๏ มี พระบรม ราช โองการ โปรดเกล้า ฯ ให้ ประ กาศ เตือน สติ คน ทั้งปวง ที่ มัก เชื่อ ง่าย มา อีก เปน ครั้ง ที่ ๓ ให้ ทราบ ทั่ว กัน ว่า ด้วย เรื่อง คำ ฦา ว่า จะ เกิด โรค ประจุบัน จะ ชุก ชุม ใน เดือน แปด ขึ้น ๓ ค่ำ นั้น บัด นี้ สิ้น เดือน แปด แล้ว เปน อย่างไร บ้าง เล่า จริง ดั่ง ผี บอก ฦา จริง ดั่ง หมาย ประการ ใน เดือน แปด นี้ ได้ ทรง รับ หาง ว่าว คน ตาย ตาม วัด แขวง กรุง เทพ ฯ มี ๘ วัด คน ตาย ชาย ๓๓ หญิง ๘ เปน ๔๑ คน เท่า นั้น น้อย ลง ฦา ไม่ เล่า จำ ไว้ ถูก คน โกง มัน หลอก ให้ คราว หนึ่ง แล้ว อย่า ลืม เสีย ๚ะ

๏ ประกาศ มา ณวัน พฤหัสบดี เดือน เก้า ขึ้น สอง ค่ำ ปี วอก ฉศก ๑๒๔๖ เปน วัน ที่ ๕๗๓๕ ใน รัชกาล ประจุบัน นี้ ๚ะ

๏ พระเจ้า น้อง ยาเธอ พระองค์ เจ้า สวัสดิประวัติ รับ พระบรม ราช โองการ ใส่ เกล้า ฯ ทรง พระกรุณา โปรด เกล้า ฯ ให้ ประกาศ แก่ พระบรม วงษานุวงษ์ แล ข้า ราชการ ผู้ ใหญ่ ผู้ น้อย บันดา ซึ่ง มี ราชการ จะ ทำ หนังสือ แล เรื่อง ราว ถ้อย ความ ขึ้น กราบ บังคม ทูล พระกรุณา ให้ ทราบ ทั่ว กัน ว่า ใน ราชการ ทั้ง ปวง ซึ่ง ทรง ประพฤติ เปน นิตย์ อยู่ ทุก วัน นี้ ทรง ตั้ง พระราช หฤไทย จะ มิ ให้ การ อัน ใด คั่ง ค้าง อยู่ เลย จึ่ง ทรง พระ อุส่าห ตรวจ ราชการ ทุก สิ่ง ทุก อย่าง แล้ว ดำรัส สั่ง ไป การ ที่ ควร จะ แล้ว เสร็จ ได้ ใน วัน เดียว ทัน ใด นั้น ก็ ให้ แล้ว เสร็จ ไป ได้ ใน วัน เดียว ทัน ใด นั้น โดย มาก ต่อ การ บาง เรื่อง บาง สิ่ง ซึ่ง จำ เปน จะ ต้อง ติด ต้อง รอ อยู่ ด้วย เหตุ ใด เหตุ หนึ่ง จึ่ง ต้อง ค้าง ไป วัน หนึ่ง เพียง เรื่อง หนึ่ง สอง เรื่อง แต่ ก็ ไม่ ค้าง ไป หลาย วัน คง จะ ให้ สำ เร็จ ได้ ใน สี่ วัน ห้า วัน เปน อย่าง ยิ่ง แต่ บาง ที ผู้ ใด กราบ บังคม ทูล พระกรุณา อัน ใด ที่ ต้อง ค้าง ช้า อยู่ ดัง เช่น ว่า มา นั้น ก็ จะ มี ความ เดือด ร้อน ว่า ถึง ที่ การ อื่น ๆ ทำ ไป ได้ แต่ ราชการ ส่วน ของ ตัว พูด ไม่ ตลอด ไป ก็ ให้ พึง เข้า ใจ เถิด ว่า ไม่ ได้ ทรง ทอด ทิ้ง ละเมิน เสีย เลย แต่ เพราะ การ นั้น ต้อง ตรวจ สอบ การ เก่า บ้าง ต้อง ทรง พระราช ดำริห์ บ้าง หนังสือ มาก เหลือ เกิน จน ไม่ มี เวลา ที่ จะทรง ได้ บ้าง จึ่ง ได้ คั่ง ค้าง ให้ พึง ดู จำนวน หนังสือ ราช การ ซึ่ง ได้ ทรง รับ แล ได้ ทรง ตอบ ใน จำนวน ปี มแมเบญจศก ตั้ง แต่ เดือน ห้า ขึ้น ค่ำ หนึ่ง มา จน ถึง เดือน สี่ แรม สิบ ห้า ค่ำ ซึ่ง ได้ คัด ยอด บาญชี มา ใน นี้ มี จำนวน หนังสือ ทูล เกล้า ฯ ถวาย รวม หมด ๓๓๘๔ ฉบับ หนังสือ ที่ ถวาย ทรง เซน ท้าย หนัง สือ ไป ๓๗๒ ฉบับ เปน หนังสือ ถวาย ใน ข้อ ราชการ ๓๕๑๓ ฉบับ พระราช หัตถ เลขา แล พระราช สาสน์ หนังสือ เจ้า พนักงาน รับ พระบรม ราชโองการ มี ไป ๑๐๐๑ ฉบับ ใน การ พระคลัง แต่ ที่ มี จำนวน นับ ไว้ ๓๕๓ ฉบับ แต่ แซงชั่น ใบ สั่ง ฎีกา ต่าง ๆ หา ได้ นับ ไม่ ชะ

