน เปน เท่า กัน กับ เงิน บาท เนื้อ ดี เลเอียด ถึง ขนาด ห้า บาท จึ่ง ตั้ง พิกัด แลก เงิน นอก กับ เงิน สยาม ดัง นี้ ฯะ

๏ ทุก วัน นี้ เจ้า พนักงาน ทำ เงิน ที่ เมือง ฮ่องกอง แล เมือง กัลกัตตะ ร้อง ว่า เงิน บาท สยาม หา เปน เงิน เนื้อ ดี เต็ม ขนาด ไม่ เมื่อ จะ เอา เงิน บาท ไป แลก ที่ เมือง ฮ่องกอง เมือง สิงฆโปร์ ฤๅ เมือง กัลกัตตะ ไม่ รับ แลก ว่า เปน เงิน เนื้อ ต่ำ ราคา เงิน บาท นั้น ตาม จริง ถึง แต่ เพียง สาม สลึง เท่า นั้น เอง ถ้า คอ เวินแมนต์ สยาม จะ ถือ ว่า เงิน บาท ห้า บาท เสมอ เงิน เหรียน นก สาม เหรียน แล้ว เงิน ห้า บาท สยาม นั้น ควร จะ เปน เงิน เนื้อ ดี ถึง ขนาด เนื้อ เงิน เหรียน นก แล เงิน ห้า บาท นั้น ควร จะ มี น้ำ หนัก เท่า กัน กับ เงิน เหรียน นก สาม เหรียน เหมือน กัน ถ้า ไม่ เช่น นั้น เจ้า พนักงาน ประเทศ นอก จะ ร้อง ว่า เจ้า พนักงาน สยาม เอา รัด เอา เปรียบ แก่ เขา แล แก่ ชาว ประ เทศ สยาม พวก กัน เอง เหลือ เกิน ไม่ เปน การ ยุติธรรม แล้ว ก็ จะ เปน ที่ นินทา ด้วย ใน การ ราย นี้ ควร ที่ เจ้า พนักงาน สยาม จะ ระวัง ตัว ให้ มาก ทำ เงิน ให้ เนื้อ ดี ถึง ขนาด ให้ น้ำ หนัก ถึง พิกัด อัน ว่า มา อย่า ให้ ใน หลวง แล คอเวินแมนต์ สยาม ถูก นินทา เพราะ ความ เลิน เล่อ ของ เขา อย่า ให้ ชาว สยาม ต้อง ขาด ทุน ไป บาท ละ สลึง ใน เมือง ฮ่องกอง เมือง สิงฆ โปร์ เมือง กัลกัตตะ แล เมือง อื่น ๆ เลย ๚ะ


ประกาศ จัด การ หนังสือ สาร กรมธรรม์ สัญญา

๏ มี พระ บรม ราช โองการ มาร พระ บัณฑูร สุร สิงนาท ให้ ประกาศ แก่ พระ บรม วงษา นุวงษ ข้า ทูล ละออง ธุลี พระบาท ราษฎร หัว เมือง เอก เมือง โท เมือง ตรี เมือง จัตวา ปักษ ใต้ ฝ่าย เหนือ ให้ ทราบ ทั่ว กัน ว่า แต่ ก่อน ทรง พระราช ดำริห์ เหน ว่า ราษ ฎร วิวาท เปน ถ้อย ความ กัน ด้วย เรื่อง สาร กรม ธรรม์ สัญญา แล ทาษ ลูก หนี้ บิด พลิ้ว แล ต่อ สู้ ฉ้อ ฉน ซึ่ง กัน แล กัน เปน อัน มาก ยาก ที่ ตระลาการ จะ พิจารณา หา ความ จริง จึ่ง ได้ ทรง พระ กรุณา โปรด เกล้า ฯ มี หมาย ประกาศ พระราช บัญญัติ กำหนด ให้ ราษฎร ทำ หนังสือ สาร กรมธรรม์ สัญญา ต่อ อำเภอ กำนัน ให้ มี สารบบ บาญชี เปน พยาน สำคัญ กับ การ ฉ้อ โกง ที่ จะ เกิด ขึ้น ความ แจ้ง อยู่ ใน พระราช บัญ ญัติ นั้น แล้ว ก็ เปน ประโยชน์ อัน ดี มี คุณ แก่ คน ซื่อ ตรง แล ผู้ ทำ มา หา กิน โดย สุจริต เปน อัน มาก แต่ ครั้น กาล นาน มา บัด นี้ อำเภอ กำนัน ภา กัน ละ เลย เสีย หา ใคร่ จะ ทำ สารบบ บาญชี แล ตรวจ ตรา การ ที่ ทำ สาร กรมธรรม์ สัญญา ให้ ถูก ต้อง มั่น คง ไม่ บาง ที ตัว อำเภอ กำนัน ออก จาก ที่ หนี ตาย สารบบ บาญชี ก็ สูญ หาย ไป ด้วย การ ที่ ทำ ไว้ ก็ ไม่ มี ประโยชน์ อัน ใด ครั้น มี ถ้อย ความ เกิด ขึ้น ผู้ ที่ ทำ จะ นำ สืบ สวน ก็ ไม่ ได้ ต้อง เสีย เงิน ค่า ทำ เปล่า ๆ เพราะ ฉะนี้ จึ่ง ได้ ทรง พระราช ดำริห์ จะ จัด การ ให้ มั่น คง ขึ้น ให้ จง ได้ จึ่ง โปรด เกล้า ฯ ให้ เจ้า พนักงาน ทำ กระดาษ สำหรับ หนังสือ สำคัญ สำหรับ ใช้ ทำ สาร กรมธรรม์ มี สารบบ ติด กัน เปน เล่ม ๆ แล มี วิธี ตรวจ สอบ จด สิ่ง สำคัญ ซึ่ง เปน พยาน อัน มั่นคง ต่าง ๆ แล มี คำ ชี้ แจง วิธี ที่ จะ ทำ แล กฎหมาย เก่า ใหม่ ซึ่ง เกี่ยว ข้อง ใน การ ทำ สาร กรมธรรม์ สัญญา อยู่ ใน หนังสือ นั้น ทุก ๆ เล่ม ให้ อำเภอ กำนัน ใช้ กระดาษ ที่ มี สารบบ อย่าง ใหม่ นี้ ทำ สาร กรมธรรม์ สัญญา ให้ แก่ ราษฎร สืบ ไป ตาม ข้อ บังคับ ซึ่ง มี อยู่ ใน สมุด สารบบ นั้น ทุก ประการ ตั้ง แต่ ณวัน เดือน แปด ขึ้น ค่ำ หนึ่ง ปี มะแม เบญจศก จุลศักราช ๑๒๔๕ ไป ห้าม มิ ให้ อำเภอ กำนัน แล เจ้า พนักงาน ผู้ จะ ทำ หนังสือ สำคัญ สัญญา ให้ แก่ ราษฎร ใช้ กระดาษ อย่าง อื่น นอก จาก กระดาษ หลวง ซึ่ง เจ้า พนักงาน จะ จ่าย ให้ ใช้ สำหรับ การ นั้น ๆ เปน อัน ขาด ที่ เดียว ถ้า หาก มิ ฟัง อำเภอ กำนัน ทำ การ ให้ ผิด หมาย ประกาศ แล ข้อ บังคับ ไป แต่ อย่าง ใด อย่าง หนึ่ง ทำ ให้ หนังสือ ที่ ทำ ไป นั้น ใช้ ไม่ ได้ ใน โรง ศาล ประการ ใด อำเภอ กำนัน ต้อง ใช้ ความ ผิด นั้น แล ถ้า เจ้า พนักงาน สืบ จับ ได้ ว่า อำเภอ กำนัน ทำ หนังสือ สำคัญ สัญญา อย่าง หนึ่ง อย่าง ใด ซึ่ง ภอ จะ ใช้ กระดาษ หลวง ได้ แล้ว แต่ ไม่ ใช้ ให้ ปรับ อำ เภอ กำนัน ผู้ ทำ เท่า ราคา เงิน ฤา ราคา ทรัพย์ ซึ่ง มี อยู่ ใน หนังสือ นั้น ให้ แก่ เจ้า พนักงาน แต่ อย่า ให้ ราษฎร ตื่น ตก ใจ ภา กัน สำคัญ ว่า จะ ต้อง เปลี่ยน ทำ หนังสือ สาร กรมธรรม์ หมด ทั้ง เก่า ใหม่ อย่าง ครั้ง ก่อน เปน อัน ขาด ให้ เข้า ใจ ว่า การ ครั้ง นี้ ไม่ ได้ เปลี่ยน แปลง แก้ ไข พระราช บัญญัติ เดิม อย่าง หนึ่ง อย่าง ใด เปน แต่ กำหนด ให้ อำเภอ ใช้ กระดาษ อย่าง ใหม่ แล ให้ ทำ การ ให้ มั่น คง ดี ขึ้น เท่า นั้น แต่ บันดา หนังสือ สาร กรมธรรม์ สัญญา อย่าง หนึ่ง อย่าง ใด ซึ่ง ได้ ประทับ ตรา อำเภอ กำนัน แล้ว แต่ ก่อน ก็ ยัง คง เปน ใช้ ได้ ตาม พระราช บัญญัติ เดิม ทุก อย่าง ไม่ ต้อง แก้ ไข เปลี่ยน แปลง สิ่ง ใด เว้น แต่ หนังสือ สำคัญ ซึ่ง จะ ทำ ขึ้น ใหม่ ภาย หลัง ณวัน เดือน แปด ขึ้น ค่ำ หนึ่ง ปี มะแม เบญจศก ไป จึ่ง ต้อง เปน กระ ดาษ หลวง จึ่ง จะ ใช้ ได้ ค่า กระดาษ ค่า ตรา ที่ ราษ ฎร จะ ต้อง เสีย ก็ คง อยู่ อย่าง เดิม ไม่ ต้อง ขึ้น ต้อง ลด อย่าง หนึ่ง อย่าง ใด เว้น แต่ ผู้ ซึ่ง มี หนังสือ สาร กรมธรรม์ สัญญา ซึ่ง ได้ ประทับ ตรา อำเภอ กำนัน ไว้ แต่ ก่อน แล้ว มี ความ ปราถนา จะ ทำ ให้ มั่น คง เรียบ ร้อย ดี เปน ที่ ไว้ ใจ จะ มา ขอ เปลี่ยน ให้ อำเภอ ทำ หนังสือ ตาม แบบ อย่าง ใหม่ นี้ ก็ ให้ อำเภอ กำนัน เรียก ค่า กระดาษ เฟื้อง หนึ่ง ค่า เขียน สลึง หนึ่ง แต่ ค่า ตรา นั้น ห้าม มิ ให้ อำเภอ กำนัน เรียก เพราะ ว่า ไม่ ได้ เปน หนังสือ ทำ ใหม่ ขี่ เดียว เปน แต่ เจ้า ของ อยาก จะ เปลี่ยน แต่ กระดาษ ให้ เปน การ มั่นคง ขึ้น เท่า นั้น ถ้า หาก ผู้ หนึ่ง ผู้ ใด มี ความ ส่งไสย อยาก จะ รู้ การ ทำ สาร กรมธรรม์ สัญญา ให้ เข้า ใจ เลอียด ก็ ให้ ไป ขอ ดู คำ ชี้ แจง แล คำ ตัก เตือน เปน ข้อ บังคับ ซึ่ง มี อยู่ ใน น่า สมุด สารบบ ที่ อยู่ กับ อำเภอ กำนัน ทุก ๆ แห่ง ทั่ว พระราช อาณา เขตร นั้น เถิด ให้ กรม พระ สุรัสวดี แล มหาดไทย กระลาโหม กรมท่า แจก หมาย ประกาศ นี้ ให้ ราษฎร ใน กรุง แล หัว เมือง น้ำ พระ พิพัฒ สัตยา เมือง เอก เมือง โท เมือง ตรี เมือง จัตวา ปักษ ไต้ ฝ่าย เหนือ ให้ ทราบ จง ทั่ว กัน ประกาศ มา ณวัน พฤหัศบดี เดือน สี่ ขึ้น เจ็ด ค่ำ ปี มะเมีย จัตวา ศก จุลศักราช ๑๒๔๔ เปน วัน ที่ ๕๒๓๘ ใน รัชกาล ปัตยุบัน นี้ ๚ะ

