๏ ข่าว ใน กรุง เทพ ฯะ

๏ เจ้า พระยา มหินทรศักดิ์ ธำรงค ผู้ บัญชา การ ใน กรม พระสัสดี แจ้ง ความ มา ยัง มิสเตอร์ สมิท เจ้า ของ โรง พิมพ์ จดหมาย เหตุ สยาม ไสมย แล สยาม วิก ลี่ แอดเวอร์ไตเซอร์ ให้ ทราบ ด้วย ข้าพเจ้า ได้ อ่าน ใน หนังสือ สยาม ไสมย ฉบับ ลง วัน พุฒ เดือน เจต แรม สาม ค่ำ ปี วอก ฉอศก มี ความ ว่า ผู้ มี ชื่อ ๕๐ คน มี ความ ทุกข์ ร้อน ด้วย หลวง โยธา บริบาล ตระลาการ ผู้ ชำระ เลข พระสุรินธามาตย หลวง เทพราช สัญญา เบียด เบียน ลง เอา เงิน ได้ ความ เดือด ร้อน เปน ที่ สุด แล กระทำ การ ต่าง ๆ แจ้ง อยู่ ใน คำ ที่ ลง มา ใน สยาม ไสมย แผ่น ๒๒ วัน พุฒ เดือน เจต แรม สาม ค่ำ กับ ข้าง ท้าย มี ความ ว่า พวก ข้า ราชการ อัน เกี่ยว ข้อง กับ การ สัก เลข คง เข้า ใจ ความ ซึ่ง ว่า มา นี้ จะ ผิด ถูก เปน ประการ ได — เอไดตอร์ ฯะ

๏ ข้าพเจ้า ขอ แจ้ง ให้ ท่าน ทราบ ใน การ เรื่อง นี้ ด้วย พระ สุรินธามาตย ถึง แก่ กรรม พวก เลข เปน เลข นาย ตาย อย่าง ธรรมเนียม ต้อง ชำระ เลข ไพร่ สม เปน ไพร่ หลวง ข้าพเจ้า ได้ สั่ง ให้ หลวง โยธา บริบาล เจ้า พนักงาน เปน ตระลาการ ชำระ สัก แปลง เปน ไพร่ หลวง ไป ตาม อย่าง ธรรมเนียม บ้าง แล้ว ภาย หลัง หลวง เทพราช สัญญา ซึ่ง เปน น้อง พระ สุรินธามาตย กราบ บังคม ทูล พระ กรุณา ขอ เลข พระ สุรินธามาตย พี่ ชาย ทรง พระ กรุณา โปรด เกล้า ฯ พระ ราชทาน ให้ ตาม ขอ ภาย หลัง หลวง เทพราช สัญญา ถึง แก่ กรรม ลง เลข ที่ ทูล ขอ ไว้ ก็ ต้อง ชำระ ตก เปน ไพร่ หลวง อีก ชั้น หนึ่ง ข้าพเจ้า เหน ว่า หลวง โยธา บริบาล ชำระ เลข พระ สุรินธามาตย ยัง ค้าง อยู่ หลวง เทพ ราช สัญญา มา ถึง แก่ กรรม ใน ระหว่าง ชำระ เลข ยัง ไม่ แล้ว ข้าพเจ้า จึ่ง ให้ หลวง โยธา บริบาล ชำระ เลข หลวง เทพราช สัญญา ต่อ ไป เพราะ ด้วย หลวง โยธา บริบาล เข้า ใจ เคย ชำระ รู้ การ ใน เรื่อง เลข ราย นี้ ทั้งสอง ราย หลวง โยธา บริบาล ได้ ชำระ ไป โดย ทาง ราชการ ใน ระหว่าง ชำระ ก่อน นี้ มิ ได้ มี ผู้ หนึ่ง ผู้ ใด มา ร้อง ต่อ ข้าพเจ้า ซึ่ง เปน ผู้ บัญชา การ โดย ได้ ความ ทุกข ร้อน ประการ ใด ไม่ ข้าพเจ้า มิ ได้ รู้ ดัง กล่าว มา ใน หนังสือ สยาม ไส่มย นี้ เลย ข้าพเจ้า ผู้ บัญชา การ กรม พระ สัศดี ใน เวลา เช้า ตั้ง แต่ สอง โมง สาม โมง ก็ ได้ คอย รับ เรื่อง ราว ของ ผู้ ที่ มี คะดี ได้ ความ ทุกข ร้อน ตั้ง แต่ เวลา ส่อง โมง เช้า ไป จน บ่าย สาม โมง แล้ว ก็ ได้ ตั้ง เจ้า พนักงาน ขุน จบ พล รักษ ให้ เปน ผู้ คอย รับ เรื่อง ราว ใน กรม พระสัศดี ประจำ ออฟฟิซ อยู่ เสมอ ถ้า ความ เรื่อง นี้ ผู้ ใด ได้ ทุกข ร้อน จริง ดุจ กล่าว มา ใน สยาม ไส่มย ขอ ให้ ทำ เรื่อง ราว มา ยื่น ร้อง ต่อ ข้าพเจ้า ซึ่ง เปน ผู้ บัญชา การ จะ ได้ พิจารณา ตัด สิ้น ความ ให้ ตาม พระราช กำหนด กดหมาย อย่าง ธรรมเนี่ยม ซะ

๏ อนึ่ง ข้าพเจ้า ขอ ตอบ แก่ ท่าน เอไดตอร์ เจ้า ของ สยาม ไส่มย ว่า ไม่ สม ควร เลย ที่ ท่าน จะ รับ เอา ความ ใน ราชการ แผ่นดิน ที่ ไม่ ได้ ความ จริง เปน หลัก ถาน ตก ลง แล้ว เปน การ ตก ลง แน่ นอน มา ลง ใน หนังสือ พิมพ์ สยาม ไส่มย เปน คำ ประกาศ เหมือน คำ ประจาน ใน ราชการ แผ่นดิน ดั่ง นี้ ข้าพเจ้า เหน ว่า หา สม ควร ไม่ ๚ะ

๏ แจ้ง ความ มา ณวัน จันทร์ เดือน เจ็ด แรม แปด ค่ำ ปี วอก ฉอ ศก — เจ้า พระยา มหินทรศักดิ์ ธำรงค์ ๚ะ

