๏ ข่าว ใน กรุง เทพ ๚ะ

๏ ข้าพเจ้า ขอ แจ้ง ความ มา ยัง ท่าน เจ้า ของ จดหมาย เหตุ ให้ ทราบ ด้วย ข้าพเจ้า ได้ รับ จดหมาย เหตุ ของ ท่าน อ่าน พิเคราะห์ ดู เหน ว่า ดี ก็ มี มาก ข่าว มี เปน อัน มาก ควร ใส่ ใน จดหมาย เหตุ ก็ ไม่ เหน ใส่ เหน แต่ มี ข่าว เล็ก น้อย เปน คำ สั่ง สอน ต่าง ๆ แล เตือน สติ คน จน คน มี เปน การ ดี เปน อัน มาก ข่าว ใน ราชการ ข้า ราชการ ได้ อ่าน ได้ ฟัง เพราะ ข้า ราชการ ไม่ เหมือน กับ ราษฎร ชาว บ้าน ได้ รู้ การ มาก ราษฎร ชาว บ้าน ไม่ ใคร่ รู้ การ ถ้า ได้ ฟัง เข้า แล้ว ก็ เหน เปน ดี ไป หมด ไม่ รู้ ว่า จะ ประพฤติ์ อย่างไร อ่าน แล้ว ก็ จำ ไม่ ได้ เพราะ เปน นิไสย ของ ตัว เช่น นี้ ก็ มี เปน อัน มาก ๚ะ

๏ ข้อ ๑ ท่าน ได้ กล่าว ความ ถึง สมเด็จ เจ้า พระยา ถึง แก่ พิลาไลย แล พระยา ไชยสุรินทร์ แล นาย แกร่ง น้อง พระยา สำภารกร ถึง แก่ กรรม นั้น ก็ เปน การ ดี ได้ รู้ เรื่อง ราว ที่ กล่าว ไว้ นั้น ๚ะ

๏ ข้อ ๒ กล่าว ถึง ข้า ราชการ ที่ ได้ รับ สัญญา บัตร ใหม่ ก็ เปน การ ดี เพราะ ผู้ ที่ ไม่ ได้ เปน ข้า ราชการ ก็ ได้ รู้ ด้วย แต่ หา เลอียด หมด จด ทั่ว ถึง ไม่ ๚ะ

๏ ข้อ ๓ ท่าน กล่าว ถึง ข้า ราชการ ที่ ตาย ใน กรุง ก็ ไม่ หมด ยัง ขาด อยู่ หลาย คน แล ข้า ราชการ เลื่อน ยศ ใหม่ ก็ ไม่ ใส่ ให้ หมด ขอ ท่าน จง ได้ ถาม ผู้ ที่ รู้ ดู เถิด ข้าพเจ้า พิเคราะห์ ดู เหน ว่า เปน การ ลุ่ม ๆ ดอน ๆ เหมือน ยัง เนื้อ ความ ใน ข้อ ๑ ข้อ ๒ กล่าว ว่า ตาย แล เลื่อน ยศ ข้า ราชการ ใหม่ แล้ว ต่อ ไป ควร จะ ต้อง กล่าว ต่อ ไป ให้ เลอียด จะ ทิ้ง เสีย ให้ ขาด ไว้ ผู้ ใด อ่าน จดหมาย เหตุ ก็ จะ เปน ที่ ติ เตียน สงไสย ว่า ไม่ เลอียด เพราะ ผู้ นั้น ก็ เปน ข้า ราชการ เหมือน กัน ทำ ไม จึ่ง ไม่ มี ชื่อ ๚ะ

๏ ข้อ ๔ ถึง กำหนด ข้า ราชการ ถวาย บังคม พระรูป แล ได้ รับ ตรา ตระกุล ท่าน ควร จะ ใส่ ว่า คน นั้น เปน บุตร ชาย ที่ ๑ ของ คน นั้น ได้ รับ ตรา ตระกุล ต่อ คน นั้น จึ่ง จะ ควร มี ก็ ไม่ เหน ท่าน ใส่ ผู้ ที่ รู้ จัก เข้า ใจ ได้ รับ จดหมาย เหตุ อ่าน ก็ จะ ภา ติ เตียน ว่า รู้ การ ไม่ เลอียด เปน แต่ เก็บ ความ ของ ราษฎร มาก นัก

๏ ข้อ ๕ คน ไทย ไม่ เหมือน คน ชาว ยุโรป ที่ เข้า ใจ การ แล้ว จะ พูดจา อะไร ก็ เปน ที่ เกรง ขาม แก่ กัน จำพวก หนึ่ง คน ที่ ไม่ เข้า ใจ แล ได้ นับถือ คน เข้า ใจ ถ้า คน เข้า ใจ เกน ไป ทาง ไหน ก็ ไป ทาง นั้น หา พิ เคราะห์ ดู ว่า สิ่ง ไร เปน การ ดี ให้ เข้า ใจ เปรียบ เหมือน หนึ่ง ผู้ ที่ เข้า ใจ ว่า จดหมาย เหตุ ของ ท่าน ไม่ ดี เปน เบตเล็ด เล็ก น้อย มาก นัก ผู้ นั้น ก็ ต้อง พลอย ตาม ไป เพราะ ตัว ของ ตัว ไม่ เข้า ใจ การ เลอียด อย่าง นี้ มี เปน อัน มาก อย่าง หนึ่ง ชอบ ยอ ให้ คน เหลิง เล่น ผิด ถูก ก็ ไม่ รู้ ให้ อยู่ แก่ ผู้ กล่าว แล้ว ภา กัน มา หัวร่อ เล่น อย่าง นี้ ก็ มี ชุม บาง ที ก็ ลอย ตัว ว่า ไม่ มี ใคร สู้ จำพวก นี้ เหลือ ที่ จะ ประมาณ ๚ะ

๏ ข้อ ๖ ซึ่ง ท่าน เสนาบดี แล ข้า ราชการ ที่ ได้ รับ จดหมาย เหตุ ของ ท่าน อ่าน นั้น อยาก จะ รู้ การ ใน จดหมาย เหตุ เมื่อ มี เพราะ ความ ประสงค ว่า ท่าน จะ ว่า กล่าว ผู้ ใด ผิด แล ชอบ บ้าง จึ่ง ได้ ภา กัน ซื้อ แล ชม สรรเสิญ ว่า ดี ผู้ ที่ ไม่ เข้า ใจ ก็ พลอย ชม สรรเสิญ ไป ด้วย ใคร ว่า ทาง ไหน ก็ พลอย ไป ด้วย ทาง นั้น เปรียบ เหมือน ลูก ขุน พลอย พะยัก หัว หน้า ก้าว แล้ว ก็ ก้าว ตาม เมื่อ ไร ผิด ขึ้น ทำ ตา เหลือก เที่ยว ซุบ ซิบ หา ได้ พิเคราะห ดู ตาม กฎหมาย ไม่ หัว หน้า โลภ เหน แก่ สินบน ทำ ให้ ผู้ น้อย ได้ ความ ลำบาก แล ไม่ ลำบาก กับ ผู้ น้อย ฝ่าย เดียว ทำ ให้ ได้ ความ ลำบาก ถึง ราษฎร ด้วย จน ต้อง ทำ ฎีกา ขึ้น ทูล เกล้า ถวาย ให้ กวน ถึง ใต้ ฝ่า ละออง ธุลี พระ บาท อยู่ เช่น นี้ เสมอ ไม่ ได้ ขาด ขอ ท่าน จง ตรึก ตรอง ดู เถิด ๚ะ

