๏ ข่าว ใน กรุง เทพ ๚ะ

๏ ใน เมือง พีลเลเดลเฟี่ย อัน เปน เมือง รุ่ง เรือง งาม ใน ยูไนเตดซะเตฯ อเมริกะ มี คน ดี คน หนึ่ง ชื่อ ดอกเตอ ซันเดอ แล ดอกเตอ ซันเดอ ได้ สร้าง ตึก ใหญ่ หลัง หนึ่ง จัด ตั้ง เปน สกูล สอน หนังสือ วิชา อัน สำคัญ แล รุ่ง เรือง เจริญ มาก ดอกเตอ ซันเดอ มี บุตร คน เดียว ครั้น ภาย หลัง บุตร นั้น ถึง แก่ ความ ตาย ดอกเตอ ซันเดอ ก็ เริ่ม คิด ตรึก ตรอง ที่ จะ หา ทาง อัน ดี ที่ จะ ละ ทรัพย์ สมบัติ ตน ไว้ เพราะ ว่า ถ้า ภรรยา แล ตัว ถึง แก่ กรรม แล้ว ท่าน ไม่ มี บุตร หญิง ชาย จะ ปก ครอง รักษา ที่ นั้น ต่อ ไป ท่าน ได้ คิด การ เรื่อง นี้ มา ช้า นาน ครั้น ภาย หลัง เพื่อน ของ ท่าน มา ชัก ชวน ให้ ท่าน สร้าง ฮอสปิแตล คือ โรง ทาน สำหรับ รักษา คน เจ็บ ป่วย ด้วย โรค ต่าง ๆ ซึ่ง เปน ของ ดี แล ต้อง การ มาก ใน เมือง นั้น ดอกเตอ ซันเดอ ก็ เหน ชอบ ใน การ ที่ สร้าง โรง ทาน นั้น ไม่ ช้า นัก ดอกเตอ ซันเดอ ได้ สร้าง ตึก สอง หลัง เปน ฮอสปิแตล สำหรับ รักษา คน เจ็บ ป่วย ต่าง ๆ ดอกเตอ ซันเดอ ได้ มอบ ทรัพย์ สมบัติ ของ ตน ให้ แก่ พวก คน ดี ซึ่ง เรียก ว่า กอมมิตติ เหลือ อยู่ แต่ เรือน หลัง หนึ่ง สำหรับ ตน แล ภรรยา จะ อา ไศรย เมื่อ กอมมิตติ ได้ รับ สิ่ง ของ เหล่า นี้ แล้ว จึง จัด หา หมอ ยา แล ผู้ ที่ จะ ปรนนิบัติ เลี้ยง แล คน ใช้ แล ของ ทุก ๆ สิ่ง ที่ ต้อง การ รักษา คน เจ็บ ที่ รับ มา นั้น แล คน เจ็บ เหล่า นั้น ไม่ ต้อง เสีย ค่า จ้าง สิ่ง ใด ๚ะ

๏ ใน ศัก ราช ๑๘๗๔ มี คน ดี อีก คน หนึ่ง ชื่อ ยอน เบราน ให้ เงิน ๓๐๐๐๐๐ เหรียน เปน ทุน แล ดอก เบี้ย นั้น ให้ ใช้ สอย ใน การ โรง ทาน ครั้น ภาย หลัง ได้ สร้าง ตึก อีก หลัง หนึ่ง ๒๗ ห้อง สำหรับ คน เจ็บ ป่วย อาไศรย แล้ว ได้ สร้าง ตึก อีก หลัง หนึ่ง ใกล้ กัน กับ หลัง ที่ สร้าง แล้ว นั้น เปน ราคา ๒๔๐๐๐ เหรียน ตึก นี้ เรียก ว่า วุแมนศ์ ฮอศ์บีแตล คือ โรง ทาน สำหรับ ผู้ หญิง อาไศรย เงิน ที่ สร้าง ตึก นั้น พวก ผู้ หญิง อัน ประพฤติ์ การ ดี ใน เมือง พีลเลเดลเฟีย ออก ให้ ครั้น ภาย หลัง มี คน ดี อีก คน หนึ่ง ชื่อ รอเบิด แกนิ ดิ ได้ ลง ทุน เงิน ภอ ที่ จะ สร้าง โรง ทาน สำหรับ ผู้ หญิง อีก หลัง หลัง ๒๗ ห้อง ใน ตึก เหล่า นี้ มี ครัว แล ของ ทุก ๆ สิ่ง สำหรับ รักษา คน เจ็บ แล เครื่อง บริโภค เปน ต้น แล หมอ อัน ดี ใน เมือง นั้น ทุก ๆ คน สู้ เสีย เวลา มา ช่วย รักษา คน เจ็บ แล มิ ได้ เอา สิน จ้าง สิ่ง ใด แล เดี๋ยว นี้ มี คน เจ็บ อยู่โรง ทาน ประมาณ ๖๖ คน แล เงิน ที่ ใช้ ใน โรง ทาน นั้น ปี หนึ่ง ประมาณ ๒๕๐๐๐ เหรียน เงิน เหล่า นี้ คน ดี เปน อัน มาก หลาย คน มี ใจ สัทธา ออก ให้ แล คน เหล่า นี้ ปราถนา จะ ใช้ ทรัพย์ ของ ตน ใน การ ช่วย บันเทา ทุกข ลำบาก ของ คน อื่น ๆ แล การ คุณ อัน นี้ คน ทั้ง หลาย ถือ ว่า เปน การ คุณ อัน ดี ที่ สุด ๚ะ

๏ เรื่อง นี้ นัก เรียน ที่ สกูล หลวง ที่ สวน อนันต์ คน หนึ่ง แปล ออก จาก จดหมาย เหตุ ฝรั่ง เปน ภาษา สยาม เชิญ ให้ นัก เรียน ทุก คน ที่ หัด เรียน ภาษา ฝรั่ง มะนะ แปล เรื่อง ต่าง ๆ จาก ภาษา ฝรั่ง เปน ภาษา สยาม จน ชำนาญ คง มี คุณ แก่ ท่าน เปน อัน มาก เมื่อ จะ เปน ตำแหน่ง ทำ ราชการ สืบ ไป เบื้อง น่า — เอไดตอร