๏ หนังสือ ซึ่ง เปน แบบ อยู่ แล้ว เช่น พระราช หัตถ เลขา แล ประทับ พระราช ลัญจกร มี สัญญา บัตร เปน ต้น ๒๒๘ ฉบับ ความ ต่าง ๆ ซึ่ง ถวาย แล ทรง สั่ง ไป รวม ๓๕๙ เรื่อง บาญชี หนังสือ ซึ่ง ลง มา นี้ เฉพาะ แต่ ราชการ ซึ่ง เปน ไป ใน กรุง เทพ มหา นคร แล หัว เมือง ใน พระราช อาณา เขตร ยัง หนังสือ ราชทูต แล หนังสือ คน ต่าง ประเทศ ซึ่ง มี มา แต่ ประเทศ ยุโรป แล อะเมริกา ก็ เปน อัน มาก มิ ได้ นับ ใน นี้ หนังสือ ถวาย แล พระราช หัตถ เลขา ไปรเวต อีก หลาย ร้อย ฉบับ ก็ ไม่ ได้ นับ ใน นี้ ใบ บอก ซึ่ง เจ้า พนักงาน นำ อ่าน ถวาย ใน เวลา เสด็จ ออก ขุนนาง วัน ละ ๒ ฉบับ ๓ ฉบับ เปน อย่าง น้อย ก็ มิ ได้ นับ ใน จำนวน หนัง สือ นี้ ถ้า จะ นับ โดย ถ้วน ถี่ หนังสือ บันดา ที่ ได้ ทรง รับ ได้ ทรง ฟัง แล ต้อง ทรง พระราช ดำริห์ ไม่ ต่ำ กว่า ปี ละ หก พัน เรื่อง เพราะ ฉะนั้น ถ้า ท่าน ผู้ ใด ได้ เหน จำนวน ดัง นี้ แล้ว ก็ ไม่ ควร ที่ จะ มี ความ เสีย ใจ ว่า การ ของ ตัว ต้อง มา ติด ค้าง ช้า อยู่ เพียง ๕ วัน ๖ วัน ดัง นั้น เลย ๛