๏ ข้อ ๗ ท่าน จะ เอา แต่ เรื่อง ราว พระเยซู ผู้ เปน เจ้า ของ ท่าน มา สั่ง สอน ให้ คน ไทย เลื่อม ใสย นับถือ นั้น ข้าพเจ้า เหน ว่า คง จะ เปน ที่ เบื่อ หน่าย กับ คน ไทย เปน แท้ เพราะ วิไสย ไม่ เคย มา แต่ ก่อน เปรียบ เหมือน หนึ่ง ต้น ไม้ อัน มี สาขา ใหญ่ โต บริบูรณ เสีย แล้ว แล นาย ช่าง ที่ จะ มา ดัด กิ่ง ให้ อ่อน ไป นั้น ก็ เหน เปน การ ยาก ลำบาก ป่วย การ เสีย เปล่า แล เปน ที่ ติ เตียน แก่ ฝูง ชน ทั้งหลาย ถึง โดย จะ ตัด ฟัน กิ่ง เสีย แตก ขึ้น มา ก็ คง ไม่ เปน ท่า ไม้ ดัด ขอ ท่าน จง พิเคราะห ดู เถิด ฉัน ใด ก็ เหมือน ยัง ท่าน สอน คน ไทย ให้ นับถือ พระเย ซู เหมือน กัน ถ้า เปน คน ฉลาด ก็ จะ ประจบ ว่า เปน การ ดี เล่น แต่ ภอ ให้ เหลิง ถ้า เปน คน โง่ เหน อย่าง ไร ก็ ว่า ไป ตาม โง่ ตาม ตรง แต่ ผู้ ที่ ฟัง เปน ที่ เบื่อ หู หา สู้ ชอบ เพราะ ไม่ ชี้ แจง กำเนิด ของ พระเยซู ให้ เลอียด ควร จะ นับถือ อย่าง ไร จะ ได้ นับถือ ได้ แล คน ไทย ภา กัน กลัว เปน อัน มาก กลัว ว่า ถ้า นับถือ พระ เยซู เข้า แล้ว ถ้า ตาย ไป จะ ไป ต้อง ธระมาร รักษา ไม้ กางเขน อยู่ ขอ ท่าน จง พิเคราะห ดู เถิด ๆะ

๏ ข้อ ๗ แท้ จริง เรื่อง ราว พระเยซู นั้น ข้าพเจ้า เมื่อ ยัง เลก ๆ อยู่ นั้น ข้าพเจ้า ก็ ได้ แจก ของ บาท หลวง ฝ่าย ยุโรป เปน อัน มาก แต่ ข้าพเจ้า ฟัง จน เบื่อ หู แปล หา เข้า ใจ ไม่ รู้ ว่า กำเนิด อย่าง ไร ข้าพเจ้า อยาก ฟัง แต่ ข้อ ราชการ แล ข่าว โทรเลข นอก ข้าง ฝ่าย ยุโรป นั้น มี คน อยาก ทราบ เปน อัน มาก ๚ะ

๏ ข้อ ๘ ผู้ ที่ ได้ รับ จดหมาย เหตุ ภา กัน ชม สรรเสิญ เสีย มาก ภา กัน ติ เตียน ว่า เปน กะ พี้ มาก นัก ๚ะ

๏ ข้อ ๙ ผู้ ที่ ไม่ เข้า ใจ ก็ พลอย เหน จริง ไป ด้วย ข้าพเจ้า เหน ว่า นาน ไป ผู้ รับ จดหมาย เหตุ นาน ไป จะ ไม่ มี เพราะ ได้ รู้ การ ไม่ เลอียด แต่ เหน ดี อยู่ อย่าง หนึ่ง ได้ ช่วย ทุกข ของ ราษฎร ที่ จน ที่ จะ หา เงิน ยาก ที่ จะ ต้อง ติด โซ่ จำตรวน จึง ให้ ช่วย ลง จดหมาย เหตุ ให้ ช่วย บอก ทุกข์ เหมือน เช่น หนู หอม บุตร จีน สุด ผัว อี กลิ่นเมีย ที่ ท่าน บอก ไป ใน จดหมาย เหตุ ครั้ง ก่อน นั้น ข้าพเจ้า ขอบ ใจ เปน อัน มาก ๚ะ ๏ ข้อ ๑๐ ข้าพเจ้า กล่าว ความ มา ทัง นี้ หวัง จะ ขอ เตือน สติ ให้ ท่าน เลอียด ขึ้น จะ ให้ ตฤก ตรอง ให้ มี ผล ประโยชน์ ของ ท่าน มาก ขึ้น แล้ว คน ไทย ที่ โง่ ฟัง ไม่ เข้า ใจ ก็ ได้ รู้ เลอียด ขึ้น เพราะ ได้ ฟัง ของ ปลาด ต่าง ๆ จะ ไม่ ได้ เปน ที่ รก หู ก็ คง จะ ต้อง นับถือ แล สรรเสิญ เปน อัน มาก ๚ะ

๏ ข้อ ๑๑ เหมือน หนึ่ง ที่ ท่าน สรรเสิญ ถึง พระเยซู ว่า เปน การ ดี นั้น หา เลอียด ไม่ คน ไทย ที่ ได้ ฟัง จึ่ง ไม่ เปน ที่ ชอบ ใจ ถ้า ท่าน อยาก จะ ให้ คน ไทย นับถือ แล้ว ข้าพเจ้า เหน ว่า ท่าน ทำ เปน เรื่อง ราว พงษาวดาร ชี้ แจง แจก ให้ กับ ผู้ ที่ ได้ รับ จดหมาย เหตุ อ่าน เสีย คละ เล่ม นอก จาก จดหมาย เหตุ จึ่ง จะ เข้า ใจ ว่า ดี อย่าง นั้น ควร จะ ละ แล ประพฤติ์ ตาม โอวาท แต่ อย่า ให้ เหมือน แจก ครั้ง ก่อน ที่ ไม่ มี ที่ อ้าง เปน แต่ ท่าน เข้า ใจ ฝ่าย เดียว จึ่ง ได้ เหน ว่า ท่าน เกบ ความ แต่ ภอ ให้ เตม ใน จดหมาย เหตุ ภอ ได้ ออก เอา เงิน เปน คราว ๆ จึ่ง เปน เช่น นี้ ๚ะ

๏ ข้อ ๑๒ ถ้า ท่าน อยาก จะ รู้ ว่า ใคร เปน เจ้า ของ หนังสือ ก็ ขอ ให้ ถาม ไป ใน จดหมาย เหตุ ก็ คง จะ ได้ ทราบ ตัว เจ้า ของ หนังสือ เพราะ จะ ออก ชื่อ มา เดี๋ยว นี้ ยัง ไม่ ตก ลง กัน ด้วย หลาย คน เปน ข้อ แก่ง แย่ง ที่ จะ ลง ชื่อ จึ่ง หา ได้ ลง ชื่อ มา ให้ ท่าน ทราบ ไม่ แต่ ข้าพเจ้า ว่า มา ดัง นี้ ขอ อะไภย โทษ เสีย เถิด เพราะ ตาม รู้ ตาม เหน แล สงสาร กับ คน โง่ ที่ ไม่ เข้า ใจ อยาก จะ รู้ ความ เลอียด ๚ะ

๏ ถ้า ท่าน ผู้ ติ จะ ออก จดหมาย เหตุ สัก ฉบับ หนึ่ง เลอียด หมด จด เช่น ท่าน ว่า มา นั้น คน ทั้ง บ้าน ทั้ง เมือง คง ภา กัน ซื้อ เปน อัน มาก ท่าน คง เปน คน รวย มั่ง มี เรว นัก แล ท่าน ก็ จะ มี ชื่อ เสียง เลื่อง ลือ ดัง นัก คน ทั้งปวง ที่ รับ จดหมาย เหตุ สยาม ไสมย นี้ ควร จะ เอา ใจ ใส่ ช่วย ส่ง เรื่อง ต่าง ๆ อัน ควร จะ ส่ง ลง มา ให้ แก่ เจ้า ของ ๆ จะ ได้ ลง ให้ ถ้า ผู้ รับ จด หมาย เหตุ ไม่ ช่วย ตาม กำลัง มาก แล น้อย กัน มิ ให้ จดหมาย เหตุ นี้ ขัด ด้วย ข่าว ก็ จะ เปน การ งาม แต่ ที่ จะ ให้ เปน ที่ ชอบ ใจ แก่ ทุก คน ที่ รับ นั้น ก็ ไม่ ได้ ดล ใจ ดล ธรรมเนียม ถ้า นำ ใจ ให้ มี ความ อัชฌไศรัย ก็ คง จัด ว่า เปน อัน ดี งาม แต่ ที่ จะ ให้ ชอบ ใจ ทุก คน ใน โลกย์ นี้ ก็ ยาก เหลือ ยาก นัก —เอไดเตอ ๚ะ