๏ ขอ แจ้ง ความ มา ยัง ท่าน ครู สมิท ด้วย ฃ้าพเจ้า ได้ รับ จดหมาย เหตุ สยาม ไสมัย ลง วัน พุฒ เดือน หก ขึ้น หก ค่ำ แผ่น ที่ ๑๕๐ ว่า ด้วย พระเจ้า องค์ เดียว กัน อย่า สำคัญ ว่า พระ ของ ท่าน พระ ของ เรา ท่าน จะ แจ้ง เหตุ ออก ให้ กระจ่าง คือ พระ เปน ประถม ต้น เหตุ เดิม ไม่ ใช่ ฤา พวก ฃ้าพเจ้า จะ รับ ยัง ไม่ ได้ เพราะ ยัง มี ความ สงไสย อยู่ ที่ ว่า ท่าน เสมอ ต้น เสมอ ปลาย ท่าน ถาวร เปนนิจ ท่าน ไม่ รู้ เจบ ไม่ รู้ ไข้ ไม่ รู้ ตาย ไม รู้ เกิด คำ นี้ เปน น่า สงไสย ว่า ท่าน มา แต่ ไหน เดิม ใคร ตั้ง ใคร แต่ง ให้ ท่าน เปน พระเจ้า ใคร มอบ ชีวิทร มนุษ แล สัตว ให้ ท่าน ๆ จึ่ง เปน เจ้า ของ ชีวิทร ทั้ง สิ้น ขอ ท่าน ได้ อธิบาย ให้ พวก ฃ้าพเจ้า เข้า ใจ ให้ เหน ความ จริง บ้าง แต่ ที่ จะ อ้าง คำภีร์ นั้น พวก ฃ้าพเจ้า ยัง ติด ใจ อยู่ ไม่ ทราบ ว่า สิ่ง อะไร เปน พยาน ของ คำภีร์ ฤา พระเจ้า เที่ยง แท้ ท่าน ประทับ ตรา ไซน ลาย พระหัตถ ของ ท่าน ไว้ ก็ พวก ฃ้าพเจ้า ที่ พร้อม ใจ กัน นับถือ สาศนา คำ สั่ง สอน ของ พระสมณะโคดม นั้น เพราะ เหน ความ จริง ของ ท่าน ที่ ท่าน ว่า กุศล แล อะกุศล คือ ใน โลกย มี ความ ดี ความ ชั่ว อยู่ ส่อง ประการ อีก อย่าง หนึ่ง ท่าน ว่า บันดา มนุษ แล สัตว มี ความ เกิด ความ แก่ ความ ไข้ ความ ตาย เปน ต้น แล้ว ท่าน ชี้ แจง ความ ร้อน ของ มนุษ ออก ให้ เหน ว่า ความ โลภ ความ โกรธ ความ หลง นี้ เปน เครื่อง ร้อน ของ มนุษ ท่าน ให้ ทำ ใจ ให้ ขาว ให้ ปราศจาก โลภ โกรธ หลง จึ่ง จะ มี ความ ศุข ท่าน ไม่ ได้ บังคับ ให้ สวด อ้อน วอน ว่า ที นี้ จะ ไม่ โลภ ไม่ โกรธ จะ ไม่ หลง แล ท่าน ทำ ใจ ของ ท่าน เปน กลาง ๆ ท่าน ไม่ รัก มนุษ มาก กว่า สัตว ท่าน ไม่ รัก สัตว มาก กว่า มนุษ ท่าน ไม่ ได้ บังคับ ให้ มนุษ กิน สัตว เปน แต่ บอก ให้ รู้ ว่า ทำ อย่าง นั้น เปน บาป ทำ อย่าง นี้ เปน บุญ ท่าน ไม่ หึง สาศนา อื่น ท่าน ไม่ อวด ตัว ท่าน ว่า ท่าน เปน พระเจ้า เที่ยง แท้ คำ สอน ของ ท่าน ยก ท่าน เอง เพราะ พวก ที่ ถือ คำ สั่ง สอน ของ ท่าน เขา ได้ ฟัง คำ ของ ท่าน เหน ว่า ไม่ กล่าว เหลว ไหล เหมือน หนึ่ง โลกย สันถาน ท่าน ก็ มิ ได้ กล่าว ว่า กลม แบน กว้าง ยาว สูง ต่ำ เพราะ ท่าน เหน ว่า เปน ของ ไกล ตา มนุษ ไม่ เปน ประโยชน ท่าน สอน แต่ สิ่ง ที่ ให้ มนุษ ตรอง เหน ด้วย ปัญญา ที่ เปน การ กุศล แล อะ กุศล เปน ต้น ว่า ท่าน ห้าม ไม่ ให้ ฆ่า สัตว ว่า เปน บาป พวก ฃ้าพเจ้า ที่ เชื่อ ก็ ไม่ ฆ่า ชีวิตร สัตว เมื่อ ไป ข้าง น่า เปน บาป จริง ฤา ไม่ บาป พวก ฃ้าพเจ้า ก็ ไม่ มี ผิด ที่ ฆ่าสัตว เปน บาป นั้น เพราะ เหน ได้ ด้วย ตา ว่า ธรรมดา สัตว ย่อม รัก ชีวิตร ด้วย กัน ทุก ๆ สัตว แต่ ศาสนา อื่น ๆ ที่ ถือ ตาม คำ พระ ของ เขา ว่า ฆ่า สัตว ไม่ บาป สัตว เปน อาหาร ของ มนุษ พระ สร้าง ลง มา ให้ เปน อา หาร ของ มนุษ ก็ ไป ข้าง น่า ถ้า เปน การ บาป ขึ้น มา หลง เชื่อ คำภีร์ เหลว ไหล อยู่ ฉะนี้ จะ เอา อัน ใดเปนที่ พึ่ง ขอ ท่าน ตรอง ดู จง มาก ที่ ท่าน ร้อง ว่า พระเจ้า องค์ เดียว พระเจ้า แท้ จริง พระ บรม มหา ยะโฮวา เจ้า นั้น ฃอ ท่าน ได้ คัด เอา คำ สอน ของ ท่าน ที่ เปน ประโยชน์ ออก มา ให้ พวก ข้าพเจ้า ได้ ตรึก ตรอง ให้ ได้ ความ จริง ใน คำ สอน ของ ท่าน พระบรม มหา ยะโฮวา ได้ แล้ว จะ ได้ เลือก เอา ประพฤติ์ บ้าง เพราะ การ ศาสนา เปน การ ใหญ่ ๚ะ

๏ ผู้ ซึ่ง มี ปัญญา สร้าง ของ ขึ้น ได้ ผู้ มี ความ สง่า กำลัง พาหนะ ตั้ง ให้ ผู้ อื่น มี ตำแหน่ง ขึ้น คง เปน ผู้ ประเสริฐ ดี สูง เกิน ของ ที่ ท่าน สร้าง ตก แต่ง ตั้ง ขึ้น นั้น ของ ที่ สร้าง ขึ้น แต่ง ขึ้น จะ เปน อัน ประ เสริฐ ดี สูง เกิน ท่าน ผู้ สร้าง นั้น เปน ไม่ ได้ เลย ถ้า มนุษ ตั้ง แต่ง ให้ ของ ฤา ให้ คน เปน พระเจ้า มี อำนาถ ถึง ชีวิตร มนุษ สัตว มนุษ ผู้ ซึ่ง ได้ ตั้ง แต่ง ยก ให้ มี อำนาถ ขึ้น เช่นนี้ จำ ต้อง เปน พระ แห่ง ของ แห่ง ผู้ นั้น อยู่ เอง พระ บรม เจ้าโลกย นาถ องค์ เดียว ทรง ชีวิตร อยู่ ใน กาล ทุก เมื่อ ข้าง น่า ข้าง หลัง นั้น ถ้า จะ เข้า ใจ ความ นี้ ให้ หมด จด ต้อง อาไศรย พระคำภีร์ ของ พระเจ้าองคนั้น ถ้า เข้า ใจ ความ เรว เปน คำ ย่อ คำ สั้น เชิญ ไป ซื้อ หนังสือ ปุฉา แล วิสัชนา ใน ศาสนา แท้ จริง แล หนังสือ คือ คำ สอน สม การ สมโภช มหา นคร อ่าน ให้ เลอียด ท่าน คง เข้า ใจ ว่า อย่าง ไร จึ่ง ควร จะ จัด เรียก ว่า สมเด็จ พระบรม โลกย นาถ เจ้า อัน เปน ที่ พึ่ง แท้ ของ มนุษ ทุก ชาติ ทุก ภาษา ทั่ว ตลอด โลกย ๚ะ

๏ พยาน ใน พระคำภีร์ นั้น คือ ว่า ใคร จะ เชื่อ ทำ การ ที่ พระคำภีร์ สั่ง แล เว้น การ ที่ พระคำภีร์ นั้น ห้าม คง ได้ ผล คง เปน ไป เช่น พระคำภีร์ นั้น ว่า เกิด ความ จริง ดัง นี้ แล้ว เปน พยาน ว่า เปน พระคำภีร์ นั้น เปน ของ ได้ สำแดง ไว้ ซึ่ง พระ บรม โลกยนาถ เจ้า ๚ะ

๏ ความ ดี ความ จริง ไม่ ว่า ได้ แต่ เหน มา ไม่ ว่า ภบ เมื่อ ไร คง เปน ความ ดี ความ จริง ใน กาล ทุก เมื่อ ข้าง น่า ข้าง หลัง เพราะ เปน ของ อัน แรก มา จาก สมเด็จ พระบรม เจ้า พระบรม โลกย นาถนั้น ด้วย ๚ะ

๏ พระเจ้า องค์ นี้ องค์ เดียว มี ฤทธิ เดชา นุภาพ ที่ จะ ทำ ให้ ใจ คน ที่ พึ่ง ท่าน ขาว ปราศจาก โลภ โกรธ หลง แล ประทาน ให้ ผู้ พึ่ง นั้น ได้ ความ รอด ทั้ง ใน ปจุบัน ทั้ง ใน อะนาคต นั้น ด้วย จง พึ่ง เอา ความ รอด เถิด ๚ะ

เงิน ไปรเวศ สาม เดือน ๓ ชิลิง ๔ เปนซ กับ เสี้ยว หนึ่ง ค่า ซอวริน ทอง คำ ถึง ๕ เหรียน ๔๕ เซนต

ข่าว โทรเลข นอก

๏ กรุง ลันดัน วัน อาทิตย เดือน เจด ขึ้น เจด ค่ำ ดิน ไดนาไมต ระเบิด ออก สาม ครั้ง ใน ตำบล เรียก ว่า เซนต แยมซ์ ซะแกว เกือบ พร้อม กัน กับ การ ระเบิด อิก ครั้ง หนึ่ง ใน ตำบล เรียก ว่า ซะกอดแลนด์ ยาด เข้า ของ ยับ เยิน เสีย ไป เปน อัน มาก หลาย คน ต้อง ลำบาก ด้วย คน ทั้งปวง มี ความ เดือด ร้อน ใจ เปน อัน มาก ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน อังคาร เดือน เจด ขึ้น สิบ ค่ำ ท่าน เจ้า เมือง เบอ เบอ ชำนะ พวก กระบถ แล้ว การ ล้อม เมือง ไว้ เปน อัน เลิก สิ้น แล้ว เยนิรัล คอดัน ยัง สู้ ทน อยู่