๏ คัด มา แต่ ราชกิจจา นุเบกษา๚๚เล่ม หก แผ่น ส่อง ซึ่ง ออก วัน อาทิตย เดือน ห้า ขึ้น สิบ ห้า ค่ำ จุลศัก ราช ๑๒๔๕ ปี มะแม เบญจศก ฯะ


กำปั่น ไฟ ลูก ค้า คือ กงซี่
แล กำปั่น ไฟ มหาวะชะรุนหิ

๏ กำปั่น ทั้ง ส่อง ลำ นี้ เคย มา รับ ของ ที่ กรุง เทพ ไป ขาย ที่ เกาะ สิงฆโปร์ บัด นี้ กำปั่น ส่อง ลำ นี้ ขาย แก่ พวก นะเทอแลนด์ แล้ว ฯะ

ประเทศ ตอน กวิน

๏ กงซุล ฝรั่งเสศ ที่ กรุง เทพ คือ มิศเตอ อามนต์ รับ ตำแหน่ง เลื่อน ที่ ขึ้น แล้ว เปน กอมิศแชร์ เยนิรัล ฝรั่งเสศ สำหรับ ประจำ อยู่ ว่า ราชการ ที่ ประเทศ ตอน กวิน ท่าน ได้ ออก จาก กรุง เทพ ณวัน พุฒ เดือน เจ็ด ขึ้น สิบห้า ค่ำ ใน กำปั่น รบ ฝรั่งเสศ คือ อะโลเอด ฯะ


ค่า แลก เงิน ที่ เมือง สิงฆโปร์
ณวัน เสาร์ เดือน เจ็ด แรม สิบ ค่ำ

เงิน แบนก ลันดัน สี่ เดือน ๓ ชิลิง ๘ เปนซ์ กับ ส่วน หนึ่ง ใน แปด เงิน ไปรเวศ สาม เดือน ๓ ชิลิง ๘ เปนซ์ ครึ่ง ค่า ซอวะริน ทอง คำ ถึง ๕ เหรียน ๖๐ เซนต์ ฯะ


๏ ข่าว โทรเลข นอก ฯะ

เกาะ มะดะแคซคาร์

๏ กรุง ลันดัน วัน ศุกร เดือน หก แรม สี่ ค่ำ อัดมะรัล แม่ ทัพ ใหญ่ กำปั่น รบ ฝรั่งเสศ ได้ ขนาบ ยิง ลูก แตก ตี เอา เมือง มะยุมบะ ทหาร ลง จาก กำปั่น คุม รักษา ทาง อัน จะ ไป ถึง เมือง ตะนะนาริโว ฯะ


ประเทศ ตอน กวิน

๏ กรุง ลันดัน วัน อาทิตย เดือน หก แรม หก ค่ำ พวก ฝรั่งเสศ ที่ ติด อยู่ ที่ เมือง ฮะนอย จะ ออก สู้ กับ ผู้ มา ล้อม ขัง ไว้ นั้น แพ้ ต้อง กลับ เข้า ที่ ขัง มี หนัง สือ ร้อง ขอ กอง ทัพ ฝรั่งเสศ มา หนุน ด้วย เร็ว เพราะ การ ร้อน ๚ะ

๏ หนังสือ จดหมาย เหตุ อังคริษ คือ ไตมซ์ ลง ข่าว เตลิแครม ว่า พวก ฝรั่งเสศ กับ พวก จีน จวน จะ แตก ร้าว รบ กัน ฯะ

๏ มี คำ สั่ง ไป ถึง แม่ ทัพ ใหญ่ ของ ฝรั่งเสศ ถ้า พวก จีน จะ บังอาจ ล่วง ข้าม แดน มา ตี แตก ให้ จง ได้ ฯะ

รูเซีย

๏ กรุง ลันดัน วัน จันทร์ เดือน หก แรม เจ็ด ค่ำ การ ราชา ภิเศก สมเด็จ พระเจ้า เอมบีเรอร์ ซาร์ กระทำ เปน อัน เสร็จ แล้ว เปน การ สง่า รุ่ง โรจ ล้ำ เลิศ หนัง สือ หมาย ประกาศ อัน ให้ ปรากฏ พระราช ดำริ นั้น แจ้ง ความ ว่า จะ ยก โทษ คน ผิด แต่ ยัง ไม่ เปลี่ยน ธรรม เนียม ให้ แล มิ ได้ ทรง พระราช ดำริ รบ พุ่ง ชำนะ กัน

ประเทศ ตอน กวิน

๏ กรุง ลันดัน วัน อังคาร เดือน หก แรม แปด ค่ำ มี คำ สั่ง ให้ กำปั่น รบ ฝรั่งเสศ อัน ห่อ หุ้ม ด้วย เหล็ก ไป คอย รับ ราชการ ที่ ประเทศ ตอน กวิน กำปั่น สำ หรับ ลำเลียง แล กอง ทัพ หนุน จะ แล่น ออก วัน นี้ ฯะ

ปาเลี่ยแมนต์

๏ กรุง ลันดัน วัน พุฒ เดือน หก แรม เก้า ค่ำ ท่าน อันเดอ เซกระแตรี่ ข้าง ขา การ ต่าง ประเทศ ที่ อังคริษ ได้ ตอบ คำ ถาม ว่า คอเวินแมนต์ อังคริษ มิ ได้ ร้อง โปรเตศ ห้าม การ ฝรั่งเสศ ที่ เกาะ มะดะแคซคาร ฯะ

๏ ใน ที่ ปฤกษา ราชการ อังคริษ คือ เฮาซะ ออฟ กอมันซ์ หนังสือ บิล ที่ จะ กำหนด บำเหน็จ แทน แก่ ผู้ ที่ ถือ เรือก สวน ไร่ นา ที่ ต่าง ๆ นั้น อ่าน ครั้ง ที่ สอง แล้ว ฯะ

กอง ทัพ อังคริษ ที่ ประเทศ อินเดีย

๏ กรุง ลันดัน วัน ประหัศบดี เดือน หก แรม สิบ ค่ำ มี ความ แจ้ง ออก เปน แน่ แล้ว ว่า พระ องค์ เจ้า ลูก ยา เธอ ของ สมเด็จ พระนาง กวิ๋น คือ ดุก ออฟ กอนอด ได้ ตำแหน่ง เปน แม่ กอง ๆ ทัพ สำหรับ ประเทศ มิรุต นั้น ฯะ

ประเทศ เยระแมนี่ แล อิตะลี่

๏ กรุง ลันดัน วัน ศุกร เดือน หก แรม สิบเอ็ด ค่ำ การ หาฤา ปฤกษา การ กับ ฝ่าย เยระแมนี่ แล หัว น่า พวก บาด หลวง คือ โปปะ นั้น เปน อัน เลิก กัน แล้ว การ ราชการ ต่อ กัน ตั้ง เปน อัน แตก ร้าว กัน ฯะ