๏ เรือ กล ไฟ กรุงเทพ ฯ ชื่อ แรบิด กัปตัน อง เปน นาย เรือ ลง มา ถึง เมือง สมุท ปราการ ณวัน เสาร์ เดือน สาม ขึ้น หก ค่ำ เวลา บ่าย สอง โมง ครึ่ง จะ ไป ส่ง พระยา สมบัติ ภิรมย์ ถึง เมือง สงขลา ๚ะ

๏ พระบาท สมเด็จ พระเจ้า กรุง สยาม เสด็จ ออก จาก กรุง เทพ ณวัน พุฒ เดือน สาม ขึ้น สิบ ค่ำ เวลา เช้า สาม โมง ยี่สิบ มินิต จะ เสด็จ ประทับ ที่ เกาะ บาง ปอิน ๚ะ

๏ พระ บาท สมเด็จ พระ เจ้า กรุง สยาม เสด็จ ไป จาก เกาะ บาง ปอิน ใน เรือ กล ไฟ พระ ที่ นั่ง วิเลสตี เสด็จ จะ ไป ยัง พระ พุทธบาท ณวัน เสาร์ เดือน สาม ขึ้น สิบ สาม ค่ำ เวลา เช้า สอง โมง ครึ่ง ๚ะ

๏ บัด นี้ ใน หลวง จะ เสด็จ เที่ยว ประภาศ ไป ชม บ้าน เมือง ป่า ดง ลำ คลอง ตาม ทาง จะ ไป พระ พุทธ บาท แล พระ ปถวี เจ้า พนักงาน ได้ จัด เตรียม การ ไว้ เสร็จ แล้ว จะ ให้ สมเด็จ พระเจ้า กรุง สยาม แล ข้า ราช การ อัน จะ ตาม เสด็จ จะ ได้ ความ สบาย เปน อัน มาก กว่า เคย มี คราว เที่ยว ขึ้น ไป ข้าง ดอน นั้น พระองค์ เจ้า สาย สนิทวงษ เปน พนักงาน จัด การ ได้ เชิญ ท่าน หลาย คน ไป ชม ดู เรือน แล ของ ต่าง ๆ ที่ ทำ ไว้ เสร็จ แล้ว สำหรับ คราว ประภาศ นั้น เรือน สำหรับ ใน หลวง หมด จด ดู งาม นักหนา เจ้า พนัก งาน นั้น ทั้ง ชาว สยาม ทั้ง ชาว นอก ต่าง คน ต่าง รับ อาษา จัด การ จน สิ้น ปัญญา ให้ ใน หลวง จะ ได้ มิ ความ สบาย เรือน สำหรับ การ เที่ยว ป่า นั้น มี ถึง ๕๐ เรือน เสศ เปน ของ พับ ได้ ใส่ หีบ บัน ทุก เกวียน ได้ สบาย แต่ ต้อง มี ม้า ช้าง เกวียน แล ผู้ คน เปน อัน มาก ให้ ภอ เหมาะ แก่ การ ๚ะ

๏ ณวัน อาทิตย เดือน สาม ขึ้น เจ็ด ค่ำ เวลา สอง ทุ่ม เรือ กล ไฟ กรุง เทพ ฯ ชื่อ ลัก สิทธิ์ อาวุธ กัปตัน แดง ลง มา ถึง เมือง สมุท ปราการ ทอด สมอ อยู่ บัน ทุก สาย โทรเลข จะ ไป เมือง ประจิณ บุรี ณวัน จันทร์ เวลา เช้า โมง หนึ่ง ถอน สมอ ขึ้น ใช้ ไฟ จะ ไป เมือง ประจิณ บุรี ๚ะ

๏ มิศเตอ เฮเลด จะ ขึ้น ไป เที่ยว ที่ เมือง เชียง ใหม่ แล เมือง ต่าง ๆ ข้าง ตะวัน ออก แต่ เมือง เชียง ใหม่ ไป เพื่อ จะ ได้ ดู เข้า ใจ ทำ ทาง ซึ่ง จะ ทำ ทาง เหล็ก สำหรับ รถ ไฟ ต่อ ถึง เมือง จีน จะ เที่ยว ดู ท่า ทาง ใน ระดู แล้ง นี้ และ ๚ะ

๏ ณวัน อาทิตย เดือน สาม ขึ้น เจ็ด ค่ำ ชาย ลูก จีน คน หนึ่ง สำแดง ความ เชื่อ ความ รัก ใน พระเยซู เจ้า แล้ว จึง รับ ศีล จุ่ม น้ำ เข้า วัด กับ หมู่ ลูก สิศ ของ พระ เยซู เจ้า คือ บับติ ซัซ สยาม ณกรุง เทพ พระมหา นคร

๏ ณวัน ประหัศบดี เดือน สาม ขึ้น สิบเอ็ด ค่ำ เวลา กลาง วัน แล ณวัน ศุกร ข้าง เช้า ฝน ตก พวก ทำ สวน ทำ นา ดี ใจ เปน อัน มาก ถือ ว่า ผล ไม้ ปี นี้ คง งาม บริบูรณ์ ด้วย ๚ะ

๏ มี ข่าว เล่า ฦๅ กัน ว่า เมื่อ เร็ว ๆ นี้ วัน หนึ่ง เวลา สาม ยาม คน ลคร สอง คน พี่ น้อง ปีน หลังคา ออก มา จะ หนี ไป กับ ผู้ ชาย ๆ เอา เรือ มา คอย รับ คน ยาม จับ ตัว ได้ ทั้งสอง คน ท่าน ผู้ เปน เจ้า ของ ถาม ว่า จะ หนี ไป ไหน ทั้งสอง คน ให้ การ ว่า จะ หนี ไป อยู่ กับ เจ้า คุณ ฟาก ข้าง โน้น ท่าน เจ้า ของ ได้ ทำ โทษ เฆี่ยน หลัง ๕๐ ที ข่าว ว่า ตลอด ถึง ต้น คอ แล้ว จำ ตรวน ไว้ จะ ไม่ เลี้ยง อย่าง แต่ ก่อน ต่อ ไป แต่ พ่อ แม่ น้อง ชาย ผู้ หญิง ทั้งสอง นั้น หนี โดด ลง เรือ ลำ ที่ มา คอย รับ ไป ใน กลาง คืน วัน นั้น ท่าน เจ้า ของ ได้ ให้ คน สืบ ติด ตาม ไป ภบ อยู่ ที่ บ้าน ท่าน เจ้า คุณ ทั้งสาม คน ท่าน ผู้ เปน เจ้า ของ ได้ มี จด หมาย ไป ขอ ตัว ก็ หา ได้ ตัว ไม่ ความ ยัง ค้าง อยู่ จน ทุก วัน นี้ ๚ะ

๏ ถ้า ความ เล่า ลือ กัน นี้ จะ จริง ก็ เปน ที่ ให้ เหน ว่า การ ซึ่ง จะ มี ทาษ มัก เกิด เหตุ ร้าย เช่น นี้ ถ้า ทาษ มี คน รัก ใคร่ จะ เอา ไป เลี้ยง จริง ไป วาง เงิน ค่า ตัว ตาม กดหมาย บ้าน เมือง ท่าน นาย เงิน นั้น ก็ จะ พูด ไม่ ออก ต้อง ปล่อย คน ไป ตาม กด หมาย แผ่นดิน บ้าน เมือง กดหมาย แผ่นดิน บ้าน เมือง ใหญ่ กว่า วาศนา ควร คน ทั่ว กัน ทั้ง ผู้ ใหญ่ ผู้ น้อย จะ เคารพย ประพฤติ การ ทุก วัน อย่า ให้ ขัด ขวาง กด หมาย แต่ ประพฤติ ให้ เหมาะ ต้อง กัน กับ กดหมาย ตาม ธรรมเนียม กดหมาย บ้าน เมือง ไม่ ควร ที่ จะ ให้ ทาษ หนี นาย เงิน ทำ ดัง นี้ มิ ได้ สมเพท แก่ ทาษ แต่ กลับ ทำ ให้ ทาษ มี ความ อาย อดสู ยาก ลำบาก เหลือ ทน เปน เหยื่อ แก่ ท่าน ผู้ มี วาศนา ซึ่ง นาย เงิน จะ เฆี่ยน ตัว ทาษ ถึง ห้าสิบ ที ตลอด ถึง คอ ก็ ดู อยู่ ข้าง จะ ไม่ ปรานี ถ้า จัด การ ให้ ตัว ทาษ อัน ไม่ สมัค แล้ว เร่ง หา เงิน มา วาง ค่า ตัว ไป ดี ๆ จะ ไม่ งาม ดี กว่า ฤๅ—เอไดเตอ ๚ะ

