๏ ข่าว ใน กรุง เทพ ฯะ

๏ ข้าพเจ้า เปน สิศย์ พระ ธรรม ยุต เปน บุตร พระ มหา นิกาย เปน ทนาย พระ พุทธเจ้า พระธรรม เจ้า พระ สงฆ์เจ้า อัน มี พระเดช พระคุณ ล้ำ เลิศ ประเสริฐ วิเลศ ใหญ่ยิ่ง กว่า เทวดา มนุษ สิ่ง ทั้งปวง ใน โลกย์ เปน ที่ นับถือ กราบ ไหว้ กระทำ สการ บูชา พระรัตน ไตรย เปน ที่ พึ่ง แก่ คน ทั้งปวง แต่ บันดา ผู้ ที่ ถือ ใน พระพุทธ สาศนา สมเด็จ พระพุทธ เจ้า แต่ ปาง ก่อน สืบ กัน มา จน ถึง ใน กาล ปะจุบัน ทุก วัน นี้ จึง การ บ้าน เมือง ได้ รุ่งเรือง วัฒนา ถาวร เจริญ ขึ้น บริบูรณ ไป ด้วย โภชนา อาหาร การ ทุก สิ่ง ยิ่ง ทุก อย่าง ด้วย เหตุ พระ บรม โพธิสมภาร พระ บารมี พระ บาท สมเด็จ พระเจ้า อยู่ หัว ของ เรา ทรง นับถือ พระพุทธ รัตนไตรย เปน ที่ ยอด ยิ่ง มี พระราช ฤาไทย ทรง โอบ อ้อม อารี ทรง พระ มหา กรุณา แก่ สมณชี พราหมณ แล อณา ประชา ราษฎร แล นา ๆ ประเทศ ที่ แตก ตื่น ภา กัน เข้า มา พึ่ง พระ บรม โพธิ สมภาร การ ที่ ได้ อยู่ เย็น เปน ศุข สบาย ทั่ว หน้า ต่าง ๆ มี สติ ปัญญา ค้า ขาย จ่าย แจก แลก เปลี่ยน กัน แล กัน ตาม ควร แก่ การ แต่ ท่าน ครู สมิท เปน คน ดี มี ความ คิด แล สติ ปัญญา รอบ คอบ ประกอบ ไป ด้วย น้ำ ใจ วา อัชฌาศรัย คิด เกบ หนังสือ ของ ไทย ทำ ขาย ไทย ได้ เงิน ทอง ตรอง แต่ ที่ ชอบ ประ กอบ ด้วย ความ ดี มี ชื่อ ฦา ชา ปรากฎ โด่ง ดัง ทั่ว ทั้ง แผ่นดิน ข้าพ เจ้า ฟัง ได้ ยิน หนังสือ สยาม ไสมย ใน เดือน หก แกล้ง หยิบ ยก ว่า พระสงฆ มหา นิกาย ครอง แพร อังส้ะ จีบ เปน กลีบ ๆ เหมือน ผ้า ห่ม ของ สีกา ด้วย บุตร ท่าน ผู้ นั้น ถึง ความ ตาย จึ่ง เอา แพร ของ ผู้ มรณ ติด หู เปน อังส้ะ ถวาย พระสงฆ ชั่ง แกล้ง เหน็บ เก็บ เอา ความ พระสงฆ ที่ ครอง ผ้า มา ว่า เปน ข้อ ใหญ่ ปรับ ไหม ถึง นิจคี ปาจิตตี๋ย ข้าพเจ้า ขอ ลบ ตี่ เอา อี่ เปน เอ มี วิสัญชะนี ข้าง หลัง ด้วย จึ่ง จะ สวย สม ที่ ปรับ โทษ พระสงฆ อัน ทรง ศีล ๒๒๗ ข้าพเจ้า ขอ ยก คำ ติ เตียน พระสงฆ มหา นิกาย นี้ ท่าน ดี มี พระเดช พระคุณ สืบ มา เปน อันมาก จน ทุก วัน นี้ คำ ติ เตียน ข้อ นี้ ขา พเจ้า เหน ว่า หา ใช่ ถ้อย คำ ท่าน ครู สมิท แต่ง ไม่ เปน แต่ คำ คน พูด ส่อพลอ ยก ยอ ตัว ว่า เปน คน รู้ ประ จบ ประแจง แอบ แฝง หา กิน เล็ก น้อย พลอย จะ ให้ ท่าน มัว หมอง ด้วย ของ ไม่ ควร จะ กล่าว ขวัญ พระ ที่ ท่าน ครอง อังส้ะ จีบ นั้น ท่าน ก็ มิ ได้ ทำ อะไร แก่ ใคร ๆ ให้ ได้ ความ เจ็บ ช้ำ น้ำ ใจ แต่ ข้อ ใด ข้อ หนึ่ง ก็ ไม่ มี การ ซึ่ง ว่า ทั้ง นี้ เปรียบ เหมือน คน ขอ ทาน มา ขอ อาไศรย บ้าน ท่าน ผู้ มี อำนาถ อยู่ แล้ว กลับ นินทา ตา ปู่ ท่าน เจ้า ของ บ้าน ว่า ไม่ ดี ความ เช่น นี้ ถ้า ผู้ คน ทาษ ไทย ใน บ้าน แล ลูก หลาน ท่าน เจ้า ของ บ้าน ได้ ยิน ได้ ฟัง ก็ จะ เปน ข้อ ชิง ชัง ขัด เคือง อยู่ ใน ใจ เปน แท้ เพราะ ว่า เปน คน อาไศรย อยู่ ใน บ้าน ท่าน หา เกรง ใจ ท่าน ผู้ มี พระคุณ ไม่ เปน คน อะกะตัญญู ไม่ รู้ จัก หนัก แล เบา ข้าพเจ้า ขอ เตือน ส่ะติ ท่าน อย่า ได้ นับถือ คน ที่ ว่า พระสงฆ นี้ หา ใช่ คน ดี ไม่ เปน แต่ คน โอหัง บังอาจ ประมาท พระพุทธ พระ ธรรม พระสงฆ์ สาม พระองค์ เท่า นี้ เปน ที่ รัก ใคร่ แก่ เทวา มนุษ ทั่ว โลกย์ ได้ ดำรงค์ ทรง ไว้ ซึ่ง ความ เจริญ อาจ สามารถ จะ ป้อง กัน สรรพ ไภย อันตราย ทั้งปวง ได้ โดย อำนาถ คุณ พระรัตน ไตรย เปน ที่ ไว้ วาง ชีวิตร จิตร จง รัก ภักดี เปน ที่ พึ่ง เปรียบ ประหนึ่ง ฉัตร แก้ว กาง กั้น เกษ ทั่ว ประ เทศ ทั้งปวง ที่ เข้า มา อยู่ ใน กรุง สยาม นี้ ได้ พึ่ง พระบรม โพธิ สมภาร พระบารมี่ พระบาท สมเด็จ พระ เจ้า อยู่ หัว ทรง พระ มหา กรุณา ปก ครอง ป้อง กัน สรรพ ไภย ใน ปัจุบัน เรา ท่าน ทั้งปวง จึ่ง ได้ เปน สุข ไป ทั่ว ประเทศ เขตร แดน ทั้ง นี้ ด้วย พระบารมี่ พระบาท สมเด็จ พระเจ้า อยู่ หัว ทรง พระมหา กรุณา แก่ ไพร่ ฟ้า แล นา ๆ ประเทศ ที่ เข้า มา พึ่ง พระบรม โพธิ สมภาร โดย สุจริต แต่ ข้าพเจ้า มี ความ น้อย จิตร คิด เสีย ใจ ด้วย ท่าน ที่ เข้า มา แต่ นา ๆ ประเทศ มา กระทำ การ เที่ยว ตั้ง โรง ร้าน รับ จำนำ ทำ ทุก หัว เมือง ดู เหมือน สั่ง สอน ยุ ยง ปลง ใจ ให้ กำลัง แก่ คน พาล การ จึ่ง ได้ เกิด โจร ผู้ ร้าย กำเริบ เปน เสี้ยน หนาม แผ่นดิน มาก ขึ้น มิ ได้ กลัว เกรง พระราช อาญา บารมี่ ซึ่ง ข้าพเจ้า ขอ เตือน สติ ท่าน มา ทั้ง นี้ ก็ เพราะ รัก ท่าน เกรง ใจ ท่าน ข้าพเจ้า จึ่ง ว่า แต่ ข้อ เดียว แต่ ท่าน จะคิด เหน ว่า ข้าพเจ้า รัก ฤา ชัง ท่าน ก็ ตาม แต่ ปัญญา ของ ท่าน ถ้า ท่าน ทราบ หนังสือ นี้ แล้ว ขอ ให้ เอา หนังสือ ที่ ว่า มา นี้ ลง ใน หนังสือ สยาม ไสมย ตี พิมพ แจก ประกาศ ไป ให้ทั่ว ท่าน ผู้ ใด จะ เหน ผิด ชอบ หนัก เบา ควร ประการ ใด ขอ ให้ ท่าน ตอบ แก้ ลง ใน หนังสือ สยาม ไสมย เตือน ไป ให้ ข้า พเจ้า ทราบ ฑะ