ประเทศ ตอน กวิน

๏ กำปั่น รบ ฝรั่งเสศ หลาย ลำ ไป ช่วย แก้ ขัด ของ ทหาร ฝรั่งเสศ ที่ เมือง ฮะนอย แล้ว ฯะ

เกาะ มะดะดาซการ

๏ กรุง ลันดัน วัน เสาร์ เดือน หก แรม สิบสอง ค่ำ กำ ปั่น รบ ฝรั่งเสศ ลำ หนึ่ง ได้ ยิง ปืน ลูก แตก ที่ อ่าว เมื้อง ท่า กำปั่น จอด ล่อง ตำบล ข้าง ฝั่ง ทะเล ข้าง พะยับ ที่ พวก ฝรั่งเสศ อ้าง ว่า เปน เมือง ของ เขา เข้า ของ ลูก ค้า อังครึษ แล ลูก ค้า ประเทศ ต่าง ๆ ยับ เยิน เสีย เปน อัน มาก พวก มะละแคซี ชาว เกาะ นั้น กำลัง จัด การ รบ จะ ต่อ สู้ ๚ะ

กำปั่น รบ อังครึษ ที่ ประเทศ จีน

๏ กรุง ลันดัน วัน อาทิตย เดือน หก แรม สิบสาม ค่ำ มี คำ เลื่อง ภา กัน ว่า กำปั่น รบ เหล่า นี้ จะ รีบ ไป ยัง ทะเล ประเทศ จีน คือ กำปั่น รบ รูเบ็ด ปืน ลี่ กระ บอก หุ้ม เหล็ก ศิศ สำหรับ โดน กัน ลำ หนึ่ง กำปั่น ซานน ปืน เก้า กระบอก หุ้ม เหล็ก ลำ หนึ่ง ฯะ

เกาะ มะดะแคซการ

๏ กรุง ลันดัน วัน อังคาร เดือน หก แรม สิบห้า ค่ำ มี คำ เลื่อง ภา กัน ว่า พวก มะละแคซี่ น้อม เข้า หา พวก ฝรั่งเสศ ขอ เลิก การ รบ กัน แล้ว ฯะ

ปาเลียแมนต์

๏ เรื่อง ที่ เรียก ว่า บิล สำหรับ กำกับ การ ชั่ว นั้น อ่าน ครั้ง สอง แล้ว ใน ที่ ปฤกษา ราชการ อังครึษ คือ เฮาซะ ออฟ กอมมันซ์ ลอด ดะฟริน ได้ รับ พระราช ทาน เครื่อง ราช อิศิริยศ เปน แกรนภ กรฮศ ออฟ ธิ บาธ

ประเทศ ตอน กวิน

๏ กรุง ลันดัน วัน พุฒ เดือน เจ็ด ขึ้น ค่ำ หนึ่ง ราช ทูต จีน ที่ เมือง มอซะโก ครั้น พูดจา กัน กับ คน สำ แดง เรื่อง สำหรับ หนังสือ จดหมาย เหตุ ได้ แจ้ง ความ ว่า พวก จีน หมาย จะ รบ กัน กับ พวก ฝรั่งเสศ ถ้า ไม่ ตก ลง กัน กับ คอเวินแมนต์ จีน ด้วย การ ที่ ประเทศ ตอน กวิน ที่ เมือง ฝรั่งเสศ มี คำ สั่ง บังคับ ให้ ทหาร พวก อัลยิเรียน เรยิแมนต์ กอง หนึ่ง ออก ไป ยัง ประ เทศ ตอน กวิน ฯะ

พวก มินิศตรี่ อังครึษ
คือ พวก เสนาบดี ผู้ ใหญ่ เมือง นั้น

๏ กรุง ลันดัน วัน ประหัศบดี เดือน เจ็ด ขึ้น สอง ค่ำ ท่าน เสนาบดี คือ เอิล ออฟ โรซะแบรี่ เลิก ตำแหน่ง ราชการ คือ อันเดอ เซะกระแตรี่ สำหรับ ราชการ ข้าง ใน ประเทศ อังครึษ ตาม ความ ปราถนา ของ คอเวิน แมนต์ ซึ่ง อยาก จะ ให้ พวก ราษฎร ว่า ราชการ ข้าง ซา นั้น มิศเตอ ยอน ตี ฮิบเบิต เปน คน ที่ จะ ได้ รับ ตำแหน่ง นั้น ต่อ ไป ฯะ


ประเทศ รูเชี่ย

๏ กรุง ลันดัน วัน เสาร์ เดือน เจ็ด ขึ้น สี่ ค่ำ การ ราชา ภิเศก เปน อัน เสร็จ แล้ว สมเด็จ พระเจ้า ซาร์ เสด็จ จาก เมือง มอซะโก แล้ว ๚ะ

๏ เงิน ที่ เคย เก็บ ใช้ ใน ราชการ คือ โปล แตกซ์ เปน อัน เลิก ไม่ เรียก แต่ คน จน ที่ สุด แล ข้าง พวก ข้า ราชการ อื่น เปน อัน ลด ด้วย ฯะ

ประเทศ เตอรกี

๏ พวก ทหาร เตอรกี รบ พุ่ง แขง แรง กัน แล้ว พวก แอลแบเนียน ที่ ขวาง อาญา แล ไม่ ยอม ให้ ยก ที่ ให้ แก่ พวก มอนตินิโคร นั้น แตก ต้อง หนี ฯะ

ประเทศ อิยิบต

๏ กรุง ลันดัน วัน จันทร์ เดือน เจ็ด ขึ้น หก ค่ำ ดอด ปาชะ สำเร็จ โทษ แขวน คอ แล้ว เพราะ เปน คน เข้า กัน ใน การ เผา เมือง อะเลกซันเดรีย มิศเตอ แกลดซะ ตัน ไม่ รับ เปน ธุระ ช่วย แก้ ไข ให้ เลย ฯะ

ปาเลี่ยเมนต์

๏ กรุง ลันดัน วัน อังคาร เดือน เจ็ด ขึ้น เจ็ด ค่ำ ใน ที่ ชุมนุม ปฤกษา ราชการ คือ เฮาะ ออฟ ลอดซะ ข้อ ที่ อนุญาต ให้ เอา พี่ สาว ฤา น้อง สาว ของ ภรรยา อัน ตาย แล้ว มา เปน ภรรยา ได้ อ่าน ครั้ง สอง แล้ว ผู้ ที่ จะ ให้ อ่าน นั้น ถึง ๑๖๕ คน ผู้ ที่ จะ ไม่ ให้ อ่าน นั้น ถึง ๑๕๘ คน ฯะ

ปาเลี่ยเมนต์

๏ กรุง ลันดัน วัน พุฒ เดือน เจ็ด ขึ้น แปด ค่ำ ใน ที่ ชุมนุม ปฤกษา ราชการ คือ เฮาะ ออฟ กอมันซ์ ยอม ไม่ ต้อง แบ่ง ออก ตั้ง ข้อ ของ ลอด ยอช แฮมิลตัน ที่ จะ ให้ แก้ กดหมาย คือ แลนด แอกด์ ให้ คน อัน ถือ ไร่ นา มี กำลัง ซื้อ ไร่ นา นั้น ได้ ด้วย เงิน แผ่น ดิน ที่ จะ ทด รอง ให้ ฯะ

ปาเลี่ยเมนต์

๏ กรุง ลันดัน วัน พฤหั้บดี เดือน เจ็ด ขึ้น เก้า ค่ำ ใน แขวง เวกซ์ฟอด พวก โฮมรูล ได้ จัด เลือก คน พวก เขา สำหรับ ปฤกษา ราชการ ไม่ มี พวก ขัด ขวาง ฯะ

ชำระ เรื่อง ยา ไดนาไมต์

๏ กรุง ลันดัน วัน ศุกร เดือน เจ็ด ขึ้น สิบ ค่ำ คน ร้าย สี่ คน ใน เรื่อง ราย นี้ ปรับ โทษ แล้ว ให้ ทำ การ เปน นักโทษ ตลอด ชีวิตร คน อื่น เหล่า นั้น ปล่อย แล้ว

อะฟริกะ ใต้

๏ ท่าน เซะกระแตรี ออฟ ซะเตต สำหรับ เมือง ขึ้น คือ กอโลนี่ เมื่อ ตอบ ถึง คำ ถาม ได้ ว่า มี หนังสือ ราชการ ส่ง ไป ถึง แหลม คือ เกบ ว่า คอเวินเมนต์ อังกฤษ จะ รับ ครอง ประเทศ บาซุโต แลนด์ ตาม ทำนอง อย่าง หนึ่ง ๚ะ


ครอง ซูเอศ

๏ กรุง ลันดัน วัน เสาร์ เดือน เจ็ด ขึ้น สิบเอ็ด ค่ำ ไฟ คือ อิเลกตริก ไลต์ จัด ไว้ แล้ว เพื่อ จะ มี การ ค้า ขาย ได้ ทั้ง กลาง วัน กลาง คืน ด้วย ๚ะ

เกาะ บอนิโอ ข้าง เหนือ

๏ กรุง ลันดัน วัน จันทร์ เดือน เจ็ด ขึ้น สิบสาม ค่ำ หนังสือ จดหมาย เหตุ ที่ กรุง แมดริด ประเทศ ซะเปน ได้ ตี พิมพ์ ข่าว ว่า ชาว เกาะ นั้น ได้ ประหาร ชีวิตร เจ้า พนักงาน ทั้งสิ้น ของ พวก ที่ มี ชื่อ ว่า บริติช นอท บอนิโอ กัมปะนี ๚ะ

