๏ ข่าว ใน กรุง เทพ ฯะ

๏ ณวัน ศุกร เดือน สิบ แรม ห้า ค่ำ พระ บรม วงษา นุวงษ ข้า ราชการ ผู้ ใหญ่ ผู้ น้อย ข้า ทูลออง ธุลี พระ บาท ราชทูต อะเมริกัน แล ท่าน เอเยนต์ กอมิศแซ แล กงซุล ต่าง ประเทศ เข้า เฝ้า ที่ น่า พระที่ นั่ง จักกรี มหา ปราสาท ประชุม พร้อม กัน ได้ ถวาย ไชย พร ใน วัน นั้น ได้ ยิง ปืน สลุต เช้า กลาง วัน เย็น ทั้ง สาม เวลา เปน ร้อย เอ็ด นัด ใน คราว ประชุม เฝ้า นั้น พระบรม วงษา นุวงษ แล เสนาบดี แล ท่าน ต่าง ประเทศ ถวาย ไชยพร เสร็ด แล้ว พระบาท สมเด็จ พระเจ้า กรุง สยาม ทรง คำ สปีจ ตอบ มา ดัง นี้ ฯะ

๏ ท่าน พระบรม วงษา นุวงษ ท่าน เสนาบดี ข้า ราช การ ผู้ ใหญ่ ผู้ น้อย แล ท่าน ผู้ แทน คอเวอนแมนต์ ต่าง ประเทศ มา ประชุม พร้อม กัน ให้ พร เรา ใน วัน มหา มงคล ไสมย บันจบ รอบ ปี ที่ คล้าย กับ วัน เกิด ของ เรา ด้วย ถ้อย คำ ที่ จะ ให้ เปน ศิริ สวัสดิ มงคล แก่ เรา สืบ ไป ใน ครั้ง นี้ อีก นั้น เรา มี ความ ยินดี ขอบ ใจ ท่าน ทั้งปวง เปน อัน มาก ฯะ

๏ ๑ ใน ปี นี้ เข้า ดู เหมือน จะ เปน ผล ดี มาก แล ราคา ไม้ ขอน สัก ที่ ได้ ราคา สูง ตลอด ปี ที่ ล่วง มา แล้ว คง จะ เปน ที่ นำ มา ซึ่ง ทรัพย์ สมบัติ แก่ อาณา ประชา ราษฎร ของ เรา มาก ฯะ

๏ ๒ กรุง สยาม มี ความ เศร้า โศก อย่าง หนึ่ง ซึ่ง

ต้อง เสีย ท่าน ผู้ มี ปัญญา ผู้ ชำนาญ ใน ราชการ มา ช้า นาน แล เปน ที่ ไว้ พระราช หฤไทย ของ พระบาท สมเด็จ พระเจ้า แผ่นดิน ซึ่ง ได้ สืบ บรมราช สันตติ วงษ ลำดับ มา ทั้งสาม พระองค์ เปน ที่ รัก ใคร่ ของ ข้า ราชการ แล ราษฎร ทั้งปวง ยาก ที่ จะ หา ได้ เหมือน อีก นั้น คือ สมเด็จ เจ้า พระยา บรม มหา ศรีสุริยวงษ ซึ่ง ถึง แก่ พิราไลย ไป แล้ว นั้น แต่ ท่าน มี อายุ เติม ไชย แล้ว ใน ระหว่าง ๓ ปี ๔ ปี ที่ สุด นี้ ท่าน ค่อย ๆ ละ ราชการ ทำ แต่ เล็ก น้อย เว้น ไว้ แต่ ที่ เปน การ ใหญ่ การ สำคัญ เมื่อ เรา จะ กล่าว ความ ถึง การ พิราไลย ของ ท่าน ซึ่ง เปน ผู้ สำคัญ แล เปน ผู้ สนิท ชิด ชอบ พระราช อัธยา ไศรย ของ พระ บรม ชนก นารถ ของ เรา แล ตัว เรา เอง นี้ โดย จะ ระงับ ความ เศร้า โศก เสีย มิ ได้ เลย ความ พิราไลย ของ ท่าน นั้น ทำ ให้ เรา ต้อง ระวัง รักษา ราชการ หนัก ขึ้น มาก เรา รับ รักษา การ นี้ ได้ เพราะ มี ความ เชื่อ ว่า เรา มี เจ้า นาย ขุนนาง แล อาณา ประชา ชน ใคร่ ช่วย อุด หนุน แล ทั้ง เมือง ต่าง ประเทศ ทั้งหลาย ก็ มี ความ สงสาร รัก ใคร่ ใน กรุง สยาม ด้วย จึ่ง หวัง ใจ ว่า เรา คง จะ สามารถ ที่ จะ ชัก ภา กรุง สยาม ให้ เดิน ไป ใน ทาง เจริญ รุ่ง เรือง พ้น สรรพ อันตราย ได้ ๚ะ

๏ ๓ ใน ระหว่าง ปี ที่ ล่วง มา แล้ว นี้ บ้าน เมือง ก็ เปน การ สงบ เรียบ ร้อย ดี การ ที่ จับ พวก โจร ผู้ ร้าย แล การ ที่ ได้ เปลี่ยน ข้า ราชการ ใน หัว เมือง บาง เมือง นั้น ทำ ให้ ความ ฉกรรจ์ มหันต โทษ ซึ่ง มี อยู่ มาก แต่ ก่อน ใน ที่ ใกล้ กรุง เทพ ฯ นั้น น้อย ลง ใน กรุง เทพ ฯ นี้ ก็ ได้ จัด การ แก้ ไข ใน การ โปลิศ

บ้าง โดย ความ ระวัง ที่ มิ ให้ มี คน ที่ เกี่ยว เปน พวก อั้งยี่ อยู่ ใน กอง โปลิศ ได้ ทั้ง นาย แล ไพร่ ใน ปี นี้ พวก จีน อั้งยี่ ก็ มิ ได้ ทำ ความ ลำบาก อัน ใด นัก เพราะ ว่า เมื่อ พวก ใด ทำ การ ล่วง เกิน ข้อ ความ ที่ เรา ได้ กล่าว แล้ว ใน การ เฉลิม พระชนม์ พรรษา ครั้ง ก่อน นั้น ก็ ต้อง รับ โทษ อัน หนัก ตาม ความ ผิด เรา ไว้ ใจ ว่า คง จะ รักษา พวก เหล่า นั้น ได้ ะ

๏ ๔ ใน ปี กลาย นี้ เรา ได้ กล่าว ถึง การ ที่ จะ ทำ ป้อม ปาก น้ำ ให้ แขง แรง ขึ้น นั้น โดย ความ อุส่าห์ ของ ผู้ ที่ รับ จัด การ อัน นี้ การ นั้น ก็ ได้ แล้ว ไป เปน อัน มาก ป้อม ผีเสื้อ สมุท เปน ป้อม ใช้ ได้ แล้ว แล มี ทหาร ประจำ ฝึก หัด ใช้ เครื่อง สาตรา วุธ อยู่ เสมอ เมื่อ เรา ได้ ไป เหน ป้อม นั้น มา แล้ว เปน ที่ ชอบ ใจ มาก ๚ะ

๏ ๕ ปี นี้ เปน ปี การ วิเสศ อย่าง หนึ่ง ซึ่ง ได้ เปิด สาย โทรเลข บอก ไป มา ยัง ประเทศ ยุโรป แล โลกย ทั้งปวง ทาง เมือง ไซ่ง่อน ใน การ ทำ สาย โทรเลข นี้ เรา มี ความ ยินดี ที่ ข้า หลวง กรม การ ของ เรา ได้ ทำ การ โดย แขง แรง แล เรา ขอบ ใจ ผู้ ปก ครอง เมือง ญวน ของ ฝรั่งเศศ กงซุล ฝรั่งเสศ ใน กรุง เทพ ฯ ที่ ได้ ช่วย ใน การ นี้ อนึ่ง สาย โทรเลข ไป ทาง อาณา เขตร ที่ ต่อ กับ เมือง ทวาย นั้น ข้า หลวง แล กรมการ ที่ ไป ทำ การ ก็ ทำ การ โดย รวด เรว เปน การ แล้ว เสรจ เมื่อ สาย ส่วน ข้าง แดน อังกฤษ สำเร็จ แล้ว เมื่อ ใด เรา จะ ได้ มี สาย โทรเลข ต่อ กับ สาย โทรเลข ของ โลกย ทั้งปวง เปน ส่อง ทาง ๚ะ