๏ พวก อังคริษ ขวน ขวาย หา ท่า ทาง ที่ จะ ได้ รับ ฝาก รับ ส่ง สินค้า แต่ ทเล ข้าง ดอน ขึ้น ไป แต่ ดอน ข้าง ทเล ลง ไป บาง เมือง มี ของ เหลือ เกิน ที่ จะ ใช้ ถ้า ไม่ มี ท่า ทาง ที่ จะ ส่ง ของ เหล่า นั้น ไป ถึง ที่ ขาด ที่ ไม่ มี ของ อย่าง นั้น คือ ของ เกิน นั้น ก็ จะ สูญ เปล่า ไม่ มี รา คา ใน เมือง ที่ ของ เกิน ใช้ ถ้า ไม่ มี ท่า ทาง ที่ จะ เอา ของ อัน มี ใน เมือง เกิน ต้อง การ นั้น คน ใน เมือง ขาด นั้น ต้อง ภา กัน อด ลำบาก ถ้า เปน สเบียง อาหารก็ จะ อด ตาย เพราะ สเบียง อัน เหลือ เกิน ใน เมือง อื่น ไม่ ถึง เขา เมื่อ ไม่ มี ทาง ส่ง ของ ถึง กัน คล่อง ภอ ซื้อ ขาย กัน ได้ อย่า ให้ แพ้ เปรียบ กัน ก็ เปน อัน ลำบาก แก่ กัน ทั้ง สอง ฝ่าย คน ก็ ภา กัน จน อด ๆ อยาก ๆ ไป ใน ทุก วัน นี้ กำปั่น ไฟ ชุก ชุม มี เปน อัน มาก เดียรดาษ ไป ทั่ว ตลอด มหา สมุท บ้าน เมือง อัน อยู่ ริม ชาย ทเล มี ท่า กำปั่น ไป มา คล่อง ไม่ เปน อัน อด แล้ว มี ของ บริบูรณ เสมอมิ ได ขาด ถูก ๆ ตาม ราคา ตลาด ด้วย ถ้า ของ ขาด แพง ไป ใน เมือง ริม ทเล ลูก ค้า คง รีบ บอก ข่าว ทาง โทรเลข แล ลูก ค้า วานิช ก็ จะ ชิง กัน ซื้อ ของ เอา ไป ขาย ใน เมือง ขาด ๆ นั้น ด้วย เรว พลัน ของ นั้น ก็ จะ ไม่ แพง นัก ขึ้น ไป ได้ ใน ประเทศ สิวิ ไล ทุก เมือง ทุก วัน นี้ มี กำปั่น ไฟ มี สาย โทรเลข แล ทาง เหลก แล รถ ไฟ คน ทั้ง บ้าน ทั้ง เมือง อัน มี ปัญญา วิชา ความ เพียร ความ ซื่อ ติด ตัว เปน คน อัน มี่ จะ กิน บริบูรณ ไม่ อด อยาก จน สัก คน คน ขัด อด อยาก เปน แต่ พวก นักเลง คน ไม่ เกรง พระเจ้า ไม่ กลัว บาป ไม่ ซื่อ ตรง ต่อ เพื่อน ไม่ ซื่อ ตรง ต่อ ตัว เอง คน เช่น นี้ ถึง จะ อยู่ ใน สถาระ ที่ ใด ถึง จะ มี มาก สัก เท่า ไร คง เปน คน ยาก คน อด คน ลำบาก ไม่ เปน ที่ รัก ไม่ เปน ที่ เลี้ยง ได้ ๚ะ

๏ พวก อังคริษ เปน พวก มะนะเพียร ชำนาญ นัก เปน พวก ลูก ค้า วานิช มี วิชา ทำ ของ เกิด เหลือ เกิน ที่ จะ ไช เปน อัน มาก พื้น แผ่นดิน ของ เขา น้อย แต่ ผู้ คน แน่น มาก จึ่ง ทำ ของ มาก อาไศรย เลี้ยง ผู้ คน มาก เพราะ เปน ลูก ค้า วานิช จึ่ง เพียร หา ทาง ถึง คน อัน จะ ต้อง การ ของ ๆ เขา แล คิด อ่าน ทำ ทาง จะ ได้ เอา ของ นั้น ส่ง ไป ขาย ถึง ที่ พวก อด อยาก ได้ ของ นั้น ใน ประเทศ อาเชีย ข้าง เหนือ ข้าง ดอน ขึ้น ไป ที่ มี่ ระดู หนาว นั้น มี่ คน เปน อัน มาก คน ขา พวก นี้ ต้อง การ ของ ซึ่ง พวก อังคริษ มี่ จะ ขาย แล เขา ก็ จะ มี่ ของ เหลือ เกิน ที่ เขา จะ เตม ใจ จำหน่าย ขาย ด้วย แต่ ซึ่ง พวก นั้น จะ ขน ของ มา ขาย แก่ ผู้ ต้อง การ นั้น แสน ลำบาก ไม่ มี่ กำไร ขาด ทุน ไป ซึ่ง พวก อื่น อัน มี่ ของ ขาย จะ ขน ของ ขึ้น ไป ขาย เขา ก็ เตม ทน ขาด ทุน ยับ เยิน บัด นี้ พวก อังคริษ อัน มี่ ปัญญา วิชา การ อัน มี่ เงิน เปน อัน บริบูรณ อุดม ใช้ คน ไป ตรวจ เซลเว ท่า ทาง ที่ จะ ทำ ทาง เหลก รถ ไฟ แต่ เมือง ย้ง คุน เมือง มอลแหม่ง กรุงเทพ ขึ้น ไป ตลอด ถึง เมือง จีน พวก ไป เซอเว นั้น มา แจ้ง ความ ว่า ทำ ทาง นั้น ได้ ไม่ สู้ ลำบาก ไม่ สู้ แพง นัก ครั้น ทาง นั้น ทำ สำเรจ เปน อัน ใช้ ได้ คง มี่ กำไร เปน อัน มาก แก่ ท่าน ทั้งหลาย อัน จะ ออก เงิน สร้าง แล เปน เจ้า ของ ทาง นั้น แล คง เปน ผล ประโยชน เปน อัน มาก แก่ แผ่นดิน บ้าน เมือง แล ราษฎร ชาว บ้าน ชาว ดอน เพราะ มี่ ทาง ที่ ส่ง ของ ๆ ตัว ไป ถึง ท่า ขาย ได้ คล่อง สะบาย แล ถูก ด้วย ๚ะ

๏ ด้วย การ ราย นี้ มิศเตอ กอลกูฮัน มิศเตอ แฮเลด แล มิศเตอ ซะกอด จะ มา พูดจา ชี้ แจง การ แก่ ผู้ หลัก ผู้ ใหญ่ ใน ประเทศ สยาม เมื่อ เขา มา พูด นั้น พวก เรา ต้อง คิด ให้ ดี ตรึก ตรอง ให้ มาก ระวัง พูด ระวัง ยอม อย่า ไป แพ้ เปรียบ เสีย รู้ เขา เลย ๚ะ

๏ ณวัน เสาร์ เดือน เก้า แรม ส่าม ค่ำ เวลา ส่อง ทุ่ม เสศ ที่ ตึก คลัง สินค้า ณะกรุง เทพ มิศเตอ เฮนรี่ อาลา บาศะเตอร์ ถึง แก่ อนิจ กรรม ซะ

๏ เสด็จ ถึง แล ประทับ ที่ เสื้อ ซ่อน เล็บ ณวัน ศุกร เดือน เก้า ขึ้น สาม ค่ำ เวลา เช้า ห้า โมง ๚ะ