๏ แต่ บัด นี้ มี ความ ลำบาก พระราช หฤไทย อย่าง หนึ่ง ซึ่ง เปน เหตุ ที่ ต้อง โปรด เกล้า ฯ ให้ มี ประ กาศ มา ครั้ง นี้ คือ ว่า ท่าน ผู้ ที่ จะ ถวาย หนังสือ ทั้งปวง มัก จะ ทอด ทิ้ง การ ของ ตัว ไว้ เฉื่อย ๆ ลื่ม ๆ ไป ด้วย ถือ ว่า จะ กราบ บังคม ทูล เมื่อ ใด ก็ ได้ แต่ ครั้น เมื่อ มี กำหนด ว่า จะ เสด็จ พระราช ดำเนิน ประพาศ แห่ง ใด ๆ ซึ่ง มี กำหนด ให้ ทราบ วัน จะ เสด็จ พระราช ดำเนิน ก่อน ไม่ ต่ำ กว่า ๓ วัน เลย สัก ครั้ง เดียว ก็ ยัง เฉย ๆ อยู่ ต่อ อีก วัน หนึ่ง ฤา สอง วัน จะ เสด็จ พระราช ดำเนิน แล้ว จึง ถวาย หนังสือ ประดัง เข้า มา พร้อม ๆ กัน มาก ๆ วัน ละ สี่ สิบ ห้า สิบ ฉบับ ล้วน แต่ เปน การ ร้อน การ เรว ขอ ให้ ได้ สั่ง เสีย ก่อน เสด็จ พระราช ดำเนิน ค้าง ช้า ไม่ ได้ ไป แทบ ทุก เรื่อง ทุก ราย เมื่อ เปน วิไสย ซึ่ง ได้ ทรง ตั้ง พระราช หฤไทย ไว้ ว่า จะ มิ ให้ การ คั่ง ค้าง มา แต่ เดิม นั้น ก็ ต้อง ทรง หนังสือ แล ทรง พระราช ดำริห์ ทรง บังคับ การ ไป ให้ แล้ว ใน วัน เดียว นั้น ได้ เว้น ว่าง แต่ เวลา เสวย บาง ที ก็ ตลอด คืน ยัง รุ่ง แทบ จะ ทุก ครั้ง ทุก คราว ครั้น เวลา เสด็จ พระราช ดำเนิน กลับ มา ถึง กรุง เทพ ฯ ก็ เปน ช่อง ที่ จะ ตื่น เต้น กัน ว่า เสด็จ กลับ แล้ว ถวาย หนังสือ เถิด อีก ครั้ง หนึ่ง การ แต่ ไร ๆ คั่ง มา ก็ ได้ แต่ ต้อง มา ถวาย ใน วัน นั้น หมด ทั้ง นั้น ครั้ง หนึ่ง เสด็จ พระราช ดำเนิน กลับ ใน วัน นั้น ได้ ทรง รับ หนังสือ ถวาย ถึง ๕๐ ฉบับ ก็ เปน การ เหลือ ที่ จะ ทรง พินิจ พิจารณา แล ดำรัส สั่ง การ นั้น ให้ ตลอด ไป ได้ จึง จำ เปน ต้อง คั่ง ค้าง ไป ตาม เวลา ที่ จะ ภอ ทรง ทำ ไป ได้ ๛