๏ ข้าพเจ้า ผู้ ได เคย ไป ประเทศ ยุโรป คือ เมือง ฝรั่ง เสศ ถึง ๔ ปี แล เมือง ญวน เมือง จีน ปี เสศ แล เมือง ฮินดูสะถาน เมือง ยะวา ก็ หลาย ครั้ง ได้ เหน การ เล่น ที่ ต่าง ประเทศ ก็ ย่อม มี ทุก บ้าน ทุก เมือง เมือง หนึ่ง มี การ เล่น ประโลม โลกย หลาย สิบ ตำบล ข้าพเจ้า ได้ ไป ค้า ขาย กับ นาย ห้าง ชาว ยุโรป ที่ เมือง ฝรั่งเสศ ๔ ปี ได้ เหน ลคร ฝรั่ง เล่น ต่าง ๆ กัน หลาย สิบ โรง ครั้ง หนึ่ง ได้ ไป ราชการ ที่ เมือง ญวน แล เมือง จีน ได้ เหน งิ้ว จีน งิ้ว ญวน เล่น หลาย สิบ โรง เกบ เอา เงิน แต่ คน ดู คราว หนึ่ง ข้าพเจ้า ได้ ไป ค่า ขาย ที่ ประเทศ อินเดีย ก็ ได้ เหน ลคร แขก ลคร พราหมณ เล่น หลาย โรง เกบ เอา เงิน แต่ คน ดู เหมือน กัน อนึ่ง ข้าพเจ้า เปน ชาว สยาม เกิด ใน กรุง สยาม อายุศม ถึง ๕๐ ปี เสศ ไม่ ได้ เหน ลคร สยาม เล่น เกบ เอา เงิน แต่ ผู้ มา ดู แล ไม่ ได้ เคย ได้ ยิน แต่ การ โบราณ ว่า มี ลคร เกบ เอา เงิน แต่ ผู้ มา ดู ไม่ เคย ได้ ยิน แล ไม่ ได้ ภบ ใน จดหมาย เหตุ ต่าง ๆ เลย คราว นี้ ที่ บ้าน เจ้า พระยา มหินทร ศักดิ์ธำรงค์ มี ลคร ให้ คน ดู เกบ เอา เงิน กับ ผู้ ดู ได้ ยิน ข่าว ว่า เงิน ที่ ท่าน เกบ แต่ ผู้ ดู นั้น ท่าน ไม่ ได้ เอา เปน อณา ประโยชน ท่าน เอา เงิน ที่ เกบ ได้ มาก น้อย เท่า ได ท่าน แจก ลคร แล ปี่พาท เฉลี่ย ทั่ว กัน ทุก คราว เล่น ได้ ยิน ว่า ค่า น้ำ มัน แล สอหุ้ย ลคร ท่าน ขาด ทุน ทุก คราว เล่น ข้าพเจ้า คิด เหน ว่า ซึ่ง ท่าน เจ้า ของ ลคร ยอม ขาด ทุน ค่า สอหุ้ย ดั่ง นี้ ก็ เพราะ ความ ประสงค์ ของ ท่าน จะ สำแดง เกียรติยศ กรุง สยาม ว่า มี การ เล่น อย่าง ดี ให้ คน ดู เปน ที่ บันเทิง ใจ ใน คราว ว่าง ธุระ ของ ผู้ มา ดู จะ ให้ คล้าย ต่าง ประเทศ บ้าง เพราะ กรุง สยาม ก็ ไม่ เปน ประเทศ เล็ก น้อย ควร จะ มี การ เล่น ให้ ชาว ต่าง ประเทศ ดู บ้าง จะ ได้ คล้าย คลึง กับ ต่าง ประเทศ อื่น ด้วย เพราะ เหตุ เช่น นี้ ท่าน จึ่ง จัด ให้ มี การ เล่น เปน ที่ ดู สะบาย ของ เลดี แล เยนเตลแมน ซึ่ง อยาก จะ ดู ไม่ ให้ เปน ที่ นั่ง เบียด เสียด กับ คน เลว ๆ ที่ ใส่ เสื้อ เหมน สาบ แล ไม่ ได้ ใส่ เสื้อ มี เหื้อ เปื่อย เปลอะ นั้น ครั้น ผู้ ดี มี ชื่อ เสียง จะ ไป ดู ลคร บ่อน แล ลคร งาน ปลีก ซึ่ง ไม่ ต้อง เสีย เงิน ก็ มี ความ รังเกียจ กลัว จะ ต้อง เบียด เสียด กับ คน สกะปลก ถ้า หญิง ผู้ ดี ก็ มี ความ รังเกียจ ที่ บุรุษ จะ มา เบียด เสียด เพราะ เหตุ ดั่ง นี้ ท่าน เยนเตลแมน แล เลดี จึ่ง ยอม ให้ เงิน ค่า ดูลครซึ่ง ลคร ปรินซ เทียเตอ มี เกบ เงิน แต่ ผู้ ดู เกิด ขึ้น คราว นี้ ก็ เปน การ ดี สง่า งาม แก่ บ้าน เมือง แล สำเร็จ ประโยชน กับ ผู้ ที่ อยาก จะ ย่อน ใจ ใน เวลา กลาง คืน ว่าง การ งาน ด้วย ข้าพเจ้า ได้ ดู ลคร ปรินซ เทียเตอ ซึ่ง แต่ง ตัว ควร ที่ จะ สรรเสิญ เพราะ พวก ยืน เครื่อง ที่ เปน เสนา ฤๅ ข้า ราชการ แล นาย ทัพ นาย กอง ของ เรื่อง ลคร นั้น ท่าน แต่ง ตัว นุ่ง ผ้า โจง กระเบน ใส่ เสื้อ ใส่ กรอบ หน้า แล โพก ผ้า ต่าง ๆ นั้น เหน สม ควร ถูก ต้อง ที่ เปน ยืน เครื่อง ถ้า ลคร โรง อื่น ทุก โรง พวก ยืน เครื่อง แต่ง ตัว สวม สะนับ เพลา นุ่ง ผ้า หาง โหง จีบ โจง ขาด เจีย ระบาด ใส่ เสื้อ มี ตาบ ทับ ทรวง แล ติด อินทนู ที่ บ่า แต่ง ตัว อย่าง นี้ ไม่ สม ควร กับ ยืน เครื่อง เสนา ควร แต่ จะ เปน ท้าว พระยา ฤๅ กระษัตร ที่ เรียก ว่า นาย โรง พระยา เอก นั้น จึ่ง จะ สม ควร ถ้า ลคร ปรินซ เทียเตอ ท่าน แต่ง นาง ที่ เปน สาว ใช้ แล ชาว บ้าน ชนบด ท่าน แต่ง ตัว นุ่ง ผ้า จีบ บ้าง โจง บ้าง แล้ว มี ผ้า ห่ม ภอ สม ควร กับ ยศ สาว ใช้ แล ชาว ชนบด ที่ ศีศะ นาง นั้น ท่าน ก็ ใส่ แต่ กรอบ หน้า ภอ สม กับ ของ บัง กัน ผม ถ้า ลคร โรง อื่น แต่ง ตัว นาง สาว ใช้ ก็ ยอม จะ แต่ง นุ่ง ผ้า จีบ มี ผ้า ห่ม หาง ยาว ไป ข้าง หลัง มี นวม ทับ ทรวง บน ศีศะ มี เรจ เกล้า ลวน หู ซ่อน ผม แต่ง อย่าง นี้ ไม่ ควร ที่ กับ ยศ สาว ใช้ ควร กับ ยศ ของ นาง เอก คือ นาง ท้าว นาง พระยา ฤๅ นาง ที่ มี ทาษ หน้า ใหญ่ ๆ การ ซึ่ง แต่ง ตัว ลคร ก็ เปน การ สำแดง ยศ เปน ลำดับ ของ เรื่อง ลคร ซึ่ง ลคร โรง อื่น แต่ง ตัว ทั้ง นาง แล พระยา เลว ก็ เหมือน กับ นาง แล พระยา เอก ไม่ เปน หมาย ของ ยศ ใน เรื่อง คลร เหตุ ดั่ง นี้ จึ่ง ว่า ลคร โรง อื่น แต่ง ไม่ ถูก ธรรมเนียม ลคร ปรินซ เทียเตอ แต่ง ตัว ทั้ง พระยา แล นาง เอก แล เลว ถูก ต้อง ตาม ยศ เปน ลำ ดับ กัน จึ่ง จะ ควร สรรเสิญ ลคร ปรินซ เทียเตอ ว่า เปน ต้น คิด ดัด แปลง ตบ แต่ง ลคร ทั้ง นาง แล พระยา ให้ ถูก ต้อง ตาม ลำดับ ยศ ของ ใน เรื่อง คลร นั้น ครั้ง นี้ ชี้ ลคร อื่น แต่ง ผิด ลคร ปรินซ เทียเตอ แต่ง ถูก มา ให้ ท่าน ผู้ ดู ทราบ ทั่ว กัน แต่ สอง อย่าง ก่อน ครั้ง หลัง จะ ชี้ แล จะ ชม ลคร ปรินซ เทียเตอ อีก หลาย อย่าง แล จะ ติ เตียน ลคร อื่น ทำ ผิด อีก หลาย อย่าง ไม่ ให้ มี คำ ขัด ค้าน ได ๚ะ

๏ คน ราชการ อัน มี วาศนา สูง ใหญ่ ชื่อ เลื่อง ฦๅ ไม่ ควร จะ มัว เปลือง เวลา เปลือง ปัญา เปลือง เงิน ใน การ อัน ไม่ เปน ผล ประโยชน แก่ แผ่นดิน บ้าน เมือง แล บันดา คน ใน แผ่นดิน บ้าน เมือง นั้น ด้วย ๚ะ

๏ วัน พุฒ เดือน แปด ขึ้น สิบ ค่ำ กำปั่น ไฟ สยาม ชื่อ พระมน ออก จาก ปาก น้ำ จะ ไป อางหิน เวลา เช้า ห้า โมง เจ้า คุณ ก็ อยู่ ใน ลำ นั้น ด้วย ๚ะ

๏ ณวัน เสาร์ เดือน แปด ขึ้น สิบ สาม ค่ำ เจ้า คุณ กลับ มา จาก อางหิน ถึง ปาก น้ำ แล้ว เลย เข้า ไป ยัง กรุง เทพ ๚ะ

๏ ท่าน เดิน สาร กำปั่น ไฟ สุริยวงษ ไป ยัง เมือง สิงฆ โปร จะ เปลี่ยน อากาศ ท่าน ถึง เมือง สิงฆโปร แล้ว แล ยัง จะ ไป เที่ยว ที่ เมือง โยโฮร์ แล เมื่อ กำปั่น ไฟ สุริย วงษ จะ กลับ เข้า มา ยัง กรุง เทพ เที่ยว นี้ ท่าน จะ เดิน สาร กลับ เข้า มา ด้วย ๚ะ

๏ เสด็จ ถึง นคร เชียง ใหม่ แล้ว พวก ลาว จัด การ รับ เสด็จ โดย แขง แรง สม เปน พระเจ้า น้อง ยาเธอ