๏ ๖ กับ ทั้ง การ ไปรสนีย ซึ่ง ได้ เปิด ใช้ ส่ง หนังสือ ใน แขวง จังหวัด กรุง เทพ ฯ โดย เสมอ นั้น ก็ เปน ที่ แปลก ใจ ของ เรา ที่ ไม่ คิด ว่า คน ไทย จะ ใช้ หนังสือ กัน ถึง เพียง นี้ ทำ ให้ มี ความ ประสงค์ ที่ จะ จัด การ ให้ ได้ ส่ง หนังสือ ไป มา ให้ ได้ ตลอด พระ อาณาจักร สยาม ได้ โดย เรว จะ เปน ประโยชน์ ใน การ ค้า ขาย แล ทาง ราชการ มาก แล้ว ภาย หลัง เรา หวัง ใจ ว่า คง จะ ทำ ตาม คำ เชิญ ของ ท่าน ผู้ จัด การ ไปรสนีย ใหญ่ ใน กรุง เยอรมนี ให้ กรุง สยาม เข้า จัด การ ส่ง หนังสือ ไป มา ได้ ทั่ว โลกย คือ เข้า ใน หมู่ พวก ไปรสนีย อัน รวม กัน ๚ะ

๏ ๗ การ ถนน ใน กรุง เทพ ฯ หลาย ปี มา แล้ว ไม่ เปน ที่ ภอ ใจ เรา จึ่ง ได้ ตั้ง เจ้า พนักงาน จัด การ อัน นี้ ขึ้น ใหม่ อีก ผู้ ที่ รับ ไป จัด การ นั้น ก็ ได้ ทำ ถนน เรียบ ร้อย ดี ขึ้น ๚ะ

๏ ๘ ใน การ ดี ที่ ได้ ทำ แล้ว เปน อัน มาก ใน ปี นี้ นั้น เรา ได้ เหน การ อุส่าห์ แล ซื่อ ตรง ของ คน ต่าง ประเทศ ทั้งปวง ที่ รับ ราชการ ของ เรา มาก เรา มี ความ

ยินดี ที่ จะ กล่าว ว่า เรา ได้ เหน ความ ซื่อ สัตย์ สุจริต ที่ ทำ การ ของ เรา ให้ สำเร็จ ไป ด้วย ๚ะ

๏ ๙ อนึ่ง ใน สอง สาม วัน นี้ ได้ ข่าว ว่า มี พวก ฮ่อ ผู้ ร้าย ได้ เข้า มา ทำ อันตราย ใน เขตร แดน เรา บ้าง เมื่อ ก่อน ระดู น้ำ นี้ แต่ ยัง ไม่ เปน การ แน่ แล เปน การ สำคัญ อัน ใด นัก แต่ เรา ได้ คิด ไว้ ว่า เปน การ สมควร ที่ เรา จะ มี กอง ทัพ ขึ้น ไป ป้อง กัน โจร ผู้ ร้าย ซึ่ง ฝรั่งเศส ได้ คิด ระงับ อยู่ ใน เมือง ตังเกี๋ย เกลือก จะ สาด เซ เข้า มา อาไศรย แล ทำ ร้าย ใน อา ณา เขตร เรา ใน แล้ง นี้ จึ่ง จะ มี กอง ทัพ ขึ้น ไป ตั้ง อยู่ ใน หัว เมือง ลาว ภอ สมควร ที่ จะ กัน เหตุ การ ที่ เหน ว่า จะ เปน นี้ ๚ะ

๏ ๑๐ ทาง พระราช ไมตรี ของ เรา กับ ประเทศ ยุโรป แล อเมริกะ นั้น เปน ที่ เตม ใจ เจริญ อยู่ ดี มาก เรา ไม่ รฤก ได้ ว่า ใน ปี ใด ปี หนึ่ง ซึ่ง เปน เวลา ที่ เรา อุส่าห จะ บำรุง รักษา ความ สงบ เรียบ ร้อย แล ที่ จะ อุด หนุน ประโยชน์ ของ บันดา ประชา ชน ที่ อาไศรย อยู่ ใน แว่น แคว้น แดน สยาม นี้ ซึ่ง พวก ทูต แล กงซุล ต่าง ประเทศ ใน กรุง สยาม จะ ได้ อุส่าห ช่วย ให้ สำเร็จ แล้ว ไป เหมือน ปี นี้ เรา มี ความ ยินดี ที่ จะ ขอบ ใจ ใน ทาง ที่ ท่าน ทั้งหลาย ได้ ประพฤติ์ นั้น ๆ ๚ะ

๏ ๑๑ อนึ่ง ใน ประเทศ ยุโรป การ ที่ ราชทูต ของ เรา ได้ พูดจา ทาง ราชการ ของ เรา นั้น เมือง ที่ เปน ไมตรี ของ เรา ก็ ได้ รับ รอง ปฤกษา ราชการ โดย ทาง ไมตรี เรียบ ร้อย ดี มาก เรา ได้ ทำ สัญญา หลาย เมือง แล้ว ใน การ ที่ จะ จัด การ รักษา การ ค้า ขาย สุรา ซึ่ง เปน เหตุ ให้ เกิด ลำบาก เถียง กัน มาก มา ช้า นาน นั้น ให้ เปน การ เรียบ ร้อย ดี ต่อ ไป ๚ะ

๏ ๑๒ อนึ่ง เรา ได้ ทำ สัญญา กับ กรุง เกรต ปริเตน ใหม่ อีก ฉบับ หนึ่ง เพื่อ จะ จัด การ รักษา ผล ประ โยชน์ ของ อาณา ประชา ชน ทั้ง สอง พระ นคร ที่ จะ ไป มา ค้า ขาย ใน เมือง ลาว ฝ่าย เหนือ แล หัว เมือง ของ อังกฤษ ที่ ติด ต่อ กัน นั้น ให้ เรียบ ร้อย ดี ขึ้น เรา ไว้ ใจ ว่า สัญญา นั้น คง จะ เปน คุณ แก่ ทาง ค้า ขาย แล เปน การ รักษา ราชการ เปน การ สดวก ดี ขึ้น ๚ะ

๏ ๑๓ อนึ่ง ราชการ สำคัญ ต่าง ๆ ที่ ทำ ให้ ต้อง พูดจา ปฤกษา การ ใน ประเทศ ยุโรป นั้น ทำ ให้ เหน ว่า ราชทูต ผู้ เดียว รับ การ ไม่ ไหว เรา จึ่ง ได้ ตั้ง ให้ น้อง ของ เรา คือ กรม หมื่น นเรศวรฤทธิ์ เปน ทูต ของ กรุง สยาม ไป ยัง สำนักนิ์ กรุง เกรต ปริเตน แล ยุไนติสเตศ แล พระองค์ เจ้า ปฤษฎางค์ นั้น ไป ยัง สำ นักนี้ ของ เมือง ที่ เปน ไมตรี ของ เรา ใน ประเทศ แผ่น ดิน ยุโรป เรา ขอบ ใจ ท่าน ทั้งหลาย ทั้งปวง ซึ่ง ได้ มา ประชุม พร้อม กัน ให้ พร แก่ เรา ใน เวลา วัน นี้

ก็ ดี ที่ ได้ จุด โคม เปน การ ช่วย เรา ครั้ง นี้ ก็ ดี ขอ จง ได้ รับ ความ ชอบ ใจ ของ เรา ขอ ให้ สิ่ง ซึ่ง เปน ใหญ่ เปน ประธาน ใน สกล โลกย จง แผ่ ทิพยาณุภาพ ปก ครอง รักษา ท่าน ทั้งหลาย ทั้งปวง ให้ ปราศ จาก ทุกข์ เจริญ ศุข ทุก ประการ เทอญ ๚ะ

๏ การ เฉลิม พระชนม์ พรรษา แล ท่าน ทั้งหลาย แล คน ต่าง ประเทศ ทุก ภาษา ถวาย ไชย มงคล จุด โคม ตาม น่า บ้าน มี การ เล่น ต่าง ๆ ทั้ง สาม วัน นั้น เปน พระเกียรติยศ พระบาท สมเด็จ พระเจ้า กรุง สยาม ทั้ง ชาว ใน แล ชาว นอก พา กัน สรรเสริญ ถวาย ไชยพร ขอ ให้ พระชนมายุ ของ พระองค์ สืบ ๆ ไป อยู่ กาล ช้า นาน ๚ะ

๏ ใน คราว พระชนม์ พรรษา ได้ เปิด มิวเซี่ยม ให้ คน ทั้งปวง เข้า ไป ดู ตาม ว่า มา น ๚ะ

