
| เล่ม ๒ แผ่น ๒๖๐ วัน พุฒ เดือน หก แรม ๕ ค่ำ ปี วอก ฉอ ศก ๑๒๔๖ |
๏ ข่าว ใน กรุง เทพฯะ
๏ สมเด็จ พระเจ้า น้อง ยา เธอ เจ้า ฟ้า ภาณุรังษี สว่าง วงษ กรม หลวง ภาณุพันธุวงษวรเดช ซึ่ง สำ เร็จ ราชการ กรม ไปรสนีย์ แล โทรเลข กรุง สยาม ฯะ
๏ ประกาศ แก่ ท่าน ทั้งหลาย ทั้งปวง บันดา ผู้ มี [ความ ยินดี?] ที่ อยาก จะ ทราบ แล อยาก จะ ใช้ การ สาย โทรเลข ให้ ทราบ ทั่ว กัน ว่า สาย โทรเลข ซึ่ง พระบาท สมเด็จ พระเจ้า อยู่ หัว ทรง พระกรุณา โปรด เกล้า ฯ ให้ เจ้า พนักงาน ทำ ตั้ง แต่ กรุง เทพ มหา นคร ออก ไป ตาม หัว เมือง ตวัน ตก คือ เมือง นคร ไชย ศรี เมือง กาญจน บุรี ทลุ ออก ไป ต่อ สาย อังกฤษ ที่ ตำบล เขา แดน ซึ่ง เป็น เขตร แดน ฝ่าย สยาม กับ เมือง พม่า อังกฤษ นั้น บัด นี้ สาย โทรเลข สำเร็จ แล้ว มี พระบรม ราช โองการ ให้ เจ้า พนักงาน ได้ เปิด การ สาย โทรเลข สาย นี้ เพื่อ ให้ ผู้ ซึ่ง มี ความ ประ สงค์ ทั้งหลาย ทั้งปวง ได้ บอก คำ โทรเลข ไป มา ใน ระหว่าง สาย ใน พระราช อาณา เขตร กรุง สยาม ฤา บอก ทลุ ต่อ ไป เมือง ต่าง ประเทศ ตาม สาย ซึ่ง ต่อ กับ ฝ่าย อังกฤษ นั้น แล้ว กำหนด ได้ เปิด สาย โทร เลข สาย นี้ ใช้ การ แต่ ณวัน เสาร์ เดือน สี่ แรม สิบ เอ็ด ค่ำ ปี มะแม เบญจศก ๑๒๔๔ นี้ แล จะ ได้ เปิด ใช้ การ ตลอด ต่อ ไป ฯะ
๏ โรง ที่ สำหรับ จะ บอก สาย โทรเลข ไป มา ใน ชั้น ต้น นี้ มี ใน กรุง เทพ ฯ สอง แห่ง เมือง กาญจน บุรี แห่ง หนึ่ง ใน กรุง เทพ ฯ นั้น สำคัญ ใหญ่ ที่ ตึก สำหรับ เจ้า พนักงาน ไปรสนีย์ แล โทรเลข ริม แม่ น้ำ เหนือ ปาก คลอง โอ่ง อ่าง เปน โรง ที่ สำหรับ บอก คำ โทรเลข ซึ่ง เปน ราชการ ทั้งปวง อีก แห่ง หนึ่ง ที่ โรง ภาษี ริม แม่ น้ำ ข้าง ล่าง สำหรับ จำเภาะ บอก แต่ คำ โทรเลข ซึ่ง เปน การ ค้า ขาย ทั้งปวง ออฟฟิศ โทรเลข ใน กรุง เทพ ฯ ทั้ง ส่อง แห่ง นั้น จะ ได้ เปิด ให้ ผู้ ได้ มา บอก คำ โทรเลข ไป มา ตาม เวลา กำ หนด ๚ะ
๏ ถ้า ท่าน ทั้งหลาย ทั้งปวง จะ มี ความ ประสงค์ ที่ จะ ใช้ การ สาย โทรเลข นี้ จง ได้ มา ยัง ออฟฟิศ แล ใช้ การ ตาม ความ ปราถนา ถ้อย ความ เรื่อง ราว วิธี ข้อ บังคับ เลอียด สำหรับ ใน การ สาย โทรเลข นี้ ได้ ตี พิมพ์ มี อยู่ ที่ ออฟฟิศโทรเลข ทุก แห่ง ถ้า ผู้ ใด อยาก จะ ทราบ แล จะ ต้อง การ หนังสือ นั้น จะ จำหน่าย ตาม ราคา โดย สมควร ๚ะ
๏ ประกาศ แต่ ณวัน เสาร แรม สิบ เอ็ด ค่ำ เดือน สี่ ปี มะแม เบญจศก ๑๒๔๕ ๚ะ
๏ บัด นี้ ประเทศ สยาม มี สาย โทรเลข ติด ต่อ กับ สาย โทรเลข อัน มา ยัง เมือง กัลกัตตะ ค่า คำ แต่ กรุง สยาม ถึง บริติช อินเดีย ตาม ทาง นี้ แล ทาง รังคุน เปน คำ ละ ๓๖ อัฐ ผิด กัน มาก กับ คำ สาย โทรเลข จม ใน ทะเล แต่ เมือง รังคุน แล เมือง มะดรัศ ตาม ทาง ทะเล นั้น แต่ เมือง หนึ่ง เปน คำ ละ ส่อง รูบี้ เซี่ยว แล แต่ เมือง หนึ่ง สาม รูบี้ กับ อะนะ หนึ่ง รูบี้ หนึ่ง เท่า กับ สาม สลึง สยาม ใน ระดู ฝน นี้ ทาง ของ อัง คริษ นั้น มี หนังสือ ขอ ปิด ไว้ พลาง เพราะ ความ ไข้ เหลือ ทน คน ตาย บ้าง จึง ได้ ขอ งด ไว้ พลาง ๚ะ
๏ เมื่อ คน ต่าง ๆ เอา เรื่อง ต่าง ๆ มา ลง ใน จด หมาย เหตุ อย่า นึก อย่า ถือ ว่า เอไดตอร์ เจ้า ของ จด หมาย เหตุ เข้า กัน กับ ผู้ เอา ความ มา ลง นั้น ผิด ชอบ ดี ชั่ว จริง เทจ อยู่ แก่ ผู้ แต่ง เรื่อง ต่าง ๆ นั้น ถ้า เรื่อง หนึ่ง เรื่อง ใด ว่า ความ ไม่ ถูก ไม่ จริง ว่า การ เกิน ผู้ ที่ รู้ ความ จริง แก้ ได้ แต่ง เรื่อง แก้ เอา ความ จริง มา สำแดง ก็ จะ ดี ใจ เอา ความ ของ ผู้ นั้น ลง ให้ แต่ ทุก คน ที่ จะ ลง ความ ใน จดหมาย เหตุ ต้อง บอก ชื่อ จริง แล ตำบล บ้าน ให้ ไว้ กับ เอไดตอร์ เปน สำคัญ เปน ที่ อ้าง ได้ เมื่อ ควร จึ่ง จะ ลง ให้ ถ้า ไม่ อยาก ให้ ลง ชื่อ ใน จดหมาย เหตุ จง บอก มา ก็ จะ ไม่ ลง ชื่อ ผู้ แต่ง ตาม บอก มา นั้น ๚ะ
๏ ข้าพเจ้า ซึ่ง เปน ผู้ มี ใจ ไม่ หลง ไม่ ประมาท จะ ขอ กล่าว เปน คำ กลาง เตือน สติ ท่าน ทั้งหลาย ทั้งปวง ที่ มี ปัญญา ละเลิง ชะนอง ซุก ซน อยู่ ไม่ ศุข หา สติ มิ ได้ จง ฟัง คำ ข้าพเจ้า ไพร่ ๆ ผู้ มี ปัญญา อัน น้อย ไว้ ดำริห์ ตริ ตรอง เพื่อ เลือก คือ ข้าพเจ้า ได้ รับ จดหมาย เหตุ สยาม ไสมย อ่าน ภบ เหน มี คำ ที่ กล่าว ถึง การ ไม่ ดี ของ ขุนนาง ด้วย เหตุ ต่าง ๆ ตาม ความ ประสงค์ ความ ปราถนา ของ ท่าน ผู้ แต่ง ความ ลง จดหมาย เหตุ สยาม ไสมย มี มา บ่อย ๆ ซึ่ง การ แอบ กล่าว กัน ดัง นี้ ข้าพเจ้า เหน ไม่ สม ควร ท่าน ผู้ ที่ แอบ แต่ง ความ ลง จดหมาย เหตุ บ่อย ๆ ดัง นี้ จะ สำ คัญ ใจ ว่า ไม่ มี ผู้ ใด ล่วง รู้ ฤา เปน มนุษ ด้วย กัน อย่า ประมาท กัน คง จะ มี ผู้ มี ปัญญา จำ ถ้อย คำ สำนวน เรื่อง ความ สาเหตุ ได้ ว่า เรื่อง นั้น เปน ของ ผู้ นั้น เรื่อง นี้ เปน ของ ผู้ นี้ จำ ได้ ทุก ๆ เรื่อง ถ้า แล ว่า เขา ทำ เปน ไม่ รู้ จัก เขา จะ กล่าว คำ ตอบ ทำนอง เดี่ยว กัน ก็ จะ มิ เปน ที่ ขุ่นเคือง ใจ ฤา แต่ ที่ เขา มี ปัญญา แล สติ เขา จะ ถือ คำ โบราณ ว่า สัตว์ กัด อย่า กัด ตอบ เขา เปน บ้า ตัว เปน คน ดี อย่า บ้า ไป ตาม เขา ถ้า เขา ถือ ดัง นี้ เขา ก็ เฉย เสีย จึ่ง จะ สรรเสริญ ว่า ผู้ มี ปัญญา ผู้ ที่ แต่ง ความ ลง จดหมาย เหตุ ประจาน การ เช่น นั้น ไม่ มี ปัญญา สมควร เปน ผู้ ใหญ่ ได้ เพราะ ไม่ มี สติ ปัญญา รฤก ว่า เรา ว่า เขา หยาบ เขา จะ ว่า เรา หยาบ บ้าง กระมัง ดัง นี้ หา ได้ คิด ไม่ คิด แต่ จะ ว่า เขา เล่น ได้ แล้ว เปน การ ดี ที่ เขา จะ ว่า บ้าง แล ไม่ เหน ประพฤติ ตัว ต้อง คำ โบราณ ว่า นักเลง จิงหน่อง ให้ หา ไม้ แก่ นักเลง รังแก ให้ เล่น กับ เด็ก แล นักเลง เพลง จะ ว่า คำ หยาบ เขา ไม่ ถือ เอา แต่ การ เล่น สนุกนิ์ เปน ที่ ตั้ง ดัง นี้ แล้ว ข้าพเจ้า จะ ขอ เตือน สติ ท่าน ทั้งหลาย อีก สัก ข้อ หนึ่ง ที่ ท่าน ลง จดหมาย เหตุ ติ เตียน ว่า กล่าว ถึง การ หยาบ เขา ตัว ของ ท่าน จะ ไม่ มี เหตุ พลาด พลั้ง ด้วย การ นักปราช ไม่ สรรเสิญ ให้ เขา ลง จดหมาย เหตุ ว่า บ้าง ได้ แน่ แล้ว ฤๅ โบราณ ว่า สี่ เท้า ยัง พลาด นักปราช ยัง พลั้ง สมภาร เจ้า วัด ยัง เปน ปรา ชิก ซึ่ง ถ้อย คำ ของ ข้าพเจ้า กล่าว ทั้ง นี้ จะ ผิดถูก ประการ ใด ถ้า แล ข้าพเจ้า กล่าว ผิด ก็ ให้ ท่าน ทั้ง ปวง ติ เตียน เทอญ ถ้า แล ข้าพเจ้า กล่าว ชอบ ขอ ท่าน ทั้งปวง ให้ สิ้น ให้ พร แก่ ข้าพเจ้า ด้วย ซึ่ง จะ แต่ง ความ ลง จดหมาย เหตุ ความ สิ่ง ใด เปน มงคล มี คุณ เปน ประโยชน์ ชัก นำ คน ให้ ทราบ ความ ต่าง ๆ ที่ เปน การ ดี จะ ได้ เปน เครื่อง ประดับ ปัญญา คน ทั่ว ไป ให้ ฉลาด ได้ ฟัง การ รู้ การ ที่ แปลก ที่ ดี แล เปน การ จะ ให้ มี ความ ดี ความ เจริญ แก่ บ้าน เมือง ทั่ว ไป ก็ สม ควร อุส่าห์ ป่วย การ ประดิษ คิด ตรึก ตรอง ความ มา ลง จดหมาย เหตุ จะ มี คน ชม สรรเสิญ ท่าน ถ้า แล จะ ได้ ประดิษ คิด ตรึก ตรอง ความ ว่า คน ประจาน คน ไป ลง จดหมาย เหตุ ข้าพเจ้า เหน ว่า ไม่ สมควร เลย ป่วย การ ปัญญา เอา ปัญญา ไว้ ตริ ตรอง หา ผล ประโยชน์ ใน อิทโลกย ประโลกย ดี กว่า ข้าพเจ้า เหน การ ดัง นี้ เปน การ ดี ๚ะ
๏ คำ ซึ่ง ท่าน ว่า นี้ ดี นัก ขอ ให้ ท่าน ทั้งปวง ระวัง ตัว เมื่อ แต่ง ความ สำหรับ จะ ให้ ลง จดหมาย เหตุ สยาม ไสมย อย่า ประจาน ตัว คน เลย แม้น เปน ผู้ ใหญ่ ผู้ น้อย ก็ อย่า เลย เปน การ ไม่ ชอบ ที่ ตัว เหน ว่า เปน ความ ชั่ว ใน แผ่นดิน บ้าน เมือง มี โทษ ควร จะ ติ เตียน ประการ ใด ติ การ ชั่ว นั้น ไป เถิด ผู้ ซึ่ง ทำ การ ไม่ ดี นั้น เรา ไม่ ต้อง ประสงค์ ถ้า เขา ทำ ร้าย ต่อ ตัว โรง ศาล มี ไป ฟ้อง เอา เถิด ธุระ ของ เรา เปน แต่ เพียง ให้ เหน ว่า การ เช่น นั้น มี โทษ อย่าง นั้น ๆ จึง ชวน ให้ คน หลีก ให้ เว้น ให้ เปน ประ โยชน์ แก่ ตัว การ สิ่ง นั้น [มี?] คุณ มาก จง เพียร ทำ ให้ จน ได้ จะ เปน ประโยชน์ แก่ ตัว แล ท่าน ผู้ อื่น เปน อัน มาก ถ้า เหน มี ความ ร้าย เตือน เพื่อน ให้ หนี ให้ พ้น เอา ตัว รอด ไป เถิด ก็ เปน การ ควร แล้ว ๚ะ
๏ หนังสือ สยาม ไสมย ประสงค์ ความ อย่าง เดียว คือ จะ ให้ คน ชั่ว กลับ เปน คน ดี ให้ คน ดี ยิ่ง ดี ขึ้น ไป ให้ ความ ดี แล ความ ศุข แห่ง บ้าน เมือง เจริญ งาม ยิ่ง ขึ้น ทุก ๆ คราว เชิญ ให้ ท่าน ทั้งปวง อัน ช่วย แต่ง เรื่อง ราว สำหรับ หนังสือ สยาม ไสมย ช่วย ให้ สำ เร็จ ความ ปราถนา นี้ ด้วย เถิด อย่า คิด ล้าง ผลาญ ใคร เลย การ ล้าง ผลาญ นั้น เอา ไว้ เปน ธุระ ของ คอเวิน แมนต์ เมื่อ ดัด แปลง คน ไม่ ไหว แล้ว—เอไดเตอ ๚ะ
๏ พระบาท สมเด็จ พระเจ้า กรุง สยาม ทรง พระมหา กรุณา โปรด เกล้า ฯ ถาปะนา พระราช อิสริยยศ พระหัฐ สมเด็จ พระเจ้า น้อง นาง เธอ เจ้า ฟ้า จันทร มณฑล โสภณ ภควดี ซึ่ง เปน สมเด็จ พระเจ้า ลูก เธอ ที่ ๑๖ ใน พระบาท สมเด็จ พระ จอม เกล้า เจ้า อยู่ หัว รัชกาล ที่ ๔ แต่ สิ้น พระชนม เมื่อ พระชนม ได้ ๙ พรรษา ใน ปี จอ จัตวา ศก ศักราช ๑๒๒๔ ได้ พระ ราชทาน เพลิง ที่ พระเมรุ ท้อง สนาม หลวง คิด เปน ปี มา ถึง ปี วอก ฉอ ศก ได้ ๒๓ ปี ถ้า จะ ทรง พระชนม์ มา ถึง ปี วอก ฉอ ศก ศักราช ๑๒๔๖ ปี นี้ คง มี พระชนม ๓๐ พรรษา ด้วย ท่าน ประสูตร ณวัน อังคาร เดือน หก ขึ้น เก้า ค่ำ ปี เถาะ สัปตศก ศักราช ๑๒๑๗ บัด นี้ สมเด็จ พระเจ้า กรุง สยาม พระ ราชทาน พระราช อิสริยยศ สมเด็จ พระเจ้า น้อง นาง เธอ เจ้า ฟ้า จันทร มณฑล โสภณ ภควดี เปน กรม หลวง วิสุทธิ กระษัตริย์ เมื่อ ณวัน เสาร เดือน หก ขึ้น เก้า ค่ำ ปี วอก ฉอ ศก จุลศักราช ๑๒๔๖ เปน ปี ที่ ๑๗ ใน รัชการ ที่ ๕ กรุง เทพ มหา นคร ธรรมเนียม ตั้ง กรม พระหัฐ พระองค เจ้า แล เจ้า ฟ้า ที่ สิ้น พระ ชนม แล้ว นั้น มี มา ทุก ๆ แผ่นดิน มา แต่ ก่อน ๚ะ