๏ ถึง นคร เชียง ใหม่ แล้ว จับ ทำ ราชการ ฝ่าย อังคริษ ที่ เมือง นั้น แล้ว ๚ะ

๏ มิศเตอ โฮลด แอช แฮเลด ไป เที่ยว ดู ท่า ทาง ซึ่ง จะ คิด ทำ ทาง รถ ไฟ แต่ กรุง เทพ ตลอด ถึง ประเทศ จีน มิศเตอ เย ยิ ซกอด อีก คน หนึ่ง พวก เดียว กัน กับ มิศเตอ แฮเลด ไป เที่ยว มา แต่ ประเทศ ตอน กวิน เที่ยว ดู ท่า ทาง เสร็จ แล้ว บัด นี้ มา พัก อยู่ ใน กรุง เทพ จะ คิด อ่าน การ ต่อ ไป พวก นี้ เหน ว่า ท่า ทาง รถ ไฟ แต่ กรุง เทพ ขึ้น ไป ถึง ประเทศ จีน จะ มี คุณ แก่ ประเทศ สยาม เปน อัน มาก ของ บน อัน ไม่ มี ราคา ขาย ไม่ ได้ เมื่อ มี ทาง รถ ไฟ แล้ว ของ ข้าง เหนือ จะ มา ถึง ค้า ขาย ได้ คล่อง จะ มี ราคา เปน ผล แก่ คน อยู่ ข้าง ดอน เข้า ไป

เงิน ไปรเวส สาม เดือน ๓ ชิลิง ๘ เปนซ กับ เซี่ยว หนึ่ง ค่า ซอวริน ทอง คำ ถึง ๕ เหรียญ ๔๕ เซนต

ข่าวโทรเลข นอก

๏ กรุง ลันดัน วัน อาทิตย เดือน เจด แรม เจด ค่ำ คน จำเพาะ การ ส่ง ข่าว ถึง หนังสือ จดหมาย เหตุ คือ ไตมซ อัน ไป อยู่ ที่ เมือง โกรอศโก แจ้ง ความ ว่า แขก มาดิ คุม คน ถึง ๓๕๐๐๐ ยก ทัพ จะ ไป เมือง ดอนโคละ ท่าน เจ้า เมือง ดอนโคละ ตั้ง ใจ จะ ถอน ถอย ไป จาก เมือง นั้น ท่าน ผู้ นั้น ก็ แจ้ง ความ ว่า เมือง เบอ เบอ เสีย แก่ แขก ฆ่าศึก แน่ แล้ว ฯะ

๏ หนังสือ สำเนา บอก ทำนอง โอไรเอนตัล แบนก์ ใหม่ แจ้ง ชื่อ คน แซง แรง อัน จะ จัด การ จะ แสดง ออก ใน เดือน แปด ข้าง ขึ้น ฯะ

๏ กรุง ลันดัน วัน จันทร เดือน เจด แรม แปด ค่ำ บันดา พวก อังครึษ อัน เปน นาย ใน พล รบ อัน มิ ได้ รับ ตรา หลวง ตั้ง อัน รับ การ อยู่ ใน กอง ทัพ เยนิรัล วุด ที่ เมือง ซุอุกิม ต่าง คน ต่าง เลิก ไม่ เปน นาย กอง ต่อ ไป เพราะ พวก ทหาร อิยิบต ครั้น คร้าม กลัว ฆ่า ศึก อัน พึ่ง มา ตี เวลา กลาง คืน ฯะ

๏ กรุง ลันดัน วัน อังคาร เดือน เจด แรม เก้า ค่ำ คน หลวง ยอน เจ้า ประเทศ อะบิซิเนี่ย รับ เปน ธุระ จะ ช่วย ค่าย ที่ เมือง กะซะละ พวก เอนไยนีร อาติลิรี่ หลวง อัน อยู่ ที่ เมือง ไกโร รับ คำ สั่ง แล้ว ให้ ตั้ง ทาง รถ ไฟ จน ถึง เมือง เบอเบอ ฯะ

๏ กรุง ลันดัน วัน พุฒ เดือน เจด แรม สิบ ค่ำ มี คำ เลื้อง ฦๅ กัน ว่า คอเวินแมนต อังครึษ แล คอเวิน แมนต์ ฝรั่งเสศ ได้ ตก ลง กัน จัด การ คลอง นั้น มิ ให้ เปน ที่ ขัด เคือง กัน ฯะ

๏ กรุง บีกิง วัน พุฒ เดือน เจด แรม สิบ ค่ำ สมเด็จ พระบรม นาง เอมเปรซ เจ้า เมือง จีน ยิง ยอม เหน ชอบ โปรด ให้ มี ทาง เหล็ก รถ ไฟ ออก จาก กรุง บีกิง ไป [ถึง?] ชาย ทะเล ส่วน แรก แห่ง ทาง นั้น ตั้ง แต่ กรุง บีกิง จน ถึง เมือง เตียนตซิน ท่าน โปรด อนุญาต แล้ว ไม่ ช้า จะ สำแดง ความ เรื่อง นี้ ออก ให้ เลอียด ฯะ

๏ ไกโร วัน ประหัศบดี เดือน เจด ขึ้น สิบสอง ค่ำ มี ข่าว เลื้อง ฦๅ กัน ว่า เยนิรัล คอดัน ขึ้น กำปั่น ไฟ ที่ เมือง คา ตูม เอา ตัว รอด ขึ้น ไป ตาม แม่ น้ำ ไนล แล มี ข่าว ว่า ออสแมน ดิกมะ มี พล รบ เจด พัน คน เตรียม การ จะ ตี เมือง ซุอะกิม ฯะ

๏ กรุง วอชิงตัน วัน ศุกร เดือน เจด ขึ้น สิบสาม ค่ำ พวก ชุมนุม ที่ เมือง จิคอโค ได้ ออก ชื่อ มิศเตอ เบลน เปน คน ที่ พวก เขา จะ ตั้ง เลือก ให้ เปน เปรซิเดนต์ แล จะ เลือก ตั้ง มิศเตอ โลคัน เปน ไวซ เปรซิเดนต์ ฯะ

๏ กรุง ลันดัน วัน จันทร เดือน เจด แรม ค่ำ หนึ่ง หนัง สื่อ จดหมาย เหตุ ปาลมาล แคเซต บ่าย วัน นี้ ลง พิมพ์ ว่า ด้วย เชิง ตั้ง แห่ง ข้อ สัญญา คราว จะ ชุมนุม ปฤกษา ด้วย เรื่อง ประเทศ อิยิปต พวก อังคริษ จะ ให้ พวก อิยิปต ยืม เงิน แปด แสน ชั่ง แล ยอม ให้ มี ผู้ บังคับ ช่วย ว่า การ หลาย การ ซึ่ง อังคริษ ตั้ง อยู่ นั้น จะ ไม่ ให้ เลิก จน ถึง ปลาย ปี คริศ ศักราช ๑๘๘๗ ท่าน ซุล;ตัน เจ้า ประเทศ เตอกี่ รับ เปน ธุระ จะ ตั้ง อยู่ ที่ เมือง อัน เปน ท่า ต่าง ๆ ที่ ทะเล แดง คือ เรด ซี แล ท่าน จะ รับ พล รบ เตอกี่ ถึง หมื่น หก พัน ให้ ไป ระงับ การ ที่ ประเทศ ซุดัน

๏ เมือง นุยอด วัน พุฒ เดือน เจด แรม สาม ค่ำ มิศเตอ ติลเดน ไม่ ยอม ให้ คน ทั้งปวง ออก ชื่อ เลือก ตั้ง ให้ เปน เปวซิเดนต ประเทศ ยุไนเตดซะเตศ ๚ะ

๏ กรุง เปกิน วัน ประหัศบดี เดือน เจด แรม สิบเอ็ด ค่ำ วี่ ความ ออก ชัด ว่า สมเด็จ พระบรม นาง เอมเปรศ เจ้า ประเทศ จีน มี พระบรม ราชา อนุญาต ยอม ให้ ทำ ทาง รถ ไฟ ตั้ง แต่ เมือง เตียน ตะซิน จน ถึง เมือง ตะกู ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน เสาร เดือน เจด แรม สิบสอง ค่ำ เยนิ รัล ซะติวินซัน รับ ตำแหน่ง เปน ผู้ สำเร็จ การ บังคับ ใช้ พล รบ อัน ประมวน อยู่ ใน ประเทศ อิยิปต ๚ะ