๏ ห้าง มิซเซอซ์ พีซก แอน แซซะ จับ จำหน่าย ใช้ เงิน อีก แล้ว ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน พุฒ เดือน เจด ขึ้น สิบเอ็ด ค่ำ พวก อันนัม ยอม รับ ใจ ความ ใน หนังสือ สัญญา ซึง ฝรั่งเสศ ทำ กับ พวก จีน แล้ว ๚ะ

๏ พวก กระบถ ได้ จับ ตี เมือง ซุอะกิม หลาย ครั้ง แล้ว แต่ แพ้ คน ใน เมือง ทุก ครั้ง ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน ประหัษบดี เดือน เจด ขึ้น สิบสอง ค่ำ มี ข่าว ลือ กัน ว่า แขก มะดี เอง อยู่ ใกล้ เคียง เมือง คา ตูม แล้ว คอย ฟัง แต่ เมือง จะ เสีย ทุก วัน ๚ะ

๏ ยัง ไม่ ได้ ข่าว ถึง ผู้ ร้าย อัน ระเบิด ดิน ไดนาไมต

๏ กรุง ลันดัน วัน ศุกร เดือน เจด ขึ้น สิบสาม ค่ำ แขก ออสแม ดิกนะ กับ ผู้ คน ๘๐๐๐ คน จัด การ จะ ตี เมือง ซุอะกิม ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน เสาร เดือน เจด ขึ้น สิบ สี่ ค่ำ การ จัด พล รบ ที่ เมือง ไกโร ไป รบ กัน ที่ ประเทศ ซูดัน ใน ปลาย ระดู ฝน นั้น งด ไว้ ก่อน แล้ว ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน อาทิตย เดือน เจด ขึ้น สิบ ห้า ค่ำ ทหาร เรือ รบ ทั้ง สิ้น ที่ เมือง โปด เซด แล กอง ทัพ ยิยิปต อีก กอง หนึ่ง รับ คำ สั่ง แล้ว ให้ ยก ไป ตั้ง ที่ เมือง ซุอะกิม ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน จันทร เดือน เจด แรม ค่ำ หนึ่ง เมือง เบอ เบอ เสี่ย ฆ่าศึก แขก แล้ว บาง คน ที่ ค่าย เข้า กับ พวก ฆ่าศึก นอก กว่า นั้น พวก ฆ่าศึก ประหาร ชีวิตร เสี่ย หมด ไม่ เอา ไว้ เลย ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน พุฒ เดือน เจด แรม สาม ค่ำ ลอด แครนวิล ชี้ การ เปน คำ แขง แรง จะ ให้ ประเทศ ฮอ แลนด์ รับ ให้ อังคริษ เปน พวก กลาง จัด การ ฝ่าย พวก ฮอแลนด์ แล ฝ่าย ราชา ที่ เมือง ตินอม ๚ะ

๏ ลอด อี พีศมอรีศ์ เมื่อ ตอบ คำ ถาม ได้ ว่า ได้ ชี้ แจง ความ ว่า พวก ผู้ ร้าย ใช้ ดิน ไดนาไมต์ ให้ คอเวินแมนต์ ยุไนเตด ซะเตศ ทราบ แล้ว ๚ะ

๏ มี ข่าว เติม เข้า มา ว่า ท่าน เจ้า เมือง พวก คุม ค่าย แล พวก ชาว ยุโรป ทั้ง สิ้น ที่ เมือง เบอ เบอ พวก ฆ่าศึก ฆ่า ตัด ชีวิตร ทั้ง สิ้น แล้ว ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน ประหัศบดี เดือน เจด แรม สี่ ค่ำ โปด คือ เจ้า ประเทศ เตอกี จะ ไม่ เข้า ใน การ ชุม นุม ปฤกษา ถ้า ไม่ ให้ ปฤกษา ด้วย เรื่อง ประเทศ อิ ยิปต ทุก ท่า ฝ่าย หนึ่ง ถ้า พวก อังคริษ แล พวก เตอกี ไม่ มี ความ เข้า ใจ กัน ก่อน ฝ่าย หนึ่ง ๚

๏ ปี กลาย นี้ ที่ เมือง ไซงอน บันทุก เข้า ไป ขาย เมือง อื่น ถึง ๑๐ ๘๖๖ ๗๐๕ เหรียน เข้า ปี่ นั้น มี มาก บริบูรณ กว่า ปี ก่อน ใน เมือง ไซงอน ทาง รถ ไฟ ถึง เมือง ไมโท เกือบ จะ แล้ว เปน อัน ใช้ ได้ ๚ะ

๏ ราชทูต สยาม สำหรับ เจริญ ทาง พระราชไมตรี กับ ประเทศ อังคริษ แล ประเทศ ยุไนเตดซะเตศ เดิน สาร กำปั่น ไฟ อะลาซะกะ ทั้ง พวก ราชทูต พร้อม ที่ เมือง ลิเวอปุล จะ ไป ยัง ประเทศ ยุไนเตตซะเตศ ณวัน เสาร์ เดือน หก ขึ้น ส่อง ค่ำ เสด็จ จะ ไป ประทับ อยู่ ใน เมือง อะเมริกะ สัก สอง เดือน ประสงค์ ความ จะ ทำ หนังสือ สัญญา ว่า ด้วย เรื่อง ขาย สุรา ใน ประเทศ สยาม คล้าย เคียง กัน กับ หนังสือ ซึ่ง ทำ ไว้ แล้ว กับ คอเวินแมนต์ อังคริษ แล คอเวินแมนต์ ประเทศ ยุโรป ต่าง ๆ นั้น คอ เวินแมนต์ ยุไนเตดซะเตศ แจ้ง ความ แล้ว จะ จับ ทำ หนังสือ สัญญา ด้วย เรื่อง ราย นั้น แล้ว การ จึง คง จะ สดวก ๚ะ

๏ ราชทูต กับ พวก ของ ราชทูต อัน เดิน สาร กำปั่น ไฟ อะลาซะกะ เมื่อ ถึง เมือง นุบอก ป้อม ที่ ปาก ช่อง ท่า เมือง ยิง ปืน สลุก คำนับ รับ ตาม ธรรมเนียม ท่าน เมเยอร์ นุบอก คือ แม่ กอง ศาล เมือง นั้น คำนับ รับ ด้วย ยินดี แล้ว เจ้า พนักงาน ของ ซะเตด คะปาดแมนต รับ ธุระ ของ ราชทูต นั้น ต่อ ไป เพราะ เปน แขก เมือง ๆ ต้อง เปน ธุระ รับ รอง แล ดู รักษา ต่อ ไป ณวัน อังคาร เดือน หก ขึ้น สิบ สอง ค่ำ เปรซะแดนต์ อาเธอ ได้ รับ พวก ราชทูต สยาม ที่ กรุง วาชิงตอน พวก กอง แครซ ได้ โวต ยอม ให้ เบิก เงิน ๑๐๐๐๐ เหรียน สำหรับ เลี้ยง แล ใช้ ใน การ ราชทูต นั้น

๏ เจ้า องค์ นี้ กำลัง เรียน หนังสือ แล วิชา ต่าง ๆ อยู่ ที่ เมือง ออกซฟอด เสด็จ ทรง ลำลึก ถึง บ้าน เมือง พวก พ้อง พี่ น้อง จึ่ง มี ความ ดี ใจ แต่ง ประนินทิน ปี่ วอก ฉอศก วัน เดือน ไท แล ฝรั่ง อยู่ เคียง กัน ประนินทิน แผ่น นี้ ตี พิมพ์ งาม น่า ชม น่า ดู น่า ใช้ มี คุณ เปน อัน มาก เสด็จ ลง ลาย พระหัตถ ให้ สี่ล ให้ พร ควร แก่ ปี ใหม่ ส่ง ให้ แก่ พวก พี่ น้อง คน ชอบ รัก ใคร่ นั้น คน ละ ฉบับ เปน ที่ ระลึก ถึง กัน ท่าน ทั้งปวง ที่ รับ ของ ฝาก มา นั้น ต่าง คน ต่าง พร้อม กัน อ้อน วอน ขอ ให้ พระ บรม เจ้า พระ บรม โลกย นาก อุปถำภ ป้อง กัน รักษา ให้ เสด็จ ชำนาญ วิชา ศิลปสาตร กลับ เข้า มา เปน พาหนะ กำลัง แก่ พระราช เชษฐา แก่ อนา ประชา ราษฎร แล แผ่นดิน บ้าน เมือง จะ ได้ เจริญ ความ ศุข ด้วย กัน ทั้ง สิ้น ฯะ