๏ พระเจ้า น้อง นาง เธอ พระองค์ เจ้า อนงค์ นพคุณ เปน พระเจ้า ลูก เธอ ที่ ๓๕ ใน พระบาท สมเด็จ พระจอม เกล้า เจ้า อยู่ หัว รัชกาล ที่ ๔ กรุง สยาม เจ้า จอม มารดา ของ ท่าน ชื่อ เจ้า จอม เอม เปน บุตร หลวง ปรานี่ ประชา ชน (กรม การ กรุง เก่า) พระองค์ เจ้า อนงค์ นพคุณ ประชวร พระโรค ไข้ อหิวาตะกะโรค สิ้น พระชนม์ ณวัน เสาร์ เดือน สี่ แรม สิบเอ็ด ค่ำ ปี มะแม เบญจศก ขณะ สิ้น พระชนม์ นั้น พระชนมายุ ได้ ๒๗ ปี พระองค์ เจ้า อนงค์ นพคุณ ประสูตร ณวัน พุฒ เดือน อ้าย ขึ้น เก้า ค่ำ ปี มะเสง นพศก จุลศักราช ๑๒๑๙ เมื่อ สิ้น พระชนม์ แล้ว เจ้า นักงาน ได้ เชิญ พระโกฎ ไป รับ พระศพ พระองค์ เจ้า อนงค์ นพคุณ เชิญ พระโกฎ ขึ้น ตั้ง ไว้ บน แท่น แว่น ฟ้า ส่อง ชั้น ใน หอ ธรรม สังเวศ ใน พระบรม มหา ราชวัง ตาม ธรรมเนียม พระองค์ เจ้า วัง หลวง ๚ะ
๏ พระเจ้า น้อง นาง เธอ พระองค เจ้า มันยา ภาธร เปน พระเจ้า ลูก เธอ ที่ ๑๔ ใน พระบาท สมเด็จ พระจอม เกล้า เจ้า อยู่ หัว เจ้า จอม มารดา ชื่อ เจ้า จอม จัน พระองค์ มันยา ภาธร ประชวร พระโรค ไข้ ปัตยุบัน สิ้น พระชนม์ ณวัน เดือน ห้า ปี วอก ฉอ ศก ศิริ พระชนม ได้ ๓๑ ปี พระ องค นี้ ประสูตร ณวัน พุฒ เดือน อ้าย ขึ้น สาม ค่ำ ปี ขาน ฉอ ศก ๑๒๑๖ เมื่อ สิ้น พระชนม แล้ว เจ้า พนักงาน ได้ เชิญ พระโกฎ มา รับ พระศพ ตั้ง ไว้ บน แท่น แว่น ฟ้า ที่ วัง พระเจ้า น้อง ยา เธอ กรม หมื่น อดิศร อุดม เดช ซึ่ง เปน พระ อนุชา ร่วม พระชนก พระชนนี เดียว กัน กับ พระ องค เจ้า มันยา ภาธร ๆ ไม่ ได้ สิ้น พระชนม ใน พระบรม มหา ราชวัง นั้น เพราะ ท่าน ทรง พระ ประชวน อยู่ ที่ วัง พระ อนุชา ของ ท่าน มา นาน แล้ว ๚ะ
๏ พระ บวร วงษ เธอ พระองค เจ้า บันเทิง ที่ คน เปน อัน มาก สำคัญ รู้ เรียก กัน ว่า พระองค เจ้า กำพร้า นั้น เปน พระราช บุตร ที่ ๑๙ ใน กรม พระบวร ราชวัง สถาน มงคล ใน แผ่นดิน พระบาท ส่มเด็จ พระนั่ง เกล้า เจ้า อยู่ หัว รัชกาล ที่ ๓ กรุง สยาม พระมารดา ของ พระบวร วงษ เธอ พระองค์ เจ้า บันเทิง ชื่อ เจ้า จอม มารดา ภู พระบวร วงษ เธอ พระองค์ เจ้า บันเทิง ประชวน ไข้ อหิวา ตะกะโรค สิ้น พระชนม์ ณวัน ประหัศบดี เดือน ห้า แรม สิบสี่ ค่ำ ปี วอก ฉอ ศก ๑๒๔๖ ขณะ สิ้น พระชนม์ นั้น พระ ชนมายุ ได้ ๔๓ ปี เล่ศ ท่าน ประสูตร ณวัน จันทร์ เดือน ห้า ขึ้น สิบ ค่ำ ปี ฉลู เอกศก ศักราช ๑๑๘๑ ปี พระองค์ นี้ เปน พระ ชายา ใน พระเจ้า พระบรม วงษ เธอ ส่มเด็จ เจ้า ฟ้า มหา มาลา กรม พระ บำราบ ปรปักษ์ มี พระ บุตร ชาย องค์ หนึ่ง ได้ เปน พระองค์ เจ้า ปรีชา แต่ สิ้น พระชนม์ เสีย ก่อน พระมารดา แล้ว พระ ราช บุตร ใน กรม พระบวร ราชวัง สถาน มงคล ที่ ๓ นั้น สิ้น พระชนม์ หมด สิ้น ทั้ง ๒๐ พระองค ไม่ เหลือ เลย สัก องค เดียว
๏ พระเจ้า ลูก เธอ ใน แผ่นดิน พระบาท ส่มเด็จ พระ พุทธ เลิศ หล้า นภาไลย ยัง เหลือ อยู่ อีก ชาย สอง พระ องค์ หญิง พระองค์ หนึ่ง พระเจ้า ลูก เธอ ใน พระบาท ส่มเด็จ พระนั่ง เกล้า เจ้า อยู่ หัว ยัง เหลือ อยู่ อีก ๑๐ พระองค์ ชาย สาม พระองค์ หญิง ๗ พระองค์ ๚ะ
๏ ข้าพเจ้า คำนับ มา ยัง ท่าน เอไดเตอ เจ้า ของ จด หมาย เหตุ ทราบ ด้วย ได้ ทราบ ความ ตาม จดหมาย เหตุ ของ ท่าน ฉบับ ก่อน มี ความ เตือน สติ ห้าม บุตร ภรรยา แล ญาติ อย่า ให้ ใช้ หีบ หมาก เงิน กล่อง เงิน แล ของ มี ราคา ให้ ทาษ ถือ ตาม หลัง เดิน ทาง ไป ถูก ผู้ ร้าย วิ่ง ราว แล อย่า ให้ ติด ตาม ล่วง เกิน ไป ให้ พ้น ถนน หลวง เหมือน เช่น ผู้ ที่ ถูก วิ่ง ราว ไล่ ตาม ไป ยัง ต้อง ทัณฑ กรรม จำ โซ่ ตรวน นั้น ข้าพเจ้า มี ความ ชอบ ใจ ใน หนังสือ จดหมาย เหตุ ของ ท่าน โดย มาก การ เรื่อง ถูก วิ่ง ราว นี้ ข้าพเจ้า ยัง มี ความ สงไสย มาก ด้วย ธรรมเนียม คน ไทย ทุก วัน นี้ ที่ มี ทรัพย์ สิน เงิน ทอง ก็ มี มาก ที่ เปน คน ทำ ราช การ ก็ มี ย่อม เปน ที่ ตก แต่ง ให้ เปน เกียรติยศ ถ้า ไม่ มี พาหน ใช้ สอย ให้ บ่าว ทาษ ถือ ตาม ไป ก็ เปน ที่ อัประยศ กับ ผู้ ที่ คุ้น เคย แล มัก จะ ดู ถูก ว่า เปน คน อนาถา มิศหาย ที่ เคย คบ หา จะ ไม่ เปน ที่ นับถือ ต่อ ไป ครั้น ตก แต่ง ไป ก็ ถูก เปน อันตราย ลง ดัง นี้ มิใช่ เดิน ตาม ป่า ดง พง ชัฏ เมื่อ ไร ทาง ที่ ถูก ผู้ ร้าย วิ่ง ราว ไป นี้ ก็ เปน ถนน หลวง แล มี ทหาร