๏ ฝรั่งเสศ เอา ประเทศ เขมร เปน ของ ฝรั่งเสศ เสร็จ แล้ว จัด ให้ เจ้า เมือง เขมร นั้น มี เบี้ย เลี้ยง คือ เปนเช่อน แต่ ฝรั่งเสศ เปน เจ้า ของ ครอง บ้าน เมือง ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน จันทร เดือน แปด ชึ้น ค่ำ หนึ่ง ตก ลง กัน แล้ว จะ ขยาย ให้ คลอง ลัด ซุเอศ กว้าง ออก ๚ะ ประเทศ ซุดัน

๏ มอง เหน แขก กระบถ แล้ว อยู่ ห่าง จาก เมือง โก รอดโก ทาง ประมาณ สี่ วัน พวก แขก กระบถ บาง คน เดิน ทาง จะ ไป ถึง เมือง ดอนโคละ ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน อังคาร เดือน แปด ชึ้น สอง ค่ำ พวก อังคริษ แล พวก ฝรั่งเสศ ตก ลง พร้อม กัน ด้วย เรื่อง ราย ประเทศ อิยิปต กำหนด จะ ให้ อังคริษ ถอน ทัพ เลิก คุม ประเทศ อิยิปต คริศ ราช ๑๘๘๘ คลัง เงิน สำหรับ ใช้ หนี้ สิน แผ่นดิน บ้าน เมือง คน อังคริษ จะ คุม เปน แม่ กอง ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน พุฒ เดือน แปด ชึ้น สาม ค่ำ คอเวิน แมนต์ อังคริษ ได้ สัญญา กับ ฝรั่งเสศ จะ ยอม ให้ ปฤกษา ด้วย เรื่อง จะ ให้ ประเทศ อิยิปต แล คลอง ลัด ซุเอศ เปน ของ กลาง อาไศรย ได้ ด้วย กัน คราว อังคริษ ยัง อยู่ ยัง คุม ประเทศ อิยิปต อยู่ ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน ศุกร เดือน แปด ขึ้น ห้า ค่ำ ทัพ จีน ๔๐๐๐ คน รุก ตี ทัพ ฝรั่งเสศ เจด ร้อย คน ที่ เมือง ลงซัน จีน ต้อง ถอย หนี ราชทูต ฝรั่งเสศ รับ คำ สั่ง แล้ว ให้ ร้อง ขอ ให้ จีน ทำ สะมา มี คำ สั่ง ให้ กำปั่น รบ ฝรั่งเสศ ขึ้น ไป ข้าง เหนือ ซึ่ง จะ ให้ กอง ทัพ ฝรั่งเสศ นั้น กลับ เปน อัน เลิก งด ไว้ ก่อน ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน เสาร เดือน แปด ขึ้น หก ค่ำ มี ข่าว มา แต่ แหลม แกบ ออฟ คูดโฮป ว่า พวก โบเออ จัด ให้ ดินิซูลู พระ ราชโอรส ของ ซิติวาโย เจ้า ประเทศ ซูลูแลนด ราชาภิเศก แล้ว เจ้า โอฮัม แล อุซิปิปุ ทั้ง สอง ถวาย ตัว ขึ้น กับ เจ้า แผ่นดิน ใหม่ แล้ว ๚ะ

๏ เมือง ไกโร วัน เสาร เดือน แปด ขึ้น หก ค่ำ มี คำ กล่าว ว่า แขก มะดิ ใหม่ คน หนึ่ง เกิด ขึ้น ใน เมือง คาฟู แล้ว แขก มะดิ ใหม่ ตี ทัพ แขก นะดิ เก่า ๆ แพ้ เสีย ทัพ แขก มะดิ ใหม่ แล้ว ๚ะ

๏ มิศเตอ ทอมปชัน เจ้า เมือง ไซงอน กับ เจ้า เมือง เขมร คือ เจ้า โนโรดม ทำ สัญญา ทั้ง สอง ฝ่าย แล้ว ณวัน อังคาร เดือน เจด แรม เก้า ค่ำ ให้ ฝรั่งเสศ เปน เจ้า ของ เมือง เขมร จัด ราชการ แผ่น ดิน บ้าน เมือง เจ้า โนโรดม รับ กิน แต่ เบี้ย เลี้ยง ทุก ปี แต่ ฝรั่งเสศ ต่อ ๆ ไป เมือง เขมร เปน เมือง ของ ฝรั่งเสศ สิทธิ์ ขาด แล้ว ๚ะ

๏ ข้าพเจ้า ผู้ มี ชื่อ อยู่ เมือง เพ็ชร์ บุรี ขอ แจ้ง ความ ทุกข์ ร้อน มา ยัง ท่าน ครู สมิท ทราบ ด้วย เดิม มี เจ้า เมือง เพ็ชร์ บุรี ที่ ท่าน มา เปน พระยา ยมราช นั้น ก็ ดี ครั้น ต่อ มา ภาย หลัง เจ้า คุณ ตาล วัน ท่าน ก็ ดี ภาย หลัง เจ้า คุณ เพ็ชร์ บุรี บัว ก็ เปน ปาน กลาง เจ้า คุณ ปลัด ที่ เปน เจ้า คุณ กรมท่า ก็ ดี ท่าน ดับ ทุกข์ ราษ ฎร ชื่อ ตรวน ของ ท่าน จำ ใคร แล้ว มั่น คง ดี นักหนา ไม่ หลุด ถอน อ้าย ผู้ ร้าย ที่ เปน คน ขะโมย โค กระ บือ แล ท่าน ไม่ เอา สินบน อยู่ ใน ยุติธรรม บ้าน เมือง แต่ ชั้น พร้า ลัก เล่ม หนึ่ง จอบ ลัก เล่ม หนึ่ง ก็ ไม่ หาย ผู้ คน รัก ท่าน เปน อัน มาก ทำ การ สิ่งไร เปน ยุติธรรม มารดา ของ ท่าน ก็ มี ก็ มิ ได้ ยุ แยง อะไร เลย จน กลับ มา คน ก็ เปน ค่า ท่าน มาก นัก โดย ทาง ยุติธรรม ของ ท่าน มา เดี๋ยว นี้ พวก ราษฎร ได้ ความ เดือด ร้อน ที่ หลัง มี ข้า หลวง ออก ไป จับ คน ร้าย เข้า มา กรุง เทพ ค่อย เงียบ ไป ด้วย เรื่อง ปล้น ข้าพเจ้า นอน หลับ ได้ บน เรือน ปล่อย โค ไป กิน หญ้า ได้ เดี๋ยว นี้ ปล้น เรือน มี ที่ ช่อง สะแก แห่ง หนึ่ง พระ ปลัด จับ ตัว มา ชำระ ไม่ ได้ ความ ก็ นิ่ง เสีย ภอ พี่ สาว ข่าน ตาย ก็ เข้า มา เสีย กรุง เทพ ฯ ที่ หลัง เกิด ปล้น โค ชุก ชุม ขึ้น ต้อง ตาม ถ่าย ถอน เหมือน เดิม ถ้า โค หาย ตาม อ้าย ผู้ ร้าย ทัน ได้ โค กลาง จับ ไป ส่ง กรมการ พวก กรมการ ก็ ให้ อ้าย ผู้ ร้าย สู้ ความ กับ โจท แล้ว ยุด เอา โค กลาง ไว้ ใช้ ที่ หลัง โจท ไป เตือน ขุนศาล ๆ กรม การ ก็ บอก ว่า ผัด ไป ก่อน โค ข้าพเจ้า ก็ ต้อง สี่ เข้า อยู่ เสมอ สุด แต่ ชำระ เรื่อง โค แล้ว ก็ เปน ได้ โค มา สี่ เข้า ถ้า เปน คน ร้าย จริง โจท ไป ร้อง ว่า ปล่อย ไป ทำไม ขุนศาล กรมการ บอก ว่า ความ มี คู่ ทำไม จะ ไม่ ให้ ประกัน เล่า ถ้า โจท ไป ร้อง อีก ก็ จะ ตบ ตี ว่า ไม่ รู้ จัก บท กดหมาย โค กลาง ก็ เปน ต้อง สี่ เข้า อยู่ ฉะนั้น เสมอ ไป เดี๋ยว นี้ ลัก โค ปล้น โค ชุก ชุม เตม ที่ แต่ ก่อน มี ฉะโงก สนุก ปาก ช่อง เปน ที่ ช่อง โค เปน แต่ หาย มา ลัก ไป ภอ ตาม ถ่าย ถอน ได้ เดี๋ยว นี้ ติด เข้า ไป ที่ โรง สี่ เปน โค กลาง สำหรับ จะ ใช้ เหลือ กำลัง เปน ที่ สุด ไม่ รู้ จะ ไป ร้อง แก่ ใคร ได้ ๚ะ