๏ มี ความ ภา กัน ว่า พวก ฝรั่งเสศ หมาย จะ ตั้ง ให้ เมือง ไซ่งอน เปน กรุง คือ เมือง ใหญ่ เมือง ราช การ ของ ประเทศ ที่ เรียก ว่า อินโดไจนะ ฯะ

๏ ซึ่ง จะ ทำ ดัง นี้ ยัง คง มี ที่ ขัด ข้อง เมือง เขมร ประเทศ สยาม เมือง พม่า ของ พม่า เมือง พม่า ของ อังครีษ แหลม มะลายู ของ อังครีษ ของ สยาม ยัง ไม่ ตก สิทธิ์ ขาด ของ ฝรั่งเสศ เรื่อง ราย นี้ เหน จะ ไม่ สำ เร็จ ไป ได้ ง่าย ๆ ฯะ

๏ มี คำ เลื่อง ภา ว่า จะ ตั้ง มิศเตอ ฮาแมนต์ ให้ เปน มินิศเตอ ร์ เปล ใน โปเตนไตแอรี่ ที่ กรุง เทพ ให้ ว่า การ แทน กอนต เกอคาระเดก ฯะ

๏ เปน คน ซึ่ง พวก อะเมริกัน บับติซ มิเช่อน แอรี่ยู เนียน ได้ จัด ให้ ไป สอน พระบรม เยซู ศาสนา แก่ คน จำ พวก หนึ่ง ที่ พวก พม่า เรียก ว่า ชาน เหนือ พวก ชาน เหนือ นี้ ขึ้น อยู่ แก่ พม่า มิศเตอ กุชิง เดิน บก ขึ้น ไป ถึง พวก นี้ ครั้น พัก อยู่ ที่ เมือง เชียง ใหม่ หลาย คืน จึ่ง ลง มา ยัง กรุง เทพ พวก ลาว ที่ ขึ้น ประเทศ สยาม พวก พม่า เรียก ว่า ชาน อยู่ไทยา ฤๅ ชาน ใต้ พวก ชาน เหนือ นั้น ถือ พุทธ สาสนา ไหว้ รูป พวก ลาว ไหว้ วิญาณ บ้าง พวก ลาว จึ่ง จะ ถือ พระบรม เยซู สาสนา ง่าย กว่า พวก ชาน เหนือ นั้น พวก ชาน ทั้ง สอง พวก นี้ มี ธรรม เนียม ใกล้ เคียง กัน แอบ มา ข้าง ไทย เปน อัน มาก พวก ชาน แล พวก ไทย ที่ จะ เปน พวก เทือก เดียว กัน ๚ะ

๏ เสด็จ มา จอด ภัก ที่ เมือง สมุท ปราการ ณวัน ศุกร เดือน เจด ขึ้น หก ค่ำ เวลา เช้า สี่ โมง แล เสด็จ ออก จาก ปาก น้ำ จะ กลับ มา ยัง กรุง เทพ ฯ ณวัน อาทิตย เดือน เจด ขึ้น แปด ค่ำ เวลา ค่ำ สาม ทุ่ม ๚ะ

๏ เสด็จ ประทับ ที่ ป้อม เสือ ซ่อน เล็บ ที่ ปาก น้ำ ณวัน ศุกร เดือน เจด แรม สิบสอง ค่ำ เวลา เช้า สาม โมง สี่สิบ มินิต ๚ะ

๏ เสด็จ ออก จาก ปาก น้ำ จะ กลับ มา ยัง กรุง เทพ ณวัน อาทิตย เดือน เจด แรม สิบ สี่ ค่ำ เวลา บ่าย หก โมง สิบ มินิต ๚ะ

๏ จะหมื่น เสมอ ใจ ราช เลื่อน ที่ เปน พระยาไชย สุรินทร ขึ้น แล้ว ๚ะ

๏ ออก จาก ปาก น้ำ จะ มา ยัง กรุง เทพ ณวัน บระ หัศบดี เดือน เจ็ด ขึ้น ห้า ค่ำ เวลา เช้า สี่สิบ มินิต ๚ะ

๏ วัน ศุกร เดือน เจด แรม ห้า ค่ำ มิศเตอ พะระเบล แล มิศเตอ บีซี่ ได้ ลง ไป ถึง ปาก น้ำ จะ ไป ดู ท่า ทาง จะ วาง สาย โทรเลข ใน ทะเล ที่ กำปั่น เคย จอด มา ต่อ กับ สาย ที่ เรือน ไฟ ความ ว่า จะ จอด กำปั่น หัด พล รบ กำปั่น ที่ น้ำ เชียว เมื่อ ที่ กำปั่น หัด ลำ นั้น เขา เหน กำปั่น ใบ กำปั่น ไฟ เข้า มา เมื่อ ไร จะ ได้ บอก มา ถึง กรุง อาไศรย สาย น้ำ เชี่ยว นั้น ด้วย เมื่อ จัด การ นี้ เสร็จ แล้ว จะ เปน คุณ เปน อัน มาก แก่ ลูก ค้า วานิช ทั้งปวง ด้วย

๏ มิศเตอ เออเนศ ซาเตา มี คำ ประกาศ ห้าม ไม่ ให้ คน บริติซ เปน พม่า มอญ กะเหรี่ยง จีน แขก ฤๅ คน ภาษา อื่น อัน ขึ้น ร่ม ธง อังกฤษ ชาย ลูก เมีย ฤๅ ผู้ คน อื่น การ เช่น นี้ เปน การ คน อังกฤษ เกลียด นัก แล กดหมาย อังกฤษ กำหนด โทษ ลึก ซึ้ง สำหรับ คน อัน ขวาง กดหมาย เช่น นี้ ซึ่ง ท่าน ผู้ สำเร็จ ราชการ อัง คริศ ใน กรุง เทพ ประกาศ มา ดังนี้ มี คุณ เปน อัน มาก คน อัน ไม่ รู้ กดหมาย จะ ได้ ระวัง ตัว รู้ ตัว อย่า ทำ ความ ชั่ว เช่น นี้ ประการ หนึ่ง คน อาธรรม อัน ไม่ รู้ จัก ความ อาย ไม่ รู้ ดี ไม่ รู้ ชั่ว จะ ได้ มี ความ กลัว ไภย อันตราย ไม่ บังอาจ ทำการ ชั่ว เช่น นี้ ต่อ ไป ประการ หนึ่ง ๚ะ