โป ลิศ รักษา ทุก แห่ง ทุก ตำบล ที่ ผู้ ร้าย วิ่ง ราว ไป นั้น ก็ มี ทหาร รักษา ประจำ อยู่ เปน นิจ เหตุ ไฉน ทหาร จึ่ง ไม่ เหน ฤา คน ที่ วิ่ง ราว เอา ของ ไป นั้น จะ เลด ลอด หาย ตัว ได้ อย่าง ใด จึ่ง ได้ เอา ไป ได้ เจ้า ของ ก็ ได้ ไล่ เข้า ไป ถึง วัง แล้ว ท่าน ยัง เอา ตัว คน ที่ ไล่ เข้า ไป เปน โทษ อีก ไหน จะ เสีย ของ ไป คิด มา ก็ น่า สังเวศ นัก เพราะ ท่าน เจ้า ของ วัง ท่าน ไม่ เมตา กับ ผู้ ถูก วิ่ง ราว คน ร้าย ที่ ได้ ของ ไป ก็ จะ ชื่น ชม ว่า ที่ แห่ง นี้ จะ เปน ที่ พึ่ง ได้ ก็ คง จะ มี ใจ กำเริบ มาก ขึ้น เพราะ เอา ตัว ไม่ ได้ แต่ ที่ จริง ท่าน เจ้า ของ วัง ท่าน ก็ ได้ว่า ราชการ ข้าง หนังสือ พิมพ์ เรียง ราชกิจา มา แต่ ก่อน ท่าน ก็ รู้ อยู่ ทั้ง สิ้น ใน พระ ราช บัญญัติ ว่า ด้วย เรื่อง คน ร้าย วิ่ง เข้า มา อาไศรย อยู่ ใน ถิ่น ถาน ก็ ครั้ง นี้ คน ทำ ร้าย วิ่ง เข้า ไป ไม่ ได้ ตัว ผู้ ร้าย ได้ แต่ ตัว ผู้ ติด ตาม ดัง นี้ ฤา ท่าน จะ หลง ลืม พระราช บัญญัติ ไป ดอก กระมัง เพราะ เปน การ นาน ประมาณ หลาย สิบ ปี ถ้า ท่าน ได้ ตรวจ ค้น ต้น หนังสือ ราชกิจา มา ดู ก็ จะ ตริ ตรึก นึก ขึ้น ได้ คง จะ ได้ ตัว คน ร้าย มา ชำระ ทำ โทษ คน ร้าย จะ ได้ ครั่น คร้าม ขาม เข็ด ลง คง จะ ไม่ วิ่ง หนี เข้า ไป ได้ เพราะ ได้ ตัว ไป ทำ โทษ ชาว ต่าง ประเทศ ที่ เขา มี บุตร ภรรยา ไป มา หา ญาติ จะ ได้ เปน ที่ ไว้ ใจ ถึง จะ ตก แต่ง มี ของ ไป ก็ วาง ใจ ได้ ว่า ไม่ มี คน ทำ ร้าย ๚ะ
๏ เจ้า คุณ มา ภัก อยู่ ที่ ปาก น้ำ ณวัน จันทร เดือน หก ขึ้น ห้า ค่ำ เวลา บ่าย สี่ โมง สี่สิบ มินิต แล เมื่อ ถึง เวลา บ่าย หก โมง ท่าน กลับ ออก จาก ปาก น้ำ จะ มา ยัง กรุง เทพ ณวัน นั้น เอง ๚ะ
๏ หมอ ผู้ เปน ธุระ รักษา เยนิรัล ฮาลเดอแมน บังคับ ให้ ท่าน ออก เทล ไป เอา อากาศ ท่าน จึ่ง เดิน สาร ใน กำปั่น ไฟ ตะนุบ จะ ไป ยัง เมือง ฮ่องกอง ณวัน ศุกร เดือน หก ขึ้น แปด ค่ำ เมื่อ ท่าน ไม่ อยู่ นั้น มิศเตอ แมกดอน ไวซ กงซุล จะ ว่า ราชการ แทน ไป พลาง ๚ะ
ณวัน เสาร์ เดือน หก ขึ้น แปด ค่ำ
เงิน แบนก์ ลันดัน สี่ เดือน ๓ ชิลิง ๘ เปนซ กับ สาม เซี่ยว เงิน ไปรเวศ สาม เดือน ๓ ชิลิง ๙ เปนซ ค่า ซอวริน ทอง คำ ถึง ๕ เหรียน ๕๐ เซนต
ข่าว โทรเลข นอก
๏ กรุง ลันดัน วัน ศุกร เดือน ห้า แรม แปด ค่ำ สมเด็จ พระบรม นาง กวีน ถึง เมือง ดามซะตัด แล้ว ๚ะ
๏ พวก กอนเซอะติฟ ที่ เมือง ปูล จัด ตั้ง คน สำ หรับ ปฤกษา ราชการ แทน ท่าน ผู้ ตาย นั้น พวก ที่ ตั้ง นั้น เปน มะยอริตี ใหญ่ ๚ะ
๏ กรุง ลันดัน วัน เสาร เดือน ห้า แรม เก้า ค่ำ พวก กอโปแรเช่อน ตั้ง ข้อ แล้ว ว่า จะ ขัด ขวาง ทุก ท่า มิ ให้ ตั้ง มุนิซิปัล บิล ได้ ๚ะ
๏ กรุง ลันดัน วัน อาทิตย์ เดือน ห้า แรม สิบ ค่ำ สม เด็จ พระ บรม นาง กวีน ต้อง ติด อยู่ ใน บ้าน ออก ไม่ ได้ เพราะ เจบ บันเอว ๚ะ
๏ เซอ เอวิลิน บาริง รับ คำ สั่ง ให้ กลับ มา ยัง กรุง ลันดัน ๚ะ
๏ กรุง ลันดัน วัน จันทร เดือน ห้า แรม สิบเอ็ด ค่ำ เยนิ รัล คอดัน มี ข่าว โทรเลข บอก ไป ถึง คอเวินแมนต์ บริติช รับ ว่า เสีย การ แล้ว เชิญ ให้ คอเวินแมนต์ ตั้ง แต่ นี้ ไป ทำ แล้ว แต่ จะ เหน ดี อย่า ค่อย บอก เขา ก่อน ๚ะ
๏ กรุง ลันดัน วัน อังคาร เดือน ห้า แรม สิบ สอง ค่ำ เซอ เอวิลิน บาริง แล เซอ คิรัลด์ แครฮัม ออก จาก อิยิบต แล้ว จะ กลับ ไป กรุง ลันดัน ๚ะ
๏ คอเวินแมนต์ บริติช ขอ ให้ มิ การ ประชุม ปฤก ษา ด้วย เรื่อง เงิน เข้า ของ ประเทศ อิยิบต นั้น ๚ะ
๏ กรุง ลันดัน วัน พุฒ เดือน ห้า แรม สิบ สาม ค่ำ แผ่น ดิน ไหว ร้าย นัก ใน เมือง ต่าง ๆ ข้าง ตวัน ออก เปน อัน ร้าย หลาย อย่าง ที่ เมือง กอลเจซเตอ แล เมือง อิป ซะวิชะ บ้าน หลาย บ้าน ยอด วัด แล ปล่อง ควัน หลาย ปล่อง ทลาย ล้ม ลง คน เปน อันตราย หลาย คน ๚ะ
๏ กรุง ลันดัน วัน ประหัศบดี เดือน ห้า แรม สิบ สี่ ค่ำ คอเวินแมนต์ เจ้า ประเทศ อิยิบต เตือน ให้ คอ เวินแมนต์ อังคริษ ใช้ กอง ทัพ อังคริษ แล กอง ทัพ อิยิปต ให้ เปน พล รบ สำหรับ จะ ไป เมือง เบอเบอ ๚ะ
ประเทศ อิงแลนด
๏ กรุง ลันดัน วัน ศุกร เดือน หก ขึ้น ค่ำ หนึ่ง เงิน เข้า ของ แผ่นดิน ปี นี้ คะเน จะ ได้ ถึง ๘ ๕๕๘ ๗๕๐ ชั่ง เงิน แผ่นดิน จะ ต้อง จำหน่าย ใช้ ปี นี้ จะ ถึง ๘ ๕๓๒ ๗๕๐ ชั่ง มิ ได้ คิด จะ เปลี่ยน แก้ พิกัด ภาษี ๚ะ
๏ กรุง ลันดัน วัน เสาร เดือน หก ขึ้น สอง ค่ำ แขก ออศมัน ดิคมะ แล ภัก พวก ภัก แรม อยู่ ห้าง เคียง เมือง ซุอะกิม สัก ๒๘๐ เส้น ๚ะ
๏ กำปั่น รบ กล ไฟ ชื่อ บริตัน แล แรนเยอ อยู่ ที่ ท่า เมือง พร้อม ที่ จะ รับ การ แล้ว แต่ จะ เปน ไป ๚ะ