๏ เสด็จ ออก จาก ปาก น้ำ กลับ มา ยัง กรุง เทพ ฯ ณวัน อาทิตย เดือน เก้า ขึ้น ห้า ค่ำ เวลา บ่าย หก โมง

๏ เสด็จ ลง ไป ภัก ที่ ปาก น้ำ แล้ว เสด็จ ออก เรือ กล ไฟ เล็ก จะ ไป เที่ยว อ่างหิน เมื่อ ณวัน เสาร์ เดือน เก้า ขึ้น สิบเอ็ด ค่ำ เวลา เช้า สอง โมง ๚ะ

๏ ออก จาก ปาก น้ำ จะ ไป อ่าง หิน ณวัน อาทิตย เดือน เก้า ขึ้น สิบสอง ค่ำ เช้า ห้า โมง ใน กำปั่น ไฟ ชื่อ

๏ ณวัน ศุกร เดือน เก้า แรม สี่ ค่ำ เจ้า คุณ มา จาก อ่าง อิน ใน กำปั่น กล ไฟ ซะโปดซะแมน เวลา เช้า โมง หนึ่ง กับ ๒๐ มินิต ๚ะ

๏ หลวง วิสูตร โภษา ขึ้น กรม ท่า เลื่อน ที่ ขึ้น รับ สัญญา บัตร ใหม่ เปน หลวง พิพัฒ ภักดี ขึ้น ใน กรม พระกาลาโหม ๚ะ

๏ ณวัน อาทิตย เดือน เก้า ขึ้น สิบ สอง ค่ำ คน เกิด ประเทศ สยาม คน หนึ่ง มา แจ้ง ความ ว่าเหน จริง เชื่อ ใน สมเด็จ พระบรม หา เยซู พระบรม โลกย นาถ เจ้า แล ปติญาณ ตัว ว่า จะ ประพฤดิ์ ตาม คำ สั่ง สอน พระ เยซู เจ้า ตลอด ชีวิตร หมู่ ลูกศิษ บับติศ ซัช ที่ กรุง เทพ จึง อนุญาต ให้ คน นั้น รับ ศีล จุม น้ำ ตาม แบบ ตาม อย่าง ใน พระคำภีร์ แล้ว ให้ เข้า หมู่ เปน พัค พวก ด้วย ฯะ

๏ ถึง แก่ อนิจ กรรม ณวัน ศุกร เดือน เก้า แรม สอง ค่ำ เวลา สอง ทุ่ม เสศ มี ข่าว ว่า ใน วัน พุฒ สาม ยาม เสศ ไม่ สู้ สบาย สัก ครู่ หนึ่ง ฆาตะไกร แขง เลย พูด ไม่ ออก จน สิ้น ใจ คน ทั้ง บ้าน ทั้ง เมือง ภอ รู้ ข่าว มี ความ ทุกข์ เสีย ใจ เปน อัน มาก แล มี ความ สมเพท ถึง ภรรยา แล บุตร ที่ เปน ม่าย แล กำพร้า นั้น เพราะ มิศเตอ อาลาบาศเตอร์ นาย นี้ ได้ ทำ คุณ ไว้ แก่ แผ่นดิน บ้าน เมือง เปน ประโยชน์ แก่ คน ทั่ว กัน เปน อัน มาก หลาย อย่าง นักหนา ๚ะ

๏ ณวัน อาทิตย เดือน สิบสอง ขึ้น หก ค่ำ จุลศัก ราช ๑๒๓๘ ปี มะโรง อัฐศก มิศเตอ อาลาบาศะเตอร นาย นี้ แรก เข้า มา ยัง กรุง เทพ พระมหา นคร เปน ซตุ เดนต์ อินเตอร ปริเตอ จะ หัด เรียน ภาษา สยาม ก้ม หน้า ทำ ราชการ สนอง พระเดช พระคุณ ของ สมเด็จ พระบรม ราช นาง กวีน เจ้า ประเทศ อิงแลนด์ ท่าน ได้ อุส่าห์ ทำ ราชการ อังครึษ ใน แผ่นดิน พระจอม เกล้า ตั้ง แต่ แรก เข้า มา ยัง กรุง เทพ จน สิ้น แผ่นดิน พระจอม เกล้า ได้ อุส่าห์ เรียน ภาษา สยาม จน ชำนาญ เลื่อน ที่ ขึ้น คราว ละ คราว จน เปน ล่าม สำหรับ กงซุลเลด เยนิรัล อังครึษ คราว แผ่นดิน พระจอม เกล้า เซอ รอเบิต ชอมเบิก กง ซุล อังครึษ คราว นั้น ท่าน ดี ใจ ยอม ให้ มิศเตอ อาลา บาศะเตอร ช่วย ธุระ ใน หลวง สยาม ไป เซอเว จัด การ ทำ ถนน กรุง เจริญ มิศเตอ อาลาบาศเตอร ได้ ช่วย ธุระ จน ตลอด สำเร็จ การ ถนน นั้น แต่ กงซุล เยนิรัล มิศ นอกซ กับ มิศเตอ อาลาบาศเตอร ไม่ ใคร่ จะ เข้า กัน อยู่ เปน เพื่อน ทำ ราชการ ด้วย กัน ไม่ เปน สุข มิศเตอ อาลาบาศเตอร จึง ขอ ลา ออก จาก ราชการ กลับ ไป อยู่ เมือง อังครึษ สัก น่อย หนึ่ง คราว ท่าน อยู่ ใน กรุง ลันด้น ท่าน ได้ แต่ง หนังสือ เรื่อง หนึ่ง เรียก ว่า วิล ออฟ ธิ ลอ ใน หนังสือ ฉบับ นั้น ว่า ด้วย ธรรมเนียม แล พุทธ สาศนา ใน ประเทศ สยาม ๚ะ