๏ ความ อย่าง นี้ จะ จริง เท็จ หา รู้ แน่ ไม่ บาง ที มี คน จำพวก หนึ่ง ไม่ ว่า ได้ ดี เท่า ไร ยัง คง ภา กัน บ่น ว่า ท่าน ผู้ อื่น คน ที่ รู้ ความ แน่ จริง ที่ เมือง เพ็ชร์ ขอ ให้ บอก ความ จริง จะ ดี ใจ ลง พิมพ์ ให้ ตาม จริง — เอไดตอร ๚ะ

๏ ขอ คำนับ แจ้ง ความ มา ยัง ท่าน เอไดตอ เจ้า ของ สยาม ไสมัย ทราบ ด้วย ข้าพเจ้า เปน ชาว ป่า ดง หา เข้า ใจ ใน ธรรมเนียม การ ข้าง ใน กรุง เทพ เลอียด ไม่ เปน คน โง่ ใน ชั้น เชิง ราชการ หา สู้ คุ้น เคย กับ ท่าน ผู้ ใหญ่ ที่ จะ นำ เอา ความ ทุกข์ ร้อน ของ พวก ข้าพเจ้า เข้า บังคม ทูล ชี้ แจง ให้ ทรง ทราบ ใต้ ฝ่าละออง ธุลี พระบาท ได้ ไม่ เหลือ สะติ ปัญญา สิ้น ความ คิด มอง ไม่ เหน ช่อง อย่าง อื่น ๆ จึง ได้ แขง ใจ เขียน หนังสือ เข้า ไป ดัง นี้ ถ้า ท่าน เหน ว่า การ สิ่ง หนึ่ง สิ่ง ใด ที่ ข้าพเจ้า จะ กล่าว ไป นี้ แต่ ภอ ท่าน ผู้ ที่ มี น้ำ จิตร คิด สงสาร กับ ราษฎร ว่า มนุษ ยัง เปน มนุษ จะ ได้ ช่วย กัน เข้า บังคม ทูล ชี้ แจง ให้ ทรง ทราบ ถึง ความ ทุกข์ ร้อน ของ ราษฎร หัว เมือง ฉะคร นายก นี้ ด้วย เหน ว่า หา มี หัว เมือง อื่น ๆ ที่ ตั้ง กอง ซ่อง สุม ลัก โค กระบือ ของ ราษฎร เหมือน เมือง นี้ ไม่ ขี่ ม้า ไล่ แย่ง ชิง โค กระบือ ของ ราษฎร โดย กล้า หาญ ชาญไชย ดุจ ดั่ง เจ้า เมือง กรม การ เปน พวก พ้อง ของ มัน มัน จึง มิ ได้ เกรง กลัว พระ ราช อาญา แผ่นดิน ราษฎร ได้ ความ เดือด ร้อน เหลือ ทน จน ไม่ เปน อัน ทำ มา หา กิน ต้อง กัก ขัง อยู่ ใน อำนาจ ความ เบียด เบียฬ ข่ม ขี่ ต่าง ๆ ดุจ ทาส อัน เหลือ ถ่าย มิ รู้ ที่ จะ หัน หน้า ไป หา ท่าน ผู้ ใด จน เขด ขยาด ไม่ อาจ ไป ร้อง ฟ้อง เพราะ เสียง ไม่ สู้ ดัง เหมือน พวก ซะโมย เหล่า นี้ อีก ประการ หนึ่ง ท่าน ผู้ ใหญ่ บ้าน นี้ หา ควร ที่ จะ เข้า เปน กลม เกลียว คบ ค้า กับ พวก แขก ร่ม ธง แล เพิ่ม กำลัง สัตรู ให้ ข่มเหง ราษฎร ด้วย อาญา ต่าง ๆ เหมือน ยื่น ด้า ให้ โจร หา กิน โดย ปราศ จาก ความ ละอาย เหน แก่ จะ ได้ เปน ประมาณ มิ ได้ เอา ใจ ใส่ สอด ส่อง ใน ราษฎร ให้ รอบ คอบ กลัว แล รัก แขก ยิ่ง กว่า เจ้า นาย ของ ตัว ยอม ให้ มัน ซื้อ ขาย โค กระบือ ซะโมย แล รับ ถ่าย ถอน เอา ตาม อำเภอ ใจ ให้ ผิด พระราช กำหนด กดหมาย พิกัส หนังสือ เดิน ทาง ของ พวก แขก ร่ม ธง นั้น ข้าพเจ้า คิด คะเน แน่ ใน ใจ ว่า คง มี บาง คน มี หุ้น ส่วน ถ้า หา ไม่ ดัง นั้น คง จะ มี ใบ บอก เข้า ไป ให้ เจ้า พนักงาน ข้าง ใน กรุง เทพ กราบ บังคม ทูล พระบาท สมเด็จ พระเจ้า อยู่ หัว ทรง ทราบ นี่ ภา กัน นิ่ง ปก ปิด เนื้อ ความ เสีย ยัง มี อยู่ อีก หลาย ประการ เหลือ ที่ จะ พรรณา ถ้า มี ผู้ สัจ ซื่อ เหน แก่ แผ่นดิน ออก มา ชำระ แล้ว คง ได้ ยิน ได้ ฟัง ความ พิลึก ต่าง ๆ แล ข้าพเจ้า ก็ จะ ได้ พ้น จาก ความ กลัว แล จะ ได้ ชี้ แจง ให้ จะ แจ้ง ด้วย เมื่อ เดือน สาม ที่ แล้ว มา นั้น ราษฎร ภา กัน มี ความ ชื่น ชม ยินดี เปน ที่ ยิ่ง เหมือน ปลา ตก คลัก ได้ ยิน เสียง ฟ้า ร้อง ด้วย ได้ ยิน ข่าว เลื่อง ภา มา ว่า พระเจ้า น้อง ยา เธอ จะ เสด็จ ออก มา ระงับ ดับ ทุกข์ ร้อน ของ ราษฎร พวก ซะโมย เหล่า นี้ ภา กัน ตก ใจ ยัก ย้าย ม้า แล กระบือ หนี ไป ที่ อื่น เปน อัน มาก ครั้น มา ภาย หลัง รู้ ว่า เจ้า คุณ จะ ออก มา มัน ภา กัน ดี ใจ ฝ่าย ข้าง ราษฎร ได้ ความ ทุกข์ เดี๋ยว นี้ ดู เหมือน มัน มี ผู้ ช่วย ให้ มัน กล้า แขง มาก ขึ้น กว่า เก่า หลาย เท่า ครั้น พวก ข้าพเจ้า จะ ภา กัน ทำ ฎีกา เข้า ทูล เกล้า ถวาย ก็ กลัว จะ ไม่ ไป ตลอด เพราะ มี ที่ ขัด ขวาง อยู่ หลาย อย่าง ประการ หนึ่ง หา มี พวก พ้อง ที่ สนับ สนุน เหมือน ท่าน เหล่า นี้ ที่ บริบูรณ ไป ด้วย โค กระบือ เข้า เงิน เข้า จึง มี ผู้ ช่วย ประคับ ประคอง ยก ยอง ปก ปิด เสีย ซึ่ง ชั่ว มิ ให้ ทราบ ความ ถึง พระ บาท สมเด็จ พระเจ้า อยู่ หัว ได้ อย่าง เช่น พวก ข้าพเจ้า หา เช้า ได้ แต่ ภอ เลี้ยง กัน ปี หนึ่ง ๆ ฤา จะ มี เสียง อัน ไพ เราะ มี ผู้ ช่วย สมเคราะห นำ ภา เอา ความ ทุกข์ ร้อน เข้า บังคม ทูล ข้าพเจ้า ว่า กล่าว ไป ดัง นี้ มิ ใช่ ไม่ เกรง กลัว ความ ผิด เมื่อ ไร แต่ เหน ว่า เกิด มา ใน แผ่นดิน ต้อง รู้ จัก คุณ แผ่นดิน เจ้า นาย ท่าน ผู้ มี พระคุณ กับ มี น้ำ จิตร คิด สงสาร เพื่อน มนุษ ที่ เกิด มา แผ่นดิน เดี่ยว กัน นั้น เมือง ไทย ต้อง มี ไทย เอา ความ สัจ สุจริต ขึ้น ตั้ง น่า จึ่ง มี จิตร คิด กล้า ฝ่า ความ กลัว แล ความ ผิด ฃอ ได้ มี ข้า หลวง ออก มา ช่วย ดับ ทุกข์ ร้อน ของ พวก ข้าพเจ้า ด้วย เถิด ไป เมื่อ น่า ชำระ หา ได้ จริง ดั่ง กล่าว ฤา ไม่ จริง ยิ่ง กว่า กล่าว จะ ขอ รับ อาญา ต่าง ๆ แต่ ข้าพเจ้า ๚ะ

