๏ ข่าว ใน กรุง เทพ ฯะ

๏ ข้าพเจ้า ผู้ มี ชื่อ ใน ท้าย หนังสือ นี้ ขอ แจ้ง ความ มา ถึง ท่าน ทั้งหลาย ทราบ ด้วย พระบาท สมเด็จ พระ เจ้า อยู่ หัว ได้ ทรง พระ กรุณา โปรด ฯ พระ ราช ทาน ทรัพย์ ของ หลวง เปน อัน มาก สำหรับ จัด ตั้ง สกุล ที่ พระ ราช วัง สวน อนันท์ อุทยาน เพื่อ จะ ฝึก หัด การ สอน ภาษา แล วิชา ต่าง ๆ ซึ่ง เปน ประโยชน์ แก่ บุคคล ทั้งหลาย บันดา ที่ สมัค มา เล่า เรียน ก็ สกุล นี้ ได้ ตั้ง มา นาน หลาย ปี แล้ว แล ใน เวลา สิ้น ปี อังกฤษ ทุก ๆ ปี ตั้ง แต่ แรก มา เคย มี การ สอบ ไล่ หนังสือ นัก เรียน บันดา ที่ มา เล่า เรียน เพื่อ จะ ได้ รู้ ว่า นักเรียน ทั้งปวง นั้น ได้ เรียน รู้ มาก รู้ น้อย เท่า ไร บัด นี้ ก็ จวน ใกล้ จะ ถึง เวลา กำหนด ที่ จะ มี เอกซามะ นะเนเช่อน คือ การ สอบ ไล่ หนังสือ อีก ครั้ง หนึ่ง เวลา กำหนด ที่ จะ สอบ ไล่ หนังสือ นักเรียน นั้น คือ ณวัน อังคาร เดือน อ้าย แรม สี่ ค่ำ ปี มแม เบญจศก นี้ ครู ทั้งปวง จะ สอบ หนังสือ นักเรียน ที่ ตึก สวน อนันท์ อุทยาน จะ จับ สอบ หนังสือ แต่ เวลา เที่ยง บ่าย สี่ โมง ครึ่ง เลิก ข้าพเจ้า ขอ เชิญ ท่าน ทั้งหลาย ทั้งปวง ที่ มี ความ ยินดี ใน การ สกุล มา นั่ง ฟัง การ สอบ หนังสือ นั้น เพื่อ เปน การ เพลิน ใจ ของ ท่าน แล เปน ที่ อุด หนุน ใจ ของ เด็ก ทั้งปวง ด้วย ฯะ

๏ อนึ่ง การ สอบ ไล่ หนังสือ ตาม ธรรมเนียม สกุล ประเทศ ยุโรป แล อเมริกะ ก็ เปน ประโยชน์ มาก คือ บิดา มารดา ของ เด็ก นักเรียน ทั้งปวง นั้น ได้ ทราบ รู้ ถ้วน ถี่ ดี ว่า บุตร หลาน ของ ตน ได้ เล่า เรียน มี ความ รู้ เจริญ ขึ้น เปน ประการ ใด แล นักเรียน ครั้น เหน บิดา แล ท่าน ผู้ อื่น มา พั่ง มา ดู มาก ก็ มี ใจ กล้า ขึ้น สู้ ภาค เพียร เล่า เรียน ต่อ ไป เพราะ เหน เปน ที่ ชอบ ใจ ผู้ ใหญ่ แล จะ ตั้ง ใจ แขง แรง เล่า เรียน เอา หน้า กัน กับ สิศ ทั้งปวง ต่อ หน้า ผู้ ใหญ่ บิดา มารดา นั้น ใน เวลา เบื้อง น่า ๚ะ

๏ อนึ่ง ณวัน ศุกร เดือน อ้าย ขึ้น สิบ ห้า ค่ำ ปี มแม เบญจศก เวลา เอเย็น ค่ำ ที่ โรง สกูล นี้ มี การ เอกซฮิบิ เช่อน ลิตะเรรี โซไซอิต คือ การ สำแดง ความ ที่ นัก เรียน ใน สกูล นี้ ได้ เรียง แต่ง ไว้ เอง ใน ภาษา อังกฤษ จำ มา เล่า เปน สบีช เปน เอซเซ เปน ดิเบด บ้าง เปน ภาษา อังกฤษ ทั้ง หมด ถ้า ผู้ หนึ่ง ผู้ ใด ปราถนา อยาก ฟัง การ สบีช แล การ ดิเบด นั้น ก็ เชิญ ท่าน มา นั่ง ฟัง เปน ที่ เจริญ ใจ ของ ท่าน ๚ะ

๏ จะ จับ การ นั้น เวลา เอเย็น ค่ำ สอง ทุ่ม เชิญ ท่าน ทั้งปวง มา ให้ ทัน ตาม เวลา กำหนด นั้น เทอญ ๚ะ

๏ อนึ่ง การ เอดกยุเกเช่อน คือ การ สอน แล เล่า เรียน หนังสือ วิชา ต่าง ๆ นั้น ก็ เปน การ ดี ประเสริฐ มาก นัก เปน การ ที่ จะ ให้ เกิด มี ผล ประโยชน์ แก่ ผู้ เล่า เรียน รู้ วิชา ภาษา ต่าง ๆ นั้น ใน ตัว ของ ตน เอง ก็ ดี แล ให้ เกิด มี คุณ ประโยชน์ แก่ ราชการ บ้าน เมือง ซึ่ง คน นั้น อยู่ เปน สับเยก ก็ ดี ๚ะ

๏ ถ้า ผู้ ใด จะ ว่า วิชา ต่าง ๆ ทั้งปวง เปน ดี แต่ ข้าพเจ้า ไม่ เปน ช่าง อย่าง นี้ อย่าง นั้น แล ไม่ เปน พนักงาน ทำ การ สิ่ง หนึ่ง สิ่ง ใด ที่ จะ ต้อง การ วิชา ความ รู้ อัน นั้น จะ ป่วย การ เสีย เวลา เล่า เรียน วิชา ที่ ไ[..] ตั้อง การ ใช้ เลย นั้น ทำ ไม คน ผู้ นั้น จะ เปน คน เหน ได้ แต่ ของ ใกล้ ตา เพราะ นักปราช ทั้งปวง เหน ว่า วิชา ทั้ง หมด ที่ ปัญญา มนุษ จะ เรียน รู้ ถึง ก็ เปน ประ โยชน์ แก่ ผู้ เรียน นั้น ถึง แม้น จะ ไม่ ได้ วิชา นั้น เลย ก็ ยัง มี คุณ แก่ ใจ ผู้ นั้น มาก เหมือน หนึ่ง วิชา เลข เปน ต้น วิชา เลข นั้น ถ้า ผู้ ใด ได้ เรียน รู้ ลึก ซึ้ง มาก ไป ก็ ผู้ นั้น มัก มี ใจ จิตร คิด พิสดาร กว้าง ขวาง เปน การ ฝึก หัด น้ำ ใจ คน ให้ มี กำลัง ซึ่ง จะ ตัดสิ์น ให้ รู้ ผิด แล ถูก ด้วย ใจ ของ ตน เอง ได้ ๚ะ

๏ คอเวินแมนต ประเทศ ทั้งปวง ที่ มี ผู้ คน แล กำ ลัง มาก ก็ ย่อม บำรุง อุด หนุน การ เอดยุเกเช่อน ให้ เจริญ ดี แผ่ ไป ทั่ว เพราะ คอเวินแมนต ทั้งปวง นั้น เข้า ใจ เหน ว่า เอดยุเกเช่อน นั้น เปน เหตุ ที่ ให้ เจริญ ความ สุข ทั่ว ไป แล เปน เหตุ ที่ กัน อันตราย สัตรู ฆ่าศึก อย่าง หนึ่ง ได้ อยู่ แขง แรง นัก ๚ะ