๏ ท่าน ว่าง ธุระ อยู่ ไม่ มี ท่า ทาง ทำ มา หา กิน ท่าน จึง กลับ เข้า มา ยัง กรุง เทพ คราว นั้น พระบาท สมเด็จ พระจุล จอม เกล้า เจ้า อยู่ หัว ครอบ ครอง พระราช สมบัติ อยู่ เคย รู้ จัก กับ มิศเตอ อาลาบาศ เตอร จึง ทรง พระ มหา กรุณา โปรด ชุบ เลี้ยง ให้ มี ที่ ทาง ช่วย ธุระ ใน ราชการ ฝ่าย ประเทศ สยาม ตั้ง แต่ ปี ระกา เบญจศก จุลศักราช ๑๒๓๕ ปี มิศเตอ อาละบา ศเตอร ได้ ช่วย ทำ ราชการ ต่าง ๆ สนอง พระเดช พระ คุณ ของ สมเด็จพระเจ้า แผ่นดิน สยาม ได้ ทำ ราชการ หลาย ท่า หนักหนา เปน ธุระ จัด ห่อ หนังสือ ฝรั่ง สำ หรับ ใน หลวง ได้ จัด การ แล ดู ให้ สวน หลวง สวน สราญ รม เปน ที่ งด งาน เปน สนาม เล่น เพลิน ใจ ทั้ง คน ชาว นอก ทั้ง คน ชาว ใน ด้วย ได้ หา ต้น ไม้ แปลก ประลาด ทั้ง ของ สวน ของ ป่า ของ อาไศรย ดิน ของ อาไศรย ลม หลาย ชนิด เปน อันมาก ได้ เปน ธุระ จัด ลำดับ ของ ใน มุเซียม เปน ที่ ได้ ดู ของ ทุก ชนิด ที่ มนุษ เคย ใช้ ทั่ว ตลอด พิภพ แร่ หิน ดิน สัตว บก สัตว น้ำ วิชา การ ของ มนุษ เช่น มี ทั่ว ตลอด ใต้ ฟ้า ครั้น จัด เสร็จ แล้ว ใน หลวง ได้ โปรด กำหนด เวลา ให้ รู้ เหน ว่า นอก จาก ประเทศ สยาม มี ของ มี การ มี วิชา มี คน วิเสศ อย่างไร บ้าง มิศเตอร อาละบาศะ เตอร ก็ เปน ธุระ เซอเว แล สอน พวก ข้า ราชการ ให้ เข้า ใจ ใน การ เซอเว นั้น ด้วย ได้ เปน ครู สอน ให้ พวก ข้า ราชการ เรียน รู้ วิชา สาย โทรเลข สาย เตลิ โฟน ได้ รู้ ข่าว ไกล แต่ ทุก แห่ง พิภพ ด้วย อาไศรย ตา ดู ของ ที่ สาย โทรเลข เขียน มา แล ได้ รู้ ข่าว แต่ ไกล อาไศรย หู ได้ ยิน คำ ที่ เขา พูด มา ตาม สาย เตลิโฟน ด้วย ท่าน ก็ ได้ เปน ครู นำ ใน การ ตั้ง การ ไปรสนีย คน ทั้งปวง ทิ้ง หนังสือ ใน ตู้ ไปรสนีย แล ไปรสนีย บุรุศ มา เกบ หนังสือ นั้น วัน ละ สาม ครั้ง ไป ส่ง แก่ คน ทั้งปวง ถึง ตำบล บ้าน แล คน อัน มี ชื่อ ใน หลัง หนังสือ ฝาก นั้น มิศเตอร์ อาละบาศะเตอร์ ได้ เปน แม่กอง จัด ซ่อม แซม ทำ ถนน ต่าง ๆ ใน กรุง เทพ ให้ ม้า ให้ รถ ให้ คน อาไศรย เดิน ได้ ทุก ระดู ครั้น จะ พรรณา พูด ถึง การ คุณ ต่าง ๆ ซึ่ง มิศเตอร์ อาละบาศะเตอร์ ได้ ทำ ไว้ แก่ บ้าน เมือง ประเทศ สยาม นั้น ก็ จะ เปลือง เวลา เนิน ช้า นัก ไป ที่ จะ หา คน อัน มี ปัญญา มี ความ อัชฌาไศรย วิชา การ ความ เพียร แล ความ ซื่อ ตรง ต่อ แผ่นดิน บ้าน เมือง ช่วย คิด ช่วย ให้ มิ ปัญญา กัน อันตราย มิ ให้ เสีย ราชการ เช่น มิศ เตอร์ เฮนริ อาละบาศะเตอร์ จะ หา เสมอ เหมือน ก็ จะ ยาก อยู่ เพราะ เปน คน มี คุณ แก่ แผ่นดิน บ้าน เมือง หลาย ท่า ดัง นี้ คน ทั้งปวง ทั้ง ชาว นอก ชาว ใน มี ความ เสีย ดาย ครั้น ได้ รู้ ข่าว ว่า ท่าน ถึง แก่ อนิจ กรรม แล้ว คน ทั้งปวง พร้อม กัน ช่วย การ ศพ ใน หลวง ได้ ทรง พระ มหา กรุณาโปรด จัด ประทาน ให้ มี วอ แล ให้ พวก เจ้า พวก ขุนนาง พวก ทหาร พวก แตร หลวง ไป ช่วย การ แห่ ศพ ให้ เปน ที่ แสดง ใจ รัก แล ใจ นับถือ คน อัน ได้ รับ อาษา ทำ ราช การ ด้วย ความ ซื่อ สุจริต หลาย ปี หนักหนา คน ที่ ชอบ ที่ รัก ที่ นับถือ มิศเตอร ฮาลบาศเตอ ภา กัน เอา ดอก ไม้ มาลา เปน อัน มาก มา ทิ้ง ใน หลุม ที่ จะ ฝัง ศพ นั้น ชาว สยาม บาง คน จุด ธูป เทียน บูชา ครู ครั้น ครู ตื่น ได้ สวด ถวาย นมัสการ แก่ พระเจ้า อัน ถาวร สม ควร แก่ การ ศพ คน ที่ ออก แน่น ป่า ช้า นั้น ต่าง คน ต่าง กลับ ไป บ้าน เหน ชาว สยาม ตั้ง เครื่อง ดอก ไม้ ที่ จะ มี การ จุด ดอก ไม้ ใน ค่ำ วัน นั้น เปน การ คำ นับ ผู้ ที่ ถึง แก่ อนิจ กรรม แล้ว ๚ะ

เงิน ไปรเวศ สาม เดือน ๓ ชิลิง ๙ เปนซ กับ เซี่ยว หนึ่ง ค่า ซอวริน ทอง คำ ถึง ๕ เหรียน ๔๕ เซนต

ข่าว โทรเลข นอก

๏ กรุง ลันดัน วัน ศุกร เดือน แปด แรม สี่ ค่ำ โรค ลง ราก มาก ขึ้น ใน เมือง มาเซล วาน นี้ คน ตาย กว่า ๕๓ คน ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน เสาร เดือน แปด แรม ห้า ค่ำ คอ เ วินแมนต์ ฝรั่งเสศ ยอม ทุเลา ให้ เจ้า พนักงาน เมือง จีน แปด วัน จะ ได้ ยอม เสีย ค่า ทำ ขวัญ กว่า จะ ยึด เอา ของ สำคัญ เปน ของ จำนำ ๚ะ

๏ พวก ดะโมกราติก ชุมนุม เลือก มิศเตอ กลิวะ แลนด ผู้ ที่ ที่ เขา จะ เกลี้ย กล่อม ตั้ง ให้ เปน เปรซะ เดนต์ แล มิศเตอ เฮนดริกซ เปน ไวซะเปรซะเดนต์ ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน อาทิตย เดือน แปด แรม หก ค่ำ โรค ลง ราก กำลัง วุ่น อยู่ ใน เมือง มาเซล แล มี บาง ใน เมือง ไลอนซ์ ด้วย ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน จันทร เดือน แปด แรม เจด ค่ำ นาย พล รบ อังศริษ อัน รับ ราชการ อยู่ ใน กำปั่น รบ จีน เลิก การ ที่ กำปั่น รบ จีน แล้ว ๚ะ

๏ ท่าน แขก มดิร ที่ เมือง ดอนโคละ ออก ตัว ชัด แล้ว ว่า จะ ขึ้น จะ เข้า กับ แขก มาดิ ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน อังคาร เดือน แปด แรม แปด ค่ำ วาน นี้ เกิด วุน ใหญ่ ใน เมือง ปาร์ศ เพราะ พวก เด็ก ขนอง พวก หนึ่ง เอา ธง เยอรแมน อัน ตั้ง อยู่ ที่ โฮเตล แห่ง หนึ่ง แล เอา ไป ฉีก เปน ชิ้น ๆ ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน พุฒ เดือน แปด แรม เก้า ค่ำ มี คำ สั่ง ไป ถึง ราชทูต ฝรั่งเสศ ที่ กรุง เบอลิน ให้ แจ้ง ความ เสีย ดาย เพราะ การ ซึ่ง เกิด ขึ้น ใน กรุง ปาร์ศ ณวัน อังคาร เดือน แปด แรม แปด ค่ำ ๚ะ

๏ มี ข่าว ว่า เยนิรัล คอดัน สบาย ดี เปน อัน ปรกติ ดี อยู่ ณวัน ศุกร เดือน แปด ขึ้น ห้า ค่ำ ๚ะ

๏ หนังสือ จดหมาย เหตุ อังศริษ ที่ เมือง สิงฆโป คือ ซเตรดไตมซ์ แจ้ง ความ ว่า เรา ได้ ข่าว ว่า เจ้า พนัก งาน สยาม กับ เจ้า พนักงาน ฝรั่งเสศ กำลัง ทุม เถียง กัน แขง แรง จะ ให้ ตก ลง ด้วย เขตร แดน ฝ่าย ประเทศ เขมร แล ประเทศ สยาม การ เถียง กัน ราย นี้ กับ การ เถียง กัน กับ เขตร อื่น ๆ ที่ จะ ไม่ ยอม ไม่ ตก ลง กัน เรว ๆ