๏ มิศเตอร เฮนรี่อาลบาสเตอร เจ้า พนักงาน มิวเซี่ยม ใน พระ บรม มหา ราชวัง ประกาศ ให้ คน ทั้งปวง ทราบ ใน การ มงคล เฉลิม พระ ชนม์ พรรษา พระบาท สมเด็จ พระเจ้า อยู่ หัว ปี นี้ จะ เปิด หอ มิวเซียม ตาม ธรรม เนียม ที่ เคย เปิด ทุก ๆ ปี ณวัน พุฒ เดือน สิบ แรม ๕ ค่ำ ๖ ค่ำ ๗ ค่ำ ตั้ง แต่ สี่ โมง เช้า จน สี่ โมง เย็น เชิญ ท่าน ทั้งหลาย ทั้งปวง มา ดู สัตว ต่าง ประเทศ แล ของ ปลาด ซึ่ง ได้ จัด ไว้ เปน หลาย อย่าง ประกาศ มา ณวัน พุฒ เดือน สิบ แรม สาม ค่ำ ปี มแม เบญจศก ๑๒๔๕

๏ ถ้า จะ รู้ ความ นี้ ให้ เลอียด ต้อง อาไศรย หมาย ประกาศ ใน ราย นี้ จึ่ง เอา คำ ประกาศ ใน ราย นี้ ลง ให้ เปน ผล แก่ คน ที่ รับ ที่ อ่าน หนังสือ สยาม ไสมย ๚ะ

๏ สมเด็จ พระเจ้า บรมวงษ เธอ เจ้า ฟ้า มหา มาลา กรม พระบำราบ ปรปักษ อธิบดี ใน กรม พระคลัง มหา สมบัติ รับ พระบรม ราช โองการ ใส่ เกล้า ฯ ให้ ประ กาศ แต่ บันดา ลูก ค้า ทั้งปวง ให้ ทราบ ทั่ว กัน ว่า เงิน เหรียน ญี่ปุ่น สอง อย่าง อย่าง หนึ่ง เปน ตรา ตัว หนัง สือ อย่าง หนึ่ง เปน ดวง อาทิตย ซึ่ง อย่าง แต่ ก่อน ยัง ไม่ เคย มี เข้า มา ใน กรุง สยาม เจ้า พนักงาน ยัง ไม่ รู้ น้ำ หนัก แล เนื้อ เงิน เมื่อ ลูก ค้า มา แลก เปลี่ยน ใน พระคลัง เจ้า พนักงาน จึ่ง ยัง ไม่ อาจ รับ ไว้ บัด นี้ ทรง พระ ราช ดำริห์ ว่า ลูก ค้า มี เงิน ญี่ปุ่น เข้า มา ใช้ บ้าง ถ้า เจ้า พนักงาน ไม่ รับ แลก ไว้ ก็ จะ เปน

ความ ลำบาก แก่ การ ค้า ขาย ลัก หน่อย หนึ่ง จึ่ง ทรง พระกรุณา โปรด เกล้า ฯ ให้ เจ้า พนักงาน ตรวจ สอบ ดู เนื้อ เงิน แล น้ำ หนัก เหน ว่า เงิน ยี่ปุ่น ทั้งสอง อย่าง นั้น น้ำ หนัก แล เนื้อ เงิน ก็ ไม่ เสมอ กัน อยู่ เอง แล้ว ได้ ดู เนื้อ เงิน แล ชั่ง สอบ กับ เงิน เหรียน แมกซิโก ก็ เบา กว่า เนื้อ ต่ำ กว่า อยู่ เหน ว่า ถ้า จะ แลก กับ เงิน บาท จะ ต้อง แลก ๔๙ เหรียน เปน เงิน บาท ชั่ง หนึ่ง จึ่ง จะ ตรง กัน กับ เงิน เหรียน แมกซิโก ๔๘ เหรียน ชั่ง หนึ่ง เงิน เหรียน ฮอลันดา ขนาด ใหญ่ ๕๒ เหรียน ชั่ง หนึ่ง เงิน รูเบีย ๑๑๒ รูเบี้ย ชั่ง หนึ่ง นั้น ถ้า ลูก ค้า จะ มา แลก เงิน ใน พระคลัง เงิน เหรียน ยี่ปุ่น ทั้งสอง อย่าง เปน ๔๙ เหรียน ชั่ง หนึ่ง แล้ว เจ้า พนักงาน จะ รับ ให้ ลูก ค้า ทราบ ทั่ว กัน เถิด แต่ เงิน เหรียน ยี่ปุ่น นี้ เจ้า พนักงาน ก็ ยัง ไม่ ทราบ ว่า จะ เปลี่ยน ผลัด น้ำ หนัก แล เนื้อ ต่ำ สูง อย่าง ไร ต่อ ไป อีก ซึ่ง ประกาศ มา ครั้ง นี้ เปน แต่ คราว หนึ่ง ใน เงิน อย่าง เช่น มี่ มา แล้ว นี้ ถ้า เปลี่ยน แปลง มา อย่าง ไร ต่อ ไป ภาย น่า ก็ จะ ต้อง เปลี่ยน พิกัด ตาม สมควร จึ่ง จะ ประกาศ มา ให้ ทราบ ต่อ ครั้ง หลัง ประกาศ มา ณวัน อาทิตย เดือน แปด แรม สิบ ค่ำ ปี ชวด อัฐศก ศักราช ๑๒๓๘ ๚ะ

๏ เจ้า พนักงาน ไปรสนี่ย ที่ ปาก คลอง โอ่ง อ่าง ต้อง มี หนังสือ ทวง เงิน ให้ ไป แก่ ผู้ รับ หนังสือ ที่ คน เรียบ ร้อย ฝาก ไป ถึง เพื่อน รัก บ่อย ๆ ดัง นี้ ๚ะ

๏ เจ้า พนักงาน กรม ไปรสนี่ย ประกาศ ให้ ทราบ ด้วย ผู้ ที่ ฝาก หนังสือ ถึง ท่าน ไม่ ได้ ปิด ตั๋ว ตรา ภอ สม ควร กับ น้ำ หนัก หนังสือ ตาม กฎหมาย ไปรสนี่ย คือ น้ำ หนัก ต่ำ กว่า บาท หนึ่ง ต้อง ปิด ตั๋ว ตรา ราคา ๒ อัฐ แจ้ง อยู่ ใน คำ ประกาศ ใบ ใหญ่ แล้ว ท่าน จึ่ง ต้อง ถูก ปรับ ไหม สอง เท่า ราคา ตรา ที่ ขาด การ ที่ เรียก ปรับ ไหม อย่าง นี้ เกิด ด้วย ความ ผิด ของ ผู้ ที่ ฝาก หนังสือ เปน ลำบาก กับ ผู้ ที่ รับ หนังสือ แล เจ้า พนักงาน ด้วย แต่ เจ้า พนักงาน ไม่ รู้ จัก ชื่อ บ้าน ของ ผู้ ที่ ฝาก หนังสือ ถ้า ท่าน ได้ ฉีก อ่าน แล้ว ขอ สั่ง ถึง ผู้ ที่ ฝาก หนังสือ ว่า ต่อ ไป ขอ อย่า ได้ ปิด ตั๋ว ตรา น้อย กว่า ที่ แจ้ง อยู่ ใน คำ ประกาศ จึ่ง จะ ไม่ ลำบาก ๚ะ

๏ ที่ พิมพ์ โรง พิมพ์ สำหรับ พนักงาน กรม ไปรสนี่ย แล โทรเลข กรุง เทพ ฯ ณวัน พฤหั้บดี เดือน เก้า แรม สิบ เอ็ด ค่ำ ปี มะแม เบญจศก ๑๒๔๕ ๚ะ

๏ ซึ่ง เปน มา ดัง นี้ เพราะ คน เรียบ ร้อย มิ ได้ เอา ใจ ใส่ รู้ การ ให้ เลอียด ถ้า ท่าน ที่ จะ ฝาก หนังสือ ทาง ไปรสนี่ย ไม่ รู้ ว่า จะ ปิด ตั๋ว ตรา เท่า ไร จึ่ง จะ ภอ อย่า ให้ เสีย การ ของ ตัว อย่า ให้ เพื่อน รัก ส่ง

ไสย ตัว เคือง ใจ เปล่า เอา หนังสือ ที่ จะ ฝาก นั้น ไป ให้ เจ้า ของ ร้าน ไปรสนีย ชั่ง หนังสือ ฝาก นั้น แล บอก ว่า ควร จะ ปิด ตั๋ว ตรา เท่า ไร จึ่ง จะ ภอ อย่า ให้ ใคร ติ ว่า เบน คน เลิน เล่อ ไม่ ตฤก ตรอง การ ลเอียด ๚ะ