๏ แล ข้าพเจ้า ได้ พิจารณา ดู การ ประเทศ นี้ เหน คอ เวินแมนต จัด การ หัด ทหาร แล สร้าง ป้อม แล อารชิ แนล พร้อม ด้วย อาวุธ ต่าง ๆ ทั้ง ใหญ่ เล็ก แล สร้าง เรือ รบ มี ปืน ใหญ่ ให้ หัด ทหาร จน ชำนาญ การ กระ บวน รบ ทั้ง ทาง เรือ แล ทาง บก ก็ เปน การ ดี อัน สมควร ที่ จะ ต้อง มี ไว้ สำหรับ ที่ จะ รักษา บ้าน เมือง แล ที่ จะ กัน อันตราย สัตรู ฆ่าศึก ทั้งปวง ไม่ ให้ ผู้ ใด เบียด เบียฬ ราวี อย่าง ใด อย่าง หนึ่ง เลย แล ข้าพเจ้า คิด เหน ว่า การ เล่า เรียน วิชา ความ รู้ ต่าง ๆ ก็ เปน ประ โยชน์มาก ด้วย แล เปน การ ที่ จะ ต้อง การ มี สำหรับ ประ เทศ นี้ เหมือน กัน เพื่อ จะ กัน อันตราย สัตรู อย่าง หนึ่ง ได้ การ อารมี่ คือ พลรบ บก แล เนวี คือ พลรบ กำปั่น นั้น ก็ เปน การ ดี แล ประโยชน์ มาก จะ ว่า ไม่ ต้อง มี นั้น ก็ ไม่ ได้ แต่ ทว่า ถ้า มี การ เอดยุเกเช่อน ความ รู้ เจริญ ขึ้น ด้วย กัน ก็ การ บ้าน เมือง นั้น จะ ยิ่ง แขง แรง มั่น คง ขึ้น เปน อัน มาก ยิ่ง กว่า ที่ จะ ไม่ มี เอดยุ เกเช่อน อีก จะ ว่า ไม่ ต้อง มี เอดยุเกเช่อน นั้น ก็ ไม่ ได้ สัตรู นั้น มิ ใช่ แต่ โจร ผู้ ร้าย แล ฆ่า ศึก ที่ ยก มา ตี เมือง นั้น อย่าง เดียว หา มิ ได้ ถ้า จะ จัด การ กัน สัตรู อย่าง หนึ่ง แล้ว ก็ จะ ไม่ บำรุง การ ที่ จะ ระงับ ดับ อันตราย อย่าง อื่น ๆ ด้วย ฤา — เอซ ยิ แมกฟาแลนด์ ๚ะ

๏ พระเจ้า น้อง ยา เธอ กรม หมื่น ภูธเรศ ธำรงค์ ศักดิ์ ซึ่ง สำเร็จ ราชการ กรม พระนคร บาล รับ พระบรม ราชโอง การ ใส่ เกล้า ฯ ทรง พระ กรุณา โปรด เกล้า ฯ ให้ ประ กาศ แก่ ราษฎร แล ชาว ต่าง ประเทศ ให้ ทราบ ทั่ว กัน ว่า เดิม ทรง พระ กรุณา โปรด เกล้า ฯ ห้าม มิ ให้ ผู้ ใหญ่ ชัก ชวน เด็ก เล่น การ พนัน ต่าง ๆ รวม ๑๘ อย่าง มี แจ้ง อยู่ ใน ประกาศ ลง วัน อาทิตย เดือน เก้า ขึ้น สาม ค่ำ ปี ฉลู นพศก นั้น แล้ว บัด นี้ มี ผู้ ตั้ง ร้าน วาง ของ ขาย ห่วง เล่น การ พนัน ขึ้น หลาย แห่ง หลาย ตำบล ทุก ตรอก ทุก ถนน มี ชุก ชุม มาก ขึ้น ความ ทรง ทราบ ใต้ ฝ่า ลออง ธุลี พระบาท จึ่ง มี พระ บรม ราช โองการ ดำรัส เหนือ เกล้า ฯ ว่า การ ซึ่ง ตั้ง ขาย ห่วง โยน ห่วง นี้ มิ ใช่ เปน การ ซื้อ ขาย กัน ตาม ธรรมเนียม เปน การ พ่อ ลวง ราษฎร ที่ เปน คน โลภ และ ไม่ รู้ เท่า ให้ เสีย ทรัพย์ เปล่า ๆ วัน ละ หลาย ร้อย คน หลาย พัน คน ไม่ เปน การ หา กิน โดย สุจริต แล จะ เปน เหตุ ก่อ การ วิวาท ทุ่ม เถียง กัน จะ ทำ ให้ เปน การ ลำบาก ใน โรง ศาล ต่อ ไป เพราะ ฉะนั้น ตั้ง แต่ ณวัน จันทร์ เดือน อ้าย ขึ้น สี่ ค่ำ ปี มะแม เบญจศก ศักราช ๑๒๔๕ นี้ สืบ ไป ห้าม มิ ให้ ผู้ หนึ่ง ผู้ ใด ตั้ง ร้าน ขาย ห่วง โยน ห่วง ฤา ทำ อุบาย ขาย ของ ด้วย การ พ่อ ลวง เอา เปรียบ ราษฎร อย่าง เช่น การ เล่น โยน ห่วง นี้ ใน ที่ แห่ง หนึ่ง แห่ง ใด เปน อัน ขาด ถ้า ผู้ หนึ่ง ผู้ ใด ยัง ขืน คิด การ ตั้ง ร้าน ขาย ห่วง แล พ่อ ลวง ดัง ที่ ว่า มา นี้ ถ้า อำเภอ โปลิศ จับ ผู้ ตั้ง ร้าน ขาย ห่วง โยน ห่วง ได้ จะ ปรับ ไหม เหมือน กับ หมาย ประกาศ ห้าม เล่น การ พนัน ๑๘ อย่าง ซึ่ง ได้ ห้าม มา แต่ ก่อน นั้น ให้ อำเภอ โปลิศ เอา คำ ประกาศ นี้ ป่าว ร้อง ให้ ราษฎร แล ชาว ต่าง ประเทศ ทราบ ทั่ว กัน ตั้ง แต่ วัน กำหนด ใน หมาย ประกาศ ไป ถ้า ผู้ ใด ยัง ขืน ตั้ง อยู่ จะ ให้ เจ้า พนักงาน จับ มา ทำ โทษ ตาม กฎหมาย ประกาศ มา ณวัน จันทร์ เดือน สิบสอง แรม สิบสอง ค่ำ ปี มะแม เบญจศก ๚ะ

๏ วัน พระบาท สมเด็จ พระเจ้า แผ่นดิน พระราช ทาน พระ กระฐิน ประทับ อยู่ วัด ราช บพิธ อยู่ กลาง ถนน วัด ราช บพิธ มี ผู้ ร้าย วิ่ง ราว ของ คน ไป ดู กระฐิน โปลิศ ทหาร อยู่ พร้อม น่า ที่ เหตุ ไร จึ่ง วิ่ง ราว กัน ได้ จับ ก็ ไม่ ได้ ตัว นี่ ก็ เปน ความ อัศจรรย กับ อีก เรื่อง หนึ่ง ที่ น่า โรง ทหาร ยาม ผู้ ร้าย วิ่ง ราว สาย สร้อย ผู้ หญิง จับ ไม่ ได้ ตัว นี่ ก็ เปน อัศจรรย อีก ข้อ หนึ่ง ความ สอง ข้อ สืบ พยาน รังวัด ได้ ทั้ง นั้น มิ ใช่ จะ ว่า เล่น ท่าน ทั้งหลาย จะ ไป ข้าง ไหน ให้ ระวัง ตัว อย่า ไว้ ใจ ว่า มี โปลิศ ถ้า ไว้ ใจ จะ ต้อง ถึง แก่ ยาก ใช่ ว่า โปลิศ เขา จะ ต้อง ใช้ ของ เรา ก็ เปล่า มี ลูก อย่า แต่ง ตัว ด้วย เงิน ทอง ให้ เหลือ เกิน มัก จะ ให้ โทษ ๚ะ

๏ เสด็จ ไป ยัง ปาก น้ำ ณวัน อาทิตย เดือน อ้าย ขึ้น สาม ค่ำ เวลา เช้า ห้า โมง ห้า สิบ มินิต เมื่อ เวลา บ่าย สอง โมง เสด็จ ออก ทเล ไป ข้าง ตวัน ออก ฯะ

๏ ไป เที่ยว เอา อากาศ ที่ ทเล ที่ ช่อง แสม สาน กลับ มา ยัง กรุง เทพ ณวัน เสาร เดือน อ้าย ขึ้น สอง ค่ำ เวลา บ่าย สาม โมง สิบ ห้า มินิต ฯะ

๏ นาย สรพล เรือง เดช เปน จมื่น ไชยภรณ์ ปลัด กรม พระ ตำรวจ ใหญ่ ขวา ถือ ศักดิ นา ๘๐๐ ตั้ง แต่ ณวัน จันทร์ เดือน สิบเอ็ด ขึ้น สิบสี่ ค่ำ ปี มะแม เบญจศก ศักราช ๑๒๕๕ ฯะ

๏ พระยา ประสิทธิ ศุภการ เปน พระยา ประชา ชีพ บริบาล ราช ปลัด ทูล ฉลอง ใน กรม เกษตรา ธิการ ถือ ศักดิ นา ๑๖๐๐ ฯะ