๏ กรุง ลันดัน วัน ประหัศบดี เดือน แปด แรม สิบ ค่ำ โรค ลง ราก ยัง คง อยู่ ไม่ ยุบ น้อย ลง ที่ เมือง มาเซล แล เมือง ตุลอน โรค นั้น หา มี ใน ตำบล อื่น ที่ ประเทศ ฝรั่งเสศ ไม่ ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน เสาร์ เดือน แปด แรม สิบ ส่อง ค่ำ มี บรม ราช องการ สั่ง ให้ ทัพ จีน ยก เมือง ลังซอน เมือง ลาวไก แล เมือง เกาบาง ให้ แก่ พวก ฝรั่งเสศ ใน เดือน หนึ่ง บัด นี้ กำลัง หาฤๅ ปฤกษา กัน ด้วย จะ ต้อง เสีย เงิน ทำ ขวัญ แล อัดมิรัล กูเบ ขู่ เมือง ฟุเจ้า ไป พลาง ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน อาทิตย เดือน แปด แรม สิบ สาม ค่ำ พวก อังคริษ แล พวก ฮอแลนด์ ตก ลง ว่า จะ รวม การ ทั้งส่อง ประเทศ เอา พวก ลูก เรือ กำปั้น นิสะโร นั้น รอด พ้น จาก พวก แขก เกาะ ซุมาตรา นั้น ให้ จน ได้ ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน อังคาร เดือน แปด แรม สิบ ห้า ค่ำ โรค ลง ราก ปรากฏ ขึ้น ใน กรุง ปาริศ แล้ว ณวัน จันทร ตาย ถึง แปด คน ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน พุฒ เดือน เก้า ขึ้น ค่ำ หนึ่ง พวก ชุมนุม ปฤกษา การ ประเทศ อิยิปต จับ การ ปฤกษา แล้ว แล้ว ตั้ง ข้อ เลิก การ ไม่ ได้ กำหนด วัน จะ ชุมนุม กัน อีก ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน ประหัสนดี เดือน เก้า ขึ้น ส่อง ค่ำ พวก ชุมนุม ปฤกษา การ ประเทศ อิยิปต เหน จะ เลิก กระจัด กระจาย เพราะ ผู้ ว่า การ ฝรั่งเสศ แล อังคริษ เหน จะ ไม่ ตก ลง กัน ได้ ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน ศุกร เดือน เก้า ขึ้น สาม ค่ำ มิศเตอ แคลดซะโตน เมื่อ ตอบ คำ ถาม ได้ ว่า พวก ปฤกษา การ ประเทศ อิยิปต จะ ชุมนุม อีก ณวัน จันทร์ ท่าน ก็ ไว้ ใจ ว่า เมื่อ ชุมนุม ปฤกษา กัน แล้ว คง จะ แจ้ง ความ ให้ แก่ พวก ปาเลี่ยแมนต์ ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน เสาร เดือน เก้า ขึ้น สี่ ค่ำ โรค ลง ราก ก็ น้อย ลง ใน เมือง มาเซล แล เมือง ตุลอน ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน อาทิตย เดือน เก้า ขึ้น ห้า ค่ำ โรค นี้ บังเกิด ขึ้น ใน เมือง ซะปีเชี่ย แล้ว ๚ะ

๏ หนังสือ จดหมาย เหตุ คือ ซะแดนดาด ลง พิมพ์ ข่าว เติลิแครม ข้อ หนึ่ง ว่า พวก โฮวะ ทำ ให้ พวก ฝรั่ง เสศ ที่ รุก มา ที่ ถอย ณวัน ศุกร เดือน แปด ขึ้น ห้า ค่ำ

๏ กรุง ลันดัน วัน อังคาร เดือน เก้า ขึ้น เจด ค่ำ พวก ปฤกษา การ ประเทศ อิยิปต ได้ ชุมนุม กัน วัน นี้ การ ซึ่ง อังคริษ แล ฝรั่งเลศ เหน ผิด กัน นั้น แยก กัน เปน อัน มาก ใน ที่ ปฤกษา ราชการ อังคริษ คือ เฮาซ ออฟ กอมมันซ์ มิศเตอ แลดดซะโตน เพื่อ ตอบ คำ ถาม ได้ ว่า เกิด การ สำคัญ ข้อ ใหญ่ ข้อ หนึ่ง พวก ราชทูต นั้น ต่าง คน ต่าง อ้าง ถึง คอเวินแมนต์ ของ เขา ฯะ

๏ หนังสือ นำ แจ้ง ความ ของ แบกน ใหม่ นี้ เปน ที่ ชอบ ใจ แก่ พวก เจ้า ของ จดหมาย เหตุ ที่ กรุง ลันดัน

๏ กรุง ลันดัน วัน พุฒ เดือน เก้า ขึ้น แปด ค่ำ พวก ปฤกษา การ ประเทศ อิยิปต เลิก การ ปฤกษา กัน จน วัน ประหัศบดี เพื่อ พวก ราชทูต ต่าง ๆ นั้น จะ ได้ แจ้ง ความ รับ คำ สั่ง แต่ คอเวินแมนต์ ของ เขา ฯะ

๏ เมื่อ ปลาย ปี ฝรั่ง ปี นี้ จะ มี การ สำแดง วิชา การ แล ของ ต่าง ๆ ที่ มี อยู่ ใน ประเทศ ต่าง ๆ ทั่ว ตลอด พิภพ เปน การ บันจบ ร้อย ปี ตั้ง แต่ คน ใน เมือง นุอเลียน ที่ ประเทศ ยไนเตด ซะเตศ จัด ขาย ฝ้าย เปน สิน ค้า คอเวินแมนต์ ยไนเตดซะเตศ ได้ ยอม ให้ เบิก เงิน แผ่นดิน ๑ ๐๐๐ ๐๐๐ เหรียน มา ใช้ ใน การ สำแดง การ ใหญ่ นี้ แล มี คำ เชิญ ให้ คน ทุก ประเทศ ที่ มี ของ ปลูก ของ ทำ ต่าง ๆ ให้ เอา มา สำแดง ใน คราว นั้น ลูก ค้า วานิช ทั่ว ตลอด พิภพ จะ ได้ รู้ ว่า เมือง ต่าง ๆ นั้น มี สิน ค้า สำคัญ อะไร บ้าง มี ข่าว เลื่อง ฦา กัน ว่า ใน หลวง ประเทศ สยาม จะ จัด ส่ง ของ สยาม ออก ไป สำแดง ใน คราว สำแดง ใหญ่ วิเลศ นี้ ด้วย

๏ ณวัน อาทิตย เดือน แปด แรม หก ค่ำ เยนิรัล ยอน เอ ฮอลเดอแมน ราชทูต อะเมริกัน กลับ มา จาก การ ไป เที่ยว ชม ประเทศ จีน แล ประเทศ ยิปุ่น แล ประเทศ ไซบิเรีย เอา อากาศ แล หา ความ สบาย ด้วย ท่าน ว่า ไป อยู่ เมือง วลาดิวอศตอก ณะ เดือน เจด เปน ระดู คือ ระดู ซัมเมอ แล้ว แต่ ใน เมือง นั้น ยัง หนาว จน คน ทั้ง บ้าน ทั้ง เมือง ต้อง นุ่ง ห่ม ผ้า สักลาด แล หนัง สัตว ให้ ตัว อุน ท่าน ก็ ว่า เมือง นั้น เปน เมือง น่า จะ ปลูก เข้า ต่าง ๆ ภอ ที่ จะ จำหน่าย เลี้ยง คน ได้ หลาย ประ เทศ หนัก หนา พวก ข้า ราชการ รุเซีย ต้อน รับ ท่าน ด้วย ดี เปน ทาง อัชฌาไศรย ฯะ

๏ ครู สมิท ขอ แจ้ง ความ ให้ ท่าน ทั้งปวง ทราบ ว่า ณวัน พุฒ เดือน สิบ ขึ้น เจด ค่ำ ปี วอก ฉอศก ๑๒๔๖ สยาม ไสมย เล่ม สาม แผ่น หนึ่ง จะ ออก แล ตั้ง แต่ วัน นั้น ไป จะ ออก ทุก วัน พุฒ ตลอด ปี ๆ ละห้า สิบ สอง ฉบับ เพราะ หนังสือ มาก ทวี ขึ้น ราคา ก็ จะ ต้อง ขึ้น ตาม คน ที่ จะ ซื้อ แต่ คราว ละ ฉบับ เปน หนังสือ ปลีก จะ ต้อง เสีย ฉบับ ละ สลึง ตาม เดิม คน ที่ ไม่ ออก เงิน ล่วง น่า แต่ ต้น ปี นั้น ก็ จะ ต้อง เสีย ฉบับ ละสลึง เหมือน คน ซื้อ ปลีก เหมือน กัน แต่ ท่าน ทั้งปวง ที่ ออก เงิน ล่วง น่า แต่ ต้น ปี นั้น จะ ต้อง เสีย แต่ ปี ละหก บาท เปนค่า หนังสือ ถ้า ไป รับ เอา ไป จาก โรง พิมพ ถ้า จะ ให้ พวก โรง พิมพ ส่ง ทาง ไปรสณีย์ ก็ ต้อง เสีย ค่า ไปรสณีย์ อิก ห้า สิบ สอง อัฐ รวม เปน เงิน ๖ บาท ๓ สลึง ๔ อัฐ เสร็จ เปน ค่า หนังสือ แล ค่า ไปรสณีย์ ด้วย ถ้า ท่าน ทั้งหลาย ไม่ ว่าง ไม่ เปล่า มา เยี่ยม เจ้า ของ จดหมาย เหตุ ไม่ ได มา ใช้ เงิน ที่ โรง พิมพ ไม่ ได้ ก็ ส่ง เงิน ทาง ไปรสณีย์ ก็ ได้ เปน การ งาย แก่ ผู้ ซื้อ จดหมาย เหตุ นั้น ผู้ ซื้อ จดหมาย เหตุ กับ เจ้า ของ นั้น เปน คน ชอบ กัน รัก กัน แล้ว ควร จะ รู้ จัก กัน จึ่ง เชิญ ให้ ท่าน ทั้งหลาย ที่ ซื้อ นั้น มา เยี่ยม เจ้า ของ ที่ บาง คอแหลม ด้วย มา หา ฤา ปฤกษา ด้วย การ ซึ่ง จะ ให้ สยาม ไสมย นั้น มี คุณ แก่ พล บ้าน เมือง ทั่ว ตลอด พระราช อณาเขตร ยิ่ง มาก ขึ้น จน ได้ ๚ะ