เงิน ไปรเวศ สาม เดือน ๓ ชิลิง ๘ เปนซ แล ส่วน หนึ่ง ใน ๘ แห่ง เปนซ์ หนึ่ง ค่า ซอวริน ทอง คำ ถึง ๕ เหรียน ๖๐ เซนต

ข่าว โทรเลข นอก

๏ กรุง ลันดัน วันพุฒ เดือน ยี่ แรม สี่ ค่ำ ใน คำ ชะปิ๋จ มิศเตอ แจมเบอลิน ที่ เมือง นุแกศเตล ท่าน ว่าฝ่าย คอ เวินแมนต์ ยัง ถือ ว่า จะ ให้ พวก บริติช ถอย เลิก เมื่อ จัด การ ลำดับ ใหม่ ใน ประเทศ อิยิบต ให้ เปน อัน สำเร็จ แล้ว ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน ประหัสด์ เดือน ยี่ แรม ห้า ค่ำ แบเกอ ปาชะ หมาย จะ จัด ให้ เมือง มัซซะวร เปน ที่ ตั้ง จะ ได้ จำหน่าย กระบวน รบ แต่ นั้น ออก ไป ดู เหมือน พวก อะบะซิเนี่ย จะ มี ความ ดี ต่อ กัน ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน ศุกร เดือน ยี่ แรม หก ค่ำ คอเวอนอร เยนิรัล ประเทศ ซูดัน ส่ง ข่าว โทรเลข มา ถึง เมือง ไก โร ว่า พวก ขวาง กดหมาย ได้ สกัด ทาง มิ ให้ พวก รักษา ค่าย ที่ เมือง ซึเนอา กลับ ถอย ได้ แล ได้ จัด การ มิ ให้ ข้าม แม่ น้ำ ไนล ได้ ถัด เมือง ดูเอน ลง ไป หน่อย หนึ่ง ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน เสาร เดือน ยี่ แรม เจ็ด ค่ำ คอดัน จิ่น ออก แล้ว จะ ไป ประเทศ อิยิบต เปน พนักงาน มี ธุระ จำเพาะ กอโลเนล คอดัน ได้ รับ ธุระ นั้น แต่ จำเพาะ จะ อยู่ ใน บังคับ คอเวินแมนต์ อังศริษ ฝ่าย เดียว ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน จันทร เดือน ยี่ แรม เก้า ค่ำ มอง เซอ ดะคีเออ ถึง กรุง ไวเอน แล้ว เฝ้า สมเด็จ พระเจ้า เอม บีรอร์ แล้ว ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน อังคาร เดือน ยี่ แรม สิบ ค่ำ แบเกอ ปาชะ พูดจา กัน กับ พวก ไซกซ์ อัน อยู่ รอบ ซุอะกิม ที่ จะ สำเร็จ การ พวก นั้น หลาย คน ติด มา เข้า ด้วย แล้ว ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน พุฒ เดือน ยี่ แรม สิบ เอ็ด ค่ำ เซอ จา เอลซ ดิลก เมื่อ พูด อยู่ ที่ เมือง เจลเซี่ย แจ้ง ความ ว่า กอโลเนล คอดัน จะ ประพฤติ การ สม กับ ทำนอง ปอไลซี่ ให้ ถอย เลิก แล คง ทำ ตาม เซอ เอวิลิน บาริง จะ กำกับ สั่ง ซึ่ง จะ จัด กำกับ การ ฝ่าย ฝั่ง ทเล เรดซี นั้น คง เอา ไว้ ไม่ ให้ เลิก ๚ะ เกาะ มะดะคาซคาร

๏ กรุง ลันดัน วัน ประหัสบดี เดือน ยี่ แรม สิบ สอง ค่ำ คราว ราชา ภิเศก สมเด็จ พระนาง กวิน เกาะ มะดะคาซ คาร ท่าน เสนา บดี ผู้ เปน ปรมิเออ แจ้ง ความ ชัด ว่า คอเวินแมนต์ ตั้ง ใจ แขง จะ ไม่ยอม ยก ให้ เขตร แต่ เพียง นิ้ว เดียว แก่ พวก ฝรั่งเสศ ๚ะ

๏ พล รบ อัน เพิ่ม เติม อีก นั้น ออก จาก ประเทศ ฝรั่งเสศ แล้ว จะ รีบ ไป ประเทศ ตอนกวิน ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน ศุกร เดือน ญี่ แรม สิบ สาม ค่ำ กอ โลเนล คอดัน มา ยัง กรุง ไกโร แล จะ ไป ถึง เมือง คา ตูม ไม่ มี คน ติด ตาม หลัง ไป ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน เสาร์ เดือน ญี่ แรม สิบ สี่ ค่ำ คอ โลเนล คอดัน เลื่อน ตำแหน่ง ขึ้น เปน คอเวอเนอ เยนิรัล เมือง ซูดัน แล้ว ตั้ง ให้ มี อำนาถ เตม ครบ แล้ว ๚ะ พวก โอไรเอนตล แบนก์ กอโปแรเชอน

๏ พวก โอไรเอนตล แบนก์ กอโปแรเชอน หมาย จะ ลง ชื่อ เรยิศเตอ เปน ลิมิเตด กำปะนี่ ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน จันทร์ เดือน สาม ขึ้น ค่ำ หนึ่ง คอ โลเนล คอดัน ออก แล้ว จะ ไป ยัง เมือง คาตูม เอา แต่ คน แต่ง เรื่อง สำหรับ จดหมาย เหตุ ติด ไป ด้วย คน หนึ่ง ๚ะ

๏ ลอด เดอบี่ ไม่ รับ ความ หมาย กะ เขตร ใหม่ สำ รับ ประเทศ แตรนซวัล ตาม ความ ซึ่ง เปรไซเตนต กรุเคอ ส่ง ขึ้น ไป นั้น ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน อังคาร เดือน สาม ขึ้น สอง ค่ำ พวก ที่ จัด ให้ รื้อ ของ อัน เปน ที่ ขัด ขวาง ใน แม่ น้ำ ไนล กลับ มา ยัง เมือง คาตูม แล้ว แต่ หา สำเร็จ การ ไม่ ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน พุฒ เดือน สาม ขึ้น สาม ค่ำ เซอ คาเนด วุลซะลี่ เมื่อ พูด คำ ซะบึง คราว เลี้ยง กัน นั้น ท่าน แจ้ง ความ ว่า ใน ปี กลาย นั้น มี คน ใหม่ เข้า เปน ทหาร ถึง ๓๓๐๐๐ คน รูป ร่าง เหมาะ แก่ การ ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน ประหัศบดี เดือน สาม ขึ้น สี่ ค่ำ แบ เกอ ปาซะ มี พล รบ ถึง ๕๐๐๐ คน หมาย จะ ออก ไป ช่วย แก้ เมือง โตการ พวก อะรับ ๒๐๐๐๐ จัด เตรียม การ จะ ต่อ สู้ ขัด ขวาง ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน ศุกร เดือน สาม ขึ้น ห้า ค่ำ กฎ หมาย ตาม ธรรมเนียม ที่ จะ ให้ มี พวก ยุรี่ นั่ง ฟัง ชำระ ความ ยก เลิก ไว้ พลาง ใน ขอบ กรุง ไวเอน เพราะ พวก ร้าย คือ โซไชอัลิศ ฆ่า ฟัน คน บ่อย ๆ ๚ะ

๏ ณวัน ศุกร เดือน ญี่ ขึ้น เจ็ด ค่ำ ณะ เวลา บ่าย ข่าว มา ถึง กรุง ปารีศ ว่า แผ่นดิน ไหว หน้า กลัว นัก ใน หัว เมือง ต่าง ๆ ใน เมือง หนึ่ง ใน หัว เมือง ไปรินี่ บน แผ่นดิน ไหว สาม ครั้ง แล ที่ บ้าน โดริคนี่ เคียง เมือง ดวย ไหว นัก จน เรือน ลั่น คน ใน เรือน ต่าง ๆ หนี บ้าน กำลัง กลัว เปน อัน ยิ่ง ฯะ