ประเทศ จิ่น

๏ กรุง ลันดัน วัน อังคาร เดือน เจ็ด ขึ้น สิบ สี่ ค่ำ คอ เวินแมนต์ จิ่น กำลัง ซื้อ เครื่อง อาวุธ กระสุน ดิน ปืน เปน อัน มาก ที่ ประเทศ ยุไนเตด ซะเตศ ราชทูต จิ่น คือ มากวิศ ตะเซง กลับ ไป ถึง กรุง ปารีศ แล้ว ฯะ

เกาะ บอนิโอ เหนือ

๏ ข่าว ที่ หนังสือ จดหมาย เหตุ ซะเปน ลง พิมพ์ ว่า ฆ่า ฟัน พวก อังคริษ นั้น หา จริง ไม่ ๚ะ

เกาะ มะดะคาซคาร

๏ กรุง ลันดัน วัน พุฒ เดือน เจ็ด ขึ้น สิบห้า ค่ำ เพราะ พวก ที่ เกาะ ไม่ รับ คำ สุด ของ ฝรั่งเสศ นั้น อัดมิรัล ฝรั่งเสศ จึ่ง ขึ้น บก ตี เอา เมือง ตะมะตาวี่ มิ ได้ เสีย คน แต่ สัก คน เดียว พวก โฮวา ชาว เกาะ นั้น หนี ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน ประหัศบดี เดือน เจ็ด แรม ค่ำ หนึ่ง พวก ฝรั่งเสศ ยัง ไม่ ไป ถึง กรุง ที่ เกาะ นั้น แต่ จะ คอย ให้ พวก โฮวา มา อ่อน น้อม ขึ้น กับ ฝรั่งเสศ ที่ เมือง ตะมะตาวี่ ๚ะ

อิยิบต

๏ กรุง ลันดัน วัน ศุกร เดือน เจ็ด แรม ส่อง ค่ำ ลอด แรน ดอลฟะ ชัชฮิล ได้ เขียน หนังสือ แจ้ง ความ ว่า ใน อิก ส่อง สาม วัน จะ ส่ง เรื่อง ความ เปน ข้อ ๆ ให้ เหน ชัด ว่า กีไดวะ เจ้า ประเทศ อิยิบต เปน ต้น เหตุ แห่ง ความ ร้าย คือ ฆ่า ฟัน ผู้ คน ที่ เมือง อะเลกซันเดรีย

คลอง ถัด ซูเอศ

๏ กรุง ลันดัน วัน อาทิตย เดือน เจ็ด แรม สี่ ค่ำ มอง เซอ ดะ เลเซป ใน คำ ซะปี่จ วาน นี้ ออก ความ ว่า ที่ ปฤกษา ราชการ สนิท ลับ พวก อังคริษ แล พวก ซูเอศ แกนาล กัมปะนี มี ที่ เข้า ใจ กัน เตม การ พวก กัมปะนี นั้น เปน กำลัง รีบ ทำ การ แรก ของ คลอง ซูเอศ แก นัล ที่ ส่อง นั้น ๚ะ

อิยิบต

๏ กรุง ลันดัน วัน จันทร์ เดือน เจ็ด แรม ห้า ค่ำ โรค ลง ราก เกิด ขึ้น ที่ เมือง ดะมิเอตตะ ใน ส่อง สาม วัน สิบเอ็ด คน ตาย ด้วย โรค นั้น ฯะ


อิยิบต

๏ กรุง ลันดัน วัน อังคาร เดือน เจ็ด แรม หก ค่ำ โรค ลง ราก กำเริบ ขึ้น ใน เมือง ดะมิเอตตะ ๚ะ

คลอง ลัด ซูเอศ แกนัล

๏ มิศเตอ แกลดซะโตน เมื่อ ตอบ คำ ถาม ได้ ว่า คอเวินแมนต์ อังคริษ แล กัมปะนี คลอง ซูเอศ เหน พร้อม กัน ใน หลาย ข้อ เปน อัน มาก แต่ มี ข้อ สำคัญ หลาย ข้อ ๆ อื่น ที่ ยัง มิ ได้ ตก ลง กัน คือ กำหนด วัน ที่ จะ จับ การ ขุด วัน จะ ให้ การ สำเร็จ แล กำหนด วัน ที่ จะ ลด พิกัด ค่า กำปั่น เดิน ใน คลอง นั้น ๚ะ

อิยิบต

๏ กรุง ลันดัน วัน พุฒ เดือน เจ็ด แรม เจ็ด ค่ำ โรค ลง ราก ทวี ขึ้น ชุม นัก คน เปน อัน มาก หนี บ้าน เมือง

ประเทศ อันนาม

๏ กรุง ลันดัน วัน ประหัศบดี เดือน เจ็ด แรม แปด ค่ำ ราชทูต จีน คือ มากวิศ ตะเซง ปฏิเสศ ว่า คอเวินแมนต์ จีน ไม่ มี ความ นึก ที่ จะ วาง ธุระ ไม่ เปน ใหญ่ ใน ราช การ ประเทศ อันนาม ๚ะ

อิยิบต

๏ กรุง ลันดัน วัน ศุกร เดือน เจ็ด แรม เก้า ค่ำ ใน ยี่สิบ สี่ ชั่วโมง ที่ ล่วง ไป แล้ว ที่ เมือง ดะมิเอตตะ ๑๒๙ คน ตาย ด้วย โรค ลง ราก ๚ะ

ปาเลี่ยแมนต์

๏ เมื่อ อ่าน เรื่อง บิล ครั้ง สาม อัน ว่า ด้วย การ เอา พี่ สาว น้อง สาว ของ ภรรยา อัน ตาย แล้ว เปน ภรรยา พวก ปฤกษา ราชการ ใน เฮาะซะ ออฟ ลอดซ ผลัก ไม่ ให้ ตั้ง เลย ๑๕๕ คน ผลัก ไม่ ให้ ตั้ง ๑๔๐ คน อยาก ให้ ตั้ง ๚ะ


ข่าว นอก

ยูไนเตดซะเตศ อะมริกะ

๏ พวก ที่ เรียก ว่า ฟลอริดะ ชิบ แกนัล กำปะนี ตั้ง ขึ้น แล้ว ที่ กรุง วอชิงตัน ทุน ถึง ๓๖ ๐๐๐ ๐๐๐ เหรียน มี ผู้ จะ ออก แล้ว เพื่อ จะ ขุด คลอง ตลอด แหลม ฟลอริดะ ให้ ภุก ภอ กำปั่น ลำ ใหญ่ เดิน ได้ ตั้ง แต่ แม่ น้ำ แซนต์ ยอน ทะลุ ถึง แม่ น้ำ ซวานี่ เยนิรัล ซะโตน จะ เปน เอนยะนีร์ จะ จับ การ ขุด ใน เดือน สิบ น่า ๚ะ

พวก ฝรั่งเสศ

๏ ใน ขณะ เดี๋ยว นี้ พวก ฝรั่งเสศ กำลัง ว่อง ไว นัก ใน ประเทศ หลาย ตำบล นักหนา ใน ประเทศ อะฟริกะ ข้าง ตะวัน ตก ตาม ลำ แม่ น้ำ กองโค พวก ฝรั่งเสศ คิด อ่าน จะ ตั้ง ตัว พวก กอง ทัพ ของ เขา พวก หนึ่ง ขึ้น บก ใน ตำบล ขึ้น ฝรั่งเสศ ตำบล หนึ่ง คือ ปอนโต โนโว แล ได้ เอา ประเทศ ที่ อยู่ เคียง ๆ นั้น มา จัด ว่า เปน เมือง ขึ้น กับ ฝรั่งเศศ แล้ว ที่ เกาะ มะดะแคซะคาร กำปั่น รบ ฝรั่งเศศ จับ เล่น งาน เข้า จน พวก นั้น ต้อง ยอม แพ้ ง้อ มา ขอ เลิก การ รบ กัน ทำ หนังสือ สัญญา ต่อ กัน ที่ ประเทศ ตอน กวิน ก็ กำลัง วุ่น วาย กัน นัก พวก ฝรั่งเศศ ไป ตั้ง ตัว ที่ เมือง ตอนกวิน เมื่อ เร็ว ๆ นี้ พวก ฝรั่งเศศ ตั้ง ตัว อยู่ ที่ เมือง อันออย พวก ตอน กวิน นั้น คอย ล้อม เมือง ไว้ นาย กอง ทัพ ฝรั่งเศศ กอมแมนแดนต์ รีวีเอร ประมาท พวก ญวน ที่ ซ่อน ซุ่ม อยู่ ใน ป่า องอาจ นำ พวก ฝรั่งเศศ ข้าม ตะพาน ภอ ข้าม ตะพาน แล้ว ยัง ไม่ ทัน ตั้ง ท่า รบ พวก ญวน ที่ ซ่อน ซุ่ม อยู่ นั้น ก็ ยิง ปืน ขนาบ มิศเตอ รีวีเอร แล นาย อื่น ทั้ง ทหาร หลาย คน ถูก ปืน ล้ม ตาย เจ็บ ลำบาก เปน อัน มาก แตก หนี ต้อง ถอย กลับ เข้า เมือง เข้า ค่าย เมื่อ มิศเตอ รีวีเอร ยัง ไม่ ทัน ตาย พวก ญวน จะ มา จับ เอา ตัว ไป ถึง เจ็บ ลำบาก ท่าน ชัก ปืน ริวอลเวอ ยิง ผู้ ใหญ่ ญวน ที่ จะ มา จับ เอา ตัว ไป นั้น เมื่อ พวก ฝรั่งเศศ แตก หนี แล้ว พวก ญวน เก็บ ศพ ฝรั่งเศศ ที่ ตาย นั้น เสียบ หัว ประจาน ไว้ มี ข่าว ว่า พวก จีน องอาจ จะ ช่วย พวก ญวน ต่อ สู้ รบ พวก ฝรั่งเศศ ว่า มา แย่ง เบียด เบียฬ เอา เมือง ขึ้น กับ ประเทศ จีน ไป เสีย เปล่า คน ที่ มี ปัญญา เข้า ใจ การ ก็ มอง เหน เปน แน่ ว่า ทั้ง เมือง ญวน เมือง จีน ถึง จะ เข้า กัน ต่อ สู้ พวก ฝรั่งเศศ ไม่ สู้ ช้า นัก คง แพ้ เสีย แก่ ประเทศ ฝรั่งเศศ ถ้า จะ สู้ ๆ ได้ ภัก หนึ่ง แต่ ปลาย มือ เมื่อ ฝรั่งเศศ เพิ่ม เติม ทหาร เครื่อง อาวุธ แล กำปั่น รบ ครบ บริบุรณ แล้ว พวก ญวน พวก จีน คง เสีย เปรียบ แพ้ พวก ฝรั่ง เศศ แล้ว จะ ต้อง เสีย เขตร บ้าน เมือง แล เงิน เปน อัน มาก เปน ค่า การ รบ นั้น ถ้า จีน ฉลาด คง ภอ ใจ แต่ ต่อ ว่า ขอ กัน โดย ดี แต่ ระวัง ให้ หลีก การ รบ กัน กับ พวก ฝรั่งเศศ อย่า ให้ เสีย การ เงิน ทอง เขตร บ้าน เมือง แล้ว ต้อง อาย เขา ด้วย ๚ะ