๏ ตั้ง แต่ เดือน สิบ จดหมาย เหตุ สยาม ไสมย จะ ออก ทุก วัน พุฒ เดือน ละสี่ หน ปี ละห้า สิบ สอง ฉบับ ตั้ง แต่ นั้น ไป ท่าน ทั้งหลาย อัน จะ ออก เงิน ล่วง น่า เปน เงิน ค่า หนังสือ แล ค่า ไปรสนีย์ เปน เงิน หก บาท สาม สลึง สี่ อัฐ คง ได้ รับ หนังสือ สยาม ไสมย ทุก วิก วัน พุฒ ละวัน พุฒ ตลอด ปี คราว น่า จึ่ง จะ บอก ความ เลอียด ต่อ ไป เงิน ล่วง น่า ส่ง มา ทาง ไปร สนีย์ ก็ ได้ เปน การ คล่อง แก่ ผู้ ที่ จะ รับ หนังสือ สยาม ไสมย ๚ะ

เปน ยา แก้ โรค

๏ เปน เหตุ ให้ เกิด ความ ไข้ ใน ท้อง ใน ไข่ดัน แล ใน เส้น เอน ซึ่ง จะ ว่า มา ข้าง ล่าง นี้ ภอ เปน ใจ ความ คำ ส่อน ว่า ด้วย ตับ ได้ แต่ง อ่าน ใน ตึก ส่อน ตำรา ยา คัด เลือก แต่ แพทย หมอ ทุก แพทย ฯะ

๏ ก็ เปน ที่ รู้ กัน ว่า ตับ เปน เครื่อง สำคัญ ทำ โล หิต แล ทำ ให้ โลหิต นั้น หมด จด ใน การ รอบ กาย เพราะ ตับ นั้น เปน ของ ใหญ่ แล เปน ของ เหมือน ฟอง น้ำ ตับ นั้น เปน พนักงาน สำคัญ นัก ใน ส่วน ร่าง กาย ที่ จะ จัด อาหาร ให้ เปน เนื้อ แล อุปถัมภ์ เลี้ยง ร่าง กาย ให้ จำเริญ อาหาร ที่ รับ เข้า ใน ปาก แล้ว แล กะเพาะ กระทำ ให้ เปน น้ำ หวาน แล ของ ใช้ เปน ของ เลี้ยง ชีวิตร ได้ น้ำ นั้น จึ่ง เข้า เส้น ใหญ่ ที่ หัว ใจ เข้า อาไศรย การ ของ ตับ น้ำ เสบียง นั้น กลับ เปน น้ำ ตาล ไป อย่าง หนึ่ง แล้ว ออก จาก ตับ อาไศรย เส้น ใหญ่ ที่ ตับ เส้น หนึ่ง แล แล่น ออก ไป ทั่ว ตลอด ร่าง กาย ของ ที่ บัด นี้ เกิด ขึ้น ใหม่ มี คุณ เปน ประโยชน์ ไป สอง อย่าง ทำนุ บำรุง ไฟ ธาตุ อย่าง หนึ่ง แล ให้ ของ ใน ร่าง กาย ทุก ชนิด งอก เปน ช่อง เปน ชั้น ๚ะ

๏ หมอ เมอซิซอน ว่า ของ ที่ เข้า เปน ดี นั้น แล ของ ซึ่ง ออก จาก ดี นั้น เปน ของ เลเอียด ลึก นัก ดี นั้น มา จาก ตับ เล่มอ มัก รีบ มาก เข้า ก่อน รับ ประทาน อาหาร แล ภอ อิ่ม เลิก กิน แล้ว ก็ ค่อย ยุบ ลง ถ้า ตับ นั้น ไม่ ไว ไม่ ปรกติ ฤา ถ้า ดี นั้น มี ที่ ขัด เข้า แล้ว ตัว ก็ จะ ซูบ ผอม ลง แล ความ ไข้ คง บังเกิด ขึ้น ที่ นี้ จะ หมาย อาการ แปด อย่าง ที่ บัด นี้ มัก มี ที่ ท่าน ทั้งหลาย ทั่ว กัน รู้ ด้วย ๚ะ

๑ คน ไข้ นั้น บ่น ว่า หนัก แล ตึง ที่ ต้น ท้อง ๒ ท้อง แล ไส้ ขึ้น ด้วย ลม ๓ ร้อน ใน อก ใน ใจ ๔ บ่น ว่า เหนื่อย เมื่อย เนื้อ ตัว ขา แขน แล เหา นอน นัก ภอ รับ ประทาน อาหาร แล้ว ๕ รศ ที่ ปาก ไม่ ดี ใน เวลา เช้า ลิ้น ติด ของ หนา ๖ ท้อง มัก ผูก แต่ ลง เปน คราว ๆ ๗ ปวด ศีศะ แล ที่ หน้า ผาก ๘ ไม่ สบาย ใจ ใจ ชา ไป ตัว อ่อน ไป ไม่ อยาก จะ ทำ การ มัก ผัด จน พรุ่ง นี้ ทั้ง นั้น

๏ อาการ ซึ่ง ว่า มา แล้ว ทั้ง สิ้น นี้ เปน อัน ปรากฏ ให้ เหน ว่า ตับ นั้น ไม่ ปรกติ ถ้า ทำ การ สำหรับ ตับ ไม่ ปรกติ ฤา จะ จัด การ ของ คน ไข้ นั้น ผิด ไป ก็ จะ เกิด เหตุ ใหญ่ ควร ที่ คน ไข้ นั้น จะ รีบ หา ของ ซึ่ง จะ ให้ ตับ นั้น ไว ขึ้น ยา สำหรับ การ นี้ มัก เปน ยา เม็ด การ ที่ เคย มี ทุก วัน ให้ เหน ว่า เมื่อ ยา เม็ด นั้น ประสม ทำ ถูก ต้อง แล้ว เปน อย่าง สดวก ที่ จะ ช่วย ตับ ให้ ทำ การ สำหรับ ตับ ให้ ได้ แล ยา เม็ด นั้น เปน อัน ไว้ ใจ ได้ ท่าน ทั้งหลาย ที่ มา ฟัง คำ นี้ ก็ รู้ ว่า ข้าพเจ้า ได้ เปลือง เวลา ชีวิตร ของ ข้า พเจ้า หลาย ปี มา แล้ว คิด อ่าน ประสม ทำ ยา เม็ด ให้ เปน การ ช่วย การ ของ ตับ แล ดี ให้ สดวก ให้ แน่ ข้าพเจ้า ไม่ มี ความ เชื่อ ใน ยา ถ่าย ให้ ลง มาก นัก จึง ได้ คิด อ่าน ทำ ยา เม็ด อย่าง หนึ่ง ครั้น จะ กิน แต่ เม็ด เดียว นั้น ก็ จะ ให้ ลง แน่ แล ภอ เหมาะ กับ การ ด้วย ข้าพเจ้า จึง ได้ ตั้ง ชื่อ เรียก ยา เมด นี้ ว่า

๏ ยา เม็ด ตับ เฮดอก ใหม่ ขนาน นี้ เปน ยา สัก สิทธิ์ แก้ โรค ตับ โรค ขัด เบา เม็ด เดี่ยว จะ ให้ สิ้น สงไสย ของ คน อัน ไม่ เชื่อ เลย

๏ ยา เมด ตับ เฮดอก ใหม่ จะ แก้ โรค ของ ผู้ หญิง เปน แน่ โรค คือ เมื่อย เหนื่อย ตัว อ่อน กำลัง ไม่ ใคร่ ใว ไม่ อยาก รับ ประทาน อาหาร แล ปวด ศีศะ ฯะ

๏ ยา ขนาน นี้ ให้ เกิด การ เหมือน กัน ทั่ว กัน แทบ จะ รับ ได้ ว่า คง แก้ คน ใช้ ทุก คน ฯะ

๏ ทุก ๆ ขวด มี ยา ขวด ละ ยี่สิบ เม็ด เม็ด เดี่ยว พอ แก้ คราว หนึ่ง ราคา ขวด ละ ยี่สิบ ห้า เซนต์ พวก ขาย ยา มี ยา นี้ ขาย ทุก ห้าง ฯะ

๏ ยา เม็ด นี้ ทุก เม็ด หุ้ม ด้วย น้ำ ตาล ถ้า ห้าง ขาย ยา ที่ ตัว เคย ซื้อ ไม่ มี ยา เม็ด นี้ ขาย ข้าพเจ้า จะ ส่ง ยา นี้ ออก ทาง ไปรสนีย ให้ แก่ ท่าน ทุก นาย เมื่อ ได้ รับ ราคา ขวด ละ ยี่สิบ ห้า เซนต์ ห้า ขวด เหรียน หนึ่ง รีบ ซื้อ ไว้ เถิด อย่า เนิ่น อย่า ช้า เลย ฯะ