๏ มี พระ บรมราช โองการ ให้ ประกาศ แก่ ราษฎร ทั้งปวง ว่า ได้ ทรง ทราบ ฝ่า ละออง ธุลี พระบาท ตาม คำ เล่า ฦๅ กัน ว่า มี ผู้ ได้ หนังสือ ต่อ ๆ กัน มา เปน เนื้อ ความ ว่า พระยา ยมราช ได้ มา แต่ เมือง ปราจิณ ให้ บอก ว่า จะ เกิด ความ ไข้ พยุ ใหญ่ ใน เดือน แปด ขึ้น สาม ค่ำ สุนักข จะ หอน ไก่ จะ ขัน พระยา ยมราช จะ มา เอา คน ทั้งหลาย สอน คาถา ให้ ภาวนา ห้าม ของ สด คาว ห้าม ไม่ ให้ จุด ไต้ ตาม เพลิง แล บัง คับ ให้ คัด หนังสือ ต่อ ๆ กัน ไป ว่า เปน คุ้ม กัน ได้ ฉะเภาะ ตัว ถ้า คัด สิบ ใบ คุ้ม กัน ได้ ทั้ง เรือน ราษฎร ภา กัน ตก ใจ นิยม เชื่อ ถือ ลอก คัด หนังสือ ต่อ ๆ กัน ไป เปน อัน มาก นั้น ทรง พระราช ดำริห์ เหน ว่า อุบาย อย่าง นี้ เคย มี มา ไม่ รู้ ว่า กี่ สิบ ครั้ง กี่ สิบ หน จน ซ้ำ จน จืด ชิน หู เต็ม ที่ แล้ว ราษฎร ก็ ยัง ภา กัน เชื่อ ถือ ได้ ทุก ครั้ง ทุก คราว เพราะ ความ ที่ มัก เชื่อ ง่าย กลัว ตาย เกิน ไป จน ไม่ รู้ จัก เลือก เท็จ เลือก จริง เมื่อ จะ คิด ถอย หลัง ขึ้น ไป ว่า แต่ ก่อน ๆ คำ ทำนาย เหล่า นี้ มี มา กี่ ครั้ง กี่ คราว ถูก บ้าง ฤๅ ไม่ ก็ จะ เหน ได้ ว่า ที่ กำหนด วัน คืน มา ว่า จะ เปน เมื่อ นั่น เมื่อ นี่ ไม่ ได้ ถูก เลย สัก ครั้ง เปน แต่ คน มัก จะ ฟัง แต่ เวลา ที่ มา พูด แล้ว ไม่ ได้ จด จำ สังเกต ไว้ พ้น กำหนด วัน ที่ ว่า แล้ว ก็ แล้ว กัน ไป ไม่ จับ ปด จับ เท็จ ให้ ตลอด คอย แต่ จะ ตก ใจ ต่อ ไป อีก เมื่อ มี ฦๅ มา ใหม่ ให้ ได้ ความ ร้อน ใจ ความ รำคาน แล บาง ที่ เชื่อ ถือ เกิน ไป ก็ เปน ช่อง แห่ง โจร ผู้ ร้าย ทำ อันตราย เท่า นั้น ให้ ชั่ง ใจ คิด ดู บ้าง ว่า การ ที่ ล่วง แล้ว มา เปน อย่างไร เหมือน ซึ่ง ทำนาย ว่า เดือน แปด ขึ้น สาม ค่ำ พระยา ยมราช จะ มา เอา คน ทั้งหลาย กระดูก จะ เกลื่อน แผ่นดิน ดัง นี้ รู้ แล้ว ให้ จำ ไว้ ถึง วัน กำหนด ให้ ไป เที่ยว ดู กระดูก จะ เกลื่อน ฤๅ ไม่ เกลื่อน ทรง รับ ประกัน ได้ เปน แน่ ว่า ไม่ เกลื่อน การ ซึ่ง ห้าม จุด ไต้ จุด เพลิง นี้ เปน อุบาย เก่า แก่ ของ พวก ผู้ ร้าย ที่ จะ ขึ้น ขะโมย เขา ให้ ได้ สดวก ซึ่ง ให้ คัด หนังสือ ลอก ต่อ ๆ ไป ถึง คน ละ สิบ ฉบับ นั้น เปน อุบาย ของ เจ้า ของ ผู้ เขียน หนังสือ คิด จะ ให้ หนังสือ แพร่ หลาย ไป ให้ มาก เหมือน ลง พิมพ์ จะ ได้ ข่อ ลวง คน ได้ มาก คาถา ซึ่ง สอน ให้ ภาวนา ว่า พุทธะสังมิ นั้น เปน คาถา ที่ คน เรา คิด เปน แน่ ไม่ ใช่ ของ พระยา ยมราช เลย เพราะ เข้า ใจ ได้ ว่า ออก จาก พุทธัง สรณัง คัจฉามิ ธัมมัง สรณัง คัจฉามิ สังฆัง สรณัง คัจฉามิ คัด เอา แต่ อักษร ต้น ปลาย กลาง ละ ทิ้ง เสีย ไม่ เปน การ แปลก หู อัน ใด ซึ่ง จะ เปน ของ ผี สาง เทวดา ว่า ถ้า ผี สาง เทวดา ว่า คง จะ พูด ภาษา มคธ ดี กว่า จะ ไม่ เซอะ เหมือน ดัง นี้ ถ้า ผู้ ใด อยาก จะ ภาวนา ก็ ดี ดอก แต่ ให้ ภาวนา สรณคมน์ ต่าง ๆ ที่ เปน ภาษา เข้า ใจ ได้ คือ พุทธัง สรณัง คัจฉา มิ ธัมมัง สรณัง คัจฉามิ สังฆัง สรณัง คัจฉามิ จะ จำ ง่าย ดี กว่า พุทธสังมิ เสีย อีก เพราะ ขึ้น ปาก เจน ใจ มา แต่ เล็ก ๆ ด้วย กัน ทั้ง นั้น จะ ได้ ผล นิสงษ คุ้ม กัน มาก กว่า ที่ จะ ภาวนา อุตตริ เพราะ ความ หลง เชื่อ ถือ คำ ทำนาย ที่ ว่า มา นี้ ไม่ จริง เปน แน่ แท้ อย่า ให้ เชื่อ ถือ เลย เปน อัน ขาด ๚ะ

๏ อนึ่ง โรค ปรจุบัน ซึ่ง เปน ๆ อยู่ นั้น มัก จะ เปน ชุม อยู่ ใน เดือน ที่ ร้อน จัด ๆ คือ เดือน สี่ เดือน ห้า เดือน หก เดือน เจด ทุก ครั้ง ทุก คราว มา มิ ใช่ ฤา ให้ ลอง นึก ดู เถิด ถ้า ฝน ตก ชุก หนัก ลง มา การ เจบ ไข้ นั้น ก็ สงบ ไป ใน เดือน เจด ข้าง แรม นี้ ฝน ก็ ตก เนื่อง ๆ อาการ ไข้ อย่าง นั้น ก็ จะ ค่อย เหือด หาย ไป เหตุ ใด จึง ว่า เดือน แปด จะ กลับ เปน มาก เล่า การ เรื่อง นี้ เปน แต่ อุบาย ของ คน โกง ฤา คน สนุกนิ์ ใน การ ไม่ ชอบ ธรรม คิด ล่อ ลวง คน ให้ ตื่น ตก ใจ ลุ่ม หลง ไป แล้ว จะ ได้ ทำ การ ทุจริต ต่าง ๆ ตาม ปราถนา อย่า กลัว ผี เลย กลัว ผู้ ร้าย ดี กว่า ให้ รักษา บ้าน ช่อง ของ ตัว ให้ เปน ปรกติ อยู่ ด้วย กัน จึ่ง จะ ไม่ มี อันตราย ด้วย ผู้ ร้าย ก็ ถ้า หาก ว่า จะ ระงับ ความ กลัว ตาย ไม่ ได้ ก็ ให้ พึ่ง ปัด กวาด ชำระ สระ สาง บ้าน เรือน ให้ หมด จด สอาด รักษา ตัว ให้ ดี หมด จด อย่า กิน อาหาร ที่ บูด ที่ เสีย ก็ ถ้า จะ มี ท้อง ไม่ สบาย เปน ประการ ใด ขึ้น มา แต่ เล็ก น้อย อย่า ให้ นิ่ง ไว้ ว่า คง จะ หาย ไป เอง ให้ รีบ ร้อน ขวน ขวาย หา ยา กิน เสีย โรง หมอ หลวง ก็ ยัง มี ยา มี แพ ที่ จะ รักษา ไข้ อยู่ เสมอ พระ องค์ เจ้า ประดิษฐวรการ เขา ก็ แจก ยา ให้ คน กิน ชม กัน ว่า ดี อึง ไป ถ้า เจบ ไข้ ขึ้น มา ขวน ขวาย เสีย แต่ แรก อย่า ทิ้ง ไว้ ให้ ช้า จน อาการ เปน ไป มาก แล้ว จึง กิน ยา ก็ หาย โดย มาก ที่ จะ เปน อันตราย น้อย ซึ่ง ทรง พระกรุณา โปรด เกล้า ฯ ให้ ประกาศ มา ดัง นี้ เพราะ ทรง สงสาร ราษฎร ผู้ ซึ่ง มัก เชื่อ ง่าย จะ เชื่อ การ ผิด ๆ ไป ให้ มี ความ สดุ้ง ตก ใจ ถ้า ผู้ ใด ทราบ หมาย ประกาศ นี้ ให้ เล่า บอก กัน ต่อ ๆ ไป ห้าม อย่า ให้ เชื่อ ถือ คำ เล่า ฦๅ ไม่ จริง นั้น เปน อัน ขาด ๚ะ

๏ ประกาศ มา ณวัน อังคาร เดือน เจด แรม เก้า ค่ำ ปี วอก ฉศก ๑๒๕๖ เปน วัน ที่ ๕๖๙๗ ใน รัชกาล ปัตยุบัน นี้ ๚ะ

๏ น้ำ แขง ที่ ทำ ที่ ห้าง ของ กำปะนี นี้ บัด นี้ จัด พร้อม จะ ขาย จะ ไป ซื้อ น้ำ แขง นั้น ที่ ห้าง ที่ ทำ นั้น แห่ง หนึ่ง ก็ ได้ ห้าง ทำ น้ำ แขง นั้น อยู่ ข้าง หลัง โรง สี ไฟ ของ นาย ห้าง มากวาลด์ แอน โก จะ ไป ซื้อ ที่ ฟาก แอน ไบเดก ห้าง บน ที่ เสา ชิงช้า ตรง ข้าม บ้าน พระยา ราช รอง เมือง แห่ง หนึ่ง ก็ ได้ ไป ซื้อ ที่ วัด เกาะ แห่ง หนึ่ง ก็ ได้ จะ ไป ที่ ห้าง จิ่น ซิวโฮ ที่ ทำ ขนม ปัง ที่ ถนน กรุง เจริญ ตรง ตีน ตะภาน เหล็ก แง้ม บน ข้าง ตวัน ออก แห่ง หนึ่ง ที่ บางรัก เคียง ตลาด ใหม่ นั้น แห่ง หนึ่ง ก็ ได้ ๚ะ