เปน ยา แก้ โรค

๏ เปน เหตุ ให้ เกิด ความ ไข้ ใน ท้อง ใน ไข่ดัน แล ใน เส้น เอน ซึ่ง จะ ว่า มา ข้าง ล่าง นี้ ภอ เปน ใจ ความ คำ สอน ว่า ด้วย ตับ ได้แต่ง อ่าน ใน ตึก สอน ตำรา ยา คัด เลือก แต่ แพทย หมอ ทุก แพทย ๚ะ

๏ ก็ เปน ที่ รู้ กัน ว่า ตับ เปน เครื่อง สำคัญ ทำ โล หิต แล ทำ ให้ โลหิต นั้น หมด จด ใน การ รอบ กาย เพราะ ตับ นั้น เปน ของ ใหญ่ แล เปน ของ เหมือน ฟอง น้ำ ตับ นั้น เปน พนักงาน สำคัญ นัก ใน ส่วน ร่าง กาย ที่ จะ จัด อาหาร ให้ เปน เนื้อ แล อุปถำภ์ เลี้ยง ร่าง กาย ให้ จำเริญ อาหาร ที่ รับ เข้า ใน ปาก แล้ว แล กะเพาะ กระทำ ให้ เปน น้ำ หวาน แล ของ ใช้ เปน ของ เลี้ยง ชีวิตร ได้ น้ำ นั้น จึ่ง เข้า เส้น ใหญ่ ที่ หัว ใจ เข้า อาไศรย การ ของ ตับ น้ำ เสบียง นั้น กลับ เปน น้ำ ตาล ไป อย่าง หนึ่ง แล้ว ออก จาก ตับ อาไศรย เส้น ใหญ่ ที่ ตับ เส้น หนึ่ง แล แล่น ออก ไป ทั่ว ตลอด ร่าง กาย ของ ที่ บัด นี้ เกิด ขึ้น ใหม่ มี คุณ เปน ประโยชน์ ไป สอง อย่าง ทำนุ บำรุง ไฟ ธาตุ อย่าง หนึ่ง แล ให้ ของ ใน ร่าง กาย ทุก ชนิด งอก เปน ช่อง เปน ชั้น ๚ะ

๏ หมอ เมอชิซอน ว่า ของ ที่ เข้า เปน ดี นั้น แล ของ ซึ่ง ออก จาก ดี นั้น เปน ของ เลอียด ลึก นัก ดี นั้น มา จาก ตับ เสมอ มัก รีบ มาก เข้า ก่อน รับ ประทาน อาหาร แล ภอ อิ่ม เลิก กิน แล้ว ก็ ค่อย ยุบ ลง ถ้า ตับ นั้น ไม่ ไว ไม่ ปรกติ ฤา ถ้า ดี นั้น มี ที่ ขัด เข้า แล้ว ตัว ก็ จะ ซูบ ผอม ลง แล ความ ไข้ คง บังเกิด ขึ้น ที่ นี้ จะ หมาย อาการ แปด อย่าง ที่ บัด นี้ มัก มี ที่ ท่าน ทั้งหลาย ทั่ว กัน รู้ ด้วย ๚ะ

๑ คน ไข้ นั้น บ่น ว่า นัก แล ตึง ที่ ต้น ท้อง ๒ ท้อง แล ไส้ ขึ้น ด้วย ลม ๓ ร้อน ใน อก ใน ใจ ๔ บ่น ว่า เหนื่อย เมื่อย เนื้อ ตัว ขา แขน แล เหา นอน นัก ภอ รับ ประทาน อาหาร แล้ว ๕ รศ ที่ ปาก ไม่ ดี ใน เวลา เช้า ลิ้น ติด ของ หนา ๖ ท้อง มัก ผูก แต่ ลง เปน คราว ๆ ๗ ปวด ศีศะ แล ที่ หน้า ผาก ๘ ไม่ สบาย ใจ ใจ ชา ไป ตัว อ่อน ไป ไม่ อยาก จะ ทำ การ มัก ผัด จน พรุ่ง นี้ ทั้ง นั้น

๏ อาการ ซึ่ง ว่า มา แล้ว ทั้ง สิ้น นี้ เปน อัน ปรากฎ ให้ เหน ว่า ตับ นั้น ไม่ ปรกติ ถ้า ทำ การ สำหรับ ตับ ไม่ ปรกติ ฤา จะ จัด การ ของ คน ไข้ นั้น ผิด ไป ก็ จะ เกิด เหตุ ใหญ่ ควร ที่ คน ไข้ นั้น จะ รีบ หา ของ ซึ่ง จะ ให้ ตับ นั้น ไว ขึ้น ยา สำหรับ การ นี้ มัก เปน ยา เม็ด การ ที่ เคย มี ทุก วัน ให้ เหน ว่า เมื่อ ยา เม็ด นั้น ประสม ทำ ถูก ต้อง แล้ว เปน อย่าง สดวก ที่ จะ ช่วย ตับ ให้ ทำ การ สำหรับ ตับ ให้ ได้ แล ยา เม็ด นั้น เปน อัน ไว้ ใจ ได้ ท่าน ทั้งหลาย ที่ มา พึ่ง คำ นี้ ก็ รู้ ว่า ข้าพเจ้า ได้ เปลือง เวลา ชีวิตร ของ ข้า พเจ้า หลาย ปี มา แล้ว คิด อ่าน ประสม ทำ ยา เม็ด ให้ เปน การ ช่วย การ ของ ตับ แล ดี ให้ สดวก ให้ แน่ ข้าพเจ้า ไม่ มี ความ เชื่อ ใน ยา ถ่าย ให้ ลง มาก นัก จึ่ง ได้ คิด อ่าน ทำ ยา เม็ด อย่าง หนึ่ง ครั้น จะ กิน แต่ เม็ด เดียว นั้น ก็ จะ ให้ ลง แน่ แล ภอ เหมาะ กับ การ ด้วย ข้าพเจ้า จึ่ง ได้ ตั้ง ชื่อ เรียก ยา เมด นี้ ว่า ฯะ

๏ ยา เม็ด ตับ เฮดอก ใหม่ ขนาน นี้ เปน ยา สัก สิทธิ์ แก้ โรค ตับ โรค ขัด เบา เม็ด เดียว จะ ให้ สิ้น สงไสย ของ คน อัน ไม่ เชื่อ เลย ฯะ

๏ ยา เมด ตับ เฮดอก ใหม่ จะ แก้ โรค ซอง ผู้ หญิง เปน แน่ โรค คือ เมื่อย เหนื่อย ตัว อ่อน กำลัง ไม่ ใคร่ ไว ไม่ อยาก รับ ประทาน อาหาร แล ปวด ศีศะ ฯะ

๏ ยา ขนาน นี้ ให้ เกิด การ เหมือน กัน ทั่ว กัน แทบ จะ รับ ได้ ว่า คง แก้ คน ไข้ ทุก คน ฯะ

๏ ทุก ๆ ขวด มี ยา ขวด ละ ยี่สิบ เม็ด เม็ด เดียว ภอ แก้ คราว หนึ่ง ราคา ขวด ละ ยี่สิบ ห้า เซนต์ พวก ขาย ยา มี ยา นี้ ขาย ทุก ห้าง ฯะ