๏ หลวง ศักดิ นาย เวร มหาด เล็ก เปน พระยา ประ สิทธิ ศุภการ มี ตำแหน่ง ราชการ กำกับ ศาล มรฎก คง อยู่ ใน กรม มหาด เล็ก ถือ ศักดิ นา ๑๖๐๐ ฯะ

๏ นาย จ่ายง มหาด เล็ก เวร ศักดิ เปน หลวง ศักดิ นาย เวร มหาด เล็ก เวร ศักดิ ถือ ศักดิ นา ๘๐๐ ฯะ

๏ นาย ราชภัณฑ์ ภักดิ์ เปน นาย จ่ายง มหาด เล็ก เวร ศักดิ ถือ ศักดิ นา ๖๐๐ ฯะ

๏ นาย ฉัน มหาด เล็ก หุ้ม แพร ต้น เชือก เวร ศักดิ เปน นาย จ่ารง มหาด เล็ก เวร เดช ถือ ศักดิ นา ๖๐๐ ฯะ

๏ นาย พลพ่าย มหาด เล็ก หุ้ม แพร เวร สิทธิ เปน นาย ฉัน มหาด เล็ก หุ้ม แพร ต้น เชือก เวร ศักดิ ถือ ศักดิ นา ๕๐๐ ฯะ

๏ นาย สนอง ราช บันหาร มหาด เล็ก หุ้ม แพร เวร ศักดิ เปน หลวง อินโกษา ปลัด กรม พระคลัง ราชการ ถือ ศักดิ นา ๘๐๐ ฯะ

๏ นาย ชวน มหาด เล็ก บุตร พระสุนทรา นุกิจ ปรีชา เปน นาย พลพ่าย มหาด เล็ก หุ้ม แพร นาย ยาม เวร สิทธิ ถือ ศักดิ นา ๔๐๐ ฯะ

๏ นาย เล็ก มหาด เล็ก บุตร พระยา ราช ประสิทธิ์ เปน นาย สนอง ราช บันหาร มหาด เล็ก หุ้ม แพร นาย ยาม เวร ศักดิ ถือ ศักดิ นา ๔๐๐ ฯะ

๏ นาย เชต มหาด เล็ก บุตร พระยา สุธรรม ไมตรี เปน นาย ราชภัณฑ์ ภักดิ์ พนักงาน เครื่อง ว่าง เวร ศักดิ ถือ ศักดิ นา ๕๐๐ ฯะ

๏ นาย ทวน มหาด เล็ก บุตร เจ้า พระยา สุรวงษ ไวย วัฒน์ ที่ สมุห พระ กระลาโหม เปน หลวง จักรยา มานุ พิจารณ์ ผู้ ช่วย ราชการ ใน กรม เรือ กล ไฟ ถือ ศักดิ นา ๘๐๐ ฯะ ๏ ขุน ธรณีบาล เปน หลวง กำจัด โสณท์ ทุจริต มี ตำแหน่ง ราชการ ใน กรม พระ นคร บาล ถือ ศักดิ นา ๘๐๐ —คัด มา แต่ ราชกิจจา นุเบกษา ๚ะ

๏ คราว หนึ่ง มี คน ใจ ชะนอง มัก รังแก เพื่อน หลาย อย่าง กรม ไปรสนีย ได้ มี คำ ประกาศ ช่วย แก้ จน คน ชะนอง นั้น หาย ชะนอง ใน ทาง นั้น เปน อัน มาก แล้ว บัด นี้ ไม่ เคย มี การ ไม่ ดี เช่น เคย มี แต่ ก่อน นั้น คน ทั้งปวง ต้อง ขอบ ใจ กรม ไปรสนีย เพราะ คำ ประ กาศ ฉบับ นี้ ๚ะ

๏ สมเด็จ พระเจ้า น้อง ยาเธอ เจ้า ฟ้า ภาณุ รังษี สว่าง วงษ กรม หลวง ภาณุ พันธุ วงษ วรเดช ซึ่ง สำเร็จ ราช การ กรม ไปรสนีย แล โทรเลข ประกาศ แด่ ท่าน ทั้งหลาย ทั้งปวง ทราบ ทั่ว กัน ว่า ๚ะ

๏ ด้วย มี คน ร้าย มา ใช้ ทาง ไปรสนีย เปน ที่ รังแก กัน คือ เอา ของ หนัก ตะกั่ว แล กระเบื้อง เปน ต้น ห่อ กระ ดาษ ไว้ ปิด ตั๋ว ไปรสนีย พัศ หนึ่ง อัฐ หนึ่ง แกล้ง จะ ให้ ผู้ ที่ รับ ต้อง เสีย เบี้ย ปรับ ไหม เปน หลาย อัฐ แต่ นี้ ต่อ ไป ไม่ ควร จะ ยอม ให้ รังแก กัน ดั่ง นี้ ถ้า ผู้ หนึ่ง ผู้ ใด ได้ ถูก แกล้ง ต้อง เสีย เบี้ย ปรับ ไหม ให้ มา ร้อง ถึง เจ้า พนักงาน ไปรสนีย ที่ ตึก ไปรสนีย ใหญ่ ใน ระ หว่าง ๒ วัน ตัว ไม่ ต้อง มา เอง ก็ ได้ ให้ มี หนังสือ ร้อง แล เอา ของ ที่ ได้ รับ ไว้ แล ซอง หนังสือ นั้น ส่ง ขึ้น มา เปน พยาน แล้ว จะ คืน เบี้ย ปรับ ไหม ให้ ๚ะ

๏ อนึ่ง เมื่อ ผู้ หนึ่ง ผู้ ใด จะ ร้อง ทุกข์ จะ มี หนัง สือ ถึง เจ้า พนักงาน ไปรสนีย ใน หนังสือ ร้อง ทุกข ไม่ ต้อง ปิด ตั๋ว ไปรสนีย ให้ ลงแต่ ว่า ถึง เจ้า พนักงาน ไปรสนีย เปน ราชการ ๚ะ

๏ ประกาศ มา ณวัน อังคาร เดือน สิบ แรม เก้า ค่ำ ปี มะแม เบญจศก ๑๒๕๕ ที่ พิมพ์ โรง พิมพ์ สำหรับ พนักงาน กรม ไปรสนีย แล โทรเลข กรุ ง เทพ ฯ ๚ะ

๏ คราว เกบ ผล ทาน นั้น คอเวินแมนต สยาม ช่วย หลาย อย่าง ๆ หนึ่ง ให้ ส่ง ทาง ไปรสนีย ไม่ ต้อง เสีย เงิน ค่า ไปรสนีย ตาม คำ ประกาศ นี้ ๚ะ

๏ ด้วย เกิด เหตุ ใหญ่ ที่ เกาะ ชาวะ ซึ่ง เปน เมือง สนิท เคย ค้า ขาย กัน กับ กรุง เทพ ฯ แต่ นาน มา แล้ว บัด นี้ กงซุล เยเนราล ฮอลันดา ประกาศ ขอ ให้ ช่วย ความ แจ้ง อยู่ ในคำ ประกาศ ของ ท่าน นั้น แล้ว ถ้า ผู้ หนึ่ง ผู้ ใด มี ใจ เมตา กรุณา อยาก จะ ทำ บุญ ช่วย แต่ อัฐ หนึ่ง ขึ้น ไป ขอ ให้ ห่อ กระดาษ บอก ชื่อ แล บ้าน แล้ว เอา อัฐ ฤา เงิน ที่ ห่อ ไว้ นั้น ทิ้ง ใน หีบ ไปรสนีย พนักงาน ไปรสนีย จะ ส่ง ไป ถึง กงซุล เยเนราล ฮอลันดา ไม่ ต้อง ปิด ตั๋ว ตรา ไปรสนีย เลย ๚ะ

๏ อนึ่ง ด้วย สมเด็จ พระเจ้า น้อง ยาเธอ เจ้า ฟ้า ภาณุ รังษี สว่าง วงษ กรมหลวง ภาณุพันธุ วงษ วรเดช ซึ่ง สำ เร็จ ราชการ กรม ไปรสนีย แล โทรเลข ได้ มี รับ สั่ง ให้ คน ที่ รับ ราชการ ไปรสนีย เปน ธุระ ขอ ให้ เจ้า ของ ร้าน ไปรสนีย เอา คำ ประกาศ ใบ นี้ กับ คำ ประกาศ ของ กงซุล เยเนราล ฮอลันดา ภาษา ไทย ภาษา จีน สอง ฉบับ ปิด น่า ร้าน เพื่อ คน ทั้งหลาย จะ ได้ อ่าน โดย สดวก ถ้า แล ผู้ หนึ่ง ผู้ ใด ช่วย เงิน ช่วย อัฐ ห่อ ไว้ ก็ ดี ไม่ ห่อ ไว้ ก็ ดี ให้ ส่ง มา ถึง ตึก ไปรสนีย ใหญ่ พร้อม กับ หนังสือ ทุก ที่ ๚ะ