๏ มี ข่าว แต่ คน อัน คง รู้ ความ ดี ว่า มองเซอ กะมิลิ บาเร แจ้ง ความ แก่ คอเวิน แมนต์ อิยิบต-ว่า ถ้า พวก อังคริษ ไม่ ชอบ ใจ ฤา ไม่ มี กำลัง ที่ จะ ช่วย รับ รบ กับ พวก มาดี พวก ฝรั่งเสศ ก็ จะ ช่วย ใน คราว เดียว กัน นั้น มากวิศ ดะ โนอลี แจ้ง ความ แก่ โปด คน หลวง เตอกี่ ว่า พวก ฝรั่งเสศ คง ไม่ยอม ให้ พวก เตอกี่ ใช้ กอง ทัพ ไป ถึง ประเทศ อิยิบต แม้น กอง ทัพนั้น จะ ไป ถึง เมือง อะเล็กซัน เดรีย ฤา จะ ไป ถึง เมือง ซุอะกิม ฯะ

๏ พระองค์ เจ้า ปริษฎางค์ ได้ เข้า เฝ้า ทูล ลา สมเด็จ พระ นางกวิน อังคริษ สำแดง พระราช หักเลขา ให้เลิก ว่า ราช การ ที่ กรุง ลันดัน ต่อ ไป ณวัน จันทร เดือน ญี่ ขึ้น สาม ค่ำ เธอ กับ เพื่อน ราช การ ด้วย กัน ออก จาก กรุง ลันดัน จะ ขยาย ไป อยู่ กรุง ปารีศ จะ ไป ตั้ง อยู่ ณะ กรุง ปารีศ เปน ราช ทูต สยาม เจริญ ทาง พระราช ไม ตรี ต่อ ประเทศ ยุโรป ต่าง ๆ ที่ กอนติเนนต ยุโรป นั้น ชาว สยาม สำหรับ ราช ทูต ที่ เคย อยู่ ด้วย แล รับ ราช การ กับ เธอ ใน ประเทศ อิงแลนด์ จะ ติด ตาม เธอ ไป อยู่ ที่ ปารีศ แต่ มิศเตอ เวอนี่ แล มิศเตอ ไวกี่ เซกรินตรี อังคริษ ที่ หนึ่ง ที่ ส่อง จะ ค้าง อยู่ ที่ กรุง ลันดัน รับ ทำ ราช การ กับ ราช ทูต ใหม่ ที่ กรุง ลันดัน ณวัน แรก ปี ใหม่ พระองค์ เจ้า ปริษฎางค์ ได้ ไป ณะ ที่ ประชุม ของ เปรไซเดนต เครวี่ ที่ กรุง ปารีศ ฯะ

๏ เปน เรื่อง ใหม่ เรื่อง หนึ่ง ที่ มิศเตอ กาล บอก แต่ง ว่า ด้วย คราว แก่ ได้ เที่ยว ข้าง เหนือ ใน ประเทศ สยาม แล ประเทศ ลาว ใน หนังสือ ฉบับ นั้น มี แผ่น ที่ บ้าน เมือง แล ทาง ที่ เที่ยว นั้น ทั้ง รูป เขียน ให้ เหน คน แล สัตว แปลก ต่าง ๆ ที่ แก่ เหน คราว เที่ยว นั้น ฯะ

๏ ไม่ มี ความ ทุกข์ เช่น ความ ทุกข์ อัน พูด ไม่ ออก

๏ อย่า อ่าน แต่ หนังสือ สิ่ง เดียว แต่ อ่าน คน แล อ่าน ตัว เอง ให้ มาก ด้วย ๏ ถ้า จัด รักษา ไม่ เปน จะ เปน คน มั่ง มี หา ได้ ไม่ ฯะ

๏ เปน เหตุ ให้ เกิด ความ ไข้ ใน ท้อง ใน ไข่ดัน แล ใน เส้น เอน ซึ่ง จะ ว่า มา ข้าง ล่าง นี้ ภอ เปน ใจ ความ คำ สอน ว่า ด้วย ตับ ได้แต่ง อ่าน ใน ตึก สอน ตำรา ยา คัด เลือก แต่ แพทย หมอ ทุก แพทย ๚ะ

๏ ก็ เปน ที่ รู้ กัน ว่า ตับ เปน เครื่อง สำคัญ ทำ โล หิต แล ทำ ให้ โลหิต นั้น หมด จด ใน การ รอบ กาย เพราะ ตับ นั้น เปน ของ ใหญ่ แล เปน ของ เหมือน ฟอง น้ำ ตับ นั้น เปน พนักงาน สำคัญ นัก ใน ส่วน ร่าง กาย ที่ จะ จัด อาหาร ให้ เปน เนื้อ แล อุปถำภ์ เลี้ยง ร่าง กาย ให้ จำเริญ อาหาร ที่ รับ เข้า ใน ปาก แล้ว แล กะเพาะ กระทำ ให้ เปน น้ำ หวาน แล ของ ใช้ เปน ของ เลี้ยง ชีวิตร ได้ น้ำ นั้น จึ่ง เข้า เส้น ใหญ่ ที่ หัว ใจ เข้า อาไศรย การ ของ ตับ น้ำ เสบียง นั้น กลับ เปน น้ำ ตาล ไป อย่าง หนึ่ง แล้ว ออก จาก ตับ อาไศรย เส้น ใหญ่ ที่ ตับ เส้น หนึ่ง แล แล่น ออก ไป ทั่ว ตลอด ร่าง กาย ของ ที่ บัด นี้ เกิด ขื้น ใหม่ มี คุณ เปน ประโยชน์ ไป ส่อง อย่าง ทำนุ บำรุง ไฟ ธาตุ อย่าง หนึ่ง แล ให้ ของ ใน ร่าง กาย ทุก ชนิด งอก เปน ช่อง เปน ชั้น ๚ะ

๏ หมอ เมอชิซอน ว่า ของ ที่ เข้า เปน ดี นั้น แล ของ ซึ่ง ออก จาก ดี นั้น เปน ของ เลเอียด ลึก นัก ดี นั้น มา จาก ตับ เสมอ มัก รีบ มาก เข้า ก่อน รับ ประทาน อาหาร แล ภอ อิ่ม เลิก กิน แล้ว ก็ ค่อย ยุบ ลง ถ้า ตับ นั้น ไม่ ไว ไม่ ปรกติ ฤา ถ้า ดี นั้น มี ที่ ขัด เข้า แล้ว ตัว ก็ จะ ซูบ ผอม ลง แล ความ ไข้ คง บังเกิด ขื้น ที่ นี้ จะ หมาย อาการ แปด อย่าง ที่ บัด นี้ มัก มี ที่ ท่าน ทั้งหลาย ทั่ว กัน รู้ ด้วย ๚ะ

๑ คน ไข้ นั้น บ่น ว่า นัก แล ตึง ที่ ต้น ท้อง ๒ ท้อง แล ไส้ ขื้น ด้วย ลม ๓ ร้อน ใน อก ใน ใจ ๔ บ่น ว่า เหนื่อย เมื่อย เนื้อ ตัว ขา แขน แล เหา นอน นัก ภอ รับ ประทาน อาหาร แล้ว ๕ รส ที่ ปาก ไม่ ดี ใน เวลา เช้า ลิ้น ติด ของ หนา ๖ ท้อง มัก ผูก แต่ ลง เปน คราว ๆ ๗ ปวด ศีศะ แล ที่ หน้า ผาก ๘ ไม่ สบาย ใจ ใจ ซา ไป ตัว อ่อน ไป ไม่ อยาก จะ ทำ การ มัก ผัด จน พรุ่ง นี้ ทั้ง นั้น