๏ จะ ซื้อ ตั๋ว สำหรับ จะ ไป เบิก น้ำ แขง ที่ ออฟ พิซ ผู้ มี ชื่อ ข้าง ท้าย หนังสือ นี้ แห่ง หนึ่ง ก็ ได้ แล จะ ไป ซื้อ ที่ ซึ่ง ทำ น้ำ แขง นั้น แห่ง หนึ่ง ก็ ได้ ๚ะ

๏ ทั้ง น้ำ แขง แล ตั๋ว สำหรับ เบิก น้ำ แขง นั้น ต้อง ใช้ เงิน สด จึ่ง ซื้อ ได้ ๚ะ

๏ นาย ห้าง เอ มากวาลด์ แอน โก ผู้ เปน เยนิรัล เอเยนต์ ขอ แจ้ง ความ มา ณวัน ประหัศบดี เดือน เจ็ด ขึ้น สิบสอง ค่ำ จุลศักราช ๑๒๔๖ ปี วอก ฉอศก (ด ๑)

๏ เปน เหตุ ให้ เกิด ความ ไข้ ใน ท้อง ใน ไข่ดัน แล ใน เส้น เอน ซึ่ง จะ ว่า มา ข้าง ล่าง นี้ ภอ เปน ใจ ความ คำ สอน ว่า ด้วย ตับ ได้ แต่ง อ่าน ใน ตึก สอน ตำรา ยา คัก เลือก แต่ แพทย หมอ ทุก แพทย ซะ

๏ ก็ เปน ที่ รู้ กัน ว่า ตับ เปน เครื่อง สำคัญ ทำ โล หิต แล ทำ ให้ โลหิต นั้น หมด จด ใน การ รอบ กาย เพราะ ตับ นั้น เปน ของ ใหญ่ แล เปน ของ เหมือน ฟอง น้ำ ตับ นั้น เปน พนักงาน สำคัญ นัก ใน ส่วน ร่าง กาย ที่ จะ จัด อาหาร ให้ เปน เนื้อ แล อุปถัมภ์ เลี้ยง ร่าง กาย ให้ จำเริญ อาหาร ที่ รับ เข้า ใน ปาก แล้ว แล กะเภาะ กระทำ ให้ เปน น้ำ หวาน แล ของ ใช้ เปน ของ เลี้ยง ชีวิตร ได้ น้ำ นั้น จึ่ง เข้า เส้น ใหญ่ ที่ หัว ใจ เข้า อาไศรย การ ของ ตับ น้ำ เสบียง นั้น กลับ เปน น้ำ ตาล ไป อย่าง หนึ่ง แล้ว ออก จาก ตับ อาไศรย เส้น ใหญ่ ที่ ตับ เส้น หนึ่ง แล แล่น ออก ไป ทั่ว ตลอด ร่าง กาย ของ ที่ บัด นี้ เกิด ขึ้น ใหม่ มี คุณ เปน ประโยชน์ ไป สอง อย่าง ทำนุ บำรุง ไฟ ธาตุ อย่าง หนึ่ง แล ให้ ของ ใน ร่าง กาย ทุก ชนิด งอก เปน ช่อง เปน ชั้น ๚ะ

๏ หมอ เมอซิซอน ว่า ของ ที่ เข้า เปน ดี นั้น แล ของ ซึ่ง ออก จาก ดี นั้น เปน ของ ละเอียด ลึก นัก ดี นั้น มา จาก ตับ เสมอ มัก ริบ มาก เข้า ก่อน รับ ประทาน อาหาร แล ภอ อิ่ม เลิก กิน แล้ว ก็ ค่อย ยุบ ลง ถ้า ตับ นั้น ไม่ ไว ไม่ ปรกติ ฤๅ ถ้า ดี นั้น มี ที่ ขัด เข้า แล้ว ตัว ก็ จะ ซูบ ผอม ลง แล ความ ไข้ คง บังเกิด ขึ้น ที่ นี้ จะ หมาย อาการ แปด อย่าง ที่ บัด นี้ มัก มี ที่ ท่าน ทั้งหลาย ทั่ว กัน รู้ ด้วย ๆะ

๑ คน ไข้ นั้น บ่น ว่า นัก แล ตึง ที่ ต้น ท้อง ๒ ท้อง แล ไส้ ขึ้น ด้วย ลม ๓ ร้อน ใน อก ใน ใจ ๔ บ่น ว่า เหนื่อย เมื่อย เนื้อ ตัว ขา แขน แล เหา นอน นัก ภอ รับ ประทาน อาหาร แล้ว ๕ รศ ที่ ปาก ไม่ ดี ใน เวลา เช้า ลิ้น ติด ของ หนา ๖ ท้อง มัก ผูก แต่ ลง เปน คราว ๆ ๗ ปวด ศีศะ แล ที่ หน้า ผาก ๘ ไม่ สบาย ใจ ใจ ชา ไป ตัว อ่อน ไป ไม่ อยาก จะ ทำ การ มัก ผัด จน พรุ่ง นี้ ทั้ง นั้น

๏ อาการ ซึ่ง ว่า มา แล้ว ทั้ง สิ้น นี้ เปน อัน ปรากฎ ให้ เหน ว่า ตับ นั้น ไม่ ปรกติ ถ้า ทำ การ สำหรับ ตับ ไม่ ปรกติ ฤๅ จะ จัด การ ของ คน ไข้ นั้น ผิด ไป ก็ จะ เกิด เหตุ ใหญ่ ควร ที่ คน ไข้ นั้น จะ รีบ หา ของ ซึ่ง จะ ให้ ตับ นั้น ไว ขึ้น ยา สำหรับ การ นี้ มัก เปน ยา เม็ด การ ที่ เคย มี ทุก วัน ให้ เหน ว่า เมื่อ ยา เม็ด นั้น ประสม ทำ ถูก ต้อง แล้ว เปน อย่าง สดวก ที่ จะ ช่วย ตับ ให้ ทำ การ สำหรับ ตับ ให้ ได้ แล ยา เม็ด นั้น เปน อัน ไว้ ใจ ได้ ท่าน ทั้งหลาย ที่ มา ฟัง คำ นี้ ก็ รู้ ว่า ข้าพเจ้า ได้ เปลือง เวลา ชีวิตร ของ ข้า พเจ้า หลาย ปี มา แล้ว คิด อ่าน ประสม ทำ ยา เม็ด ให้ เปน การ ช่วย การ ของ ตับ แล ดี ให้ สดวก ให้ แน่ ข้าพเจ้า ไม่ มี ความ เชื่อ ใน ยา ถ่าย ให้ ลง มาก นัก จึง ได้ คิด อ่าน ทำ ยา เม็ด อย่าง หนึ่ง ครั้น จะ กิน แต่ เม็ด เดียว นั้น ก็ จะ ให้ ลง แน่ แล ภอ เหมาะ กับ การ ด้วย ข้าพเจ้า จึง ได้ ตั้ง ชื่อ เรียก ยา เมด นี้ ว่า ๚ร

๏ ยา เม็ด ตับ เฮดอก ใหม่ ขนาน นี้ เปน ยา สัก สิทธิ์ แก้ โรค ตับ โรค ขัด เบา เม็ด เดียว จะ ให้ สิ้น สงไสย ของ คน อัน ไม่ เชื่อ เลย ๚ะ

๏ ยา เมด ตับ เฮดอก ใหม่ จะ แก้ โรค ของ ผู้ หญิง เปน แน่ โรค คือ เมื่อย เหนื่อย ตัว อ่อน กำลัง ไม่ ใคร่ ไว ไม่ อยาก รับ ประทาน อาหาร แล ปวด ศีศะ ฯะ

๏ ยา ขนาน นี้ ให้ เกิด การ เหมือน กัน ทั่ว กัน แทบ จะ รับ ได้ ว่า คง แก้ คน ไข้ ทุก คน ฯะ

๏ ทุก ๆ ขวด มี ยา ขวด ละ ยี่สิบ เม็ด เม็ด เดียว ภอ แก้ คราว หนึ่ง ราคา ขวด ละ ยี่สิบ ห้า เซนต์ พวก ขาย ยา มี ยา นี้ ขาย ทุก ห้าง ฯะ