๏ ประกาศ มา ณวันอังคาร เดือน สิบ แรม เก้า ค่ำ ปี มะ แม เบญจศก ๑๒๕๕ ที่ พิมพ์ สำหรับ พนักงานกรม ไปรสนีย แล โทรเลข กรุง เทพ ฯ ๚ะ

๏ ข้าพเจ้า ชื่อ อ้าย จิน สุด เมีย ชื่อ อี กลิ่น มี ทุกข์ ยาก ขาย ตัว เปน ทาษ อยู่ กับ จีน ฮวด ฮุน บ้าน อยู่ สวน พลู บาง ยิเรือ ข้าพเจ้า สอง คน ผัว เมีย ค่า ตัว สี่ ชั่ง แปด ตำลึง ข้าพเจ้า ทำ เรือ สี่ แจว เก๋ง เขา หาย ลำ หนึ่ง เขา คิด เอา เงิน ใช้ สาม ชั่ง บัด นี้ เขา เอา ตัว จำ ตรวน เร่ง เงิน เจ็ด ชั่ง แปด ตำลึง จึง ให้ อี กลิ่น เที่ยว หา เงิน หา ได้ ไม่ เขา ติ ว่า แพง ไม่ มี ใคร ช่วย ไถ่ ข้าพเจ้า จึง ปฤกษา กับ อี กลิ่น เมีย ว่า ลูก หญิง เรา อายุ สิบ สาม ปี รูป ร่าง ผิว พรรณ ดี เอง จง ไป อ้อน วอน ยาย เขา ขอ เอา ตัว มา แล้ว เจ้า จง ภา ไป ขาย ตาม วัง เจ้า บ้าน ขุนนาง ที่ หัด ลคร มโหรี ชาย ท่าน สัก สาม ชั่ง จะ ได้ เหลือ แต่ สี่ ชั่ง แปด ตำลึง เรา สอง คน ภอ หา ไป ได้ อี กลิ่น ก็ รับ คำ ไป หา อำแดง นาก มารดา เล่า ความ ตาม ทุกข์ ร้อน อำแดง นาก ก็ ยอม ให้ เอา หนู หอม ไป ขาย อี กลิ่น ก็ ภา หนู หอม มา หา ข้าพเจ้า ฯ เหน หน้า ลูก คิด สงสาร ลูก ว่า จะ ต้อง ไป ขาย เปน ค่า เขา คิด แล้ว ร้อง ไห้ ด้วย มี ความ รัก ลูก เปน ที่ สุด ไม่ คิด จะ อยาก ให้ ลูก ชั่ว เลย ฝ่าย หนู หอม ลูก ก็ ร้อง ไห้ ข้าพเจ้า จึง ปลอบ ลูก ว่า อย่า ร้อง ไห้ ไป เลย ครั้ง นี้ เตี่ย มี ความ ทุกข์ ร้อน ต้อง จำจอง ได้ ความ ลำบาก จึง จะ ต้อง ภา ลูก ไป เที่ยว ขาย เปน ลคร มโหรี ถ้า บุญ วาศนา ของ เอง ฯ รักษา ตัว ดี เติบ โต เปน สาว เผื่อ ท่าน ที่ เปน นาย จะ เมตา คิด รัก ฝี มือ แล รูป ร่าง กิริยา เอง ก็ คง จะ ได้ ความ ศุข เปน ที่ พึ่ง กับ ตัว ของ เอง แล พ่อ แม่ ก็ จะ ได้ พึ่ง ทุกข ไภย ของ เตี่ย ครั้ง นี้ เปน เคราะห์ กรรม แท้ ๆ ถ้า เตี่ย เล่น เบี้ย เสีย โป เปน ไป ดัง นี้ เตี่ย ไม่ ขาย เอง เลย เตี่ย จะ ฆ่า ตัว เสีย ให้ ตาย เพราะ ประพฤติ์ ตัว ชั่ว เล่น โป ซึ่ง เปน ของ ไม่ ดี รู้อยู่ ทั่ว โลกย แล้ว ฝ่าย หนู หอม ตอบ ว่า ไม่ ได้ ร้อง ไห้ กลัว เตี่ย ขาย เกิด มา เปน ลูก แล้ว ต้อง แทน คุณ บิดา มารดา ๆ จะ ขาย สัก ร้อย ครั้ง ก็ ไม่ คุ้ม บุญ คุณ จะ ยาก เย็น อย่าง ไร ไม่ ว่า ขอ แต่ ได้ แทน คุณ แล้ว เปน การ ดี ข้า ร้อง ไห้ ด้วย สงสาร เตี่ย จึ่ง ร้อง ไห้ ครั้น พูดจา ตก ลง กัน แล้ว อี กลิ่น ก็ ภา หนู หอม ไป กับ ผู้ มี ชื่อ นาย น่า ภา ไป หา ท่าน ผู้ บันดา ศักดิ์ ดู ตัว ชอบ ใจ จึ่ง ให้ หา อำเภอ มา ถาม ว่า จะ คิด แก้ ไข อย่าง ไร จึ่ง จะ เอา เด็ก นี้ ไว้ ได้ จะ ทำ หนัง สื้อ อย่าง ไร ให้ เปน หลัก ทรัพย ได้ อำเภอ ว่า ผิด ด้วย หมาย ประกาศ ทำ หนังสือ ไม่ ได้ ท่าน ผู้ มี บัน ดา ศักดิ์ เจ้า ของ เงิน ท่าน ก็ ว่า ท่าน ก็ จะ สงเคราะห์ แต่ ทำ หนังสือ ไม่ ได้ เงิน ของ ท่าน จะ ไป ลอย อยู่ อี กลิ่น ก็ ภา ลูก ไป เที่ยว ขาย หลาย แห่ง เขา พูด ดัง นั้น ว่า เด็ก อายุ ต่ำ กว่า ปี มโรง หมาย ประกาศ ห้าม อี กลิ่น ก็ ภา หนู หอม กลับ มา ถึง บาง ไส้ ไก่ แวะ หา อำแดง เอม จะ ให้ ช่วย หา เงิน ขาย หนู หอม ให้ อำแดง เอม ก็ ปรับ ทุกข ให้ ฟัง ว่า เด็ก เดี๋ยว นี้ ขาย ไม่ ได้ ไม่ มี ใคร ช่วย อำแดง เอม ก็ ได้ เคย ภา ลูก ของ อำแดง เอม ไป ขาย ไม่ มี ผู้ ซื้อ ผัว อำแดง เอม ก็ ต้อง ติด ตรวน เร่ง เงิน อยู่ เหมือน กัน ด้วย อำ แดง เอม รับ เครื่อง เงิน ทอง เขา มา ขาย ผัว อำแดง เอม ลัก เอา ไป จำนำ เล่น โป หมด ไม่ มี เงิน จะ ให้ เขา ๆ ฟ้อง สู้ ความ แพ้ เขา ต้อง ปรับ รวม เงิน เสร็จ ๙ ชั่ง ๗ ตำลึง ผัว เมีย ก็ ขาย ตัว เปน ทาษ เขา แล้ว เงิน ยัง ไม่ ภอ เอา ลูก ส่อง คน ไป ขาย ก็ ไม่ มี ใคร เอา เพราะ เปน เด็ก ต้อง ห้าม ตัว พ่อ เด็ก ต้อง ติด ตรวน อยู่ จน ทุก วัน นี้ ข้า ก็ เปน ทอด อา ไลย ไม่ รู้ ที่ จะ ไป หา เงิน ที่ ไหน มา ใช้ นี่ ต้อง ให้ เขา ทน ติด ไป พลาง เพราะ เขา อยาก เล่น โป ๆ รู้ แล้ว ว่า ของ ชั่ว ยัง ขืน เล่น เมื่อ ไร่ จึ่ง จะ ห้าม ถั่ว โป เสีย บ้าง เหมือน ห้าม ขาย เด็ก คน จะ ได้ ไม่ ติด ตรวน ไม่ ต้อง ขาย ลูก ทุก วัน นี้ ถั่ว โป ทำ ให้ คน ชั่ว เสีย หลาย อย่าง เปน ขโมย ก็ เพราะ ถั่ว โป เปน หนี้ ขี้ ค่า เขา เพราะ ถั่ว โป อี กลิ่น จึ่ง ว่า ผัว ฉัน ไม่ ได้ เล่น ถั่ว โป เปน ด้วย เคราะห์ กำ จริง ๆ จึ่ง ต้อง จะ ขาย ลูก อี กลิ่น ก็ ลา อำแดง เอม ไป กับ หนู หอม ๆ จึ่ง ถาม แม่ ว่า ถ้า เด็ก เกิด ที่ หลัง ปี มโรง ขาย ใคร เขา ไม่ เอา ฤา ก็ ถ้า ฉัน โต ขึ้น เปน นี่ เขา ด้วย อย่าง หนึ่ง อย่าง ใด จะ มิ ต้อง คิด ตรวน ตาย ฤา จะ หา เงิน เปน ค่า เขา ก็ ไม่ มี คน ช่วย อีก อย่าง หนึ่ง คน ที่ เปน เด็ก ๆ โต ขึ้น แทบ จะ ไม่ มี คน เชื่อ ให้ เงิน ทำ ทุน ซื้อ ขาย เด็ก เท่า ๆ ฉัน คง ไม่ มี ที่ พึ่ง ต้อง จน ตาย ถ้า ผู้ ใด เขา จะ ให้ เหน เขา จะ กลัว เงิน ของ เขา สูญ เด็ก คน จน ก็ จะ จน ไป จน แก่ ด้วย ไม่ มี ใคร เชื่อ ถือ ให้ เงิน ทำ ทุน อี กลิ่น ก็ ปลอบ ลูก ว่า จะ เปน ทุกข ไป ทำ ไม่ ลูก สุด แต่ บุญ กำ คน อื่น อย่าง ไร เรา ก็ อย่าง นั้น อี กลิ่น ก็ ภา หนู หอม มา หา อ้าย จีน สุด เล่า ความ ที่ ขาย ลูก ไม่ ได้ ให้ อ้าย จีน สุด ฟัง ๆ แล้ว ก็ เสีย ใจ บ่น ว่า ถ้า เรา ขาย ลูก ไม่ ได้ เรา จะ เอา เงิน ที่ ไหน มา ให้ เขา พูด แล้ว ผัว เมีย ลูก ก็ ร้อง ไห้ ทั้งสาม คน ๚ะ