๏ คำนับ มา ยัง ท่าน ครู สมิท ทราบ ตาม บันดา พวก ข้าพเจ้า ที่ ได้ รับ จดหมาย เหตุ ของ ท่าน ต่าง คน ต่าง สัรรเสริญ ว่า ท่าน ชั่ง ออก เหตุ ดี นัก ไม่ น่า เสีย ดาย เงิน เลย ข้าพเจ้า คิด ว่า จะ มี หนังสือ ออก ปิด ป่าว ร้อง ให้ ชาว บ้าน ทราบ เขา จะ ได้ ชวน กัน ซึ้อ เอา เหตุ ไป อ่าน แล้ว เขา จะ ได้ สั่ง สอน ให้ ลูก เต้า เขา ทำ การ ดี ท่าน จะ ออก เหตุ แล้ว ขอ ให้ ว่า ให้ เหน แก่ การ แผ่นดิน ลูก ขุน กระลาการ พระเจ้า แผ่นดิน ทรง พระ กรุณา ชุบ เลี้ยง ตั้ง ไว้ ต่าง พระเนต พระ กรรณ ราษฎร มี ทุกข จะ ได้ รับ ทุกข ของ ราษฎร เหตุ ไร ราษฎร ที่ เบน ความ กัน ลูกขุน กระลาการ จึ่ง ไม่ ช่วย ชำระ ให้ แล้ว แก่ กัน โดย เรว ต้อง ให้ ทำ ฎีกา เข้า ไป ทูล เกล้า ถวาย ให้ ได้ ความ ลำบาก ถึง ละออง ธุลี่ พระบาท กับ อีก ฃ้อ หนึ่ง ราษฎร มี คำ ให้ ลูกขุน ปฤกษา ลูกขุน ยก คำ เสีย ไม่ ควร จะ เอา เงิน ๕ สลึง ถ้า ปฤกษา ให้ ก็ ควร เรียก เอา ค่า คำ ปฤกษา ที่ ริม ถนน เจริญ กรุง มี ถม ไป ขุนนาง เจ้า นาย ควร จะ จัด ซึ้อ ปลูก ตึก ให้ เจ๊ก เช่า เงิน นั้น จะ ได้ งอก เพิ่ม ฃึ้น ทุก วัน ได้ งาม บ้าน งาม เมือง ถ้า จะ ปลูก แล้ว ต้อง ปลูก เหมือน แขก น่า วัด เกาะ จะ ได้ ค่า เช่า แพง ๆ ตึก บ้าน ที่ ว่าง เปล่า มี คน จะ ขาย มาก ด้วย เขา ไม่ มี เงิน จะ ปลูก สร้าง มี คำ เลื่อง ลือ ว่า พระ ยา ไภยบูรณ แต่ เงิน ค่า เช่า ตึก เก็บ ได้ ปี ๑ กว่า ๓๐๐ ชั่ง มี ความ สุข ความ เจริญ ของ ท่าน ด้วย ๚ะ

๏ มี ผู้ มา ร้อง ว่า เรือ ชาย มัน ฟัก เขียว ฟัก ทอง หัว ผักกาด หัว หอม กะเทียม พริก แห้ง เช่า ที่ แต่ พระ วัด นั้น แล พวก นี้ มัก ปิด ทาง ทำ ให้ เรือ ราษฎร ที่ จะ เข้า ออก นั้น มี ความ ลำบาก นัก วิไสย คน อัน มี เสบียง อาหาร ของ กิน ชาย นั้น ควร จะ ช่วย ให้ คน เช่น นี้ มี ที่ จอด ที่ พัก ภอ ชาย ของ เช่น นี้ ให้ ได้ คล่อง ๆ เพราะ ของ นี้ มี คุณ แก่ คน ทั้งปวง วิไสย วัด วา ถ้า มี ท่า ทาง จะ ได้ เงิน ด้วย ซื่อ สุจริต เปน กำลัง ช่วย ซ่อม แซม ทำนุ บำรุง วัด ซึ่ง เปน ที่ นมัสการ แห่ง คน ทั้งปวง ก็ เปน การ ดี มี คุณ ด้วย ถ้า เจ้าพนักงาน ที่ วัด จะ ให้ เรือ ชาย ของ ต่าง ๆ ริม ฝั่ง คลอง ที่ วัด ควร ที่ เจ้า พนักงาน นั้น จะ จัด ที่ ให้ เรือ เช่า มี ที่ จอด ได้ ให้ เหมาะ งาม อย่า ให้ ขวาง ปิด ทาง ให้ ราษฎร ที่ จะ เข้า ออก คลอง นั้น ต้อง

ลำบาก เลย ด้วย ว่า คลอง เปน ทาง น้ำ สำหรับ คน ทั้ง ปวง ทั่ว กัน จะ ได้ อาไศรย เดิน เหมือน กัน ๚ะ

๏ คือ ว่า จะ เก็บ ความ ต่าง ๆ ใน เมือง ที่ จดหมาย เหตุ ออก นั้น อย่าง หนึ่ง จะ เกบ ความ แต่ ประ เทศ อื่น ๆ ทั่ว ตลอด พิภพ จะ เกบ ความ ดี ๆ ของ คน ชำนาญ แต่ง หนังสือ เปน หนังสือ เรื่อง เปน วิชา ต่าง ๆ เปน เรื่อง แต่ง เล่น เปน คำ เช่น เคย พูด ฤา เปน บท กลอน คำ ฉันท์ คำ โคลง เกบ ความ ของ คน ฉลาด ใน เชิง พูด เชิง แต่ง เรื่อง ราว ตำรา ต่าง ๆ ฤา ศาสนา แล สุภาษิต ภาษา ต่าง ๆ ที่ จะ เปน ผล เปน ปัญญา ต่าง ๆ ให้ เปน คุณ แก่ คน ต่าง ๆ ตาม แต่ เขา จะ ต้อง การ ต่าง ๆนั้น ต่าง คน ต่าง ใจ กันต่าง คน ต่าง ต้อง การ ความ รู้ ไป คล อย่าง จึ่ง ต้อง เกบ ประสม ความ ทุก อย่าง ให้ ทุก คน ได้ ผล ตาม ความ ประสงค์ ของ เขา บ้าง อย่าง หนึ่ง ๚ะ

๏ อีก ประการ หนึ่ง คน ที่ มี ความ ต้อง การ ใน สิ่ง ต่าง ๆ ฤา มี ของ อยาก จะ ขาย ฤา มี วิชา ติด ตัว เปน ที่ หา กิน ของ เขา คน เช่น นี้ ทุก ชนิด อยาก ให้ คน ทั่ว กัน รู้ ความ ต้อง การ แล ของ ขาย แล วิชา การ ของ เขา เพื่อ ใคร มี ความ ปราถนา ต้อง การ สิ่ง เหล่า นี้ จะ ได้ รู้ แห่ง หน แล ชื่อ ท่าน ที่ จะ ช่วย แก้ การ ขัด ข้อง เขา ได้ พวก เหล่า นี้ สู้ เสีย เงิน ค่า ลง ความ ใน หนังสือ จดหมาย เหตุ เพื่อ เห็น แก่ กำไร อัน คง ได้ เพราะ คน เปน อัน มาก ที่ ซื้อ ที่ อ่าน จดหมาย เหตุ คง ตรง ไป หา คน ที่ เขา รู้ ว่า ช่วย ธุระ เขา ได้ ซึ่ง จดหมาย เหตุ จะ คิด อ่าน หา ประโยชน์ ให้ แก่ คน เดียว ไม่ หา ให้ เปน ประโยชน์ แก่ คน เปน อัน มาก ทั่ว กัน คง ได้ ยั่ง ยืน ไป กาล ช้า นาน ๚ะ

๏ เมื่อ มี หนังสือ จดหมาย เหตุ ขึ้น ใน เมือง ใด แล้ว ควร ที่ คน ทั้งปวง จะ นับ ถือ อุปถัมภ์ ว่า เปน จดหมาย เหตุ ของ เรา ๆ ทุก คน คง ส่ง ความ บอก ความ ให้ ถึง จดหมาย เหตุ ของ เรา อัน ตัว เห็น ว่า เปน ข่าว เปน ความ ครั้น รู้ เข้า แล้ว คง เปน ผล เปน คุณ แก่ พวก เรา ทุก ตัว คน ที่ ซื้อ ที่ ได้ อ่าน หนังสือ จดหมาย เหตุ ของ เรา นั้น ถ้า ใคร มี ความ ปราถนา จะ ช่วย ดั่ง นี้ จริง แล้ว เพราะ เห็น แก่ การ ดี การ งาม ด้วย กัน เชิญ ส่ง มา ตาม ทาง ไปรสนีย ก็ ได้ ฤา จะ มา เยี่ยม เยียน แล ส่ง ต่อ มือ เอง ก็ ได้ เหมือน กัน ๚ะ