ช้าง สอง ตัว

๏ ซึ่ง ใน หลวง โปรด พระราช ทาน ให้ แก่ พวก ซุลอ ยิกัล โซไซอิตี้ ที่ เกาะ ออศแตรเลีย ที่ ส่ง ไป ใน กำ ปั่น ไฟ จุลจอม เกล้า ถึง เมือง ฮ่องกง ดิบดี แล้ว ที่ ฮ่อง กอง ใส่ ลง กำปั่น ไฟ อีก ลำ หนึ่ง ชื่อ เนลซัน ณวัน เสาร์ เดือน หก แรม สิบ สอง ค่ำ ปาน นี้ คง ถึง เมือง ซิดนี่ แล้ว แล คน ที่ เมือง นั้น คง ได้ ชม ดู ช้าง ประ เทศ สยาม แล สรเสริญ ใน หลวง ประเทศ สยาม เพราะ พระราช ทาน ของ แปลก ปลาด ให้ ไว้ เปน ของ เลี้ยง ชม เล่น ๚ะ

ราชทูต สยาม ที่ ประเทศ ยุโรป

๏ หม่อม เจ้า ปฤษฎางค์ ได้ เฝ้า สมเด็จ พระเจ้า ประ เทศ ซะเปน ที่ กรุง แมดริด ณวัน อังคาร เดือน ห้า แรม ส่อง ค่ำ หม่อม เจ้า ราชทูต สยาม ได้ ถวาย คำ ซะปิ๊จ แล คน หลวง ประเทศ ซะเปน ตรัส คำ ซะปิ๊จ ตอบ ๚ะ

๏ ราชทูต สยาม ได้ ไป ถึง กรุง ลิสบัน ที่ ประเทศ โปตุกาล ณวัน จันทร์ เดือน หก ขึ้น ค่ำ หนึ่ง ๚ะ


พวก ฝรั่งเสศ

๏ พวก ฝรั่งเสศ ได้ จัด ตั้ง เยนิรัล บูเอ ให้ เปน แม่ ทัพ ใหญ่ ที่ ประเทศ ตอนกวิน แล ได้ จัด กำปั้น รบ ผู้ คน เครื้อง สาตรา วุธ เลบียง อาหาร พร้อม ครบ ให้ ไป จัด การ ที่ ตอนกวิน ให้ ราบ คาบ ลง จน ได้ ๚ะ


บอก ข้อ ความ โดย ย่อ ว่า อยู่ แผ่น นั้น น่า นั้น ๆ


๏ บอก เรื่อง เปน คำ ย่อ อัน มี ใน หนังสื้อ สยามไสมย ตั้ง แต่ เดือน เก้า จุลศักราช ๑๒๔๔ ปี มะเมีย จัตวา ศก จน สิ้น เดือน แปด จุลศักราช ๑๒๔๕ ปี มะแม เบญจศก ๚ะ

ระยะ เลข แรก อ้าง แผ่น ถึง มี คำ แผ่น น่า ฤา ถึง ไม่ มี เมื้อ มี คำ น่า นำ แล้ว ระยะ เลข ทุก ระยะ นั้น อ้าง เอา น่า ใน เลข บอก แผ่น ก่อน คำ น่า นั้น และ ๚ะ


การ เอกซฮิบิเช่อน แผ่น ๑ น่า ๑ แผ่น ๕ น่า ๒ การ ปล้น แผ่น ๑ น่า ๒ กรุง เก่า แผ่น ๓ น่า ๙ กำปั่น รบ แผ่น ๔ น่า ๕ กงซุล เยนิรัลโปตุกาล แผ่น ๕ น่า ๓ กัปตัน ลิโอโนเวนซ์ แผ่น ๕ น่า ๓ เจ้า คุณ กรมท่า แผ่น ๓ น่า ๕ แผ่น ๗ น่า ๒ ทอด กะฐิน แผ่น ๓ น่า ๕ แผ่น ๔ น่า ๒ แผ่น ๕ น่า ๒ กำปั่น เจริญ วัฒนา แผ่น ๒ น่า ๒ กำปั่น พุเจา แผ่น ๒ น่า ๒ ตั้ง กรม แผ่น ๓ น่า ๓ แผ่น ๑๑ น่า ๑ กอง ลาด ตระเวน เรือ แผ่น ๓ น่า ๔ การ เฉลิม วัน ราชา ภิเศก แรก แผ่น ๖ น่า ๔ กะนะตะ แผ่น ๕ น่า ๕ แผ่น ๑๑ น่า ๕ การ ทศ แผ่น ๕ น่า ๗ แผ่น ๙ น่า ๗ การ ศึก แผ่น ๖ น่า ๖ กำปั่น สอง เสา ครึ่ง พีลิเซีย แผ่น ๖ น่า ๗ กำปั่น เข้า ออก ที่ กรุงเทพ แผ่น ๖ น่า ๗ กรุศ จีน แผ่น ๗ น่า ๒ กรม เจ้า พนักงาน โทรเลข เข้า เฝ้า แผ่น ๘ น่า ๒ กำปั่นไฟลำใหม่ แผ่น ๘ น่า ๔ กรุศแลสงกรานต์ แผน ๘ น่า ๔ แผน ๑๐ น่า ๔ การ วีวาหะ มงคล พระราชโอรส องค ใหญ่ ของ สมเด็จ พระเจ้า เอม บีเรอ เยระแม นี่ กับ พระ ราช ธิดา องค ใหญ่ ของ สมเด็จ พระนางกวีน อิงแลนด แล เอม เปราช อินเดีย แผน ๘ นำ ๕ แผน ๙ น่า ๕ การ ศพ แผน ๙ น่า ๑ มารดา เจ้าคุณ กรมท่า แผน ๙ น่า ๑ กำปั่นไฟใหม่ สำหรับประเทศสยาม แผน ๙ น่า ๕ กำปั่น ไฟ กงษี แล มหา วะชะรุณหิ แผ่น ๑๒ น่า ๓ การ จุด ลูก หนู แผน ๑๐ น่า ๔ กำปั่น รบไฟฝรั่งเสศ แผน ๑๑ น่า ๒ น่า ๓ การ ขา ราชการ แผน ๑๑ น่า ๕

พวก แขก แผ่น ๑ น่า ๑ แผ่น ๕ น่า ๓ ของ บำเหน็จ แผ่น ๑๐ น่า ๕ ข่าว ใน กรุง เทพ แผ่น ๑ น่า ๑ เข้า ใน กรุง แผ่น ๒ น่า ๑ ข่าว โทรเลข นอก แผ่น ๑ น่า ๒ แผ่น ๒ น่า ๓ แผ่น ๓ น่า ๗ แผ่น ๔ น่า ๓ แผ่น ๖ น่า ๕ แขก เมือง แผ่น ๕ น่า ๑ แผ่น ๑๐ น่า ๑ แผ่น ๑๑ น่า ๑ น่า ๒ ขะโมย เงิน ที่ เรือ แผ่น ๖ น่า ๓ ขาย ของ หมอ อัดชินซอน แผ่น ๓ น่า ๑๑ ชาย ที่ ๆ บาง ปะแก้ว แผ่น ๓ น่า ๑๒

คำ แก้ แผ่น ๗ น่า ๖ คน หลวง แผ่น ๑ น่า ๑ แผ่น ๒ น่า ๑ แผ่น ๔ น่า ๖ แผ่น ๖ น่า ๑ แผ่น ๙ น่า ๑ แผ่น ๑๐ น่า ๓ คลอง ลัด ซุเอศ แผ่น ๓ น่า ๓ แผ่น ๕