๏ คน ที่ เปน นี่ เปน ทาษ เขา ควร จะ มี วิชา สุจริต สำ หรับติด ตัว ไว้ เผื่อ ตัว จะ ได้ แก้ ทุกข แก้ ร้อน ของ ตัว เมื่อ กำลัง ยัง เปน เด็ก ควร จะ หา วิชา จะ ได้ ทำ มา หา กิน เมื่อ ทำ การ ได้ เงิน น้อย ใช้ ให้ น้อย กว่า ได้ คง มี เงิน ใช้ จะ ไม่ ต้อง เปน นี่ เขา ๚ะ

๏ บิดา มารดา ที่ มี บุตร ชาย ฤา บุตร หญิง ควร จะ สั่ง สอน ให้ ลูก เต้า เรียน วิชา จะ ได้ รับ จ้าง เขา ทำ มา หา กิน ไม่ ต้อง เปน ทาษ เขา ได้ ทำ กิน เลี้ยง ตัว เอง โดย สดวก ก็ จะ ได้ พ้น ความ ลำบาก ๚ะ

๏ คน จน ไม่ ควร จะ กู้ ยืม เงิน ท่าน ผู้ อื่น เอา มา ใช้ สอย ทำ เงิน แล ดอก เบี้ย มาก ขึ้น เขา จะ เอา ต้น เงิน แล ดอก เบี้ย ก็ จะ ได้ ความ เดือด ร้อน แก่ ตัว แล บุตร ภรรยา ด้วย ๚ะ

๏ การ ชั่ว ไม่ ควร จะ ทำ ถ้า ไม่ ทำ ตาม อำเภอ ใจ ของ ตัว เอง ใคร จะ มา ข่ม ขืน ให้ ทำ ได้ ตัว ต้อง ระ งับ ใจ ตัว เอง อย่า ให้ หลง ไป ใน ทาง ที่ จะ ภา ตัว ยับ เยิน เสีย จิ่ง เลือก ดู การ ควร เว้น จิ่ง เว้น ควร ประพฤติ์ จิ่ง ประพฤติ์ ก็ จะ ไม่ มี ความ อันตราย แก่ ตัว ได้ ๚ะ

๏ ถ้า ไม่ มี นักเลง เล่น โป เล่น ถั่ว เล่น หวย บ่อน เบี้ย แล้ว พวก จีน ที่ ผูก มา ตั้ง บ่อน เบี้ย นั้น ต้อง จำ เลิก อยู่ เอง เพราะ ไม่ มีคน เล่น พวก จีน นั้น ก็ จะ คิด ค้า ขาย หา กิน ใน ทาง อื่น อัน ซื่อ สุจริต ตาม กำลัง ปัญา ของ พวก จีน ๚ะ

๏ พระบาท สมเด็จ พระเจ้า กรุง สยาม ห้าม มิ ให้ ซื้อ ขาย ลูก เกิด ตั้ง แต่ ปี มะโรง ราษฎร ทั้ง ชาว ใน ชาว นอก ชม สรเสิญ พระเดช พระคุณ เปน ที่ ยิ่ง ควร จะ ประพฤติ์ ตาม พระราช บัญญัติ ทุก ข้อ ทุก ประการ ไม่ ควร จะ ร้อง ขอ ให้ ช่วย ทุกข์ ช่วย แก้ ขัด ขวาง ด้วย ความ ยาก จน ของ พวก คน นักเลง ควร ที่ จะ ชัก ชวน กัน เลิก การ เล่น พนัน ต่าง ๆ ผู้ ตั้ง โรง เล่น นั้น ต้อง เลิก โรง บ่อน เบี้ย โป ถั่ว ไป เอง ๚ะ

๏ ถ้า นาย เงิน จะ มี ความ เมตา แก่ ทาษ ใช้ จะ คิด เงิน เดือน ให้ แก่ ทาษ ที่ ตัว เข้า ใช้ ทุก เดือน คอย ให้ ตัว ทาษ มี ท่า ทาง จะ หลุด พ้น ออก จาก ทาษ ก็ จะ เปน การ งาม หนักหนา คุณ เท่า นี้ เปน คุณ ประเสิฐ ดี แล้ว แต่ ไม่ ควร คน จน จะ คิด ให้ ทุน ทรัพย เขา สาบ สูญ หาย คิด ดัง นี้ ก็ ไม่ เปน คน ซื่อ ตรง ต่อ ท่าน ผู้ มี คุณ อย่า ให้ มี ใจ ทุจริต คิด จะ ให้ ทรัพย เขา สูญ เปล่า ๚ะ

๏ ถ้า บิดา มารดา จะ เอา ลูก ชาย เปน ทาษ เขา เปรียบ เหมือน ตัด เท้า ตัด มือ ของ ตัว เอง อุส่าห เลี้ยง ให้ ลูก โต ใหญ่ ให้ มี กำลัง ให้ มี วิชา เปน ทาง หา เงิน คุม รักษา เงิน ไว้ จะ ได้ คอย ช่วย แก้ ร้อน แก้ ทุกข์ ยาก ของ บิดา มารดา ไป ก็ จะ เปน คุณ กับ พ่อ แม่ ต่อ ไป ๚ะ

ณวัน ประหัสบดี เดือน สิบสอง แรม สิบ ห้า ค่ำ เงิน แบนก์ ลันดัน สี่ เดือน ๓ ชิลึง ๘ เปนซ แล ส่วน หนึ่ง

ใน สาม ส่วน แห่ง เปนซ หนึ่ง เงิน ไปรเวศ สาม เดือน ๓ ชิลึง ๕ เปนซ ค่า ซอวริน ทอง คำ ถึง ๕ เหรียน ๖๐ เซนต

๏ กรุง ลันดัน วัน เสาร์ เดือน สิบสอง ขึ้น สิบ เอ็ด ค่ำ คราว เลี้ยง กัน ที่ กิลด์ ฮอล มิศเตอ แลคดซะโตน ได้ แจ้ง ความ สนิท ชิด กัน กับ ฝรั่งเสศ แล ได้ ว่า ซึ่ง จัด แจง การ มะตะคาซคาร เรียบ ดี แล้ว ให้ ประเทศ ทั้ง สอง ฝ่าย มี ความ ดี ต่อ กัน ๚ะ

๏ มิศเตอ วัดดิงตัน พูด เปน คำ แน่ ว่า ปอลิซี คอเวิน แมนต์ ฝรั่งเสศ เปน แต่ หา ความ ดี ไม่ คิด การ กำเริบ ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน จันทร์ เดือน สิบสอง ขึ้น สิบสาม ค่ำ พวก ทำ วุ่น วาย นั้น เปน อัน ราบ แล้ว ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน พุฒ เดือน สิบสอง ขึ้น สิบ ห้า ค่ำ มองเซอ ดะ คิเออซ์ อยู่ ใน ประเทศ เยอรแมนี้ เยี่ยม ปรินซ์ บิศมาก อยู่ แล ได้ เข้า เฝ้า สมเด็จ พระเจ้า เอมบีรอร ๚ะ