๏ คำ เตือน เพื่อ จะ ได้ ยา เมด เฮดอก แน่ จง จำ ไว้ ว่า ทุก โหล ห่อ นั้น มี ชื่อ นาย ห้าง เขียน อยู่ กับ ห่อ ละ โหล นั้น ดัง นี้ W. H. TONE & Co. ถ้า ไม่ มี ชื่อ นาย ห้าง เขียน ดัง นี้ อย่า ซื้อ ไว้ เลย ฯะ

๏ ณะ กรุง เทพ นาย ห้าง ยุลิง แอน โก เปน เอเยนต รับ ขาย ยา เมด เฮดอก แต่ ห้าง เดี่ยว ห้าง เฮดอก แอน โก ที่ เมือง นุยอก ประเทศ อะเมริกะ แจ้ง ความ มา ณวัน พุฒ เดือน สาม ขึ้น สาม ค่ำ จุลศักราช ๑๒๔๕ ปี มะแม เบญจศก (จ ห) ฯะ

๏ ข้าพเจ้า นาย หนู เปน ผู้ รับ จ้าง แช่ สิ่ง ของ เครื่อง รูปพรรณ ต่าง ๆ คือ แช่ ถ้วย แก้ว ไม้ แช่ สังกะสี่ ดีบุก เหล็ก แช่ ทอง เหลือง ทอง แดง ทอง ขาว ทอง ลง หิน ฤา สิ่ง ของ เครื่อง รูปพรรณ ต่าง ๆ ที่ แช่ มา แต่ ยุโรป ฤา ประเทศ อื่น ๆ ที่ ลอก เลี่ย ไม่ งาม เหมือน อย่าง เดิม นั้น ข้าพเจ้า จะ รับ ทำ ให้ เปน นาค เปน ทอง เปน เงิน เหมือน อย่าง เดิม แล จะ ให้ เกลี้ยง เกลา เปน เงา งาม เล่มอ อย่าง เยอรแมน ที่ มา แต่ ยุโรป ฤา ประเทศ อื่น ๆ ให้ สม กับ ความ ปราถนา ของ ท่าน โดย งาม ดี แล เร็ว แล จะ คิด ราคา ให้ ถูก ต่ำ กว่า ที่ มา แต่ ยุโรป ฤา ประเทศ อื่น ๆ ไม่ ให้ เหลือ เกิน ภอ สมควร กับ ผู้ ที่ จ้าง แช่ นั้น ถ้า ท่าน ผู้ หนึ่ง ผู้ ใด จะ มา จ้าง แช่ ขอ เชิญ ท่าน มา ที่ บ้าน ข้าพเจ้า ได้ ตั้ง ที่ แช่ อยู่ ที่ ตึก ริม ตึก ไปรสนีย ข้าง บน ขึ้น มา ถ้า ว่า ราคา ตก ลง กัน แล้ว ข้าพเจ้า จะ รับ ทำ ให้ ได้ โดย เร็ว แจ้ง ความ มา ตั้ง แต่ ณวัน พุฒ เดือน สิบเอ็ด แรม ค่ำ ๑ ปี มะแม เบญจศก จุลศักราช ๑๒๔๕ ( ต ป ) ฯะ

๏ ๑ ยา เม็ด แก้ ผูก คือ เอเออร์ กะทาติก บีลซ์ เปน ยา กิน งาย มี คุณ เปน อัน มาก แก้ ผูก แน่น แล ไม่ เปน อันตราย เลย รักษา ท้อง ช่วย ไฟ ธาตุ แก้ ปวด ศีศะ ควร จะ เอา ไว้ ใน บ้าน ให้ เด็ก ให้ ผู้ ใหญ่ กิน เมื่อ ไม่ สบาย นั้น ๚ะ

๏ ถ้า ผู้ ชาย พ้น เขตร เด็ก แล้ว จะ ให้ เดิน แต่ อ่อน ๆ ให้ กิน ตั้ง แต่ ๒ จน ๔ เม็ด ถ้า จะ ให้ เดิน เลอียด ตั้ง แต่ ๕ จน ๖ เม็ด ผู้ หญิง แล เดก ต้อง กิน หย่อน กว่า นี้ หน่อย หนึ่ง ถ้า ต้อง กิน บ่อย ๆ จัด กิน เมด แต่ ภอ ควร กับ การ ๚ะ

๏ ๒ ยา คือ เอเออร์ ซาร์ซะปะริลละ เปน ยา แก้ เลือด ช่วย บำรุง ชีวิตร แล ความ สบาย แล ให้ ร่าง กาย มี ชีวิตร ใหม่ ทั่ว ตลอด ๚ะ

๏ ยา ขนาน นี้ ควร จะ กิน วัน ละ สาม ครั้ง ถ้า ผู้ ชาย พ้น เขตร เดก แล้ว ให้ กิน ช้อน ๑ ฤา ๒ ช้อน น้ำ ชา ถ้า ผู้ ชาย อายุ ตั้ง แต่ ๑๕ ปี จน ๒๐ ปี แล ผู้ หญิง ผู้ กำลัง อ่อน ๆ ให้ กิน ตั้ง แต่ ๔๕ จน ถึง ๕๐ หยด ถ้า เดก อ่อน ตั้ง แต่ แปด ขวบ จน ๑๕ ขวบ ให้ กิน ตั้ง แต่ ๓๐ หยด จน ๖๐ หยด ถ้า เดก ตั้ง แต่ ๓ ขวบ จน แปด ขวบ ให้ กิน ตั้ง แต่ ๑๕ หยด จน ๓๐ หยด เมื่อ แรก กิน ๆ แต่ อย่าง น้อย ก่อน แล้ว กิน มาก ตาม กำ หนด สม กับ การ ถ้า ใส่ ยา ใน น้ำ ร้อน น้อย คุณ ยา ก็ จะ มาก ขึ้น เมื่อ จะ ใช้ ยา ขนาน นี้ ต้อง ระวัง ให้ ท้อง เดิน ด้วย ยา เม็ด เอเออร์ บีลซ์ แต่ อย่า ให้ เดิน หนัก ได้ อาบ น้ำ บ่อย ๆ รักษา ตัว ให้ สอาด รับ ประทาน อาหาร ให้ สม ควร สม กำลัง ไม่ ต้อง อด อยาก ๚ะ

๏ เปน ภาษา อังครีษ บอก วัน เดือน ฝรั่ง จีน ไทย บอก ให้ รู้ เลอียด ว่า ดวง อาทิตย์ อยู่ เหนือ ฤา ใต้ กลาง โลกย์ ทุก วัน เท่าไร ตลอด ปี ให้ รู้ ว่า สูน ไสย กลาง ดวง อา ทิตย์ ดู โต เล็ก เท่าไร ทุก วัน ให้ รู้ ว่า เวลา เที่ยง แล เวลา ตาม เงา แดด คลาด กัน วัน ละ เท่าไร ให้ รู้ ว่า เว ลา น้ำ ขึ้น น้ำ ลง ที่ กรุง เทพ ทุก วัน แจ้ง ให้ รู้ ถึง การ อื่น เปน อัน มาก อัน ควร คน ทั้งปวง จะ รู้ ถ้า ไม่ รู้ เขา จะ นินทา ว่า คน โง่ ประนินทิน นี้ ราคา ถูก เล่ม ละ สี่ บาท เท่า นั้น เชิญ มา ซื้อ ที่ โรง พิมพ์ บางคอแหลม มี ถึง เจ็ด ปี ถ้า ต้อง การ ได้ ตั้ง แต่ คริศ ศักราช ๑๘๗๗ ถึง ๑๘๘๔ ครบ เจด ปี (จ. ห)

๏ เจ้า ของ หนังสือ สยาม ไสมัย มี่ ความ ปราถนา จะ ให้ ออก สอง อย่าง อย่าง หนึ่ง จะ ให้ ออก ทุก วัน เว้น แต่ วัน อาทิตย อีก อย่าง หนึ่ง ให้ ออก เจด วัน ครั้ง หนึ่ง เสมอ มิ ให้ ขาด เมื่อ คน ทั้ง ปวง ตั้ง ใจ ซื้อ เปน อัน มาก คง สำ เร็จ การ คง ได้ อ่าน หนังสือ จดหมาย เหตุ ราคา ถูก ๆ ด้วย แต่ บัด นี้ จะ ออก จดหมาย เหตุ สยาม ไสมัย นี้ เดือน ละ สอง คราว ไป ก่อน ๚ะ