๏ กรุง ลันดัน วัน อาทิตย เดือน หก ขึ้น สาม ค่ำ บริติช คอเวินแมนต์ ตอบ แก่ คอเวินแมนต แขก เจ้า อิยิปต คือ คี่ไภวะ ความ ว่า ซึ่ง จะ จัด ให้ พวก บริติช ออก ไป ยัง เมือง เบอเบอ ใน ซะณะ เดี๋ยว นี้ ไม่ ได้ ใน อีก สี่ เดือน กอง ทัพ จะ ออก ก็ ยัง ไม่ ได้ ๚ะ
๏ กรุง ลันดัน วัน จันทร เดือน หก ขึ้น สี่ ค่ำ กอง ทัพ จับ การ ออก จาก เมือง เบอเบอ แล้ว แต่ พวก ทหาร นั้น เข้า กัน เหน ชอบ กับ พวก กระบถ เปน อัน มาก ๚ะ
๏ เครื่อง ร้าย คือ เครื่อง นรก ระเบิด แตก ก่อน กำหนด ใน โรง ทหาร ที่ เมือง ดับลิน เมื่อ พวก กระลาการ สืบ ได้ ความ ว่า นัด คราว แล้ว ที่ จะ พร้อม กัน ทำ วุ่น วาย เข้า
๏ กรุง ลันดัน วัน อังคาร เดือน หก ขึ้น ห้า ค่ำ พวก ฝรั่งเสศ เตือน ด้วย การ ขัด ขวาง ที่ จะ ชุมนุม ปฤกษา จัด การ ด้วย เงิน แผ่นดิน ประเทศ อิยิปต แล ขอ ให้ หา ฤๅ ปฤกษา กัน ด้วย การ ประเทศ อิยิปต ทุก ท่า ๚ะ
๏ กรุง ลันดัน วัน พฤหัศบดี เดือน หก ขึ้น เจด ค่ำ ประ เทศ ต่าง ๆ อัน มี กำลัง ที่ ประเทศ ยุโรบ เหน ดี ยอม ตาม พวก บริติช เชิญ ให้ ประชุม ปฤกษา นั้น พวก ฝรั่งเสศ ร้อง ขอ ว่า อย่า ปฤกษา แต่ เพียง ราย เงิน แผ่นดิน อิยิปต แต่ ราย เดียว ให้ ปฤกษา การ อื่น บ้าง ด้วย
๏ กรุง ลันดัน วัน พุฒ เดือน หก ขึ้น หก ค่ำ แขก ออศมัน ดิคมะ ขู่ ว่า จะ ออก ตี เมือง อัชซุอัน ๚ะ
๏ กรุง ลันดัน วัน ศุกร เดือน หก ขึ้น แปด ค่ำ พวก จีน ยก ให้ จีน ลี่ฟงเปา ราชทูต จีน ที่ กรุง เบอลิน ไป ว่า ราชการ แทน จีน มากวิศ ตะเซง ราชทูต ที่ กรุง ปารีศ ซึ่ง เปลี่ยน ราชทูต กัน ดัง นี้ พวก จีน ที่ จะ จัด การ เปน ทาง อัชฌาไศรย ไม่ ต่อ สู้ รบ กัน ๚ะ
๏ มี คำ สั่ง ที่ กรุง ปิกิน ให้ ถอด เจ้า กุง ผู้ เปน อา ของ สมเด็จ พระเจ้า เอม ปีรอร์ ซึ่ง ทรง พระ เยาว อยู่ นั้น ทั้ง พวก ปฤกษา ราชการ ผู้ ใหญ่ หลาย คน ทั้ง มี คำ สั่ง ให้ ลง พระราช อาญา แก่ แม่ กอง นาย ทหาร ที่ เปน ธุระ ป้อง กัน รักษา เมือง แบกนิน แล กำกับ ใช้ กอง ทัพ จีน ข้าง ทิศ ใต้ นั้น ด้วย ๚ะ
๏ พระองค์ สวัสดิ์ โสภณ บัด นี้ อยู่ ที่ เมือง กลิน ตัน ด้วย มิศเตอ แอฝ อิ แวเตอลี ผู้ เปน ครู แล กำ ลัง เที่ยว ดู โรง ช่าง ใหญ่ ทำ ของ ต่าง ๆ แล ที่ แปลก ประลาด อื่น ๆ ใน เมือง บริศตล แล เมือง เคียง ๆ
๏ แม่ น้ำ มิศิสิปปี ตั้ง แต่ เมือง ไกโร ลง ไป ไหล เตม ฝั่ง จน กระทั่ง ปาก อ่าว ที่ กัน ห้าม น้ำ ล้น นั้น พัง หลาย แห่ง ที่ เมือง วิกซะบิด น้ำ ล้น ถ้วม คน ที่ ทำ ไร่ นา ที่ น้ำ ถ้วม นั้น กลัว จะ เสีย ผล ๚ะ
๏ ที่ เมือง ซัน พรันซีศะโก เกิด แผ่น ดิน ไหว สอง ครั้ง เรือน หลาย หลัง อัน อยู่ เคียง น้ำ เสีย ไป ๚ะ
๏ เกิด พยุห ร้าย หมู่ บ้าน ลินวย หมู่ บ้าน นุตัน แล หมู่ บ้าน อื่น ๆ ใน หัว เมือง กาโรไลนะ เหนือ แปด คน ตาย สิบ สี่ คน เจบ ลำบาก หมู่ บ้าน หลาย หมู่ เคียง เมือง เดตัน ใน หัว เมือง โอไฮโอเสีย ทั้ง สอง คน ตาย ด้วย พวก ปฤกษา การ แผ่น ดิน บ้าน เมือง คือ เซะเนต ยอม ให้ ตาม พวก ปฤกษา การ แผ่น ดิน บ้าน เมือง คือ เฮาะซะ ตั้ง ซ้อ แจก เงิน ๑๒๕ ๐๐๐ เหรียน จำหน่าย ให้ แก่ คน อัน ต้อง ลำบาก เพราะ แม่ น้ำ มิศิศิป ปี ถ้วม ล้น นั้น ๚ะ
๏ เกิด พยุห ลม กล้า ร้าย ใน หัว เมือง อะละบามา เตเนะซี โอไฮโอ แล อินไดอานะ คน ตาย ถึง สาม สิบ คน เข้า ของ เสีย เปน อัน มาก ทั้ง ป่า ต้น ไม้ ใหญ่ โค่น ลง แถว รถ ไฟ ตก จาก ทาง เหลก ลง ใน คลอง สอง คน ตาย คา ที่ ๚ะ
๏ ที่ เมือง [เกิด วุ่น?] วาย ใหญ่ ชาว บ้าน เคือง นัก ว่า พวก กระลาการ ชำระ ความ ไม่ เปน ยุติธรรม ไม่ ใคร่ จะ ล้าง ผลาญ ผู้ ร้าย ที่ ฆ่า ฟัน ผู้ คน พวก ทหาร ต้อง ออก จัด การ ให้ สงบ ลง ยิง คน ตาย หลาย คน ๚ะ
๏ เงิน ที่ จะ ต้อง จำหน่าย เลี้ยง พวก นี้ ปี นี้ มี กำ หนด ดัง นี้ เบี้ย เลี้ยง สำหรับ ท่าน เอเยนต แล กง ซุล เยนิรัล ๑๖๐ ชั่ง ไวซ กงซุล แล ล่าม ๗๐ ชั่ง ผู้ ช่วย ที่ ๑ ๕๐ ชั่ง ผู้ ช่วย ที่ สอง ๓๕ ชั่ง หมอ ยา ๓๐ ชั่ง คน ใหม่ สอง คน สำหรับ เรียน ราชการ คุล ๒๐ ชั่ง พวก เล่เมี่ยน หก ชั่ง หย่อน สอง ตำลึง ผู้ คุม แล ตำรวจ ๔๒ ชั่ง หย่อน หก ตำลึง รวม เปน เงิน ๕๒ ชั่ง ยอน แปด ตำลึง เงิน ราย อื่น อัน ต้อง จำนาย นั้น เงิน ค่า เดิน สาร แล ซื้อ ของ สำหรับ คน จะ ออก มา ใหม่ นั้น ๓๐ ชั่ง ค่า ไปรสนีย แล บอก ความ ตาม สาย โทรเลข ๑๐ ชั่ง ค่า คุก ๘ ชั่ง ค่า ต่าง ๆ ๑๐ ชั่ง ค่า ซอม แซม รักษา ตึก ที่ อยู่ นั้น ๖๕ ชั่ง รวม เงิน ซึ่ง จำหน่าย ออก ไป ปี นี้ ถึง ๕๔๗ ชั่ง หย่อน แปด ตำลึง