น่า ๗ แผ่น ๖ น่า ๖ แผ่น ๗ น่า ๓ แผ่น ๑๑ น่า ๕ แผ่น ๑๒ น่า ๕ น่า ๖ มิศเทอ คูลด์ แผ่น ๒ น่า ๒ คำ ซะบีจ ใน หลวง คราว เฉลิม พระ ชนม์ พรรษา แผ่น ๓ น่า ๑ คำ ซะบีจะ คราว ราชทูต อะเมริกัน เฝ้า แผ่น ๕ น่า ๑ คำ สรรเสริญ แผ่น ๑๒ น่า ๑ คลัง เงิน แผ่น ๖ น่า ๗ ครู สอน สาศนา แผ่น ๕ น่า ๒ แผ่น ๖ น่า ๔ คน โทษ หนี แผ่น ๖ น่า ๓ คน ประพฤติ์ ดี แล ชั่ว แผ่น ๑๐ น่า ๔ ความ ทุกข์ ของ ราษฎร แผ่น ๖ น่า ๕ คลอง ที่ คอด กรอ แผ่น ๖ น่า ๕ แผ่น ๗ น่า ๒ คลอด บุตร ห้า คน แผ่น ๖ น่า ๖ คน เกิด แผ่น ๖ น่า ๗ การ แลก เงิน แผ่น ๗ น่า ๗ เงิน ใน ประเทศ สยาม แผ่น ๑๒ น่า ๒ ค่า แลก เงิน ที่ สิงฆโปร์ แผ่น ๑๒ น่า ๓ คำ ประกาศ แผ่น ๑๐ น่า ๓ แผ่น ๑๒ น่า ๒ คำ เปรียบ ตัว ฟ้า แผ่น ๑๑ น่า ๖

งา เปน สินค้า แผ่น ๕ น่า ๒ เงิน แดง แผ่น ๖ น่า ๗ เงิน เข้า ใน ประเทศ อังกฤษ แผ่น ๘ น่า ๔

จดหมาย เหตุ สยาม ไสมย แผ่น ๑ น่า ๑ แผ่น ๑๑ น่า ๖ จีน แผ่น ๒ น่า ๒ แผ่น ๓ น่า ๕ แผ่น ๔ น่า ๓ แผ่น ๔ น่า ๕ แผ่น ๕ น่า ๗ แผน ๘ น่า ๕ แผน ๑๐ น่า ๖ แผน ๑๑ น่า ๓ น่า ๔ น่า ๕ แผ่น ๑๒ น่า ๔ น่า ๕ โจร แผน ๒ น่า ๒ น่าw ๓ จุด ดอก ไม้ วัง หน่า วัง หลวง แผน ๔ น่า ๒ ๔๕


เจ้า เชียงใหม่ แผน ๖ น่า ๑ จันทรคาธ แผน ๙ น่า ๒ จำหน่าย เงิน แผ่นดิน อังคริด แผน ๑๐ น่า ๕

ประหาร ชีวิตร แผ่น ๓ น่า ๔ คล้อง ช้าง แผ่น ๑๑ น่า ๑ ช้าง เผือก แผ่น ๓ น่า ๔ ช้าง ส่อง ตัว แผ่น ๑๒ น่า ๖ ช่าง ชัก รูป บารัน สติล ฟรีด แผ่น ๓ น่า ๑๒ เกาะ ชะวา แผ่น ๔ น่า ๖ แผน ๑๑ น่า ๕ ช่าง เล่น กล แผ่น ๗ น่า ๒ ช่าง ชัก รูป เกนเนด ลอฟตัช แผ่น ๙ น่า ๗

ประเทศ ซีเรีย แผ่น ๒ น่า ๗ เมือง ชะกอดแลนด์ แผน ๓ น่า ๖ ชะกูล หลวง แผ่น ๕ น่า ๕ แผ่น ๖ น่า ๕ เจ้า ซิตะวาโย แผ่น ๕ น่า ๕ ชิบ กำปนี ลิมิเตด แผ่น ๙ น่า ๕ ซูลู แลนด์ แผ่น ๑๑ น่า ๕

ประเทศ ญวน แผ่น ๔ น่า ๕ แผน ๑๑ น่า ๔ แผ่น ๑๒ น่า ๓ น่า ๕

ดาว หาง แผ่น ๓ น่า ๕ แผ่น ๔ น่า ๓ แผน ๕ น่า ๔ แผน ๖ น่า ๑ เลี้ยง ดินเนอ แผ่น ๑๑ น่า ๒ ประเทศ เดนมาก แผน ๔ น่า ๖ ที่ แดด แผน ๙ น่า ๒ ดานุบ แผน ๙ น่า ๔ เมือง ดับลีน แผน ๑๐ น่า ๖ ยา ไดนาไมต์ แผ่น ๑๒ น่า ๕

ประเทศ เตอร กี แผน ๑ น่า ๓ แผน ๒ น่า ๔ น่า ๗ แผน ๓ น่า ๗ น่า ๘ น่า ๙ แผน ๔ น่า ๔ น่า ๕ น่า ๖ แผน ๕ น่า ๗ ข่าว ตาย แผน ๒ น่า ๒ แผน ๕ น่า ๔ น่า ๕ แผน ๗ น่า ๑ แผน ๙ น่า ๑ แผน ๑๐ น่า ๒ แผ่น ๑๒ น่า ๑ น่า ๕ เตือน สติ แผน ๔ น่า ๗ แผน ๙ น่า ๗ แผน ๙ น่า ๕ แผน ๑๑ น่า ๗ ประเทศ ตอน กวิน แผน ๖ น่า ๖ แผน ๗ น่า ๓ แผน ๙ น่า ๒ แผน ๑๐ น่า ๖ น่า ๗ แผ่น ๑๒ น่า ๓ น่า ๔ ตาย คำ อัน ควร จะ ใช้ เมือ กราบ ทูล แผน ๘ น่า ๑ ตำรา กำหนด มหา ส่งกรานต์ แผน ๙ น่า ๒ ตัว ฟ้า คำ เปรียบ แผน ๑๑ น่า ๗

ถีบ ชิงช้า แผน ๗ น่า ๒

โทรเลข แผน ๓ น่า ๔ น่า ๕ น่า ๖ แผน ๕ น่า ๕ แผน ๑๑ น่า ๔ แผ่น ๑๒ น่า ๓

ถือ น้ำ แผน ๒ น่า ๓ แผน ๓ น่า ๓ ประเทศ เนอ เทอแลนด์ แผน ๘ น่า ๔ น้ำ ท่วม แผน ๘ น่า ๔ เกาะ นุคินิ แผน ๑๐ น่า ๖

บุคโล โรง สี่ ไฟ แผน ๒ น่า ๒ ประเทศ บาซุโต แลนด์ แผน ๕ น่า ๕ เกาะ บอนิโอ แผ่น ๑๒ น่า ๕

ประเทศ บีรู แผน ๑ น่า ๒ ปาเลี่ยเมนต์ แผน ๑ น่า ๓ น่า ๔ แผน ๒ น่า ๔ แผน ๕ น่า ๕ แผน ๖ น่า ๕ แผน ๗ น่า ๔ แผน ๘ น่า ๓ แผน ๙ น่า ๓ แผน ๑๐ น่า ๕ น่า ๖ แผน ๑๑ น่า ๔ แผ่น ๑๒ น่า ๔ น่า ๕ การ ปล้น แผน ๒ น่า ๓ ปาก น้ำ แผน ๓ น่า ๓ แผน ๓ น่า ๕ ประหาร ชีวิตร นักโทษ แผน ๖ น่า ๓ กงซุล โปตุเกษ แผน ๓ น่า ๕ ปลาทู แผน ๖ น่า ๗ ประนินทิน ใน กรุง เทพ แผน ๓ น่า ๖ แผน ๖ น่า ๗ แผน ๗ น่า ๗ แผน ๙ น่า ๙ กรุง ปารีศ แผน ๘ น่า ๓

ประเทศ ฝรั่งเสศ แผน ๑ น่า ๓ แผน ๒ น่า ๔ แผน ๔ น่า ๔ น่า ๕ น่า ๖ แผน ๕ น่า ๕ แผน ๖ น่า ๒ แผน ๗ น่า ๓ น่า ๔ แผน ๘ น่า ๒ แผน ๙ น่า ๕ แผน ๑๑ น่า ๕ แผ่น ๑๒ น่า ๖ หมาย ประกาศ แผน ๒ น่า ๓ แผ่น ๑๒ น่า ๒ น่า ๓ น้ำ ฝน แผน ๔ น่า ๓ เฝ้า ใน หลวง แผน ๕ น่า ๓ ฝรั่ง ชุมนุม เต้น รำ แผน ๕ น่า ๔ แผน ๑๑ น่า ๒