๏ มี คน เปน อัน มาก ส่ง ความ ต่าง ๆ จะ ให้ ลง ใน จดหมาย เหตุ สยาม วิก ลี่ อัดเวอไตเซอ ที่ ออก ทุก วัน เสาร เปน ภาษา อังคริษ แล จดหมาย เหตุ สยามไสมัย ที่ ออก ทุก วัน พุฒ แรก ข้าง ขึ้น ข้าง แรม ทก ๆ เดือน เปน

ภาษา สยาม นั้น ขอบ ใจ หนัก หนา กับ ท่าน ทั้งหลาย ที่ มี ความ ยินดี ช่วย นั้น แต่ เจ้า ของ จดหมาย เหตุ ทั้งสอง ชนิด นั้น ขอ แจ้ง ความ ให้ ท่าน ทั้งปวง ทราบ ว่า ถ้า ท่าน ผู้ เขียน หนังสือ นั้น ไม่ บอก ชื่อ แล ตำบล บ้าน ให้ เจ้า ของ จดหมาย เหตุ รู้ จะ เอา ความ นั้น ลง ใน หนังสือ พิมพ์ ไม่ ได้ ถ้า ท่าน ไม่ อยาก ให้ เอา ชื่อ ของ ท่าน ลง ข้าง ใต้ข่าว บอก มา นั้น ก็ จะ ไม่ ลง ให้ ตาม ใจ แต่ เจ้า ของ จดหมาย เหตุ ต้อง มี ชื่อ ผู้ แต่ง ความ นั้น ไว้ เปน คู่ มือ ว่า ผู้ บอก ความ เอา แต่ ความ จริง อัน จะเปน คุณ แก่ คน ทั้งปวง มา แจ้ง ให้ จริง แล เท็จ ดี แล ชั่ว ใน ความ ที่ ผู้ อื่น มา ขอ ลง นั้น อยู่ แก่ ผู้ เอา ความ นั้น มา ลง ขอ ให้ ท่าน ทั้งปวง อัน จะ เต็ม ใจ ดี ใจ ช่วย นั้น มา บอก มา แจ้ง แต่ ความ จริงอัน คง มี คุณ แก่ คน ทั้งปวง ที่ จะ อ่าน อัน คง เปน ผล แก่ แผ่นดิน บ้าน เมือง ทั่ว ตลอด พระราช อาณา เขตร แจ้ง แต่ ความ โดย ความ ซื่อ สุจริต แก่ คน ทั้งปวง เถิด พึง เข้า ใจ เถิด ความ สิ่ง ไร อัน จะ เปน ร้าย แก่ คน ซื่อ สุจริต คน ดี คน ทำ มา หา กิน แล ทำ การ อัน เปน คุณ แก่ แผ่นดิน บ้าน เมืองแล เพื่อน มนุษ ด้วย กัน เจ้า ของ จด หมาย เหตุ ทั้ง สอง นั้น ไม่ ภอ ใจ ลง พิมพ์ ให้ เลย ๚ะ

๏ ณวัน ศุกร เดือน สิบ ขึ้น สิบ สี่ ค่ำ ปี มะแม เบญจศก เวลา ค่ำ ดึก ประมาณ ห้า ทุ่ม เสศ มี อ้าย ผู้ ร้าย สาม คน ย่อง เบา ลัก ตัด หลัง คา แพ จีน มี ชื่อ ที่ คลอง บาง กอก น้อย อ้าย ผู้ ร้าย เก็บ เอา ทรัพย์ สิ่ง ของ ไป ได้ เปน หลาย สิ่ง เจ้า ของ แพ รู้ สึก ตื่น ขึ้น จึ่ง ร้อง ให้ ชาย หญิง ชาว แพ และ ชาว บ้าน ช่วย จับ ตัว อ้าย ผู้ ร้าย ๆ สอง คน ก็ โดด น้ำ หนี ไป ได้ แต่ อ้าย ผู้ ร้าย อีก คน หนึ่ง นั้น หนี ไป ไม่ พ้น ชาว แพ และ เจ้า ของ แพ ช่วย กัน จับ เอา ตัว อ้าย ผู้ ร้าย ได้ มัด มือ ไพล่ หลัง เอา ขึ้น มา ไว้ ที่ ศาลา วัด อํามริน ทาราม ที่ ตัว อ้าย ผู้ ร้าย มี บาด แผล เจบ หลาย แห่ง ครั้น รุ่ง ขึ้น ณวัน สิบห้า ค่ำ อ้าย ผู้ ร้าย ก็ ถึง แก่ ความ ตาย ๚ะ

๏ มี ข่าว ว่า เมื่อ ณวัน พฤหัสบดี เดือน สิบ ขึ้น สิบ สอง ค่ำ ปี มะแม เบญจศก เวลา พลบ ค่ำ มี คน ร้าย ประมาณ สาม คน สี่ คน นั่ง อยู่ ที่ ประตู ออก จาก วัด มหาธาตุ พวก คน ร้าย ทำ อุบาย จุด ประทัด ให้ ดัง ขึ้น แล้ว ใน เวลา นั้น มี ชาย คน หนึ่ง ลูก ชาว บ้าน เดิน มา พวก คน ร้าย ก็ แทง เอา ชาย ผู้ นั้น ถูก ที่ สี่ ข้าง สาม แผล คน ร้าย ก็ วิ่ง หนี เข้า ไป ใน ประตู วัด มหาธาตุ คน ที่ ถูก แทง ก็ วิ่ง มา เรือน แต่ พวก คน ร้าย เหน จะ รู้ จัก กับ พระ ที่ วัด มหาธาตุ เปน แน่ ๚ะ

ข่าวโทรเลข นอก

เงิน แบงก์ ลันดัน สี่ เดือน ๓ ชิลิง ๘ เปนซ กับ ที่ แปด เงิน โปรเวศ สาม เดือน ๓ ชิลิง ๙ เปนซ ค่า ซอวริน ทอง คำ ถึง ๕ เหรียน ๖๕ เซนต

๏ กรุง ลันดัน วัน พุฒ เดือน สิบ ขึ้น สี่ ค่ำ มี คำ เลื่อง ภา กัน ว่า ทหาร จีน ๑๕๐๐ คน ข้าม เขตร ตอน กวิน แล้ว คอเวินแมนต์ ฝรั่งเสศ ตั้ง ใจ แล้ว จะ อุดหนุน พล รบ เปน อัน มาก ฯะ

๏ พระองค์ เจ้า ปรินซ์ แอลเบิด วิกตอ ลูก ยา เธอ ของ สมเด็จ พระนาง กวีน อังครืษ รับ เครื่อง ราช อิสริย ยศ ตั้ง เปน ไนต ออฟ ธิ คาเตอ ฯะ

๏ กรุง ลันดัน วัน ประหัสบดี เดือน สิบ ขึ้น ห้า ค่ำ การ ที่ พวก ฝรั่งเสศ กับ พวก จีน จะ แตก ราว วิวาท กัน กำลัง พูด กัน ทั่ว กัน ฯะ

๏ กรุง ลันดัน วัน ศุกร เดือน สิบ ขึ้น หก ค่ำ หนังสือ จดหมายเหตุ อังครืษ เตือน ให้ พวก อังครืษ รับ ธุระ เปน พวก กลาง จัด ให้ พวก จีน กับ พวก ฝรั่งเสศ ดี กัน เข้า ราชทูต จีน คือ มากวิศ ตะเซง กลับ ไป กรุง ปา รีศ แล้ว จะ จับ การ ต่อ ว่า กัน ด้วย ดี ฯะ

๏ กรุง ลันดัน วัน ศุกร เดือน สิบ ขึ้น เจ็ด ค่ำ ราชทูต จีน มากวิศ ตะเซง ได้ เยี่ยม มองเซอ ชาลิเมล ลากูร พูด จา ปราไสย จะ ให้ จัด เรื่อง ซึ่ง จีน จะเปน พวก ป้อง กัน รักษา พวก ตอนกวิน ให้ มี เขตร กลาง มองเซอ ชาลิ เมล ลากูร รับ ต่อ ว่า นั้น ด้วย ดี ฯะ