๏ ยา เม็ด นี้ ทุก เม็ด หุ้ม ด้วย น้ำ ตาล ถ้า ห้าง ขาย ยา ที่ ตัว เคย ซื้อ ไม่ มี ยา เม็ด นี้ ขาย ข้าพเจ้า จะ ส่ง ยา นี้ ออก ทาง ไปรสนีย ให้ แก่ ท่าน ทุก นาย เมื่อ ได้ รับ ราคา ขวด ละ ยี่สิบ ห้า เซนต์ ห้า ขวด เหรียน หนึ่ง รีบ ซื้อ ไว้ เถิด อย่า เนิ่น อย่า ช้า เลย ฯะ

๏ คำ เตือน เพื่อ จะ ได้ ยา เมด เฮดอก แน่ จง จำ ไว้ ว่า ทุก โหล ห่อ นั้น มี ชื่อ นาย ห้าง เขียน อยู่ กับ ห่อ ละ โหล นั้น ดัง นี้ W. H. TONE & Co. ถ้า ไม่ มี ชื่อ นาย ห้าง เขียน ดัง นี้ อย่า ซื้อ ไว้ เลย ฯะ

๏ ณ กรุง เทพ นาย ห้าง ยุลิง แอน โก เปน เอเยนต รับ ขาย ยา เมด เฮดอก แต่ ห้าง เดียว ห้าง เฮดอก แอน โก ที่ เมือง นุยอก ประเทศ อะเมริกะ แจ้ง ความ มา ณวัน พุฒ เดือน สาม ขึ้น สาม ค่ำ จุลศักราช ๑๒๕๕ ปี มะแม เบญจศก (จ ห) ฯะ

๏ ข้าพเจ้า นาย หนู เปน ผู้ รับ จ้าง แช่ สิ่ง ของ เครื่อง รูปพรรณ ต่าง ๆ คือ แช่ ถ้วย แก้ว ไม้ แช่ สังกะสี ดีบุก เหล็ก แช่ ทอง เหลือง ทอง แดง ทอง ขาว ทอง ลง หิน ฤๅ สิ่ง ของ เครื่อง รูปพรรณ ต่าง ๆ ที่ แช่ มา แต่ ยุโรป ฤๅ ประเทศ อื่น ๆ ที่ ลอก เสีย ไม่ งาม เหมือน อย่าง เดิม นั้น ข้าพเจ้า จะ รับ ทำ ให้ เปน นาค เปน ทอง เปน เงิน เหมือน อย่าง เดิม แล จะ ให้ เกลี้ยง เกลา เปน เงา งาม เสมอ อย่าง เยอรแมน ที่ มา แต่ ยุโรป ฤๅ ประเทศ อื่น ๆ ให้ สม กับ ความ ปราถนา ของ ท่าน โดย งาม ดี แล เร็ว แล จะ คิด ราคา ให้ ถูก ต่ำ กว่า ที่ มา แต่ ยุโรป ฤๅ ประเทศ อื่น ๆ ไม่ ให้ เหลือ เกิน ภอ สมควร กับ ผู้ ที่ จ้าง แช่ นั้น ถ้า ท่าน ผู้ หนึ่ง ผู้ ใด จะ มา จ้าง แช่ ขอ เชิญ ท่าน มา ที่ บ้าน ข้าพเจ้า ไซ้ ตั้ง ที่ แช่ อยู่ ที่ ตึก ริม ตึก ไปรสนีย ข้าง บน ขึ้น มา ถ้า ว่า ราคา ตก ลง กัน แล้ว ข้าพเจ้า จะ รับ ทำ ให้ ได้ โดย เร็ว แจ้ง ความ มา ตั้ง แต่ ณวัน พุฒ เดือน สิบเอ็ด แรม ค่ำ ๑ ปี มะแม เบญจศก จุลศักราช ๑๒๕๕ ( ค ป ) ฯะ

๏ น้ำ แขง ที่ ทำ ที่ ห้าง ของ กำปะนี นี้ บัด นี้ จัด พร้อม จะ ขาย จะ ไป ซื้อ น้ำ แขง นั้น ที่ ห้าง ที่ ท่า นั้น แห่ง หนึ่ง ก็ ได้ ห้าง ทำ น้ำ แขง นั้น อยู่ ข้าง หลัง โรง สี ไฟ ของ นาย ห้าง มากวาลด์ แอน โก จะ ไป ซื้อ ที่ ถนน บ้าน หม้อ ที่ เสา ชิงช้า แห่ง หนึ่ง ก็ ได้ แล ไป ซื้อ ที่ วัด เกาะ แห่ง หนึ่ง ก็ ได้ ๚ะ

๏ จะ ซื้อ ตั๋ว สำหรับ จะ ไป เบิก น้ำ แขง ที่ ออฟ พีซ ผู้ มี ชื่อ ข้าง ท้าย หนังสือ นี้ แห่ง หนึ่ง ก็ ได้ แล จะ ไป ซื้อ ที่ ซึ่ง ทำ น้ำ แขง นั้น แห่ง หนึ่ง ก็ ได้ ๚ะ

๏ ทั้ง น้ำ แขง แล ตั๋ว สำหรับ เบิก น้ำ แขง นั้น ต้อง ใช้ เงิน สด จึ่ง ซื้อ ได้ ๚ะ

๏ นาย ห้าง แอ มากวาลด์ แอน โก ผู้ เปน เยนิรัล เอเยนต์ ขอ แจ้ง ความ มา ณวัน ประหัศบดี เดือน เจ็ด ขึ้น สิบสอง ค่ำ จุลศักราช ๑๒๔๖ ปี วอก ฉอศก (ด๑)

คราว แรก ๑๐ บันทัด ฤา น้อย กว่า ๑๐ บันทัด ๗ บาท ๒ สลึง คราว แรก ทุก บันทัด เกิน ๑๐ บันทัด คิด เอา บันทัด ละ ๓ สลึง ถ้า จะ ลง กว่า หน หนึ่ง จะ เรียก เอา ครึ่ง ราคา ที่ ว่า มา นี้

สิบ บันทัด ฤา น้อย กว่า สิบ บันทัด เดือน ละ ๗ บาท ๒ สลึง ทุก บันทัด อัน เกิน สิบ บันทัด จะ เรียก เอา บันทัด ละ ๓ สลึง

แถว เท่า แถว น่า ใน แถว หนึ่ง จะ เรียก เอา ปี ละ ๖๖ บาท ซีก แถว จะ เรียก เอา ปี ละ ๔๐ บาท เสี้ยว แถว จะ เรียก เอา ปี ละ ๒๗ บาท

๏ เปน ภาษา อังคริน บอก วัน เดือน ฝรั่ง จีน ไทย บอก ให้ ลเอียด ว่า ดวง อาทิตย์ อยู่ เหนือ ฤา ใต้ กลาง โลกย์ ทุก วัน เท่าไร ตลอด ปี ให้ รู้ ว่า สูน ไสย กลาง ดวง อา ทิตย์ ดู โต เล็ก เท่าไร ทุก วัน ให้ รู้ ว่า เวลา เที่ยง แล เวลา ตาม เงา แดด คลาด กัน วัน ละ เท่าไร ให้ รู้ ว่า เว ลา น้ำ ขึ้น น้ำ ลง ที่ กรุง เทพ ทุก วัน แจ้ง ให้ รู้ ถึง การ อื่น เปน อัน มาก อัน ควร คน ทั้งปวง จะ รู้ ถ้า ไม่ รู้ เขา จะ นินทา ว่า คน โง่ ประนินทิน นี้ ราคา ถูก เล่ม ละ สี่ บาท เท่า นั้น เชิญ มา ซื้อ ที่ โรง พิมพ์ บางคอแหลม มี ถึง เจ็ด ปี ถ้า ต้อง การ ได้ ตั้ง แต่ คริศ ศักราช ๑๘๗๗ ถึง ๑๘๘๔ ครบ เจก ปี (จ. ห)

๏ เจ้า ของ หนังสือ สยาม ไสมย มี ความ ปราถนา จะ ให้ ออก สอง อย่าง อย่าง หนึ่ง จะ ให้ ออก ทุก วัน เว้น แต่ วัน อาทิตย อีก อย่าง หนึ่ง ให้ ออก เจด วัน ครั้ง หนึ่ง เสมอ มิ ให้ ขาด เมื่อ คน ทั้ง ปวง ตั้ง ใจ ซื้อ เปน อัน มาก คง สำ เร็จ การ คง ได้ อ่าน หนังสือ จดหมาย เหตุ ราคา ถูก ๆ ด้วย แต่ บัด นี้ จะ ออก จดหมาย เหตุ สยาม ไสมย นี้ เดือน ละ สอง คราว ไป ก่อน ๚ะ