๏ วุ่น วาย ใหม่ เกิด ขึ้น อีก แรง กว่า ก่อน ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน พุฒ เดือน สิบสอง ขึ้น สิบ ห้า ค่ำ มี ข่าว บอก เข้า มา ว่า การ เปลี่ยน ธรรมเนียม เกิด ขึ้น ที่ กรุง อันตะนะนะริโว ท่าน เสนาบดี คือ ไปรม มินิศ เตอ ฆ่า ตาย แล้ว พวก ราชทูต ที่ กลับ มา แล้ว บืบ ตอ ตาย แล้ว ฯะ

๏ กรุง ลันดัน วัน ประหัศบดี เดือน สิบสอง แรม ค่ำ หนึ่ง มากวิศ ตะเซง กลับ มา กรุง ปาริศ แล้ว ฯะ

๏ การ วุ่น วาย ที่ เมือง เบลแครด แจ้ง ความ ทาง ราชการ ว่า ระงับ แล้ว ฯะ

๏ หนังสือ จดหมาย เหตุ คือ เยอนัล ดะ เซนต์ ปีเตอซ เบิก ลง ความ ว่า ซึ่ง มองเซอ ดะ คิเออ ไป เยี่ยม กัน ที่ ประเทศ เยอรแมนี่ ก็ เปน เพราะ ปรินซ์ บิศมาก เชิญ ซึ่ง ไป นั้น ที่ จะ ให้ จำเริญ ทาง ไมตรี กัน ฝ่าย ประเทศ ทั้งสอง นั้น ฯะ

๏ กรุง ลันดัน วัน ศุกร เดือน สิบสอง แรม ส่อง ค่ำ การ ขวาง กัน ฝ่าย ประเทศ บัลแคเรีย แล ประเทศ รุเชี่ย จัด เรียบ แล้ว เสนาบดี ฝ่าย ซา รบ จะ เปน ชาติ์ ปรุเชี่ย แต่ ห้าม มิ ให้ ท่าน เปน กังวล ฝ่าย การ ใน เมือง นั้น ฯะ

๏ กรุง ลันดัน วัน อาทิตย เดือน สิบ ส่อง แรม สี่ ค่ำ การ เถียง กัน ด้วย มโห ทั้งสอง ฝ่าย เกิด ขึ้น อีก แล้ว ประเทศ เยอรแมนี่ ตั้ง ถ้า ทาง ขู่ ฯะ

๏ กรุง ลันดัน วัน จันทร เดือน สิบ ส่อง แรม ห้า ค่ำ คราว คน เที่ยว เกบ ข่าว ปะ ราชทูต จีน คือ มากวิศ ตะเซง ท่าน แจ้ง ความ ชัด ว่า ถ้า พวก ฝรั่งเสศ จะ ตี เมือง แบกนิค คง ถือ ว่า การ นั้น เปน เหตุ ควร จะ รับ กัน ทั้ง ส่อง ฝ่าย ฯะ

๏ กอง ทัพ เปน กอง คือ บริแคด เปน พวก ซูอาวะ แล แซซุเออ ชาติ์ อัฟริกะ ออก แล้ว จะ ไป ประเทศ ตอนกวิน ฯะ

๏ กรุง ลันดัน วัน อังคาร เดือน สิบ ส่อง แรม หก ค่ำ มองเซอ จาลิเมล ลากูร ออก จาก ราช การ แล้ว มอง เซอ เพริ รับ ตำแหนง เปน มินิศเตอ ว่า การ ต่าง ประเทศ การ จะ หา ฤา ปรึกษา กัน เปน ทาง ไมตรี จับ ขึ้น อีก ด้วย มากวิศ ตะเซง แล้ว ทหาร รบ ฝรั่งเสศ อีก ๙๐๐ คน ออก กำปั่น แล้ว จะ ไป ประเทศ ตอนกวิน ฯะ

๏ กรุง ลันดัน วัน พุฒ เดือน สิบเอ็ด แรม เจ็ด ค่ำ ไว ซะ อัดมิรัล เซอ วิเลียม เดาเวล ผู้ ได้ เครื่อง อิศริยศ เปน ก ชิ บิ จะ รับ ราช การ ต่อ แทน ไวซะ อัดมิรัล วิลลี่ซ ผู้ ได้ เครื่อง อิศริยศ เปน ซี บี เปน แม่ กอง กำ กับ กำปั่น รบ ที่ ทเล จีน ๚ะ

๏ กอง ทัพ เติม พวก อิยิปต อัน จะ ยก ไป ถึง ประ เทศ ซูดัน ถูก พวก ฆ่าศึก พวก ป่า พวก ภูเขา เคียง เมื้อง ซุอะกิน คน อิยิปต ถูก อาวุธ ล้ม ตาย ถึง ๔๘๖ คน ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน ประหัสบดี เดือน สิบ สอง แรม แปด ค่ำ หนังสือ จดหมาย เหตุ คือ เดลิ เตลิแครฟ ลง พิมพ์ ข่าว เตลิแครม ว่า มากวิศ ตะเซง ได้ ว่า ถ้า ฝรั่งเสศ จะ ตี เมื้อง แบกนิก คง ถือ ว่า เปน เหตุ ก่อ รบ กัน ทั้งสอง ฝ่าย แต่ ใน หว่าง นั้น อัดมิรัล กูร เบต์ รับ คำ สั่ง แล้ว จง ตี ไป เถิด ๚ะ

๏ กอง ทัพ ของ ฮิกซ ที่ ประเทศ ซูดัน เปน อัน เลี่ย ยับ เยิน แล้ว ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน ศุกร เดือน สิบสอง แรม เก้า ค่ำ คอเวินแมนต์ จีน มี หนังสือ แซง แรง ไป ถึง ประเทศ ใหญ่ ทุก ประเทศ ซ้ำ ว่า ประเทศ อันนัม นั้น เปน เมื้อง ขึ้น อยู่ ใน เขา แล ว่า ถ้า จะ ต้อง ประกาศ รบ กัน แล้ว ก็ จะ เปน เพราะ ฝรั่งเสศ ๚ะ

๏ ใน ฉบับ ก่อน ว่า กรม หมื่น พรหมวรานุรักษ สร้าง พระ พุทธ รูป ยืน องค์ หนึ่ง จะ ถวาย ไว้ ใน วัด พระ นาง หา ถูก ไม่ เสด็จ ถวาย ไว้ ใน วัด พระนาม ต่าง หาก ๚ะ

๏ ความ ร้าย อัน มิ ได้ เกิด ได้ ทำ ให้ เจบ ใจ เหลือ เกิน ๏ รับ เหตุ ทั้งปวง ด้วย คำ เกลี้ยง ๏ การ ที่ ทำ เต็ม ใจ ไม่ เปน อัน ยาก ๚ะ

๏ อย่า ซื้อ ของ อัน ไม่ ต้องการ เพราะ ถูก เลย ๏ อย่า เพ่อ ใช้ เงิน ที่ ยัง ไม่ ถึง มือ ๏ ที่ ทำ เอง ได้ อย่า กวน ให้ คน อื่น ทำ ให้ ๏ ที่ ทำ ได้ วัน นี้ อย่า เว้น ไว้ จน พรุ่ง นี้ ๏ ความ สนุกนี้ ไม่ เที่ยง ความ ดี เรียบ ร้อย เปน ของ ยั่ง ยืน ถาวร ๏ ถ้า นัด คง เปน ที่ ไว้ ใจ

๏ อย่า เปิด ประตู ให้ ความ ชั่ว ร้าย เล็ก เข้า กลัว เกลือก ความ ชั่ว ใหญ่ จะ เข้า ด้วย ๏ เงิน เปน ทาษ ดี แต่ เปน นาย ไม่ ดี ๏ ทำ น้อย ให้ ดี แล เจ้า คง ทำ มาก ๏ ใช้ หนังสือ เช่น พึ่ง เคย ใช้ ดอก ไม้ ๏ หนึ่ง ใน วัน นี้ ดี กว่า สอง ใน พรุ่ง นี้ ๏ การ ไว มิ ใช่ การ เพียร ๏ ไม่ รู้ อาย มิ ใช่ กล้า ๚ะ

๏ ถ้า ท่าน ผู้ หนึ่ง ผู้ ใด จะ เอา หนังสือ ข้อ ความ ต่าง ๆ มา ลง ใน จดหมาย เหตุ สยาม ไสมย ต้อง บอก ชื่อ แล ตำบล บ้าน ให้ เจ้า ของ จดหมาย เหตุ รู้ จึ่ง จะ ลง พิมพ์ ให้ จะ ได้ มี ความ อัทยาไศย ต่อ กัน ฯะ