พระ ที่ นั่ง จักรี มหา ปราส่าท แผน ๒ น่า ๑ พยุ กล้า แผน ๑๑ น่า ๓ พระชนม์ พรรษา แผน ๒ น่า ๓ แผน ๓ น่า ๑ แผน ๓ น่า ๒ พงษาวดาร ขุนหลวง หา วัด แผน ๒ น่า ๕ พวก ราชการ ผู้ใหญ่ แผน ๖ น่า ๑ สมเด็จ พระเจ้า นาง กวีน แผน ๑๐ น่า ๕ น่า ๖ ประเทัศ พม่า แผน ๒ น่า ๗ แผ่น ๘ น่า ๔ ออก พระ พรรษา แผน ๓ น่า ๔ พระ เจดีย์ ปาก น้ำ แผน ๓ น่า ๕ แผน ๔ น่า ๒ ฟ้า ผ่า แผน ๑๑ น่า ๓ ไฟ ไหม้ แผน ๕ น่า ๒ แผน ๔ น่า ๖ แผน ๕ น่า ๒ น่า ๓ แผน ๖ น่า ๒ แผน ๗ น่า ๒ แผน ๙ น่า ๒ เมือง พุเจา แผน ๔ น่า ๕ พวก พีเนียน แผน ๙ น่า ๔ แผน ๑๐ น่า ๕ น่า ๖ แผน ๑๑ น่า ๔ พวก แลนด ลีค แผน ๙ น่า ๔

เกาะ มะดะแคซะการ แผน ๕ น่า ๖ น่า ๗ แผน ๖ น่า ๕ แผน ๘ น่า ๔ แผน ๙ น่า ๓ แผ่น ๑๒ น่า ๓ น่า ๔ น่า ๕ มอริติอัซ แล เกาะ ฮ่องกอง แผน ๖ น่า ๕ พระเมรุ แผน ๑๐ น่า ๒

ภาษี ขา ออก แผน ๙ น่า ๒ ภาษี ขา เข้า ขา ออก แผน ๑๐ น่า ๓ ภาษี ประเทษ อังคริษ แผน ๑๐ น่า ๕

เยระแม่นี่ แผน ๔ น่า ๕ น่า ๖ แผน ๕ น่า ๖ แผ่น ๖ น่า ๖ แผน ๙ น่า ๕ แผ่น ๑๒ น่า ๔ เกาะ ยะเมกะ แผน ๒ น่า ๕ ยา แก้ ลง แผน ๔ น่า ๗ ยี่ปุ่น แผน ๕ น่า ๕ แผน ๕ น่า ๗ ประเทศ ยุโรป แผน ๑๐ น่า ๕ ยุไนเตด ซะเตศ แผน ๕ น่า ๖ แผน ๘ น่า ๔ แผน ๙ น่า ๓ น่า ๔ แผ่น ๑๒ น่า ๖ ยิบรอลตะ แผน ๕ น่า ๕

ราชทูต สยาม แผน ๒ น่า ๒ แผน ๔ น่า ๑ แผน ๖ น่า ๖ แผน ๗ น่า ๒ แผ่น ๑๒ น่า ๖ ราชทูต อะเมริกัน แผน ๓ น่า ๔ แผน ๗ น่า ๒ ประเทศ รูเซีย แผน ๓ น่า ๘ แผน ๔ น่า ๖ แผน ๕ น่า ๗ แผน ๖ น่า ๖ แผน ๗ น่า ๔ แผน ๘ น่า ๕ แผน ๑๐ น่า ๖ แผน ๑๑ น่า ๕ แผ่น ๑๒ น่า ๔ น่า ๕ เรือ กล ไฟ ยง ยศ แผ่น ๔ น่า ๒ เรือ ไฟ โดน แพ แผ่น ๕ น่า ๒ เรือ ลอย ตาม น้ำ แผ่น ๕ น่า ๒ แผ่น ๖ น่า ๒ แผ่น ๑๑ น่า ๓ เรือ รบ อังกฤษ แผ่น ๕ น่า ๗ [..........] แผ่น ๗ น่า ๑ [..........] น่า ๓ [..........] แผ่น ๘ น่า ๔ ราชกิจา นุเบกษา แผน ๑๐ น่า ๓ แรก นา แผ่น ๑๑ น่า ๓ โรง สี ไฟ พ่อ จิ่น ซื่อ แผ่น ๑๑ น่า ๓ โรค อสันนิบัต แผ่น ๑๓ น่า ๕

ไลกย แผ่น ๑ น่า ๑ กรุง ลันดัน แผ่น ๑ น่า ๓ แผ่น ๓ น่า ๗ น่า ๙ แผ่น ๔ น่า ๔ แผ่น ๖ น่า ๕ แผ่น ๘ น่า ๔ เมือง ลิวะปูล แผ่น ๑๐ น่า ๖ ถะคร ฝรั่ง แผ่น ๓ น่า ๕ น่า ๑๑ เลดี ฟลอเรนซ์ ดิกซี แผ่น ๘ น่า ๕ หลวง อิน มล ตรี แผ่น ๗ น่า ๒ ถม ยา ก ศ แผ่น ๗ น่า ๕ ถอย กะ ขง แผ่น ๓ น่า ๕ แจ้ง ขาย ของ หมอ ฮัด ชิน ซอน แผ่น ๖ น่า ๗ แผ่น ๗ น่า ๗ แผ่น ๘ น่า ๗

วังน่า แผ่น ๒ น่า ๑ แผ่น ๔ น่า ๒ แผ่น ๗ น่า ๒ กรุง วอ ชิง ตัน แผ่น ๘ น่า ๔

โรง สี ไฟ สำ เหร่ แผ่น ๒ น่า ๒ โส กันต์ แผ่น ๗ น่า ๑ สินค้า ขา ออก แผ่น ๖ น่า ๗ ศพ ถอย น้ำ แผ่น ๑๐ น่า ๒ แผ่น ๑๑ น่า ๔ เสนา บดี อังกฤษ แมน ๖ น่า ๕ แผ่น ๗ น่า ๔ แผ่น ๘ น่า ๔ น้ำ สุรา แผ่น ๓ น่า ๔ สนาม ฟีนิกซ ปาก แผ่น ๑๐ น่า ๖ แผ่น ๑๑ น่า ๔ น่า ๕ สาย โทร เลข แผ่น ๔ น่ ๒ แผ่น ๖ น่า ๖ แผ่น ๗ น่า ๒ สวน สราญ รมย แผ่น ๓ น่า ๕ แผ่น ๙ น่า ๒ สวน เจ้า คุณ กรม ท่า แผ่น ๑๑ น่า ๒ เดิน สวน แผ่น ๓ น่า ๔ สม เด็จ เจ้า พระยา ศรี สุริย วงษ แผ่น ๓ น่า ๕ แผ่น ๕ น่า ๔ แผ่น ๗ น่า ๑ แผ่น ๘ น่า ๑

แห่ เจ้า แผ่น ๔ น่า ๒ เหตุ ร้าย กลาง ทะเล แผ่น ๗ น่า ๔

ดวงอาทิตย แผ่น ๑ น่า ๒ อาจิ่น ที่ เกาะ ซูมาตรา แผ่น ๑๑ น่า ๕ ประเทศ อียิบท แผ่น ๑ น่า ๒ ๓ ๔ แผ่น ๒ น่า ๒ ๔ ๗ แผ่น ๓ น่า ๗ น่า ๘ ๙ แผ่น ๔ น่า ๔ ๕ แผ่น ๕ น่า ๕ ๖ ๗ แผ่น ๖ น่า ๕ แผ่น ๗ น่า ๓ ๔ แผ่น ๘ น่า ๔ แผ่น ๙ น่า ๔ น่า ๕ แผ่น ๑๐ น่า ๕ แผ่น ๑๑ น่า ๔ น่า ๕ แผ่น ๑๒ น่า ๕ น่า ๖ ประเทศ อิงแลนต แผ่น ๑ น่า ๒ ๓ ๔ แผ่น ๒ น่า ๓ ๔ ๗ แผ่น ๓ น่า ๗ แผ่น ๔ น่า ๕ แผ่น ๕ น่า ๖ แผ่น ๖ น่า ๖ แผ่น ๗ น่า ๓ ๔ แผ่น ๘ น่า ๓ น่า ๔ แผ่น ๑๒ น่า ๔ อะฟริกะ แผ่น ๒ น่า ๔ แผ่น ๔ น่า ๖ แผ่น ๕ น่า ๖ ๗ แผ่น ๘ น่า ๔ แผ่น ๙ น่า ๓ แผ่น ๑๑ น่า ๖ แผ่น ๑๖ น่า ๕ อุศเรน ภบ พระอไภย ที่ หาด แผ่น ๒ น่า ๒ อิตะลี่ แผ่น ๔ น่า ๔ ๕ ๖ แผ่น ๘ น่า ๓ แผ่น ๓ น่า ๕ แผน ๑๖ น่า ๔ ไอระแลนต แผ่น ๗ น่า ๔ แผ่น ๘ น่า ๓ เกาะ ออสแตรเลี่ย แผ่น ๔ น่า ๔ ๖ แผ่น ๕ น่า ๖ แผ่น ๖ น่า ๖ อะเมริกะ แผ่น ๔ น่า ๕ แผ่น ๕ น่า ๕ ประเทศ อังครีษ แผ่น ๗ น่า ๔ แผ่น ๘ น่า ๒ ออก พระ พรรษา แผ่น ๕ น่า ๖ อินเดี่ย แผ่น ๕ น่า ๖ แผ่น ๑๐ น่า ๗ แผน ๑๖ น่า ๔ ประเทศ อนัม คือ ญวน แผ่น ๑๐ น่า ๖