๏ สยาม ไสมย ที่ จะ ออก พลาง เดือน ละ ๒ หน นั้น จะ ขาย ปลีก ฉบับ ละ สลึง

๏ ถ้า รับ เอา ตลอด ปี แล้ว ใช้เงิน ล่วง น่า ราคา ปี ละ สาม บาท คือ ยี่ สิบ หก ฉบับ ถ้า มา รับ ไป จาก โรง พิมพ์ ถ้า จะ ให้ ส่ง ถึง บ้าน อาไศรย ไปรสนีย ต้อง เสีย ปี ละ สาม บาท สลึง เฟื้อง สอง อัฐ ๚ะ

๏ ค่า บอก ถึง คน เกิด คน ตาย ฤา ถึง ห้าง ขาย ของ ถึง การ เลล้ง แล ของ ซึ่ง จะ ขาย นั้น ฤา บอก ความ ของ คน ซึ่ง จะ หา การ ฤา แจ้ง ความ ต้องการ ของ ตัว จะ คิด ค่า ลง ตาม ว่า แล้ว นั้น ๚ะ

๏ ถ้า คน จะ เข้า กัน ซื้อ ถึง หก ฉบับ จะ คิด เอา แต่ ค่า ห้า ฉบับ คือ จะ ยก ให้ หนึ่ง ใน หก ๚ะ

๏ จดหมาย เหตุ นี้ เจ้า ของ จะ ส่ง แต่ เพียง เปน แห่ง ๆ ผู้ ซื้อ ต้อง ไป รับ ใน ตำบล ต่าง ๆ ซึ่ง จะ หมาย ไว้ นั้น

๏ ที่ บ้าน แม่ เปรม ที่ วัด เกาะ แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ ที่ แพ นาย เทพ ตรง ข้าม ปาก คลอง บางหลวง ที่ ขาย เครื่อง แก้ว แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ ที่ โรง พิมพ์ บาง คอแหลม แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ จะ ส่ง ทาง ไปรสนีย ถึง บ้าน ถ้า บ้าน อยู่ ใน เขตร ทาง ไปรสนีย นั้น แต่ ผู้ ซื้อ หนังสือ นี้ ต้อง เสีย เงิน ค่า หนังสือ ค่า ไปรสนีย เสร็จ ก่อน จึ่ง จะ ส่ง ทาง นั้น ได้ แต่ ต้อง บอก ชื่อ ตำ บล บ้าน ถนน แล คลอง นับเบอ ที่ อยู่ นั้น ให้ แน่ ด้วย ฯะ

๏ เพราะ คน ที่ ซื้อ อ่าน นั้น มาก เจ้า ของ รับ ส่ง ทุก แห่ง ไม่ ได้ จะ ส่ง เปน แห่ง ๆ ไป พลาง ให้ ผู้ ซื้อ นั้น ไป รับ ทุก คราว ออก ณะ ตำบล อัน อยู ใกล้ เคียง บ้าน ผู้ ซื้อ นั้น เถิด หนังสือ นี้ จะ ออก วัน พุฒ แรก ทั้ง ข้าง ขึ้น ข้าง แรม ทุก เดือน เมื่อ จัด ส่ง ถึง ตำบล อื่น แล้ว จะ บอก ให้ รู้ ด้วย ฯะ

๏ หนังสือ ต่าง ๆ อัน มี ขาย ที่ โรง พิมพ์ บางคอแหลม ฯะ

๏ มี หนังสือ เปน เรื่อง พระเยซู สาสนา แล หนังสือ ต่าง ๆ สำหรับ สอน เด็ก ให้ อ่าน หนังสือ ไท แล หนังสือ อังกฤษ ออก มี หนังสือ สำหรับ สอน วิชา คิด เดข สอน ให้ รู้ ถึง ตำรา ดาว แล มี หนังสือ สำหรับ สอน ใจ ให้ รู้ ขนบ ธรรมเนียม จะ ได้ เปน คน เรียบ ร้อย แล จะ ได้ เปน คน แต่ง หนังสือ เปน เรื่อง ราว เปน บท กลอน หนังสือ อ่าน เล่น ก็ มี มาก หลาย อย่าง หนังสือ ต่าง ๆ นั้น คือ ฯะ

๏ ก ข ก กา ปถม ก กา ไท กา กับ สุนักข์ แล นก ยาง กากี คำ ฉันท์ แล คำ กลอน กฤษนา สอน น้อง ขันธ วิภังค์ นี ตำรา ยา เกล็ด พระ คริษวงษ ตาม มัดธาย แล ตาม โยฮัน เปน เรื่อง ใน พระ คัมภีร์ พระ เยซู สาสนา จันทะ โครพ จินดามณี ฯ ข พระ ยา ฉัททัน ซุย ถัง ตำรา ดาว ตำรา คิด เดข อย่าง ใหม่ ทิพ สังวาล นิราศ เกาะ จาน นิราศ เมือง แกลง นิราศ โคราช นิราศ ถลาง นิราศ ชม ตลาด นิราศ วัด เจ้า ฟ้า นิราศ เดือน นิราศ พระ แท่น ดง รัง นิราศ ทวาราวดี นิราศ นรินทร์ นิราศ พระ บาท นิราศ พระ ปถม นิราศ เมือง เพ็ชร นิราศ อิเหนากับนิราศภูเขา ทอง นกกระ จาบ เบญมาศทอง ปถม มาลา อัง กฤษ ปุจฉาแล วิสัชนาใน ศาสนา แท้ จริง เพ็ชรมกุฏ พระอไภยมณี พระ สมุท ราชาธิราช มงคลทิปนีแปล เปน สุภาสิต สอน หญิง มายา สัตรี ลักษณวงษ สวัสดิ รักษา บัญญัติ พระ ร่วง ภาลี สอน น้อง ลักษณ ภรรยา เจ็ด สถาน กฤษนา สอน น้อง ลักษณ บุตร สาม สถาน วงษสวรรค์ เสภา คือ ขุนช้าง ขุนแผน สิงหไกรภพ สังข ทอง คือ เจ้าเงาะ สิบ สอง เหลี่ยม สุภาสิต ต่าง ๆ คือ โลกนิตย ฃงจู มงคลทิปนี่แปล สุภาสิต สอน หญิง แม่ม่าย สอน ลูก สุภาสิต สอน เด็ก สุภาสิต พระร่วง สุภาสิต โคลง สมุก จะ หัด อังกฤษ อุณรุท อิเหนา รามเกียรติ พงษาวดาร ขุนหลวงหาวัด ถมอากาษ ทำนาย ฝัน ตราชู ทอง คำเตือน สติ พงษาวดาร บุราณ พระ สี่ เสาร อุไทย ๚ะ

๏ หนังสือ ภาษา สยาม ต่าง ๆ มี ขาย ที่ โรง พิมพ์ บาง คอ แหลม นี้ เมื่อ ขาย ปลีก มี ราคา ตี พิมพ์ ใน หนังสือ ทุกๆ เล่ม ธรรมเนียม นั้น คือ ว่า ถ้า สมุด ไท เล่ม ๑ เปน อักษร พิมพ์ เล็ก คิด เอา ราคา เล่ม ละ สลึง ถ้า รวม สี่ เล่ม ใบ ปก อ่อน เล่ม ละ บาท ถ้า เปน อักษร พิมพ์ ใหญ่ คิด เอา ราคา เล่ม ละ สลึง เฟื้อง ถ้า รวม สี่ เล่ม ใบ ปก อ่อน เล่ม ละ หก สลึง ถ้า ใบ ปก แขง คิด ราคา ใบ ปก อีก เล่ม ละ บาท ถ้า ท่าน ทั้ง หลาย จะ ซื้อ หนังสือ ที่ ละ มาก ๆ จบ ทุก เรื่อง ที่ มี ใน โรง พิมพ ฤา ถ้า ลูกค้า วานิช จะ ซื้อ ที่ ละ มาก ๆ สำ หรับ จะ ตั้ง โรง ขาย หนังสือ จะ ลด ราคา ร้อย ยี่สิบ บาท จะ คิด เอา แต่ ร้อย บาท ถ้า ไม่ ถึง เพียง นี้ จะ จัด ว่า ซื้อ ปลีก กัน ก็ คง ขาย ตาม ราคา ปลีก อัน บอก ไว้ ใน หนังสือ ทุกๆ เล่ม นั้น แล ถ้า จะ มา ซื้อ หนังสือ ที่ โรง พิมพ์ นี้ ต้อง ใช้ เงิน สด ขาย เชื่อ ไม่ ได้ ตั้ง แต่ นี้ ไป เปน อัน ขาด