๏ ยา เม็ด นี้ ทุก เม็ด หุ้ม ด้วย น้ำ ตาล ถ้า ห้าง ขาย ยา ที่ ตัว เคย ซื้อ ไม่ มี ยา เม็ด นี้ ขาย ข้าพเจ้า จะ ส่ง ยา นี้ ออก ทาง ไปรสนีย ให้ แก่ ท่าน ทุก นาย เมื่อ ได้ รับ ราคา ขวด ละ ยี่สิบ ห้า เซนต์ ห้า ขวด เหรียน หนึ่ง รีบ ซื้อ ไว้ เถิด อย่า เนิน อย่า ช้า เลย ฯะ

๏ คำ เตือน เพื่อ จะ ได้ ยา เมด เฮดอก แน่ จง จำ ไว้ ว่า ทุก โหล ห่อ นั้น มี ชื่อ นาย ห้าง เขียน อยู่ กับ ห่อ ละ โหล นั้น ดัง นี้ W. H. TONE & Co. ถ้า ไม่ มี ชื่อ นาย ห้าง เขียน ดัง นี้ อย่า ซื้อ ไว้ เลย ฯะ

๏ ณะ กรุง เทพ นาย ห้าง ยุลิง แอน โก เปน แอเยนต รับ ขาย ยา เมด เฮดอก แต่ ห้าง เดียว ห้าง เฮดอก แอน โก ที่ เมือง นุยอก ประเทศ อะเมริกะ แจ้ง ความ มา ณวัน พุฒ เดือน สาม ขึ้น สาม ค่ำ จุลศักราช ๑๒๔๕ ปี มะแม เบญจศก (จ ห) ฯะ

๏ ข้าพเจ้า นาย หนู เปน ผู้ รับ จ้าง แซ่ สิ่ง ของ เครื่อง รูปพรรณ ต่าง ๆ คือ แซ่ ถ้วย แก้ว ไม้ แซ่ สังกะสี ดีบุก เหล็ก แซ่ ทอง เหลือง ทอง แดง ทอง ขาว ทอง ลง หิน ฤา สิ่ง ของ เครื่อง รูปพรรณ ต่าง ๆ ที่ แซ่ มา แต่ ยุโรป ฤา ประเทศ อื่น ๆ ที่ ลอก เสีย ไม่ งาม เหมือน อย่าง มเดิ นั้น ข้าพเจ้า จะ รับ ทำ ให้ เปน นาค เปน ทอง เปน เงิน เหมือน อย่าง เดิม แล จะ ให้ เกลี้ยง เกลา เปน เงา งาม เล่มอ อย่าง เยอรแมน ที่ มา แต่ ยุโรป ฤา ประเทศ อื่น ๆ ให้ สม กับ ความ ปราถนา ของ ท่าน โดย งาม ดี แล เร็ว แล จะ คิด ราคา ให้ ถูก ต่ำ กว่า ที่ มา แต่ ยุโรป ฤา ประเทศ อื่น ๆ ไม่ ให้ เหลือ เกิน ภอ สมควร กับ ผู้ ที่ จ้าง แซ่ นั้น ถ้า ท่าน ผู้ หนึ่ง ผู้ ใด จะ มา จ้าง แซ่ ขอ เชิญ ท่าน มา ขี่ บ้าน ข้าพเจ้า ได้ ตั้ง ที่ แซ่ อยู่ ที่ ตึก ริม ตึก ไปรสนีย ข้าง บน ขึ้น มา ถ้า ว่า ราคา ตก ลง กัน แล้ว ข้าพเจ้า จะ รับ ทำ ให้ ได้ โดย เร็ว แจ้ง ความ มา ตั้ง แต่ ณวัน พุฒ เดือน สิบเอ็ด แรม ค่ำ ๑ ปี มะแม เบญจศก จุลศักราช ๑๒๕๕ ( ต ป ) ๚ะ

๏ ๔ ยา คือ เอเออร์ เอคู กูเออ แก้ ไข้ จับ แล โรค ต่าง ๆ อัน มัก เกิด ใน ที่ ลุ่ม ที่ ชุ่ม ชื้น นัก ๚ะ

๏ ถ้า เกิด เหตุ ว่า ผิด ลม ผิด อากาศ ผิด ภูม ที่ แล้ว รีบ กิน ยา เอเออร์ เอคู กูเออ ให้ ดับ เหตุ ร้าย แล กิน จน ตัว หาย ดี ยา ขนาน นี้ กิน วัน ละ สี่ หน คราว ละ ช้อน น้ำ ร้อน ช้อน หนึ่ง ก่อน รับ ประทาน อาหาร สัก ครึ่ง ชั่วโมง สาม หน แล ก่อน จะ เข้า นอน หน หนึ่ง ถ้า เดก อายุ สิบ ขวบ ให้ กิน ๓๐ หยด ถ้า ห้า ขวบ ๒๐ หยด ยา ขนาน นี้ กิน ได้ ใน น้ำ ชา น้ำ กาแฝ่ น้ำ นม ฤา ใน น้ำ ก็ ได้ ถ้า ไม่ ใคร่ เดิน กิน ยา เม็ด เอเออร์ บีลซ์ ให้ เดิน ภอ เปน ปรกติ ๚ะ

๏ ๕ ยา คือ เอเออร์ แฮร วิคอร เปน ของ สำหรับ โต๊ะ แต่ง ตัว เปน ยา แก้ ผม หล่น ให้ ดก แล ผม หงอก ให้ มี ศรี อย่าง เดิม ๚ะ

๏ ยา ขนาน นี้ ถ้า จะ ทา ผม เปน แต่ การ ต่ง ตัว ไม่ ต้อง เขย่า ขวด ถ้า จะ ใช้ รักษา เนื้อ ศีศะ เขย่า ก่อน จึ่ง ทา ผม เถิด ๚ะ

๏ เชิญ ไป ซื้อ ยา ห้า อย่าง นี้ ที่ ห้าง เอ ยูลิง แอน โก ตั้ง ห้าง ฝั่ง แม่ น้ำ เจ้า พระยา ใต้ ปาก คลอง ขุด ใหม่ ล่าง เหนือ ตึก กงซุล โปรตุเกศ ขึ้น ไป หน่อย หนึ่ง ๚ะ

๏ เปน ภาษา อังคริษ บอก วัน เดือน ฝรั่ง จีน ไทย บอก ให้ รู้ เลืยด ว่า ดวง อาทิตย์ อยู่ เหนือ ฤา ใต้ กลาง โลกย์ ทุก วัน เท่าไร ตลอด ปี ให้ รู้ ว่า สูน ไสย กลาง ดวง อา ทิตย์ ดู โต เล็ก เท่าไร ทุก วัน ให้ รู้ ว่า เวลา เที่ยง แล เวลา ตาม เงา แดด คลาด กัน วัน ละ เท่าไร ให้ รู้ ว่า เว ลา น้ำ ขึ้น น้ำ ลง ที่ กรุง เทพ ทุก วัน แจ้ง ให้ รู้ ถึง การ อื่น เปน อัน มาก อัน ควร คน ทั้งปวง จะ รู้ ถ้า ไม่ รู้ เขา จะ นินทา ว่า คน โง่ ประนินทิน นี้ ราคา ถูก เล่ม ละ สี่ บาท เท่า นั้น เชิญ มา ซื้อ ที่ โรง พิมพ์ บางคอแหลม มี ถึง เจ็ด ปี ถ้า ต้อง การ ได้ ตั้ง แต่ คริศ ศักราช ๑๘๘๗ ถึง ๑๘๙๔ ครบ เจ็ด ปี (จ. ห) ๚ะ

๏ เจ้า ของ หนังสือ สยาม ไสมย มี ความ ปราถนา จะ ให้ ออก สอง อย่าง อย่าง หนึ่ง จะ ให้ ออก ทุก วัน เว้น แต่ วัน อาทิตย อีก อย่าง หนึ่ง ให้ ออก เจด วัน ครั้ง หนึ่ง เสมอ มิ ให้ ขาด เมื่อ คน ทั้ง ปวง ตั้ง ใจ ซื้อ เปน อัน มาก คง สำ เร็จ การ คง ได้ อ่าน หนังสือ จดหมาย เหตุ ราคา ถูก ๆ ด้วย แล ตั้ง แต่ นี้ ไป จะ ออก จดหมาย เหตุ สยาม ไสมย นี้ เดือน ละ สี่ คราว ไป ก่อน ๚ะ