๏ อาการ ซึ่ง ว่า มา แล้ว ทั้ง สิ้น นี้ เปน อัน ปรากฎ ให้ เหน ว่า ตับ นั้น ไม่ ปรกติ ถ้า ทำ การ สำหรับ ตับ ไม่ ปรกติ ฤา จะ จัด การ ของ คน ไข้ นั้น ผิด ไป ก็ จะ เกิด เหตุ ใหญ่ ควร ที่ คน ไข้ นั้น จะ รีบ หา ของ ซึ่ง จะ ให้ ตับ นั้น ไว ขึ้น ยา สำหรับ การ นี้ มัก เปน ยา เม็ด การ ที่ เคย มี ทุก วัน ให้ เหน ว่า เมื่อ ยา เม็ด นั้น ประสม ทำ ถูก ต้อง แล้ว เปน อย่าง สดวก ที่ จะ ช่วย ตับ ให้ ทำ การ สำหรับ ตับ ให้ ได้ แล ยา เม็ด นั้น เปน อัน ไว้ ใจ ได้ ท่าน ทั้งหลาย ที่ มา ฟัง คำ นี้ ก็ รู้ ว่า ข้าพเจ้า ได้ เปลื้อง เวลา ชีวิตร ของ ข้า พเจ้า หลาย ปี มา แล้ว คิด อ่าน ประสม ทำ ยา เม็ด ให้ เปน การ ช่วย การ ของ ตับ แล ดี ให้ สดวก ให้ แน่ ข้าพเจ้า ไม่ มี ความ เชื่อ ใน ยา ถ่าย ให้ ลง มาก นัก จึง ได้ คิด อ่าน ทำ ยา เม็ด อย่าง หนึ่ง ครั้น จะ กิน แต่ เม็ด เดียว นั้น ก็ จะ ให้ ลง แน่ แล ภอ เหมาะ กับ การ ด้วย ข้าพเจ้า จึง ได้ ตั้ง ชื่อ เรียก ยา เมด นี้ ว่า ฯะ

๏ ยา เม็ด ตับ เฮดอก ใหม่ ขนาน นี้ เปน ยา สัก สิทธิ์ แก้ โรค ตับ โรค ขัด เบา เม็ด เดียว จะ ให้ สิ้น สงไสย ของ คน อัน ไม่ เชื่อ เลย ฯะ

๏ ยา เมด ตับ เฮดอก ใหม่ จะ แก้ โรค ของ ผู้ หญิง เปน แน่ โรค คือ เมื่อย เหนื่อย ตัว อ่อน กำลัง ไม่ ใคร่ ไว ไม่ อยาก รับ ประทาน อาหาร แล ปวด ศีศะ ฯะ

๏ ยา ขนาน นี้ ให้ เกิด การ เหมือน กัน ทั่ว กัน แทบ จะ รับ ได้ ว่า คง แก้ คน ไข้ ทุก คน ฯะ

๏ ทุก ๆ ขวด มี ยา ขวด ละ ยี่สิบ เม็ด เม็ด เดียว ภอ แก้ คราว หนึ่ง ราคา ขวด ละ ยี่สิบ ห้า เซนต์ พวก ขาย ยา มี ยา นี้ ขาย ทุก ห้าง ฯะ

๏ ยา เม็ด นี้ ทุก เม็ด หุ้ม ด้วย น้ำ ตาล ถ้า ห้าง ขาย ยา ที่ ตัว เคย ซื้อ ไม่ มี ยา เม็ด นี้ ขาย ข้าพเจ้า จะ ส่ง ยา นี้ ออก ทาง ไปรสนีย์ ให้ แก่ ท่าน ทุก นาย เมื่อ ได้ รับ ราคา ขวด ละ ยี่สิบ ห้า เซนต์ ห้า ขวด เหรียญ หนึ่ง รีบ ซื้อ ไว้ เถิด อย่า เนิน อย่า ช้า เลย ฯะ

๏ คำ เตือน เพื่อ จะ ได้ ยา เมด เฮดอก แน่ จง จำ ไว้ ว่า ทุก โหล ห่อ นั้น มี ชื่อ นาย ห้าง เขียน อยู่ กับ ห่อ ละ โหล นั้น ดัง นี้ W. H. TONE & Co. ถ้า ไม่ มี ชื่อ นาย ห้าง เขียน ดัง นี้ อย่า ซื้อ ไว้ เลย ฯะ

๏ ณะ กรุงเทพ นาย ห้าง ยุลิง แอน โก เปน แอเยนต์ รับ ขาย ยา เมด เฮดอก แต่ ห้าง เดียว ห้าง เฮดอก แอน โก ที่ เมือง นุเยอก ประเทศ อะเมริกะ แจ้ง ความ มา ณวัน พุฒ เดือน สาม ขึ้น สาม ค่ำ จุลศักราช ๑๒๔๕ ปี มะแม เบญจศก (จ ห) ฯะ

๏ ข้าพเจ้า เอดวอด บอนิวิล ขอ แจ้ง ความ ให้ ท่าน ทั้งหลาย ทั้งปวง ที่ กรุง เทพ ทราบ ว่า ข้าพเจ้า ได้ ขยาย ออฟีซ ของ ข้าพเจ้า ตั้ง แต่ วัน อังคาร เดือน ญี่ ขึ้น สี่ ค่ำ ไป จาก โรง เลื่อย บางกอก ซอมิล ไป ตั้ง ไว้ ณตึก ขาว ที่ แต่ ก่อน เปน ตึก ห้าง อะโลอัน เคียง ตึก กงซุล ฝรังเสศ คอย จัด ให้ เลิก การ ห้าง ข้าพเจ้า นั้น นาย ห้าง เอดวอด บอนิวิล ขอ แจ้ง ความ มา ณวัน ประหัสดี่ เดือน สาม ขึ้น สิบเอ็ด ค่ำ จุลศัก ราช ๑๒๔๕ ปี มะแม เบญจศก ๚ะ

๏ กระดาน ไม้ สัก นิ้ว ฝรั่ง แล ไม้ สาม กะเบียด ฝรั่ง อย่าง ดี ทั้ง ไม้ สัก ชนิด อย่าง ที่ สอง ทั้ง ไม้ เหลี่ยม สำหรับ ทำ บ้าน เรือน ตึก แล ทำ ตีนท่า ทั้ง ไม้ สัก ชนิด อย่าง ที่ สอง สำหรับ ทำ ของ ใช้ ใน บ้าน ราคา เยา ๆ ทั้ง นั้น ท่าน ทั้งปวง อัน อยาก จะ ซื้อ เชิญ ไป หา ไป ซื้อ จาก นาย ห้าง บอนิวิล เถิด แจ้ง ความ มา ณวัน ประหัสดี่ เดือน สาม ขึ้น สิบ เอ็ด ค่ำ จุลศัก ราช ๑๒๔๕ ปี มะแม เบญจศก (ส ๒ อ ๒) ฯะ

๏ ส่วน ตำบล หนึ่ง ตาม แม่ น้ำ เจ้า พระยา ฝั่ง ตวัน ตก ที่ บาง ปะแก้ว กว้าง ข้าง แม่ น้ำ ๕๕ วา ลึก เข้า ไป ๑๓๐ วา เปน สวน อย่าง ดี มี ต้น ไม้ ผล ไม้ เปน อัน มาก ที่ สวน นั้น มี เรือน ฝา กระดาน ไม้ สัก หลังคา มุง กระเบื้อง หลัง หนึ่ง แล มี โรง สำหรับ เรือน นั้น หลาย หลัง ถ้า จะ รู้ ความ เลอียด เชิญ ไป ถาม เอา ความ ที่ นาย ห้าง เอดวอด บอนิวิล แจ้ง ความ มา ณวัน ประหัสดี่ เดือน สาม ขึ้น สิบ เอ็ด ค่ำ จุลศักราช ๑๒๔๕ ปี มะแม เบญจศก (ส ๒ อ ๒) ฯะ

๏ ถ้า ท่าน ผู้ หนึ่ง ผู้ ใด จะ เอา หนังสือ ข้อ ความ ต่าง ๆ มา ลง ใน จดหมาย เหตุ สยามไสมย ต้อง บอก ชื่อ แล ตำบล บ้าน ให้ เจ้า ของ จดหมาย เหตุ รู้ ว่า ไม่ ใช่ คน เหลว ไหล ถ้า ผู้ แต่ง นั้น เปน หลัก เปน คน ควร จึ่ง จะ ลง พิมพ์ ให้ จะ ได้ มี ความ อัทยาศัย ต่อ กัน ๚ะ ช่าง แซ่ ของ