๏ สยาม ไสมัย ที่ จะ ออก พลาง เดือน ละ ๒ หน นั้น จะ ขาย ปลีก ฉบับ ละ สลึง

๏ ถ้า รับ เอา ตลอด ปี แล้ว ใช้ เงิน ล่วง น่า ราคา ปี ละ สาม บาท คือ ยี่ สิบ หก ฉบับ ถ้า มา รับ ไป จาก โรง พิมพ ถ้า จะ ให้ ส่ง ถึง บ้าน อาไศรย ไปรสนีย ต้อง เสีย ปี ละ สาม บาท สลึง เฟื้อง สอง อัฐ ๚ะ

๏ ค่า บอก ถึง คน เกิด คน ตาย ฤๅ ถึง ห้าง ขาย ของ ถึง การ เลล้ง แล ของ ซึ่ง จะ ขาย นั้น ฤๅ บอก ความ ของ คน ซึ่ง จะ หา การ ฤๅ แจ้ง ความ ต้องการ ของ ตัว จะ คิด ค่า ลง ตาม ว่า แล้ว นั้น ๚ะ

๏ ถ้า คน จะ เข้า กัน ซื้อ ถึง หก ฉบับ จะ คิด เอา แต่ ค่า ห้า ฉบับ คือ จะ ยก ให้ หนึ่ง ใน หก ๚ะ

๏ จดหมาย เหตุ นี้ เจ้า ของ จะ ส่ง แต่ เพียง เปน แห่ง ๆ ผู้ ซื้อ ต้อง ไป รับ ใน ตำบล ต่าง ๆ ซึ่ง จะ หมาย ไว้ นั้น

๏ ที่ บ้าน แม่ เปรม ที่ วัด เกาะ แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ ที่ แพ นาย เทพ ตรง ข้าม ปาก คลอง บางหลวง ที่ ขาย เครื่อง แก้ว แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ ที่ โรง พิมพ์ บาง คอแหลม แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ จะ ส่ง ทาง ไปรสนีย ถึง บ้าน ถ้า บ้าน อยู่ ใน เขตร ทาง ไปรสนีย นั้น แต่ ผู้ ซื้อ หนังสือ นี้ ต้อง เสีย เงิน ค่า หนังสือ ค่า ไปรสนีย เสรจ์ ก่อน จึ่ง จะ ส่ง ทาง นั้น ได้ แต่ ต้อง บอก ชื่อ ตำ บล บ้าน ถนน แล คลอง นับเบอ ที่ อยู่ นั้น ให้ แน่ ด้วย ๚ะ

๏ เพราะ คน ที่ ซื้อ อ่าน นั้น มาก เจ้า ของ รับ ส่ง ทุก แห่ง ไม่ ได้ จะ ส่ง เปน แห่ง ๆ ไป พลาง ให้ ผู้ ซื้อ นั้น ไป รับ ทุก คราว ออก ณะ ตำบล อัน อยู่ ใกล้ เคียง บ้าน ผู้ ซื้อ นั้น เถิด หนังสือ นี้ จะ ออก วัน พุฒ แรก ทั้ง ข้าง ขึ้น ข้าง แรม ทุก เดือน เมื่อ จัด ส่ง ถึง ตำบล อื่น แล้ว จะ บอก ให้ รู้ ด้วย ๚ะ

๏ หนังสือ ต่าง ๆ อัน มี ขาย ที่ โรง พิมพ์ บางคอแหลม ๚ะ

๏ มี หนังสือ เปน เรื่อง พระ เยซู ศาศนา แล หนังสือ ต่าง ๆ สำหรับ ส่อน เด็ก ให้ อ่าน หนังสือ ไท แล หนังสือ อังกฤษ ออก มี หนังสือ สำหรับ ส่อน วิชา คิด เลข ส่อน ให้ รู้ ถึง ตำรา ดาว แล มี หนังสือ สำหรับ ส่อน ใจ ให้ รู้ ขนบ ธรรมเนียม จะ ได้ เปน คน เรียบ ร้อย แล จะ ได้ เปน คน แต่ง หนังสือ เปน เรื่อง ราว เปน บท กลอน หนังสือ อ่าน เล่น ก็ มี มาก หลาย อย่าง หนังสือ ต่าง ๆ นั้น คือ ๚ะ

๏ ก ข ก กา ปถม ก กา ไท กา กับ สุนักข์ แล นก ยาง กากี คำ ฉันท์ แล คำ กลอน กฤษนา สอน น้อง ขันธ วิภังค์ นี่ ตำรา ยา เกล็ด พระ คริษวงษ ตาม มัดธาย แล ตาม โยฮัน เปน เรื่อง ใน พระ คัมภีร์ พระ เยซู ศาศนา จันทะ โครบ จินดามณี พระยา ฉัททัน ซุยถัง ตำรา ดาว ตำรา คิด เลข อย่าง ใหม่ ทิพสังวาล นิราศ เกาะ จาน นิราศ เมือง แกลง นิราศ โคราช นิราศ ถลาง นิราศ ชม ตลาด นิราศ วัดเจ้าฟ้า นิราศ เดือน นิราศ พระ แท่น ดง รัง นิราศ ทวาราวดี นิราศ นรินทร์ นิราศ พระ บาท นิราศ พระ ปถม นิราศ เมือง เพ็ชร นิราศ อิเหนากับนิราศภูเขา ทอง นกกระ จาบ เบญมาศทอง ปถม มาลา อัง กฤษ ปุจฉาแล วิสัชนาใน ศาสนา แท้ จริง เพ็ชรมกุฏ พระอไภยมณี พระ สมุท ราชาธิราช มงคลทิปนีแปล เปน สุภาสิต สอน หญิง มายา สัตรี ลักษณวงษ สวัสดิ รักษา บัญญัติ พระ ร่วง ภาลี สอน น้อง ลักษณ ภรรยา เจ็ด สถาน กฤษนา สอน น้อง ลักษณ บุตร สาม สถาน วงษสวรรค์ เสภา คือ ขุนช้าง ขุนแผน สิงหไกรภพ สังข ทอง คือ เจ้าเงาะ สิบ สอง เหลี่ยม สุภาสิต ต่าง ๆ คือ โลกนิตย ฃงจู มงคลทิปนี่แปล สุภาสิต สอน หญิง แม่ม่าย สอน ลูก สุภาสิต สอน เด็ก สุภาสิต พระร่วง สุภาสิต โคลง สมุก จะ หัด อังกฤษ อุณรุท อิเหนา รามเกียรติ พงษาวดาร ขุนหลวงหาวัด ถมอากาษ ทำนาย ฝัน ตราชู ทอง คำเตือน สติ พงษาวดาร บุราณ พระ สี่ เสาร อุไทย ๚ะ

๏ หนังสือ ภาษา สยาม ต่าง ๆ มี ขาย ที่ โรง พิมพ์ บาง คอ แหลม นี้ เมื่อ ขาย ปลีก มี ราคา ตี พิมพ์ ใน หนังสือ ทุกๆ เล่ม ธรรมเนียม นั้น คือ ว่า ถ้า สมุด ไท เล่ม ๑ เปน อักษร พิมพ์ เล็ก คิด เอา ราคา เล่ม ละ สลึง ถ้า รวม สี่ เล่ม ใบ ปก อ่อน เล่ม ละ บาท ถ้า เปน อักษร พิมพ์ ใหญ่ คิด เอา ราคา เล่ม ละ สลึง เฟื้อง ถ้า รวม สี่ เล่ม ใบ ปก อ่อน เล่ม ละ หก สลึง ถ้า ใบ ปก แขง คิด ราคา ใบ ปก อีก เล่ม ละ บาท ถ้า ท่าน ทั้ง หลาย จะ ซื้อ หนังสือ ที่ ละ มาก ๆ จบ ทุก เรื่อง ที่ มี ใน โรง พิมพ ฤา ถ้า ลูกค้า วานิช จะ ซื้อ ที่ ละ มาก ๆ สำ หรับ จะ ตั้ง โรง ขาย หนังสือ จะ ลด ราคา ร้อย ยี่สิบ บาท จะ คิด เอา แต่ ร้อย บาท ถ้า ไม่ ถึง เพียง นี้ จะ จัด ว่า ซื้อ ปลีก กัน ก็ คง ขาย ตาม ราคา ปลีก อัน บอก ไว้ ใน หนังสือ ทุกๆ เล่ม นั้น แล ถ้า จะ มา ซื้อ หนังสือ ที่ โรง พิมพ์ นี้ ต้อง ใช้ เงิน สด ขาย เชื่อ ไม่ ได้ ตั้ง แต่ นี้ ไป เปน อัน ขาด