๏ บัด นี้ มี ทาง ที่ จะ คิด อ่าน เอา ข่าว โทรเลข ตลอด พิภพ มา ยัง กรุง เทพ ทุก วัน ครั้น ได้ แล้ว เมื่อ ไร จะ ตี พิมพ์ ลง ใน ทัน ใด แจก จำหน่าย ให้ แก่ ท่าน ทั้งหลาย อัน อยาก จะ ได้ รับ แล จะ ส่ง ให้ แก่ ท่าน ผู้ ที่ มี ใจ รับ นั้น ตาม ทาง ไปรสนีย ทุก คราว ออก นั้น ค่า ข่าว โทรเลข นั้น แล ค่า หนังสือ พิมพ์ นั้น จะ แบ่ง เปน ส่วน เท่า กัน แล ท่าน ผู้ รับ นั้น จะ ต้อง ออก เงิน ใช้ ส่วน ของ ท่าน ไป พลาง เมื่อ เปน การ ปรกติ ลง กำหนด การ ได้ แน่ แล้ว จึ่ง จะ กำหนด ราคา หนังสือ พิมพ์ นั้น ฉบับ ละ เท่า นั้น แล้ว ไม่ ต้อง เสีย ค่า อื่น นอก จาก ค่า หนังสือ พิมพ์ ซึ่ง จะ กำหนด ไว้ นั้น ถ้า ท่าน ทั้งหลาย อัน มี ความ ยินดี อยาก จะ ได้ ข่าว โทร เลข เช่น นี้ ทุก คราว ที่ มี มา นั้น เชิญ เขียน หนังสือ มา ยัง ครู สมิท ที่ บาง คอแหลม จะ ได้ คิด อ่าน ทำ การ ให้ เปน อัน สำเร็จ ให้ เปน ผล แก่ ท่าน ทั้งปวง อัน อยาก ได้ ความ รู้ ถึง การ ตลอด พิภพ อัน ควร จะ รู้ ได้ ทัน การ ทัน ใจ ด้วย ฯะ

คราว แรก ๑๐ บันทัด ฤา น้อย กว่า ๑๐ บันทัด ๗ บาท ๒ สลึง คราว แรก ทุก บันทัด เกิน ๑๐ บันทัด คิด เอา บันทัด ละ ๓ สลึง

ถ้า จะ ลง กว่า หน หนึ่ง จะ เรียก เอา ครึ่ง ราคา ที่ ว่า มา นี้

ใน คราว สยาม ไสมย ยัง ออก แต่ ปี ละ ๒๖ ฉบับ สิบ บันทัด ฤา น้อย กว่า สิบ บันทัด เดือน ละ ๗ บาท ๒ สลึง ทุก บันทัด อัน เกิน สิบ บันทัด จะ เรียก เอา บันทัด ละ ๓ สลึง

แถว เท่า แถว น่า ใน แถว หนึ่ง จะ เรียก เอา ปี ละ ๒๖ บาท ซีก แถว จะ เรียก เอา ปี ละ ๔๐ บาท เซี่ยว แถว จะ เรียก เอา ปี ละ ๒๗ บาท

๏ ใน กำปั่น เมล ที่ พึ่ง เข้า มา ยัง กรุง เทพ นั้น มี เครื่อง คือ ไซออบติกอน มา จาก ประเทศ ยุโรป เครื่อง นี้ เปน เครื่อง อย่าง ใหม่ ที่ สุด มี รูป เปน เรื่อง เปน อัน มาก ให้ เหน ตำบล แล ของ ต่าง ๆ อัน มี อยู่ ใน ทุก ประเทศ ตลอด พิภพ ราคา เครื่อง แล รูป นี้ พร้อม แต่ เพียง ๔๐๐ บาท เปน เครื่อง แล ของ ชนิด เดี่ยว กัน แต่ เล็ก กว่า กัน กับ เครื่อง ที่ โปรเฟซซอ โดริง ใช้ ใน การ เล่น หนัง ใหญ่ คราว ท่าน เที่ยว ตลอด พิภพ อยู่ ถ้า จะ มา ดู เครื่อง สำหรับ นี้ เชิญ มา ดู ที่ ห้าง คือ ห้าง สิงโต ของ มิศเตอ ฟอก ไบเดก แอน โก เคียง กงซุล ฝรั่งเสศ เกิด แจ้ง ความ มา ณวัน พุฒ เดือน อ้าย ขึ้น หก ค่ำ จุลศักราช ๑๒๕๕ ปี มะแม เบญจศก (๓ ห) ๚ะ

๏ ข้าพเจ้า นาย หนู เปน ผู้ รับ จ้าง แช่ สิ่ง ของ เครื่อง รูปพรรณ ต่าง ๆ คือ แช่ ถ้วย แก้ว ไม้ แช่ สังกะสี ดีบุก เหล็ก แช่ ทอง เหลือง ทอง แดง ทอง ขาว ทอง ลง หิน ฦา สิ่ง ของ เครื่อง รูปพรรณ ต่าง ๆ ที่ แช่ มา แต่ ยุโรป ฦา ประเทศ อื่น ๆ ที่ ลอก เสีย ไม่ งาม เหมือน อย่าง เดิม นั้น ข้าพเจ้า จะ รับ ทำ ให้ เปน นาก เปน ทอง เปน เงิน เหมือน อย่าง เดิม แล จะ ให้ เกลี้ยง เกลา เปน เงา งาม เสมอ อย่าง เยอรแมน ที่ มา แต่ ยุโรป ฦา ประเทศ อื่น ๆ ให้ สม กับ ความ ปราถนา ของ ท่าน โดย งาม ดี แล เร็ว แล จะ คิด ราคา ให้ ถูก ต่ำ กว่า ที่ มา แต่ ยุโรป ฦา ประเทศ อื่น ๆ ไม่ ให้ เหลือ เกิน ภอ สมควร กับ ผู้ ที่ จ้าง แช่ นั้น ถ้า ท่าน ผู้ หนึ่ง ผู้ ใด จะ มา จ้าง แช่ ขอ เชิญ ท่าน มา ที่ บ้าน ข้าพเจ้า ได้ ตั้ง ที่ แช่ อยู่ ที่ ตึก ริม ตึก ไปรสนีย ข้าง บน ขึ้น มา ถ้า ว่า ราคา ตก ลง กัน แล้ว ข้าพเจ้า จะ รับ ทำ ให้ ได้ โดย เร็ว แจ้ง ความ มา ตั้ง แต่ ณวัน พุฒ เดือน สิบเอ็ด แรม ค่ำ ๑ ปี มะแม เบญจศก จุลศักราช ๑๒๕๕ ( ต ป ) ๚ะ

๏ เปน ภาษา อังคริษ บอก วัน เดือน ฝรั่ง จีน ไทย บอก ให้ รู้ เลอียด ว่า ดวง อาทิตย์ อยู่ เหนือ ฦา ใต้ กลาง โลกย์ ทุก วัน เท่าไร ตลอด ปี ให้ รู้ ว่า สูน ไสย กลาง ดวง อา ทิตย์ ดู โต เล็ก เท่าไร ทุก วัน ให้ รู้ ว่า เวลา เที่ยง แล เวลา ตาม เงา แดด คลาด กัน วัน ละ เท่าไร ให้ รู้ ว่า เว ลา น้ำ ขึ้น น้ำ ลง ที่ กรุง เทพ ทุก วัน แจ้ง ให้ รู้ ถึง การ อื่น เปน อัน มาก อัน ควร คน ทั้งปวง จะ รู้ ถ้า ไม่ รู้ เขา จะ นินทา ว่า คน โง่ ประนินทิน นี้ ราคา ถูก เล่ม ละ สี่ บาท เท่า นั้น เชิญ มา ซื้อ ที่ โรง พิมพ์ บางคอแหลม มี ถึง ห้า ปี ถ้า ต้อง การ ได้ ตั้ง แต่ คริศ ศักราช ๑๘๗๘ ถึง ๑๘๘๓ ครบ หก ปี (จ. ห) ๚ะ

๏ เจ้า ของ หนังสือ สยาม ไสมย นี่ ความ ปราถนา จะ ให้ ออก สอง อย่าง อย่าง หนึ่ง จะ ให้ ออก ทุก วัน เว้น แต่ วัน อาทิตย อีก อย่าง หนึ่ง ให้ ออก เจด วัน ครั้ง หนึ่ง เสมอ มิ ให้ ขาด เมื่อ คน ทั้ง ปวง ตั้ง ใจ ซื้อ เปน อัน มาก คง สำ เร็จ การ คง ได้ อ่าน หนังสือ จดหมาย เหตุ ราคา ถูก ๆ ด้วย แต่ บัด นี้ จะ ออก จดหมาย เหตุ สยาม ไสมย นี้ เดือน ละ สอง คราว ไป ก่อน ๚ะ