๏ ข้าพเจ้า นาย หนู เปน ผู้ รับ จ้าง แซ่ สิ่ง ของ เครื่อง รูปพรรณ ต่าง ๆ คือ แซ่ ถ้วย แก้ว ไม้ แซ่ สังกะสี่ ดีบุก เหล็ก แซ่ ทอง เหลือง ทอง แดง ทอง ขาว ทอง ลงหิน ฤา สิ่ง ของ เครื่อง รูปพรรณ ต่าง ๆ ที่ แซ่ มา แต่ ยุโรป ฤา ประเทศ อื่น ๆ ที่ ลอก เสีย ไม่ งาม เหมือน อย่าง เดิม นั้น ข้าพเจ้า จะ รับ ทำ ให้ เปน นาค เปน ทอง เปน เงิน เหมือน อย่าง เดิม แล จะ ให้ เกลี้ยง เกลา เปน เงา งาม เสมอ อย่าง เยอรแมน ที่ มา แต่ ยุโรป ฤา ประเทศ อื่น ๆ ให้ ส่ม กับ ความ ปราถนา ของ ท่าน โดย งาม ดี แล เร็ว แล จะ คิด ราคา ให้ ถูก ต่ำ กว่า ที่ มา แต่ ยุโรป ฤา ประเทศ อื่น ๆ ไม่ ให้ เหลือ เกิน ภอ ส่มควร กับ ผู้ ที่ จ้าง แซ่ นั้น ถ้า ท่าน ผู้ หนึ่ง ผู้ ใด จะ มา จ้าง แซ่ ขอ เชิญ ท่าน มา ที่ บ้าน ข้าพเจ้า ได้ ตั้ง ที่ แซ่ อยู่ ที่ ตึก ริม ตึก ไปรสนีย ข้าง บน ขึ้น มา ถ้า ว่า ราคา ตก ลง กัน แล้ว ข้าพเจ้า จะ รับ ทำ ให้ ได้ โดย เร็ว แจ้ง ความ มา ตั้ง แต่ ณวัน พุฒ เดือน สิบเอ็ด แรม ค่ำ ๑ ปี มะแม เบญจศก จุลศักราช ๑๒๔๕ ( ค บ ) ๚ะ

๏ แจ้ง ความ ให้ รู้ ทั่ว กัน ๚ะ

๏ แฮริ เอ แบดแมน คำนับ มา ยัง บันดา ท่าน ทั้ง หลาย เปน เจ้า เปน นาย แล เสนาบดี ขุนนาง แล พระ แล ท่าน ทั้งปวง ทั้ง หญิง ทั้ง ชาย ณะกรุง เทพ ฯ ให้ ทราบ ทั่ว กัน ว่า เมื่อ เรว ๆ นี้ ข้าพเจ้า จะ ตั้ง ห้าง ขาย ของ ต่าง ๆ เคียง ตะภาน ข้าง โรง สี่ แล ข้าพเจ้า มี ความ ไว้ ใจ ว่า เพราะ ความ มะนะ เพียร ใน การ แล ความ ปราถนา จริง ทุก เมื่อ อยาก จะ ทำ ให้ ท่าน ทั้งปวง เตม ใจ แล ได้ ของ ค่า แรง เยา ๆ ท่าน ทั้งปวง คง ชุบ เลี้ยง ให้ มี การ ทำ ข้าพเจ้า แฮริ แอ แบดแมน ขอ แจ้ง ความ มา ณวัน พุฒ เดือน ญี่ ขึ้น ห้า ค่ำ จุลศัก ราช ๑๒๔๕ ปี มะแม เบญจศก ( จ ห ) ๚ะ

๏ บัด นี้ มี ทาง ที่ จะ คิด อ่าน เอา ข่าว โทรเลข ตลอด พิภพ มา ยัง กรุง เทพ ทุก วัน ครั้น ได้ แล้ว เมื่อ ไร จะ ตี พิมพ์ ลง ใน ทัน ใด แจก จำหน่าย ให้ แก่ ท่าน ทั้งหลาย อัน อยาก จะ ได้ รับ แล จะ ส่ง ให้ แก่ ท่าน ผู้ ที่ มี ใจ รับ นั้น ตาม ทาง ไปรสนีย ทุก คราว ออก นั้น ค่า ข่าว โทรเลข นั้น แล ค่า หนังสือ พิมพ์ นั้น จะ แบ่ง เปน ส่วน เท่า กัน แล ท่าน ผู้ รับ นั้น จะ ต้อง ออก เงิน ใช้ ส่วน ของ ท่าน ไป พลาง เมื่อ เปน การ ปรกติ ลง กำหนด การ ได้ แน่ แล้ว จึ่ง จะ กำหนด ราคา หนังสือ พิมพ์ นั้น ฉบับ ละ เท่า นั้น แล้ว ไม่ ต้อง เสีย ค่า อื่น นอก จาก ค่า หนังสือ พิมพ์ ซึ่ง จะ กำหนด ไว้ นั้น ถ้า ท่าน ทั้งหลาย อัน มี ความ ยินดี อยาก จะ ได้ ข่าว โทร เลข เช่น นี้ ทุก คราว ที่ มี มา นั้น เชิญ เขียน หนังสือ มา ยัง ครู สมิท ที่ บาง คอแหลม จะ ได้ คิด อ่าน ทำ การ ให้ เปน อัน สำเร็จ ให้ เปน ผล แก่ ท่าน ทั้งปวง อัน อยาก ได้ ความ รู้ ถึง การ ตลอด พิภพ อัน ควร จะ รู้ ให้ ทัน การ ทัน ใจ ด้วย ๚ะ

คราว แรก ๑๐ บันทัด ฤๅ น้อย กว่า ๑๐ บันทัด ๗ บาท ๒ สลึง คราว แรก ทุก บันทัด เกิน ๑๐ บันทัด คิด เอา บันทัด ละ ๓ สลึง ถ้า จะ ลง กว่า หน หนึ่ง จะ เรียก เอา ครึ่ง ราคา ที่ ว่า มา นี้

ใน คราว สยาม ไส่มย ยัง ออก แต่ ปี ละ ๒๖ ฉบับ สิบ บันทัด ฤๅ น้อย กว่า สิบ บันทัด เดือน ละ ๗ บาท ๒ สลึง ทุก บันทัด อัน เกิน สิบ บันทัด จะ เรียก เอา บันทัด ละ ๓ สลึง

แถว เท่า แถว น่า ใน แถว หนึ่ง จะ เรียก เอา ปี ละ ๖๖ บาท ซีก แถว จะ เรียก เอา ปี ละ ๕๐ บาท เสี้ยว แถว จะ เรียก เอา ปี ละ ๒๗ บาท

๏ เปน ภาษา อังคริษ บอก วัน เดือน ฝรั่ง จีน ไทย บอก ให้ รู้ เลอียด ว่า ดวง อาทิตย์ อยู่ เหนือ ฤๅ ใต้ กลาง โลกย์ ทุก วัน เท่าไร ตลอด ปี ให้ รู้ ว่าสูน ไสย กลาง ดวง อา ทิตย์ ดู โต เล็ก เท่าไร ทุก วัน ให้ รู้ ว่า เวลา เที่ยง แล เวลา ตาม เงา แดด คลาด กัน วัน ละ เท่าไร ให้ รู้ ว่า เว ลา น้ำ ขึ้น น้ำ ลง ที่ กรุง เทพ ทุก วัน แจ้ง ให้ รู้ ถึง การ อื่น เปน อัน มาก อัน ควร คน ทั้งปวง จะ รู้ ถ้า ไม่ รู้ เขา จะ นินทา ว่า คน โง่ ประนินทิน นี้ ราคา ถูก เล่ม ละ สี่ บาท เท่า นั้น เชิญ มา ซื้อ ที่ โรง พิมพ์ บางคอแหลม มี ถึง ห้า ปี ถ้า ต้อง การ ได้ ตั้ง แต่ คริศ ศักราช ๑๘๗๘ ถึง ๑๘๘๓ ครบ หก ปี (จ. ห) ๚ะ

๏ เจ้า ของ หนังสือ สยาม ไสมย มี ความ ปราถนา จะ ให้ ออก สอง อย่าง อย่าง หนึ่ง จะ ให้ ออก ทุก วัน เว้น แต่ วัน อาทิตย อีก อย่าง หนึ่ง ให้ ออก เจด วัน ครั้ง หนึ่ง เสมอ มิ ให้ ขาด เมื่อ คน ทั้ง ปวง ตั้ง ใจ ซื้อ เปน อัน มาก คง สำ เร็จ การ คง ได้ อ่าน หนังสือ จดหมาย เหตุ ราคา ถูก ๆ ด้วย แต่ บัด นี้ จะ ออก จดหมาย เหตุ สยาม ไสมย นี้ เดือน ละ สอง คราว ไป ก่อน ๚ะ