๏ กรุง ลันดัน วัน จันทร์ เดือน สิบ ขึ้น เก้า ค่ำ อัดมิรัล เยอรมนี่ รับคำ สั่ง แล้ว ให้ จัด กำปั่น รบ กอง หนึ่ง ให้ ชุมนุม ที่ เมือง ฮ่องกอง จะ ได เที่ยว ลาด ตระเวน ตาม เมือง อัน เปน ทาง กำปั่น ฝรั่ง เข้า ออก ได้ ใน ประเทศ จีน ตาม หนังสือ สัญญา ที่ ทำ ไว้ แล้ว กับ ประเทศ ฝรั่ง ต่าง ๆ ฯะ

๏ ฮ่องกอง วัน อังคาร เดือน สิบ ขึ้น สิบ ค่ำ เกิด การ วุ่น วาย ที่ เมือง แกนตอน ทรัพย เสี่ย เปน อัน มาก ชาว ยุโรป ต้อง หนี อาไศรย กำปั่น ไฟ กำปั่น รบ คัน

โบต ส่อง ลำ ได้ ออก เมื่อ เช้า นี้ จะ ไป ช่วย รักษา ชีวิตร คน แล ทรัพย ด้วย ถึง การ เกิด เพียง นี้ แล้ว ใน พวก ฝรั่ง หา มี ข่าว ว่า ใคร เสีย ชีวิตร ไม่ ฯะ

๏ กรุง ลันดัน วัน อังคาร เดือน สิบ ขึ้น สิบ ค่ำ หนัง สือ จดหมาย เหตุ คือ ริบับลิก ฝรั่งเสศ ลง เรื่อง ข้อ หนึ่ง ขอ ให้ พวก ฝรั่งเสศ เปน ผู้ป้อง กัน รักษา ประเทศ อะนัม ทั้ง ประเทศ แล ยอม ให้ พวก จีน มี ชื่อ ว่า เปน ผู้ ป้อง กัน รักษา เปน แต่ ชื่อ คำนับ แต่ อย่า ยอม ให้ มี เขตร กลาง เลย มองเซอ ดะ ปาติโนตริ ได้ ตำแหน่ง เปน ราชทูต ฝรั่งเสศ ไป อยู่ กรุง ปีกิง ฯะ

๏ กรุง ลันดัน วัน พุฒ เดือน สิบ ขึ้น สิบเอ็ด ค่ำ หนัง สือ พิมพ์ ฝรั่งเสศ คือ เตมปซ์ ลง ความ ว่า คอเวิน แมนต์ อังครีษ รับ แล้ว จะ เปน พวก กลาง จัด ให้ การ ฝรั่งเสศ แล จีน เรียบ ร้อย ดี กัน เข้า ฯะ

๏ อัดมิรัล บีเอ ฝรั่งเสศ ถึง แก่ ความ ตาย แล้ว ฯะ

๏ กรุง ลันดัน วัน ประหัศบดี เดือน สิบ ขึ้น สิบสอง ค่ำ มี คำ ปะติเสศ ว่า ไม่ ให้ กำปั่น รบ เยอรมนี้ ชุมนุม ใน ทะเล จีน คำ ปะติเสศ นี้ ไม่ เปน คำ ราชการ เตม ฯะ

๏ พวก โบเออ เปน อัน มาก เข้า พวก ซะตะวาโย อยู่

๏ กรุง ลันดัน วัน ศุกร เดือน สิบ ขึ้น สิบสี่ ค่ำ ความ คิด เหน ของ คน ฝรั่งเสศ ทั่ว ๆ กัน ไม่ ชอบ การ ที่ จะ รบ กัน กับ ประเทศ จีน เขา เลื่อง ลือ ว่า ใน ที่ ชุม นุม ปฤกษา ราชการ ใน กรุง ปารีศ พวก ปรึกษา ราชการ แตก กัน ไม่ เปน ใจ เดี่ยว พร้อม ฯะ

๏ กรุง ลันดัน วัน เสาร เดือน สิบ ขึ้น สิบ ห้า ค่ำ การ กระบถ ของ พวก โกระอะเตียน แผ่ ออก ถึง เมือง บอซ เนี่ย ด้วย ฯะ

๏ มองเซอ ซาลิเมล ลากูร ได้ แจ้ง ความ แก่ พวก มินิสเตอร์ ว่า การ คิด จัด การ ทั้ง สอง ฝ่าย กับ ราชทูต จีน คือ มากวิศ ตเซง เปน ที่ จะ ได้ การ คอ เวินแมนต์ ฝรั่งเสศ ตั้ง ใจ จะ คิด การ โดย ทาง อัช ฌาไสย เรียบ ร้อย ฯะ

๏ กรุง ลันดัน วัน อาทิตย เดือน สิบ ขึ้น สิบ ห้า ค่ำ ราชทูต จีน มากวิศ ตเซง แล มองเซอ วะดิงตน ได้ ไป เมือง วัลเนอ จะ หา ฤา ปฤกษา กัน กับ ลอด แกรน วิล เสนา บดี อังครีษ ฯะ

๏ กรุง ลันดั้น วัน อังคาร เดือน สิบ แรม สอง ค่ำ ราชทูต จีน มากวีศ ตเซง แล มอง เซอ วะดิงตน กลับ มา ยัง กรุงปา รีศ แล้ว มอง เซอ ชาลิเมล ลากรู รับ อนุญาต ให้ ลา ราชการ ไป พลาง พัก หนึ่ง แล มองเซอ ยุลิศ เฟะรี จัด ราชการ กับ มา กวีศ ตเซง ไป พลาง ซึ่ง ยัก การ ดัง นี้ ไป พลาง เปน ที่ จะ ชี้ ว่า คง ตก ลง กัน หา การ เรียบ ร้อย ฯะ

๏ สมเด็จ พระเจ้า กรุง สยาม ได้ ทรง พระมหา กรุณา โปรด พระราช ทาน เงิน สาม สิบ ชั่ง ให้ แจก จำ หน่าย ช่วย แก้ ขัด พวก ที่ เมือง ตรังคานู ที่ ถูก ไฟ ไหม้ เสีย ทรัพย์ เปน อัน มาก นั้น ฯร

๏ กอนต์ ชาลิศ ซาลุศกี ซึ่ง รับ ตำแหน่ง เปน ราชทูต ว่า การ ใน ประเทศ จีน ประเทศ ญี่ปุ่น แล ประเทศ สยาม เข้า มา ยัง กรุง เทพ ฯ แล้ว ได้ เข้า เฝ้า ณวัน ศุกร เดือน สิบ แรม สิบ สอง ค่ำ ได้ คำนับ ยิง ปืน สลุต ตาม ทำเนียม ท่าน พัก อยู่ ที่ ตึก สำหรับ รับ แขก เมือง ใน คลอง ปะ ดุง กรุง กระเษม ฯะ

๏ กรุง ลันดััน วัน พุฒ เดือน สิบ แรม สาม ค่ำ หนัง สือ จดหมาย เหตุ ฝรั่งเศศ ชวน ให้ มี แต่ แม่ กอง คน เดียว ที่ จะ บังคับ พล รบ ใน ประเทศ ตอนกวิน พิม เติม คน อีก ๑๐๐๐ คน เปน พล รบ ให้ ออก จาก ประเทศ ฝรั่งเศศ ไป ยัง ประเทศ ตอนกวิน ฯะ

๏ การ วุ่น วาย ใน เมือง โกรอาเตีย เปน อัน สงบ ลง อยู่ ฯะ

๏ มี คำ เลื่อง ภา ว่า เยนิรัล โปเออ ออก จาก ที่ ให้ อัดมิรัล กูรเบ เปน แม่ กอง ใหญ่ บังคับ พล รบ ทั้ง สิ้น ที่ ประเทศ ตอนกวิน ๚ะ

๏ ว่า ด้วย หมี แล รัง ผึ้ง ฯะ

๏ หมี ตัว หนึ่ง โดด ตะกาย ข้าม รั้ว ไป จะ กิน รัง ผึ้ง แล้ว เอา เท้า ตะกาย รัง ผึ้ง เข้า จะ เอา มา กิน ผึ้ง ก็ ต่อย ถูก ตา แล จะ หมูก หมี ๆ รำคาญ ใจ เอา เท้า ตะกาย เกา หน้า ของ ตัว จน หน้า ตา ฉีก ยับ ไป ด้วย เล็บ ใจ ความ ว่า อย่า ทำ ให้ สัตว เล็ก ๆ ที่ มี พวก มาก เคือง ไป ฯะ

๏ เวลา เปน ของ วิเสศ กว่า ทรัพย์ ทั้งปวง ๏ ขึ้น เปลื้อง คง อด เหลือ ทน ๏ ความ เพียร เปน ของ มรดก อย่าง ดี ๏ ทุก ตัว คน เปน ช่าง สร้า ง ความ จำเริญ ของ ตัว ๏ คน ที่ ไม่ เตรียม การ ไว้ เผื่อ ใน วัน น่า คง กด ๏ คิด หา ความ สบาย แต่ อย่า เลิก อย่า หยุด การ ๚ะ