๏ ณวัน แรม ๑๔ ค่ำ ๑๕ ค่ำ เดือน หก คืน หนึ่ง จะ เล่น เรื่อง ตาพึ่ง บิดา นาง ทิมทับ กับ นาย นักจบ นาย นักจบ กับ นาง ทิมทับ นั้น จะ สำแดง แพร ศรี ทับทิม ข้าง นอก ผืน หนึ่ง แล ข้าง ใน โรง ผืน หนึ่ง จะ เศก ด้วย มนต์ แล้ว ผ้า แพร นั้น มา ติด กัน อยู่ กลาง โรง ทั้ง สอง ผืน แล จะ ให้ แพร ที่ อยู่ กลาง หาย ไป เอง ใน ห้า มินิต แล เรื่อง สุนักข์ เลี้ยง แกะ มี ความ เย็น กว่า ที่ คน เลี้ยง คน ไว้ ใน คอก ๚ะ
![['แก้ โรค ตับ ต่าง ๆ', 'J.HAYDOCKS NEW LIVER PILL', 'ยา เม็ด ตับ เฮด๊อก ใหม่']](../0001-02-13_5_2.png)
๏ เปน เหตุ ให้ เกิด ความ ไข้ ใน ท้อง ใน ไข่ดัน แล ใน เส้น เอน ซึ่ง จะ ว่า มา ข้าง ล่าง นี้ ภอ เปน ใจ ความ คำ ส่อน ว่า ด้วย ตับ ได้แต่ง อ่าน ใน ตึก ส่อน ตำรา ยา คัด เลือก แต่ แพทย หมอ ทุก แพทย ซะ
๏ ก็ เปน ที่ รู้ กัน ว่า ตับ เปน เครื่อง สำคัญ ทำ โล หิต แล ทำ ให้ โลหิต นั้น หมด จด ใน การ รอบ กาย เพราะ ตับ นั้น เปน ของ ใหญ่ แล เปน ของ เหมือน ฟอง น้ำ ตับ นั้น เปน พนักงาน สำคัญ นัก ใน ส่วน ร่าง กาย ที่ จะ จัด อาหาร ให้ เปน เนื้อ แล อุปถำภ์ เลี้ยง ร่าง กาย ให้ จำเริญ อาหาร ที่ รับ เข้า ใน ปาก แล้ว แล กะเพาะ กระทำ ให้ เปน น้ำ หวาน แล ของ ใช้ เปน ของ เลี้ยง ชีวิตร ได้ น้ำ นั้น จึ่ง เข้า เส้น ใหญ่ ที่ หัว ใจ เข้า อาไศรย การ ของ ตับ น้ำ เสบียง นั้น กลับ เปน น้ำ ตาล ไป อย่าง หนึ่ง แล้ว ออก จาก ตับ อาไศรย เส้น ใหญ่ ที่ ตับ เส้น หนึ่ง แล แล่น ออก ไป ทั่ว ตลอด ร่าง กาย ของ ที่ บัด นี้ เกิด ขึ้น ใหม่ มี คุณ เปน ประโยชน์ ไป สอง อย่าง ทำนุ บำรุง ไฟ ธาตุ อย่าง หนึ่ง แล ให้ ของ ใน ร่าง กาย ทุก ชนิด งอก เปน ช่อง เปน ชั้น ฯ
๏ หมอ เมอซิซอน ว่า ของ ที่ เข้า เปน ดี นั้น แล ของ ซึ่ง ออก จาก ดี นั้น เปน ของ เลอียด ลึก นัก ดี นั้น มา จาก ตับ เสมอ มัก รีบ มาก เข้า ก่อน รับ ประทาน อาหาร แล ภอ อิ่ม เลิก กิน แล้ว ก็ ค่อย ยุบ ลง ถ้า ตับ นั้น ไม่ ไว ไม่ ปรกติ ฤา ถ้า ดี นั้น มี ที่ ขัด เข้า แล้ว ตัว ก็ จะ ซูบ ผอม ลง แล ความ ไข้ คง บังเกิด ขึ้น ที่ นี้ จะ หมาย อาการ แปด อย่าง ที่ บัด นี้ มัก มี ที่ ท่าน ทั้งหลาย ทั่ว กัน รู้ ด้วย ฯ
๑ คน ไข้ นั้น บ่น ว่า หนัก แล ตึง ที่ ต้น ท้อง ๒ ท้อง แล ไส้ ขึ้น ด้วย ลม ๓ ร้อน ใน อก ใน ใจ ๔ บ่น ว่า เหนื่อย เมื่อย เนื้อ ตัว ขา แขน แล เหงา นอน นัก ภอ รับ ประทาน อาหาร แล้ว ๕ รศ ที่ ปาก ไม่ ดี ใน เวลา เช้า ลิ้น ติด ของ หนา ๖ ท้อง มัก ผูก แต่ ลง เปน คราว ๆ ๗ ปวด ศีศะ แล ที่ หน้า ผาก ๘ ไม่ สบาย ใจ ใจ ชา ไป ตัว อ่อน ไป ไม่ อยาก จะ ทำ การ มัก ผัด จน พรุ่ง นี้ ทั้ง นั้น
๏ อาการ ซึ่ง ว่า มา แล้ว ทั้ง สิ้น นี้ เปน อัน ปรากฎ ให้ เหน ว่า ตับ นั้น ไม่ ปรกติ ถ้า ทำ การ สำหรับ ตับ ไม่ ปรกติ ฤา จะ จัด การ ของ คน ไข้ นั้น ผิด ไป ก็ จะ เกิด เหตุ ใหญ่ ควร ที่ คน ไข้ นั้น จะ รีบ หา ของ ซึ่ง จะ ให้ ตับ นั้น ไว ขึ้น ยา สำหรับ การ นี้ มัก เปน ยา เม็ด การ ที่ เคย มี ทุก วัน ให้ เหน ว่า เมื่อ ยา เม็ด นั้น ประสม ทำ ถูก ต้อง แล้ว เปน อย่าง สดวก ที่ จะ ช่วย ตับ ให้ ทำ การ สำหรับ ตับ ให้ ได้ แล ยา เม็ด นั้น เปน อัน ไว้ ใจ ได้ ท่าน ทั้งหลาย ที่ มา ฟัง คำ นี้ ก็ รู้ ว่า ข้าพเจ้า ได้ เปลือง เวลา ชีวิตร ของ ข้า พเจ้า หลาย ปี มา แล้ว คิด อ่าน ประสม ทำ ยา เม็ด ให้ เปน การ ช่วย การ ของ ตับ แล ดี ให้ สดวก ให้ แน่ ข้าพเจ้า ไม่ มี ความ เชื่อ ใน ยา ถ่าย ให้ ลง มาก นัก จึ่ง ได้ คิด อ่าน ทำ ยา เม็ด อย่าง หนึ่ง ครั้น จะ กิน แต่ เม็ด เดียว นั้น ก็ จะ ให้ ลง แน่ แล ภอ เหมาะ กับ การ ด้วย ข้าพเจ้า จึ่ง ได้ ตั้ง ชื่อ เรียก ยา เมด นี้ ว่า ซ
เม็ด เดียว เม็ด เดียว เม็ด เดียว ภอ คราว หนึ่ง
๏ ยา เม็ด ตับ เฮดอก ใหม่ ขนาน นี้ เปน ยา ศัก สิทธิ์ แก้ โรค ตับ โรค ชัก เบา เม็ด เดียว จะ ให้ สิ้น สงไสย ของ คน อัน ไม่ เชื่อ เลย ฯ
๏ ยา เมด ตับ เฮดอก ใหม่ จะ แก้ โรค ของ ผู้ หญิง เปน แน่ โรค คือ เมื่อย เหนื่อย ตัว อ่อน กำลัง ไม่ ใคร่ ไว ไม่ อยาก รับ ประทาน อาหาร แล ปวด ศีศะ ฯะ
๏ ยา ขนาน นี้ ให้ เกิด การ เหมือน กัน ทั่ว กัน แทบ จะ รับ ได้ ว่า คง แก้ คน ไข้ ทุก คน ฯะ
๏ ทุก ๆ ขวด มี ยา ขวด ละ ยี่สิบ เม็ด เม็ด เดียว ภอ แก้ คราว หนึ่ง ราคา ขวด ละ ยี่สิบ ห้า เซนต์ พวก ขาย ยา มี ยา นี้ ขาย ทุก ห้าง ฯะ
๏ ยา เม็ด นี้ ทุก เม็ด หุ้ม ด้วย น้ำ ตาล ถ้า ห้าง ขาย ยา ที่ ตัว เคย ซื้อ ไม่ มี ยา เม็ด นี้ ขาย ข้าพเจ้า จะ ส่ง ยา นี้ ออก ทาง ไปรสนีย ให้ แก่ ท่าน ทุก นาย เมื่อ ได้ รับ ราคา ขวด ละ ยี่สิบ ห้า เซนต์ ห้า ขวด เหรียน หนึ่ง รีบ ซื้อ ไว้ เถิด อย่า เนิ่น อย่า ช้า เลย ฯะ
HAYDOCK & Co.,
New York, U. S. A.