๏ สยาม ไสมย ที่ จะ ออก พลาง เดือน ละ ๒ หน นั้น จะ ขาย ปลีก ฉบับ ละ สลึง

๏ ถ้า รับ เอา ตลอด ปี แล้ว ใช้ เงิน ล่วง น่า ราคา ปี ละ สาม บาท คือ ยี่ สิบ หก ฉบับ ถ้า มา รับ ไป จาก โรง พิมพ์ ถ้า จะ ให้ ส่ง ถึง บ้าน อาไศรย ไปรสนีย ต้อง เสีย ปี ละ สาม บาท สลึง เฟื้อง สอง อัฐ ๚ะ

๏ ค่า บอก ถึง คน เกิด คน ตาย ฤๅ ถึง ห้าง ขาย ของ ถึง การ เลล้ง แล ของ ซึ่ง จะ ขาย นั้น ฤๅ บอก ความ ของ คน ซึ่ง จะ หา การ ฤๅ แจ้ง ความ ต้อง การ ของ ตัว จะ คิด ค่า ลง ตาม ว่า แล้ว นั้น ๚ะ

๏ ถ้า คน จะ เข้า กัน ซื้อ ถึง หก ฉบับ จะ คิด เอา แต่ ค่า ห้า ฉบับ คือ จะ ยก ให้ หนึ่ง ใน หก ๚ะ

๏ จดหมาย เหตุ นี้ เจ้า ของ จะ ส่ง แต่ เพียง เปน แห่ง ๆ ผู้ ซื้อ ต้อง ไป รับ ใน ตำบล ต่าง ๆ ชึ่ง จะ หมาย ไว้ นั้น

๏ ที่ บ้าน แม่ เปรม ที่ วัด เกาะ แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ ที่ แพ นาย เทพ ตรง ข้าม ปาก คลอง บางหลวง ที่ ขาย เครื่อง แก้ว แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ ที่ โรง พิมพ์ บาง คอแหลม แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ จะ ส่ง ทาง ไปรสนีย ถึง บ้าน ถ้า บ้าน อยู่ ใน เขตร ทาง ไปรสนีย นั้น แต่ ผู้ ซื้อ หนังสือ นี้ ต้อง เสีย เงิน ค่า หนังสือ ค่า ไปรสนีย เสร็จ ก่อน จึ่ง จะ ส่ง ทาง นั้น ได้ แต่ ต้อง บอก ชื่อ ตำ บล บ้าน ถนน แล คลอง นับเบอ ที่ อยู่ นั้น ให้ แน่ ด้วย ๚ะ

๏ เพราะ คน ที่ ซื้อ อ่าน นั้น มาก เจ้า ของ รับ ส่ง ทุก แห่ง ไม่ ได้ จะ ส่ง เปน แห่ง ๆ ไป พลาง ให้ ผู้ ซื้อ นั้น ไป รับ ทุก คราว ออก ณะ ตำบล อัน อยู่ ใกล้ เคียง บ้าน ผู้ ซื้อ นั้น เถิด หนังสือ นี้ จะ ออก วัน พุฒ แรก ทั้ง ข้าง ขึ้น ข้าง แรม ทุก เดือน เมื่อ จัด ส่ง ถึง ตำบล อื่น แล้ว จะ บอก ให้ รู้ ด้วย ๚ะ

๏ หนังสือ ต่าง ๆ อัน มี ขาย ที่ โรง พิมพ์ บางคอแหลม ๚ะ

๏ มี หนังสือ เปน เรื่อง พระเยซู สาศนา แล หนังสือ ต่าง ๆ สำหรับ สอน เด็ก ให้ อ่าน หนังสือ ไท แล หนังสือ อังกฤษ ออก มี หนังสือ สำหรับ สอน วิชา คิด เลข สอน ให้ รู้ ถึง ตำรา ดาว แล มี หนังสือ สำหรับ สอน ใจ ให้ รู้ ขนบ ธรรมเนียม จะ ได้ เปน คน เรียบ ร้อย แล จะ ได้ เปน คน แต่ง หนังสือ เปน เรื่อง ราว เปน บท กลอน หนังสือ อ่าน เล่น ก็ มี มาก หลาย อย่าง หนังสือ ต่าง ๆ นั้น คือ ๚ะ

๏ ก ข ก กา ปถม ก กา ไท กา กับ สุนักข์ แล นก ยาง กากี คำ ฉันท์ แล คำ กลอน กฤษนา สอน น้อง ขันธ วิภังค์ นี่ ตำรา ยา เกล็ด พระ คริษวงษ ตาม มัคธาย แล ตาม โยฮัน เปน เรื่อง ใน พระ คัมภีร์ พระ เยซู สาสนา จันทะ โครบ จินดามณี พระ ยา ฉัททัน ซุย ถัง ตำรา ดาว ตำรา คิด เลข อย่าง ใหม่ ทิพสังวาล นิราศเกาะ จาน นิราศ เมือง แกลง นิราศ โคราช นิราศ ฉาง นิราศ ชม ตลาด นิราศ วัด เจ้าฟ้า นิราศ เดือน นิราศ พระ แท่น ดง รัง นิราศ ทวาราวดี นิราศนรินทร์ นิราศพระบาท นิราศ พระปถม นิราศเมืองเพ็ชร นิราศ อิเหนากับนิราศภูเขาทอง นกกระ จาบ เบญมาศทอง ปถมมาลาอัง กฤษ บุจฉาแลวิสัชนาในสาสนาแท้ จริง เพ็ชมงกุฎ พระอไภยมณี พระ สมุท ราชาธิราช มงคลทิปนีแปลเปน สุภาสิตสอนหญิง มายาสัตรี ลักษณวงษ สวัสดิรักษา บัญญัติพระ ร่วง ภาลีสอนน้อง ลักษณภรรยา เจ็ดสถาน กฤษนาสอนน้อง ลักษณ บุตรสามสถาน วงษสวรรค์ เสภา คือขุนช้างขุนแผน สิงหไกรภพ สังข ทองคือเจ้าเงาะ สิบสองเหลี่ยม สุภาสิตต่าง ๆ คือโลกนิตย ขงจู มงคลทิปนีแปล สุภาสิตสอนหญิง แม่ม่ายสอนลูก สุภาสิต สอน เด็ก สุภาสิตพระร่วง สุภาสิตโคลง สมุด จะหัดอังกฤษ อุณรุท อิเหนา รามเกียรติ ฯะ

๏ หนังสือภาษาสยามต่าง ๆ มี ขายที่โรงพิมพ์บางคอแหลมนี้ เมื่อ ขายปลีก มีราคาตีพิมพ์ในหนังสือ ทุกๆ เล่ม ธรรมเนียมนั้นคือว่าถ้า สมุดไทเล่ม ๑ เปนอักษรพิมพ์เล็ก คิดเอาราคาเล่มละสลึง ถ้ารวมสี่ เล่มใบปกอ่อนเล่มละบาท ถ้าเปน อักษรพิมพ์ใหญ่ คิดเอาราคาเล่มละ สลึงเฟื้อง ถ้ารวมสี่เล่มใบปกอ่อน เล่มละหกสลึง ถ้าใบปกแขงคิด ราคาใบปกอีกเล่มละบาท ถ้าท่าน ทั้งหลายจะซื้อหนังสือที่จะมาก ๆ จบทุกเรื่องที่มีในโรงพิมพ์ ฤๅถ้า ลูกค้าวานิชจะซื้อที่จะมาก ๆ สำ หรับจะตั้งโรงขายหนังสือ จะลด ราคา ร้อยยี่สิบบาทจะคิดเอาแต่ ร้อยบาท ถ้าไม่ถึงเพียงนี้จะจัด ว่าซื้อปลีกกัน ก็คงขายตามราคา ปลีกอันบอกไว้ในหนังสือทุกๆ เล่ม นั้นแล ถ้าจะมาซื้อหนังสือที่ โรงพิมพ์นี้ ต้องใช้เงินสด ขาย เชื่อไม่ได้ ตั้งแต่นี้ไปเปนอันขาด