๏ สยาม ไสมย ที่ จะ ออก พลาง เดือน ละ ๒ หน นั้น จะ ขาย ปลีก ฉบับ ละ สลึง

๏ ถ้า รับ เอา ตลอด ปี แล้ว ใช้ เงิน ล่วง น่า ราคา ปี ละ สาม บาท คือ ยี่ สิบ หก ฉบับ ถ้า มา รับ ไป จาก โรง พิมพ์ ถ้า จะ ให้ ส่ง ถึง บ้าน อาไศรย ไปรสนีย ต้อง เสีย ปี ละ สาม บาท สลึง เฟื้อง สอง อัฐ ๚ะ

๏ ค่า บอก ถึง ห้าง ขาย ของ ถึง การ เลล้ง แล ของ ซึ่ง จะ ขาย นั้น ฤา บอก ความ ของ คน ซึ่ง จะ หา การ ฤา แจ้ง ความ ต้อง การ ของ ตัว จะ คิด ค่า ลง ตาม ว่า แล้ว นั้น ๚ะ

๏ ถ้า คน จะ เข้า กัน ซื้อ ถึง หก ฉบับ จะ คิด เอา แต่ ค่า ห้า ฉบับ คือ จะ ยก ให้ หนึ่ง ใน หก ๚ะ

๏ จดหมาย เหตุ นี้ เจ้า ของ จะ ส่ง แต่ เพียง เปน แห่ง ๆ ผู้ ซื้อ ต้อง ไป รับ ใน ตำบล ต่าง ๆ ซึ่ง จะ หมาย ไว้ นั้น

๏ ที่ บ้าน แม่ เปรม ที่ วัด เกาะ แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ ที่ แพ นาย เทพ ตรง ข้าม ปาก คลอง บางหลวง ที่ ขาย เครื่อง แก้ว แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ ที่ โรง พิมพ์ บาง คอแหลม แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ จะ ส่ง ทาง ไปรสนีย ถึง บ้าน ถ้า บ้าน อยู่ ใน เขตร ทาง ไปรสนีย นั้น แต่ ผู้ ซื้อ หนังสือ นี้ ต้อง เสีย เงิน ค่า หนังสือ ค่า ไปรสนีย เสร็จ ก่อน จึ่ง จะ ส่ง ทาง นั้น ได้ แต่ ต้อง บอก ชื่อ ตำ บล บ้าน ถนน แล คลอง นัมเบอ ที่ อยู่ นั้น ให้ แน่ ด้วย ๚ะ

๏ เพราะ คน ที่ ซื้อ อ่าน นั้น มาก เจ้า ของ รับ ส่ง ทุก แห่ง ไม่ ได้ จะ ส่ง เปน แห่ง ๆ ไป พลาง ให้ ผู้ ซื้อ นั้น ไป รับ ทุก คราว ออก ณะ ตำบล อัน อยู่ ใกล้ เคียง บ้าน ผู้ ซื้อ นั้น เถิด หนังสือ นี้ จะ ออก วัน พุฒ แรก ทั้ง ข้าง ขึ้น ข้าง แรม ทุก เดือน เมื่อ จัด ส่ง ถึง ตำบล อื่น แล้ว จะ บอก ให้ รู้ ด้วย ๚ะ

๏ หนังสือ ต่าง ๆ อัน มี ขาย ที่ โรง พิมพ์ บางคอแหลม ๚ะ

๏ มี หนังสือ เปน เรื่อง พระเยซู สาศนา แล หนังสือ ต่าง ๆ สำหรับ สอน เด็ก ให้ อ่าน หนังสือ ไท แล หนังสือ อังกฤษ ออก มี หนังสืก สำหรับ สอน วิชา คิด เลข สอน ให้ รู้ ถึง ตำรา ดาว แล มี หนังสือ สำหรับ สอน ใจ ให้ รู้ ขนบ ธรรมเนียม จะ ได้ เปน คน เรียบ ร้อย แล จะ ได้ เปน คน แต่ง หนังสือ เปน เรื่อง ราว เปน บท กลอน หนังสือ อ่าน เล่น ก็ มี มาก หลาย อย่าง หนังสือ ต่าง ๆ นั้น คือ ๚ะ

๏ ก ข ก กา ปถม ก กา ไท กา กับ สุนักข์ แล นก ยาง กากี คำ ฉันท์ แล คำ กลอน กฤษนา สอน น้อง ขันธ วิภังค์ นิ ตำรา ยา เกล็ด พระ คริษวงษ ตาม มัคธาย แล ตาม โยฮัน เปน เรื่อง ใน พระคัมภีร์ พระเยซู สาศนา จันทะ โครบ จินดามณี พระยา ฉัททัน ซุย ถัง ตำรา ดาว ตำรา คิด เลข อย่าง ใหม่ ทิพสังวาล นิราศ เกาะ จาน นิราศ เมือง แกลง นิราศ โคราช นิราศ ฉถาง นิราศ ชม ตลาด นิราศ วัดเจ้าฟ้า นิราศ เดือน นิราศ พระแท่น ดงรัง นิราศ ทวาราวดี นิราศ นรินทร์ นิราศ พระบาท นิราศ พระปถม นิราศ เมือง เพ็ชร นิราศ อิเหนา กับ นิราศ ภูเขาทอง นกกระ จาบ เบญมาศทอง ปถม มาลา อัง กฤษ บุจนาแล วิสัชนาใน สาสนา แท้ จริง เพ็ชมงกุฎ พระยไภยมณี พระ สมุท ราชาธิราช มงคลทิปนี่ แปล เปน สุภาสิต สอน หญิง มายา สัตรี ลักษณ วงษ สวัสดิ รักษา บัญญัติ พระ ร่วง ภาษิต สอน น้อง ลักษณ ภรรยา เจ็ด สถาน กฤษนา สอน น้อง ลักษณ บุตร สาม สถาน วงษสวรรค์ เสภา คือ ขุนช้าง ขุนแผน สิงหไกรภพ สังข ทอง คือ เจ้าเงาะ สิบสอง เหลียม สุภาสิต ต่าง ๆ คือ โลกนิตย ขงจี๋ มงคลทิปนี แปล สุภาสิต สอน หญิง แม่ ม่าย สอน ลูก สุภาสิต สอน เด็ก สุภาสิต พระ ร่วง สุภาสิต โคลง สมุด จะ หัด อังกฤษ อุณรุท อิเหนา รามเกียรติ ๚ะ

๏ หนังสือ ภาสาสยาม ต่าง ๆ นี้ ขาย ที่ โรง พิมพ์ บาง คอ แหลม นี้ เมือ ขาย ปลีก มี ราคา ตี พิมพ์ ใน หนังสือ ทุก ๆ เล่ม ธรรมเนียม นั้น คือ ว่า ถ้า สมุด ไท เล่ม ๑ เปน อักษร พิมพ์ เล็ก คิด เอา ราคา เล่ม ละ สลึง ถ้า รวม สี่ เล่ม ใบ ปก อ่อน เล่ม ละ บาท ถ้า เปน อักษร พิมพ์ ใหญ่ คิด เอา ราคา เล่ม ละ สลึง เฟื้อง ถ้า รวม สี่ เล่ม ใบ ปก อ่อน เล่ม ละ หก สลึง ถ้า ใบ ปก แขง คิด ราคา ใบ ปก อีก เล่ม ละ บาท ถ้า ท่าน ทั้ง หลาย จะ ซื้อ หนังสือ ที่ ละ มาก ๆ จบ ทุก เรื่อง ที่ มี ใน โรง พิมพ์ ฤา ถ้า ลูกค้า วานิช จะ ซื้อ ที่ จะ มาก ๆ สำ หรับ จะตั้ง โรง ขาย หนังสือ จะ ลด ราคา ร้อย ยี่สิบ บาท จะ คิด เอา แต่ ร้อย บาท ถ้า ไม่ ถึง เพียง นี้ จะ จัด ว่า ซื้อ ปลีก กัน ก็ คง ขาย ตาม ราคา ปลีก อัน บอก ไว้ ใน หนังสือ ทุก ๆ เล่ม นั้น แล ถ้า จะ มา ซื้อ หนังสือ ที่ โรง พิมพ์ นี้ ต้อง ใช้ เงิน สด ขาย เชื่อ ไม่ ได้ ตั้ง แต่ นี้ ไป เปน อัน ขาด