๏ คำ เตือน เพื่อ จะ ได้ ยา เมด เฮดอก แน่ จง จำ ไว้ ว่า ทุก โหล ห่อ นั้น มี ชื่อ นาย ห้าง เขียน อยู่ กับ ห่อ ละ โหล นั้น ดัง นี้ W. H. TONE & Co. ถ้า ไม่ มี ชื่อ นาย ห้าง เขียน ดัง นี้ อย่า ซื้อ ไว้ เลย ฯะ
๏ ณะ กรุง เทพ นาย ห้าง ยุลิ่ง แอน โก เปน เอเยนต รับ ขาย ยา เมด เฮดอก แต่ ห้าง เดียว ห้าง เฮดอก แอน โก ที่ เมือง นุยอก ประเทศ อะเมริกะ แจ้ง ความ มา ณวัน พุฒ เดือน สาม ขึ้น สาม ค่ำ จุลศักราช ๑๒๔๕ ปี มะแม เบญจศก (จ ห) ฯะ
๏ ข้าพเจ้า นาย หนู เปน ผู้ รับ จ้าง แช่ สิ่ง ของ เครื่อง รูปพรรณ ต่าง ๆ คือ แช่ ถ้วย แก้ว ไม้ แช่ สังกะสี ดีบุก เหล็ก แช่ ทอง เหลือง ทอง แดง ทอง ขาว ทอง ลง หิน ฤา สิ่ง ของ เครื่อง รูปพรรณ ต่าง ๆ ที่ แช่ มา แต่ ยุโรป ฤา ประเทศ อื่น ๆ ที่ ลอก เสีย ไม่ งาม เหมือน อย่าง เดิม นั้น ข้าพเจ้า จะ รับ ทำ ให้ เปน นาค เปน ทอง เปน เงิน เหมือน อย่าง เดิม แล จะ ให้ เกลี้ยง เกลา เปน เงา งาม เสมอ อย่าง เยอรแมน ที่ มา แต่ ยุโรป ฤา ประเทศ อื่น ๆ ให้ สม กับ ความ ปราถนา ของ ท่าน โดย งาม ดี แล เร็ว แล จะ คิด ราคา ให้ ถูก ต่ำ กว่า ที่ มา แต่ ยุโรป ฤา ประเทศ อื่น ๆ ไม่ ให้ เหลือ เกิน ภอ สมควร กับ ผู้ ที่ จ้าง แช่ นั้น ถ้า ท่าน ผู้ หนึ่ง ผู้ ใด จะ มา จ้าง แช่ ฃอ เชิญ ท่าน มา ที่ บ้าน ข้าพเจ้า ได้ ตั้ง ที่ แช่ อยู่ ที่ ตึก ริม ตึก ไปรสนีย ข้าง บน ขึ้น มา ถ้า ว่า ราคา ตก ลง กัน แล้ว ข้าพเจ้า จะ รับ ทำ ให้ ได้ โดย เร็ว แจ้ง ความ มา ตั้ง แต่ ณวัน พุฒ เดือน สิบเอ็ด แรม ค่ำ ๑ ปี มะแม เบญจศก จุลศักราช ๑๒๕๕ ( ต ป ) ฯะ
๏ หนังสือ ที่ มี ขาย ที่ ตึก ว่า กรม ไปรสนีย แล โทร เลข ปาก คลอง โอ่ง อ่าง แห่ง ๑ ออฟฟิซ โทรเลข โรง ภาษี แห่ง ๑ แล มี ขาย บ้าง เล็ก น้อย ทุก แห่ง ที่ ร้าน ไปรสนีย หนังสือ นี้ จะ ได้ ออก จำหน่าย ตั้ง แต่ ณวัน พฤหัศบดี เดือน ห้า ขึ้น ค่ำ หนึ่ง ปี วอก ยัง เปน เบญจศก
เล่ม ที่ ๑ ตำแหน่ง ราชการ ราคา เล่ม ละ ๖ บาท เล่ม ที่ ๒ ชื่อ ราษฎร ใน จังหวัด ถนน แล ตรอก ราคา เล่ม ละ ๕ บาท เล่ม ที่ ๓ ชื่อ ราษฎร ใน จังหวัด บ้าน หมู่ แล ลำ น้ำ รา คา เล่ม ละ ๕ บาท เล่ม ที่ ๔ ชื่อ ราษฎร ใน จังหวัด คลอง คู แล ลำ ปะโดง ราคา เล่ม ละ ๖ บาท
ถ้า จะ ซื้อ ทั้ง สำรับ ๔ เล่ม เปน เงิน ๒๐ บาท
๏ วัน พุฒ เดือน ห้า ขึ้น เจ็ด ค่ำ (๓ ด) ๚ะ
ใน จดหมาย เหตุ สยาม ไสมย
ลง ความ น้อย กว่า สาม เดือน ลง มา
คราว แรก ๑๐ บันทัด ฤา น้อย กว่า ๑๐ บันทัด ๗ บาท ๒ สลึง คราว แรก ทุก บันทัด เกิน ๑๐ บันทัด คิด เอา บันทัด ละ ๓ สลึง ถ้า จะ ลง กว่า หน หนึ่ง จะ เรียก เอา ครึ่ง ราคา ที่ ว่า มา นี้
ใน คราว สยาม ไสมย ยัง ออก แต่ ปี ละ ๒๖ ฉบับ
สิบ บันทัด ฤา น้อย กว่า สิบ บันทัด เดือน ละ ๗ บาท ๒ สลึง ทุก บันทัด อัน เกิน สิบ บันทัด จะ เรียก เอา บันทัด ละ ๓ สลึง
แถว เท่า แถว น่า ใน แถว หนึ่ง จะ เรียก เอา ปี ละ ๖๖ บาท ซีก แถว จะ เรียก เอา ปี ละ ๔๐ บาท เซี่ยว แถว จะ เรียก เอา ปี ละ ๒๗ บาท
๏ เปน ภาษา อังกฤษ บอก วัน เดือน ฝรัง วัน ไทย บอก ให้ รู้ เลอียด ว่า ดวง อาทิตย์ อยู่ เหนือ ฤา ใต้ กลาง โลกย์ ทุก วัน เท่าไร ตลอด ปี ให้ รู้ ว่า สูน ไสย กลาง ดวง อา ทิตย์ ดู โต เล็ก เท่าไร ทุก วัน ให้ รู้ เวลา เที่ยง แล เวลา ตาม เงา แดด คลาด กัน วัน ละ เท่าไร ให้ รู้ ว่า เว ลา น้ำ ขึ้น น้ำ ลง ที่ กรุง เทพ ทุก วัน แจ้ง ให้ รู้ ถึง การ อื่น เปน อัน มาก อัน ควร คน ทั้งปวง จะ รู้ ถ้า ไม่ รู้ เขา จะ นินทา ว่า คน โง่ ประนินทิน นี้ ราคา ถูก เล่ม ละ สี่ บาท เท่า นั้น เชิญ มา ซื้อ ที่ โรง พิมพ์ บางคอแหลม มี ถึง เจ็ด ปี ถ้า ต้อง การ ได้ ตั้ง แต่ คริศ ศักราช ๑๘๗๘ ถึง ๑๘๘๔ ครบ เจด ปี (จ. ห)
๏ เจ้า ของ หนังสือ สยาม ไสมย มี ความ ปราถนา จะ ให้ ออก สอง อย่าง อย่าง หนึ่ง จะ ให้ ออก ทุก วัน เว้น แต่ วัน อาทิตย อีก อย่าง หนึ่ง ให้ ออก เจด วัน ครั้ง หนึ่ง เสมอ มิ ให้ ขาด เมิ่อ คน ทั้ง ปวง ตั้ง ใจ ซื้อ เปน อัน มาก คง สำ เร็จ การ คง ได้ อ่าน หนังสือ จดหมาย เหตุ ราคา ถูก ๆ ด้วย แต่ บัด นี้ จะ ออก จดหมาย เหตุ สยาม ไสมย นี้ เดือน ละ สอง คราว ไป ก่อน ๚ะ
๏ สยาม ไสมย ที่ จะ ออก พลาง เดือน ละ ๒ หน นั้น จะ ขาย ปลีก ฉบับ ละ สลึง
๏ ถ้า รับ เอา ตลอด ปี แล้ว ใช้ เงิน ล่วง น่า ราคา ปี ละ สาม บาท คือ ยี่ สิบ หก ฉบับ ถ้า มา รับ ไป จาก โรง พิมพ์ ถ้า จะ ให้ ส่ง ถึง บ้าน อาไศรย ไปรสนีย ต้อง เสีย ปี ละ สาม บาท สลึง เฟื้อง สอง อัฐ ๚ะ