๏ ท่าน ผู้ แต่ง หนังสือ สำหรับ ลง ใน หนังสือ สยาม ไสมย มาก เกิน ทุก คราว ออก เกิน ที่ จะ ใส่ คราว ละ คราว ถ้า ของ ท่าน ไม่ ออก วัน นี้ ขอ อย่า เสีย ใจ เลย ครั้ง ถึง คราว เหมาะ คง จะ ลง ให้ อย่า สงไสย เลย ชอบ ใจ ท่าน ทั้งหลาย ได้ ช่วย นั้น เปน อัน มาก ด้วย ๚ะ

๏ ร้าน ไปรสนีย บาง คอแหลม ตั้ง อยู่ ปลาย ถนน ริม แม่ น้ำ เจ้า พระยา ที่ บ้าน ครู สมิท ตั๋ว ตรา ไปรสนีย ทุก อย่าง แล ไปรสนี บัตร มี ขาย ที่ นั้น ด้วย ไปรสนีย บุรุษย มา รับ เอา หนังสือ ฝาก ไป วัน ละ สาม หน เว ลา เช้า ประมาณ สอง โมง ครั้ง หนึ่ง เวลา เที่ยง ครั้ง หนึ่ง เวลา บ่าย ๕ โมง ครั้ง หนึ่ง ถ้า ท่าน ทั้งหลาย มี หนังสือ ที่ จะ ฝาก ไป ต้อง เอา สหนังสือ นั้น มา ใส่ ไว้ ใน หีบ ไปรสนีย ก่อน เวลา ที่ กำหนด มา แล้ว นั้น ก็ จะ ทัน การ แข้ง ความ ณวัน จันทร เดือน เก้า แรม เก้า ค่ำ จุลศักราช ๑๒๔๔ ปี มะแม เบญจศก ๚ะ

บัด นี้ กรม ไปรสนีย รับ ธุระ จะ ส่ง หนังสือ จด หมาย เหตุ จะ คิด เอา แต่ ฉบับ ละ อัฐ ท่าน ทั้งหลาย อยาก จะ ให้ กรมไปรสนีย ส่ง หนังสือ ที่ ท่าน รับ นั้น ไป ถึง บ้าน ก็ ได้ แต่ ท่าน เหล่า นี้ ต้อง มา เสีย เงิน ค่า หนังสือ จดหมาย เหตุ ปี ละ สาม บาท แล ค่า ไปร สนีย ฉบับ ละ อัฐ ปี ละ ๒๖ ฉบับ รวม เปน ปี ละ สาม บาท สลึง เฟื้อง ๒ อัฐ จึ่ง จะ ส่ง ทาง นั้น ได้ ด้วย สดวก

๏ บัด นี้ มี ทาง ที่ จะ คิด อ่าน เอา ข่าว โทรเลข ตลอด พิภพ มา ยัง กรุง เทพ ทุก วัน ครั้น ได้ แล้ว เมื่อ ไร จะ ตี พิมพ์ ลง ใน ทัน ใด แจก จำหน่าย ให้ แก่ ท่าน ทั้งหลาย อัน อยาก จะ ได้ รับ แล จะ ส่ง ให้ แก่ ท่าน ผู้ ที่ มี ใจ รับ นั้น ตาม ทาง ไปรสนีย ทุก คราว ออก นั้น ค่า ข่าว โทรเลข นั้น แล ค่า หนังสือ พิมพ์ นั้น จะ แบ่ง เปน ส่วน เท่า กัน แล ท่าน ผู้ รับ นั้น จะ ต้อง ออก เงิน ใช้ ส่วน ของ ท่าน ไป พลาง เมื่อ เปน การ ปรกติ ลง กำหนด การ ได้ แน่ แล้ว จึ่ง จะ กำหนด ราคา หนังสือ พิมพ์ นั้น ฉบับ ละ เท่า นั้น แล้ว ไม่ ต้อง เสีย ค่า อื่น

นอก จาก ค่า หนังสือ พิมพ์ ซึ่ง จะ กำหนด ไว้ นั้น ถ้า ท่าน ทั้งหลาย อัน มี ความ ยินดี อยาก จะ ได้ ข่าว โทร เลข เช่น นี้ ทุก คราว ที่ มี มา นั้น เชิญ เขียน หนังสือ มา ยัง ครู สมิท ที่ บาง คอแหลม จะ ได้ คิด อ่าน ทำ การ ให้ เปน อัน สำเร็จ ให้ เปน ผล แก่ ท่าน ทั้งปวง อัน อยาก ได้ ความ รู้ ถึง การ ตลอด พิภพ อัน ควร จะ รู้ ให้ ทัน การ ทัน ใจ ด้วย ฯะ

คราว แรก ๑๐ บันทัด ฤๅ น้อย กว่า ๑๐ บันทัด ๗ บาท ส่อง สลึง คราว แรก ทุก บันทัด เกิน ๑๐ บันทัด คิด เอา บันทัด ละ ๓ สลึง ถ้า จะ ลง กว่า หน หนึ่ง จะ เรียก เอา ครึ่ง ราคา ที่ ว่า มา นี้

ใน คราว สยาม ไสมัย ยัง ออก แต่ ปี ละ ๒๖ ฉบับ สิบ บันทัด ฤๅ น้อย กว่า สิบ บันทัด เดือน ละ ๗ บาท ๒ สลึง ทุก บันทัด อัน เกิน สิบ บันทัด จะ เรียก เอา บันทัด ละ ๓ สลึง

แถว เท่า แถว น่า ใน แถว หนึ่ง จะ เรียก เอา ปี ละ ๖๖ บาท ซีก แถว จะ เรียก เอา ปี ละ ๔๐ บาท เสี้ยว แถว จะ เรียก เอา ปี ละ ๒๗ บาท

๏ แจ้ง ความ ให้ รู้ ทั่ว กัน ฯะ

๏ ตึกช่าง ชัก รูป โฟโตแครฟ ตั้ง อยู่ ใน เมือง ( เคียง ประตู ผี แล ถนน ใหม่ ใน เขตร วัง พระองค์ เจ้า จันทร ทัศ จุธาธาร ) ฯะ

๏ มิศเตอ ดะเปลยู เกนเนด ลอฟตัซ มี ความ ยินดี ขอ แจ้ง ความ ให้ ท่าน ที่ เปน ฝรั่ง เปน ไทย เปน จีน ทราบ ทั่ว กัน ว่า ข้าพเจ้า ได้ จัด การ จะ รับ จ้าง ชัก รูป โฟโตแครฟ ใน ตึก ใหม่ นี้ ที่ ได้ จัด ไว้ สำหรับ การ เช่น นี้ แล้ว ที่ ตึก นั้น มี เรือน แก้ว แล ของ อื่น อัน ไม่ เคย มี ใน กรุง เทพ ฯ ท่าน ทั้งหลาย อัน มี ธุระ ใน การ ราย นี้ เชิญ มา หา ที่ ตึก อัน ว่า มา แล้ว นี้ จะ ได้ ช่วย ให้ สำเร็จ ความ ปราถนา โดย เร็ว ราคา นั้น จะ คิด เอา แต่ ภอ สมควร การ นัด หมาย จะ ทำ ให้ แล้ว ตาม นัด การ ที่ ผู้ จ้าง จะ สั่ง คง ทำ ให้ แล้ว โดย เร็ว ท่าน ทั้งหลาย ที่ จะ ให้ ไป ชัก รูป ที่ บ้าน เขา จะ คิด เอา ราคา แล้ว แต่ จะ ตก ลง กัน มิศเตอ ดะเปลยู เกนเนด ลอฟตัซ ช่าง ชัก รูป แจ้ง ความ มา ณวัน ศุกร เดือน สี่ แรม เจ็ด ค่ำ จุลศักราช ๑๒๔๔ ปี มะเมีย จัตวาศก ฯะ

๏ เจ้า ของ หนังสือ สยาม ไสมย มี ความ ปราถนา จะ ให้ ออก สอง อย่าง อย่าง หนึ่ง จะ ให้ ออก ทุก วัน เว้น แต่ วัน อาทิตย อีก อย่าง หนึ่งให้ ออก เจด วัน ครั้ง หนึ่ง เสมอ มิ ให้ ขาด เมื่อ คน ทั้ง ปวง ตั้ง ใจ ซื้อ เปน อัน มาก คง สำ เร็จ การ คง ได้ อ่าน หนังสือ จดหมาย เหตุ ราคา ถูก ๆ ด้วย แต่ บัด นี้ จะ ออก จดหมาย เหตุ สยาม ไสมย นี้ เดือน ละ สอง คราว ไป ก่อน ๚ะ