ฮองกอง แผ่น ๔ น่า ๕ ๖ ประเทศ ฮอลแลนด แผ่น ๔ น่า ๖


๏ จดหมาย เหตุ สยาม ไสมัย ๚ะ


๏ เจ้า ของ หนังสือ สยาม ไสมัย มี ความ ปราถนา จะ ให้ ออก สอง อย่าง อย่าง หนึ่ง จะ ให้ ออก ทุก วัน เว้น แต่ วัน อาทิตย อีก อย่าง หนึ่ง ให้ ออก เจด วัน ครั้ง หนึ่ง เสมอ มิ ให้ ขาด เมื่อ คน ทั้ง ปวง ตั้ง ใจ ซื้อ เปน อัน มาก คง สำ เร็จ การ คง ได้ อ่าน หนังสือ จดหมาย เหตุ ราคา ถูก ๆ ด้วย แต่ บัด นี้ จะ ออก จดหมาย เหตุ สยาม ไสมัย นี้ เดือน ละ สอง คราว ๆ ไป ก่อน ๚ะ

ราคา

๏ สยาม ไสมัย ที่ จะ ออก พลาง เดือน ละ ๒ หน นั้น จะ ขาย ปลีก ฉบับ ละ สลึง

๏ ถ้า รับ เอา ตลอด ปี แล้ว ใช้ เงิน ล่วง น่า ราคา ปี ละ สาม บาท คือ ยี่ สิบ สี่ ฉบับ ๚ะ

๏ ค่า บอก ถึง ห้าง ขาย ของ ถึง การ เลลัง แล ของ ซึ่ง จะ ขาย นั้น ฤๅ บอก ความ ของ คน ซึ่ง จะ หา การ ฤๅ แจ้ง ความ ต้อง การ ของ ตัว จะ คิด เอา บัน ทัด ละ สลึง คราว แรก ถ้า ซ้ำ จะ คิด เอา บันทัด ละเฟื้อง ถ้า จะ ลง ความ ถึง ปี จะ คิด ราคา อย่าง หนึ่ง แล้ว แต่ จะ ตก ลง กัน ๚ะ

๏ ถ้า คน จะ เข้า กัน ซื้อ ถึง หก ฉบับ จะ คิด เอา แต่ ค่า ห้า ฉบับ คือ จะ ยก ให้ หนึ่ง ใน หก ๚ะ

๏ จดหมาย เหตุ นี้ เจ้า ของ จะ ส่ง แต่ เพียง เปน แห่ง ๆ ผู้ ซื้อ ต้อง ไป รับ ใน ตำบล ต่าง ๆ ซึ่ง จะ หมาย ไว้ นั้น

๏ ที่ บ้าน แม่ เปรม ที่ วัด เกาะ แห่ง หนึ่ง ฯะ

๏ ที่ แพ นาย เทพ ตรง ข้าม ปาก คลอง บางหลวง แห่ง หนึ่ง ฯะ

๏ ที่ โรง พิมพ์ บาง คอแหลม แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ เพราะ คน ที่ ซื้อ อ่าน นั้น มาก เจ้า ของ รับ ส่ง ทุก แห่ง ไม่ ได้ จะ ส่ง เปน แห่ง ๆ ไป พลาง ให้ ผู้ ซื้อ นั้น ไป รับ ทุก คราว ออก ณะ ตำบล อัน อยู่ ใกล้ เคียง บ้าน ผู้ ซื้อ นั้น เถิด หนังสือ นี้ จะ ออก วัน พุฒ แรก ทั้ง ข้าง ขึ้น ข้าง แรม ทุก เดือน เมื่อ จัด ส่ง ถึง ตำบล อื่น แล้ว จะ บอก ให้ รู้ ด้วย ๚ะ


๏ หนังสือ ต่าง ๆ อื่น มี ขาย
ที่ โรง พิมพ์ บางคอแหลม ๚ะ

๏มี หนังสือ เปน เรื่อง พระเยซูสาสนา แล หนังสือ ต่าง ๆ สำหรับ ส่อน เด็ก ให้ อ่าน หนังสือ ไท แล หนังสือ อังกฤษ ออก มี หนังสือ สำหรับ ส่อน วิชา คิด เลข ส่อน ให้ รู้ ถึง ตำรา ดาว แล มี หนังสือ สำหรับ ส่อน ใจ ให้ รู้ ขนบ ธรรมเนียม จะ ได้ เปน คน เรียบ ร้อย แล จะ ได้ เปน คน แต่ง หนังสือ เปน เรื่อง ราว เปน บท กลอน หนังสือ อ่าน เล่น ก็ มี มาก หลาย อย่าง หนังสือ ต่าง ๆ นั้น คือ ๚ะ

๏ ก จ ก กา ปถม ก กา ไท กา กับ สุนักข์ แล นกยาง กากี คำ ฉันท์ แล คำ กลอน กฤษนา ส่อน น้อง ขันฯ วิภังค์ นี ตำรา ยา เกล็ด พระ กริยาวงษ ตาม มัดซาย แล ตาม ไยฮัน เปน เรื่อง ใน พระ คำภีร์ พระเยซู สาสนา จัน ๚ะ ไตรบ จินดามณี พระยา ม้า ทับ ซุย ถัง ตำรา ดาว ตำรา คิด เลข อย่าง ใหม่ ทิพสังวาล นิราศ เกาะ จาน นิราศ เมือง แกลง นิราศ โคราช นิราศ ถลาง นิราศ ชม ตลาด นิราศ วัด เจ้า ฟ้า นิราศ เดือน นิราศ พระ แท่น ดงรัง นิราศ ทวาราวดี นิราศ นรินทร์ นิราศ พระ บาท นิราศ พระ ปถม นิราศ เมือง เพ็ชร นิราศ อิเหนา กับ นิราศ ภู เขา ทอง นก กระ จาบ เบญมาศ ทอง ปถม มาลา อัง กฤษ บุจฉา แล วิสัชนา ใน สาสนา แท้ จริง เพ็ชมงกุฎ พระอไภย มณี พระ สมุท ราชาธิราช มงคล ทิปนี แปล เปน สุภาสิต ส่อน หญิง มายา สัตรี ลักษณ วงษ สวัสดิ รักษา บัญญัติ พระ ร่วง ภาลี ส่อน น้อง ลักษณ ภรรยา เจ็ด สถาน กฤษนา ส่อน น้อง ลักษณ บุตร สาม สถาน วงษ สวรรค์ เสภา คือ ขุน ช้าง ขุน แผน สิงห ไกรภพ สังข ทอง คือ เจ้า เงาะ สิบ สอง เหลี่ยม สุภาสิต ต่าง ๆ คือ โลกนิตย ขงจื๊ มงคลทิปนีแปล สุภาสิต สอน หญิง แม่ ม่าย สอน ลูก สุภาสิต สอน เด็ก สุภาสิต พระร่วง สุภาสิต โคลง ส่มุต จะ หัด อังกฤษ อุศเรท อิเหนา รามเกียรติ ฯะ

๏ หนังสือ ภาษา สยาม ต่าง ๆ มี

ขาย ที่ โรง พิมพ์ บาง คอ แหลม นี้ เมื่อ ขาย ปลีก มี ราคา ตี พิมพ์ ใน หนังสือ ทุก ๆ เล่ม ธรรมเนียม นั้น คือ ว่า ถ้า สมุดไท เล่ม ๑ เปน อักษร พิมพ์ เล็ก คิด เอา ราคา เล่ม ละ สลึง ถ้า รวม สี่ เล่ม ใบ ปก อ่อน เล่ม ละ บาท ถ้า เปน อักษร พิมพ์ ใหญ่ คิด เอา ราคา เล่ม ละ สลึง เฟื้อง ถ้า รวม สี่ เล่ม ใบ ปก อ่อน เล่ม ละ หก สลึง ถ้า ใบ ปก แขง คิด ราคา ใบ ปก อีก เล่ม ละ บาท ถ้า ท่าน ทั้งหลาย จะ ซื้อ หนังสือ ที่ ละ มาก ๆ จบ ทุก เรื่อง ที่ มี ใน โรง พิมพ์ ฤา ถ้า ลูกค้า วานิช จะ ซื้อ ที่ ละ มาก ๆ สา หรับ จะ ตั้ง โรง ขาย หนังสือ จะ ลด ราคา ร้อย ยี่สิบ บาท จะ คิด เอา แต่ ร้อย บาท ถ้า ไม่ ถึง เพียง นี้ จะ จัด ว่า ซื้อ ปลีก กัน ก็ คง ขาย ตาม ราคา ปลีก อัน บอก ไว้ ใน หนังสือ ทุก ๆ เล่ม นั้น แล ถ้า จะ มา ซื้อ หนังสือ ที่ โรง พิมพ์ นี้ ต้อง ใช้ เงิน สด ขาย เชื่อ ไม่ ได้ ตั้ง แต่ บี้ ไป เปน อัน ขาด


๏ ยูไนเวอร์ซิตี สยาม ๚ะ

เปน ที่ เรียน วิชา ต่าง ๆ

๏ ถ้า บิดา มารดา ผู้ หนึ่ง ผู้ ใด อยาก จะ ให้ ลูก ชาย ลูก หญิง เรียน ภา ษา ไท ภาษา ฝรั่ง ฤา วิชา ต่าง ๆ เพื่อ จะ เปน คน มี ปัญญา รู้ ความ ซึ่ง เรียบ ร้อย จะ ได้ เปน ผู้ หลัก ผู้ ใหญ่ สม เปน พ่อ บ้าน แม่ บ้าน เปน กำลัง แก่ ราชการ แล แผ่นดิน บ้าน เมือง เชิญ มา ฝาก ไว้ กับ ครู แล ที่ ยูไนเวอซิตี สยาม บาง คอ แหลม ค่า สอน ค่า เลี้ยง จะ เรียก เอา แต่ พอ สม การ ถ้า จะ รู้ ความ ละเอียด เชิญ มา ถาม แ ครู ที่ บาง คอ แหลม เทอญ ๚ะ