๏ ค่า บอก ถึง คน เกิด คน ตาย ฤา ถึง ห้าง ขาย ของ ถึง การ เลลัง แล ของ ซึ่ง จะ ขาย นั้น ฤา บอก ความ ของ คน ซึ่ง จะ หา การ ฤา แจ้ง ความ ต้อง การ ของ ตัว จะ คิด ค่า ลง ตาม ว่า แล้ว นั้น ๚ะ
๏ ถ้า คน จะ เข้า กัน ซื้อ ถึง หก ฉบับ จะ คิด เอา แต่ ค่า ห้า ฉบับ คือ จะ ยก ให้ หนึ่ง ใน หก ๚ะ
๏ จดหมาย เหตุ นี้ เจ้า ของ จะ ส่ง แต่ เพียง เปน แห่ง ๆ ผู้ ซื้อ ต้อง ไป รับ ใน ตำบล ต่าง ๆ ซึ่ง จะ หมาย ไว้ นั้น
๏ ที่ บ้าน แม่ เปรม ที่ วัด เกาะ แห่ง หนึ่ง ๚ะ
๏ ที่ แพ นาย เทพ ตรง ข้าม ปาก คลอง บางหลวง ที่ ขาย เครื่อง แก้ว แห่ง หนึ่ง ๚ะ
๏ ที่ โรง พิมพ์ บาง คอแหลม แห่ง หนึ่ง ๚ะ
๏ จะ ส่ง ทาง ไปรสนีย ถึง บ้าน ถ้า บ้าน อยู่ ใน เขตร ทาง ไปรสนีย นั้น แต่ ผู้ ซื้อ หนังสือ นี้ ต้อง เสีย เงิน ค่า หนังสือ ค่า ไปรสนีย เสร็จ ก่อน จึ่ง จะ ส่ง ทาง นั้น ได้ แต่ ต้อง บอก ชื่อ ตำ บล บ้าน ถนน แล คลอง นัมเบอ ที่ อยู่ นั้น ให้ แน่ ด้วย ๚ะ
๏ เพราะ คน ที่ ซื้อ อ่าน นั้น มาก เจ้า ของ รับ ส่ง ทุก แห่ง ไม่ ได้ จะ ส่ง เปน แห่ง ๆ ไป พลาง ให้ ผู้ ซื้อ นั้น ไป รับ ทุก คราว ออก ณะ ตำบล อัน อยู่ ใกล้ เคียง บ้าน ผู้ ซื้อ นั้น เถิด หนังสือ นี้ จะ ออก วัน พุฒ แรก ทั้ง ข้าง ขึ้น ข้าง แรม ทุก เดือน เมื่อ จัด ส่ง ถึง ตำบล อื่น แล้ว จะ บอก ให้ รู้ ด้วย ๚ะ
๏ หนังสือ ต่าง ๆ อัน มี ขาย ที่ โรง พิมพ์ บางคอแหลม ๚ะ
๏ มี หนังสือ เปน เรื่อง พระเยซูศาสนา แล หนังสือ ต่าง ๆ สำหรับ สอน เด็ก ให้ อ่าน หนังสือ ไท แล หนังสือ อังกฤษ ออก มี หนังสึอ สำหรับ สอน วิชา คิด เลข สอน ให้ รู้ ถึง ตำรา ดาว แล มี หนังสือ สำหรับ สอน ใจ ให้ รู้ ขนบ ธรรมเนียม จะ ได้ เปน คน เรียบ ร้อย แล จะ ได้ เปน คน แต่ง หนังสือ เปน เรื่อง ราว เปน บท กลอน หนังสือ อ่าน เล่น ก็ มี มาก หลาย อย่าง หนังสือ ต่าง ๆ นั้น คือ ๚ะ
๏ ก ข ก กา ปถม ก กา ไท กา กับ สุนักข์ แล นก ยาง กากี คำ ฉันท์ แล คำ กลอน กฤษนา สอน น้อง จันธ วิกังคินี ตำรา ยา เกล็ด พระ คริษวงษ์ ตาม มัดธาย แล ตาม โยฮัน เปน เรื่อง ใน พระ คัมภีร์ พระ เยซู ศาสนา จันทะ โครบ จินดามณี พระยา ฉัททัน ซุยถัง ตำรา ดาว ตำรา คิด เลข อย่าง ใหม่ ทิพสังวาล นิราศ เกาะ จาน นิราศ เมือง แกลง นิราศ ไกราช นิราศ ฉถาง นิราศ ชม ตลาด นิราศ วัด เจ้า ฟ้า นิราศ เดือน นิราศ พระ แท่น ดง รัง นิราศ ทวาราวดี นิราศ นรินทร์ นิราศ พระ บาท นิราศ พระ ปถม นิราศ เมือง เพ็ชร นิราศ
อิเหนากับนิราศภูเขา ทอง นกกระ จาบ เบญมาศทอง ปถม มาลา อัง กฤษ ปุจฉาแล วิสัชนาใน ศาสนา แท้ จริง เพ็ชรมกุฏ พระอไภยมณี พระ สมุท ราชาธิราช มงคลทิปนีแปล เปน สุภาสิต สอน หญิง มายา สัตรี ลักษณวงษ สวัสดิ รักษา บัญญัติ พระ ร่วง ภาลี สอน น้อง ลักษณ ภรรยา เจ็ด สถาน กฤษนา สอน น้อง ลักษณ บุตร สาม สถาน วงษสวรรค์ เสภา คือ ขุนช้าง ขุนแผน สิงหไกรภพ สังข ทอง คือ เจ้าเงาะ สิบ สอง เหลี่ยม สุภาสิต ต่าง ๆ คือ โลกนิตย ฃงจู มงคลทิปนี่แปล สุภาสิต สอน หญิง แม่ม่าย สอน ลูก สุภาสิต สอน เด็ก สุภาสิต พระร่วง สุภาสิต โคลง สมุก จะ หัด อังกฤษ อุณรุท อิเหนา รามเกียรติ พงษาวดาร ขุนหลวงหาวัด ถมอากาษ ทำนาย ฝัน ตราชู ทอง คำเตือน สติ พงษาวดาร บุราณ พระ สี่ เสาร อุไทย ๚ะ
๏ หนังสือ ภาษา สยาม ต่าง ๆ มี ขาย ที่ โรง พิมพ์ บาง คอ แหลม นี้ เมื่อ ขาย ปลีก มี ราคา ตี พิมพ์ ใน หนังสือ ทุกๆ เล่ม ธรรมเนียม นั้น คือ ว่า ถ้า สมุด ไท เล่ม ๑ เปน อักษร พิมพ์ เล็ก คิด เอา ราคา เล่ม ละ สลึง ถ้า รวม สี่ เล่ม ใบ ปก อ่อน เล่ม ละ บาท ถ้า เปน อักษร พิมพ์ ใหญ่ คิด เอา ราคา เล่ม ละ สลึง เฟื้อง ถ้า รวม สี่ เล่ม ใบ ปก อ่อน เล่ม ละ หก สลึง ถ้า ใบ ปก แขง คิด ราคา ใบ ปก อีก เล่ม ละ บาท ถ้า ท่าน ทั้ง หลาย จะ ซื้อ หนังสือ ที่ ละ มาก ๆ จบ ทุก เรื่อง ที่ มี ใน โรง พิมพ ฤา ถ้า ลูกค้า วานิช จะ ซื้อ ที่ ละ มาก ๆ สำ หรับ จะ ตั้ง โรง ขาย หนังสือ จะ ลด ราคา ร้อย ยี่สิบ บาท จะ คิด เอา แต่ ร้อย บาท ถ้า ไม่ ถึง เพียง นี้ จะ จัด ว่า ซื้อ ปลีก กัน ก็ คง ขาย ตาม ราคา ปลีก อัน บอก ไว้ ใน หนังสือ ทุกๆ เล่ม นั้น แล ถ้า จะ มา ซื้อ หนังสือ ที่ โรง พิมพ์ นี้ ต้อง ใช้ เงิน สด ขาย เชื่อ ไม่ ได้ ตั้ง แต่ นี้ ไป เปน อัน ขาด