๏ สยาม ไสมย ที่ จะ ออก พลาง เดือน ละ ๒ หน นั้น จะ ขาย ปลีก ฉบับ ละ สลึง

๏ ถ้า รับ เอา ตลอด ปี แล้ว ใช้ เงิน ล่วง น่า ราคา ปี ละ สาม บาท คือ ยี่ สิบ หก ฉบับ ถ้า มา รับ ไป จาก โรง พิมพ์ ถ้า จะ ให้ ส่ง ถึง บ้าน อาไศรย ไปรสนีย ต้อง เสีย ปี ละ สาม บาท สลึง เฟื้อง สอง อัฐ ๚ะ

๏ ค่า บอก ถึง ห้าง ขาย ของ ถึง การ เลลัง แล ของ ซึ่ง จะ ขาย นั้น ฦๅ บอก ความ ของ คน ซึ่ง จะ หา การ ฦๅ แจ้ง ความ ต้อง การ ของ ตัว จะ คิด ค่า ลง ตาม ว่า แล้ว นั้น ๚ะ

๏ ถ้า คน จะ เข้า กัน ซื้อ ถึง หก ฉบับ จะ คิด เอา แต่ ค่า ห้า ฉบับ คือ จะ ยก ให้ หนึ่ง ใน หก ๚ะ

๏ จดหมาย เหตุ นี้ เจ้า ของ จะ ส่ง แต่ เพียง เปน แห่ง ๆ ผู้ ซื้อ ต้อง ไป รับ ใน ตำบล ต่าง ๆ ซึ่ง จะ หมาย ไว้ นั้น

๏ ที่ บ้าน แม่ เปรม ที่ วัด เกาะ แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ ที่ แพ นาย เทพ ตรง ข้าม ปาก คลอง บางหลวง ที่ ขาย เครื่อง แก้ว แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ ที่ โรง พิมพ์ บาง คอแหลม แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ จะ ส่ง ทาง ไปรสนีย ถึง บ้าน ถ้า บ้าน อยู่ ใน เขตร ทาง ไปรสนีย นั้น แต่

ผู้ ซื้อ หนังสือ นี้ ต้อง เสีย เงิน ค่า หนังสือ ค่า ไปรสนีย เสร็จ ก่อน จึ่ง จะ ส่ง ทาง นั้น ได้ แต่ ต้อง บอก ชื่อ ตำ บล บ้าน ถนน แล คลอง นัมเบอ ที่ อยู่ นั้น ให้ แน่ ด้วย ฯะ

๏ เพราะ คน ที่ ซื้อ อ่าน นั้น มาก เจ้า ของ รับ ส่ง ทุก แห่ง ไม่ ได้ จะ ส่ง เปน แห่ง ๆ ไป พลาง ให้ ผู้ ซื้อ นั้น ไป รับ ทุก คราว ออก ณะ ตำบล อัน อยู่ ใกล้ เคียง บ้าน ผู้ ซื้อ นั้น เถิด หนังสือ นี้ จะ ออก วัน พุฒ แรก ทั้ง ข้าง ขึ้น ข้าง แรม ทุก เดือน เมื่อ จัด ส่ง ถึง ตำบล อื่น แล้ว จะ บอก ให้ รู้ ด้วย ฯะ

๏ หนังสือ ต่าง ๆ อัน มี ขาย ที่ โรง พิมพ์ บางคอแหลม ฯะ

๏ มี หนังสือ เปน เรื่อง พระเยซูศาสนา แล หนังสือ ต่าง ๆ สำหรับ ส่อน เด็ก ให้ อ่าน หนังสือ ไท แล หนังสือ อังกฤษ ออก มี หนังสือ สำหรับ ส่อน วิชา คิด เลข ส่อน ให้ รู้ ถึง ตำรา ดาว แล มี หนังสือ สำหรับ ส่อน ใจ ให้ รู้ ขนบ ธรรมเนียม จะ ได้ เปน คน เรียบ ร้อย แล จะ ได้ เปน คน แต่ง หนังสือ เปน เรื่อง ราว เปน บท กลอน หนังสือ อ่าน เล่น ก็ มี มาก หลาย อย่าง หนังสือ ต่าง ๆ นั้น คือ ฯะ

๏ ก ข ก กา ปถม ก กา ไท กา กับ สุนักข์ แล นก ยาง กากี คำ ฉันท์ แล คำ กลอน กฤษนา ส่อน น้อง ชันร วิกังคีนี ตำรา ยา เกล็ด พระ คริษวงษ ตาม มัดธาย แล ตาม โยฮัน เปน เรื่อง ใน พระ คัมภีร์ พระ เยซู ศาสนา จันทะ โครพ จินดามณี พระ ยา ฉัททัน ซุย ถัง ตำรา ดาว ตำรา คิด เลข อย่าง ใหม่ ทิพ สังวาลนิราศเกาะ จาน นิราศ เมือง แกลง นิราศ โคราช นิราศ ถลาง นิราศ ชม ตลาด นิราศ วัด เจ้า ฟ้า นิราศ เดือน นิราศ พระ แท่น ดง รัง นิราศ ทวาราวดี

นิราศ นรินทร์ นิราศ พระบาท นิราศ พระปถม นิราศ เมือง เพ็ชร นิราศ อิเหนา กับ นิราศ ภูเขา ทอง นก กระ จาบ เบญมาศ ทอง ปถม มาลา อัง กฤษ บุจฉา แล วิสัชนา ใน สาสนา แท้ จริง เพ็ช มงกุฎ พระ อไภย มณี พระ สมุท ราชา ธิราช มงคล ทิปนี แปล เปน สุภาสิต สอน หญิง มายา สัต รี่ ลักษณ วงษ สวัสดิ รักษา บัญญัติ พระ ร่วง ภา ลี่ สอน น้อง ลักษณ ภรรยา เจ็ด สถาน กฤษนา สอน น้อง ลักษณ บุตร สาม สถาน วงษ สวรรค์ เล่ ภา คือ ขุน ช้าง ขุน แผน สิงห ไกร ภพ สังข ทอง คือ เจ้า เงาะ สิบ สอง เหลียม สุภาสิต ต่าง ๆ คือ โลก นิตย ซง จี้ มงคล ทิปนี่ แปล สุภาสิต สอน หญิง แม่ ม่าย สอน ลูก สุภาสิต สอน เด็ก สุภาสิต พระ ร่วง สุภาสิต โคลง สมุด จะ หัด อังกฤษ อุณรุท อิเหนา รามเกียรติ ฯะ

๏ หนังสือ ภาษา สยาม ต่าง ๆ มี ขาย ที่ โรง พิมพ์ บาง คอ แหลม นี้ เมื่อ ขาย ปลีก มี ราคา ตี พิมพ์ ใน หนังสือ ทุก ๆ เล่ม ธรรมเนียม นั้น คือ ว่า ถ้า สมุด ไท เล่ม ๑ เปน อักษร พิมพ์ เล็ก คิด เอา ราคา เล่ม ละ สลึง ถ้า รวม สี่ เล่ม ใบ ปก อ่อน เล่ม ละ บาท ถ้า เปน อักษร พิมพ์ ใหญ่ คิด เอา ราคา เล่ม ละ สลึง เฟื้อง ถ้า รวม สี่ เล่ม ใบ ปก อ่อน เล่ม ละ หก สลึง ถ้า ใบ ปก แขง คิด ราคา ใบ ปก อีก เล่ม ละ บาท ถ้า ท่าน ทั้ง หลาย จะ ซื้อ หนังสือ ที่ ละ มาก ๆ จบ ทุก เรื่อง ที่ มี ใน โรง พิมพ์ ฤๅ ถ้า ลูกค้า วานิช จะ ซื้อ ที ละ มาก ๆ สำ หรับ จะ ตั้ง โรง ขาย หนังสือ จะ ลด ราคา ร้อย ยี่สิบ บาท จะ คิด เอา แต่ ร้อย บาท ถ้า ไม่ ถึง เพียง นี้ จะ จัด ว่า ซื้อ ปลีก กัน ก็ คง ขาย ตาม ราคา ปลีก อัน บอก ไว้ ใน หนังสือ ทุก ๆ เล่ม นั้น แล ถ้า จะ มา ซื้อ หนังสือ ที่ โรง พิมพ์ นี้ ต้อง ใช้ เงิน สด ขาย เชื่อ ไม่ ได้ ตั้ง แต่ นี้ ไป เปน อัน ขาด