๏ สยาม ไสมย ที่ จะ ออก พลาง เดือน ละ ๔ หน นั้น จะ ขาย ปลีก ฉบับ ละ สลึง

๏ ถ้า รับ เอา ตลอด ปี แล้ว ใช้ เงิน ล่วง น่า ราคา ปี ละ หก บาท คือ ห้า สิบ สอง ฉบับ ถ้า มา รับ ไป จาก โรง พิมพ์ ถ้า จะ ให้ ส่ง ถึง บ้าน อาไศรย ไปรสนีย ต้อง เสีย ปี ละ หก บาท สาม สลึง สี่ อัฐ ๆะ

๏ ค่า บอก ถึง คน เกิด คน ตาย ฤา ถึง ห้าง ขาย ของ ถึง การ เลล้ง แล ของ ซึ่ง จะ ขาย นั้น ฤา บอก ความ ของ คน ซึ่ง จะ หา การ ฤา แจ้ง ความ ต้องการ ของ ตัว จะ คิด ค่า ลง ตาม ว่า แล้ว นั้น ๚ะ

๏ ถ้า คน จะ เข้า กัน ซื้อ ถึง หก ฉบับ จะ คิด เอา แต่ ค่า ห้า ฉบับ คือ จะ ยก ให้ หนึ่ง ใน หก ๚ะ

๏ จดหมาย เหตุ นี้ เจ้า ของจะ ส่ง แต่ เพียง เปน แห่ง ๆ ผู้ ซื้อ ต้องไป รับ ใน ตำบล ต่าง ๆ ซึ่ง จะ หมาย ไว้นั้น

๏ ที่ บ้าน แม่ เปรม ที่ วัด เกาะ แห่ง หนึ่ง ๆะ

๏ ที่ แพ นาย เทพ ตรง ข้าม ปาก คลอง บางหลวง ที่ ขาย เครื่อง แก้ว แห่ง หนึ่ง ๆะ

๏ ที่ โรง พิมพ์ บาง คอแหลม แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ จะ ส่ง ทาง ไปรสนีย ถึง บ้าน ถ้า บ้าน อยู่ ใน เขตร ทาง ไปรสนีย นั้น แต่ ผู้ ซื้อ หนังสือ นี้ ต้อง เสีย เงิน ค่า หนังสือ ค่า ไปรสนีย เสร็จ ก่อน จึ่ง จะ ส่ง ทาง นั้น ได้ แต่ ต้อง บอก ชื่อ ตำ บล บ้าน ถนน แล คลอง นัมเบอ ที่ อยู่ นั้น ให้ แน่ ด้วย ๚ะ

๏ เพราะ คน ที่ ซื้อ อ่าน นั้น มาก เจ้า ของ รับ ส่ง ทุก แห่ง ไม่ ได้ จะ ส่ง เปน แห่ง ๆ ไป พลาง ให้ ผู้ ซื้อ นั้น ไป รับ ทุก คราว ออก ณะ ตำบล อัน อยู่ ใกล้ เคียง บ้าน ผู้ ซื้อ นั้น เถิด หนังสือ นี้ จะ ออก ทุก วัน พุฒ ตลอด ปี เมื่อ จัด ส่ง ถึง ตำบล อื่น แล้ว จะ บอก ให้ รู้ ด้วย ๚ะ

๏ หนังสือ ต่าง ๆ อัน มี ขาย ที่ โรง พิมพ์ บางคอแหลม ๚ะ

๏ มี หนังสือ เปน เรื่อง พระเยซู สาศนา แล หนังสือ ต่าง ๆ สำหรับ ส่อน เด็ก ให้ อ่าน หนังสือ ไท แล หนังสือ อังกฤษ ออก มี หนัง สึก สำหรับ ส่อน วิชา คิด เลข ส่อน ให้ รู้ ถึง ตำรา ดาว แล มี หนังสือ สำหรับ ส่อน ใจ ให้ รู้ ขนบ ธรรมเนียม จะ ได้ เปน คน เรียบ ร้อย แล จะ ได้ เปน คน แต่ง หนังสือ เปน เรื่อง ราว เปน บท กลอน หนังสือ อ่าน เล่น ก็ มี มาก หลาย อย่าง หนังสือ ต่าง ๆ นั้น คือ ๚ะ

๏ ก ข ก กา ปถม ก กา ไท กา กับ สุนักข์แล นก ยาง กา กี คำ ฉันท์ แล คำ กลอน กฤษนา ส่อน น้อง ขันธ วิภังค์ นิติ ตำรา ยา เกล็ด พระ คริษวงษ ตาม มัดธาย แล ตาม โยฮัน เปน เรื่อง ในพระ คำภีร์ พระ เยซู สาศนา จันทะ โครบ จินดามณี พระยา ฉัดทัน ซุย ถัง ตำรา ดาว ตำรา คิด เลข อย่าง ใหม่ ทิพสังวาล นิราศ เกาะ จาน นิราศ เมือง แกลง นิราศ โคราช นิราศ ฉถาง นิราศ ชม ตลาด นิราศ วัด เจ้า ฟ้า นิราศ เดือน นิราศ พระ แท่น ดง รัง นิราศ ทวาราวดี นิราศ นรินทร์ นิราศ พระ บาท นิราศ พระ ปถม นิราศ เมือง เพ็ชร นิราศ อิเหนากับนิราศภูเขา ทอง นกกระ จาบ เบญมาศทอง ปถม มาลา อัง กฤษ ปุจฉาแล วิสัชนาใน ศาสนา แท้ จริง เพ็ชรมกุฏ พระอไภยมณี พระ สมุท ราชาธิราช มงคลทิปนีแปล เปน สุภาสิต สอน หญิง มายา สัตรี ลักษณวงษ สวัสดิ รักษา บัญญัติ พระ ร่วง ภาลี สอน น้อง ลักษณ ภรรยา เจ็ด สถาน กฤษนา สอน น้อง ลักษณ บุตร สาม สถาน วงษสวรรค์ เสภา คือ ขุนช้าง ขุนแผน สิงหไกรภพ สังข ทอง คือ เจ้าเงาะ สิบ สอง เหลี่ยม สุภาสิต ต่าง ๆ คือ โลกนิตย ฃงจู มงคลทิปนี่แปล สุภาสิต สอน หญิง แม่ม่าย สอน ลูก สุภาสิต สอน เด็ก สุภาสิต พระร่วง สุภาสิต โคลง สมุก จะ หัด อังกฤษ อุณรุท อิเหนา รามเกียรติ พงษาวดาร ขุนหลวงหาวัด ถมอากาษ ทำนาย ฝัน ตราชู ทอง คำเตือน สติ พงษาวดาร บุราณ พระ สี่ เสาร อุไทย ๚ะ

๏ หนังสือ ภาษา สยาม ต่าง ๆ มี ขาย ที่ โรง พิมพ์ บาง คอ แหลม นี้ เมื่อ ขาย ปลีก มี ราคา ตี พิมพ์ ใน หนังสือ ทุกๆ เล่ม ธรรมเนียม นั้น คือ ว่า ถ้า สมุด ไท เล่ม ๑ เปน อักษร พิมพ์ เล็ก คิด เอา ราคา เล่ม ละ สลึง ถ้า รวม สี่ เล่ม ใบ ปก อ่อน เล่ม ละ บาท ถ้า เปน อักษร พิมพ์ ใหญ่ คิด เอา ราคา เล่ม ละ สลึง เฟื้อง ถ้า รวม สี่ เล่ม ใบ ปก อ่อน เล่ม ละ หก สลึง ถ้า ใบ ปก แขง คิด ราคา ใบ ปก อีก เล่ม ละ บาท ถ้า ท่าน ทั้ง หลาย จะ ซื้อ หนังสือ ที่ ละ มาก ๆ จบ ทุก เรื่อง ที่ มี ใน โรง พิมพ ฤา ถ้า ลูกค้า วานิช จะ ซื้อ ที่ ละ มาก ๆ สำ หรับ จะ ตั้ง โรง ขาย หนังสือ จะ ลด ราคา ร้อย ยี่สิบ บาท จะ คิด เอา แต่ ร้อย บาท ถ้า ไม่ ถึง เพียง นี้ จะ จัด ว่า ซื้อ ปลีก กัน ก็ คง ขาย ตาม ราคา ปลีก อัน บอก ไว้ ใน หนังสือ ทุกๆ เล่ม นั้น แล ถ้า จะ มา ซื้อ หนังสือ ที่ โรง พิมพ์ นี้ ต้อง ใช้ เงิน สด ขาย เชื่อ ไม่ ได้ ตั้ง แต่ นี้ ไป เปน อัน ขาด