๏ เพราะ ฉะนี้ บัด นี้ จึ่ง โปรด เกล้า ฯ ให้ชี้ แจง เวลา มา ให้ ทราบ ว่า อย่า ให้ ท่าน ผู้ ได ผู้ หนึ่ง ตื่น เต้น ใน การ ที่ เสด็จ พระราช ดำเนิน ถือ เอา เปน เครื่อง เตือน ใจ ให้ เร่ง รีบ ใน การ งาน ของ ตน นั้น เลย เพราะ เหตุ ที่ เสด็จ พระราช ดำเนิน ประพาศ แห่ง ได ต่อ เปน ทาง ไกล ฤา ทาง ทเล ที่ หนังสือ จะ ไป ถึง ไม่ ได้ โดย เร็ว ได้ รับ เปน ครั้ง เปน คราว ฤา เสด็จ พระ ราช ดำเนิน แห่ง ได ซึ่ง เปน ที่ ใหม่ แปลก ประหลาด จะ ต้อง ทรง ประพาศ ตาม ถิ่น ถาน นั้น บ้าง จึ่ง ได้ เว้น ว่าง ราชการ ใน เวลา นั้น แต่ ถ้า เสด็จ พระราช ดำเนิน ประทับ อยู่ ณบาง ปอิน ซึ่ง เปน ที่ เคย เสด็จ อยู่ เปน นิตย ดั่ง นี้ ไม่ ได้ เสด็จ ประพาศ แห่ง ได ได้ ทรง ราช การ อยู่ เสมอ เปน นิตย เหมือน อย่าง เช่น ใน กรุง เทพ ฯ เหตุ ซึ่ง เปน ที่ ทรง สบาย ได้ นั้น เพียง ได้ เปลี่ยน อากาศ ใหม่ อยู่ ใน ที่ กว้าง ไม่ ยัด เยียด อบ อาย เหมือน อย่าง เช่น ใน พระบรม มหา ราชวัง แล ได้ ทรง พระ ดำเนิน ใน พระราช วัง มาก ขึ้น ภอ ให้ พระ เส้น ยืด มี พระ กำลัง ขึ้น กว่า ที่ ประทับ อยู่ ใน พระบรม มหา ราช วัง เหตุ ที่ ทรง สบาย มี แต่ สอง อย่าง เท่า นี้ ใช่ ว่า จะ ทรง สบาย ด้วย ไม่ ได้ ทรง การ งาน อัน ได นั้น มิ ใช่ เลย แต่ ผู้ ซึ่ง จะ ถวาย หนังสือ ทั้งปวง มัก เข้า ใจ ว่า จะ เปน เวลา ว่าง แล เกียจ คร้าน ที่ จะ ต้อง เที่ยว ถาม หา เรือ ขึ้น ลง ถือ เสีย ว่า เปน ระยะ ทาง ไกล จะ ช้า หลาย วัน ไป ไม่ ทัน ใจ จึ่ง เร่ง เอา เสีย ใน เวลา ก่อน ที่ จะ เสด็จ พระ ราช ดำเนิน ฤา รอ ไว้ เวลา เสด็จ พระราช ดำเนิน กลับ ก็ ทุ่ม เท เข้า มา จึ่ง ได้ เปน ดั่ง เช่น ที่ กล่าว มา แล้ว นั้น แต่ ที่ จริง ไม่ เปน การ ลำบาก แล ช้า ป่วย การ อัน ได นัก ดั่ง เช่น คิด ดั่ง นั้น เลย เรือ ไฟ ก็ เดิน ขึ้น ลง อยู่ เสมอ มิ ได้ ขาด สาย โทรเลข ก็ มี ที่ จะ บอก ข้อ ความ ไป กราบ บังคม ทูล พระกรุณา ได้ โดย ง่าย โดย เรว ถ้า ผู้ ได มี ความ ประสงค์ ที่ จะ กราบ บัง คม ทูล พระกรุณา ก็ ได้ ทัน ใจ ทุก ครั้ง ทุก คราว เมื่อ บอก ราชการ แล้ว เงิน ค่า โทรเลข ก็ โปรด เกล้า ฯ ไม่ ให้ เรียก ผู้ ซึ่ง จะ กราบ บังคม ทูล อัน ได ขึ้น ไป ที่ พระราช วัง บางปะอิน จะ ต้อง จำหน่าย อย่าง เดียว แต่ ความ ขี้ เกียจ ของ ตัว เท่า นั้น ๚ะ

๏ แล บัด นี้ เพื่อ จะ ให้ เปน การ ง่าย สบาย ขึ้น อีก จึ่ง โปรด เกล้า ฯ ให้ พระเจ้า น้อง ยาเธอ กรม หมื่น ประจักษ ศิล ปาคม ซึ่ง เสด็จ ประจำ อยู่ ใน พระบรม มหา ราชวัง มิ ได้ ขาด นั้น เปน ผู้ คอย รับ หนังสือ ซึ่ง จะ ส่ง ขึ้น ไป ทูล เกล้า ฯ ถวาย ที่ บาง ปะอิน ผู้ ที่ จะ ถวาย หนังสือ จะ ได้ ไม่ ต้อง เที่ยว ถาม หา เรือ แพ ซึ่ง เห็น ว่า เปน ความ ลำบาก ถ้า ผู้ ได จะ ถวาย หนังสือ ก็ ให้ มา ส่ง ที่ พระเจ้า น้อง ยาเธอ กรม หมื่น ประจักษ ศิลปาคม เถิด ๚ะ

๏ ขอ อย่า ให้ คิด อ่าน ตื่น เต้น ใน การ เสด็จ พระ ราช ดำเนิน แล้ว ทุ่ม เท หนังสือ เข้า มา ใน เวลา ก่อน เสด็จ ฤา เสด็จ กลับ ดั่ง เช่น ว่า มา แล้ว ให้ เปน การ เหลือ กำลัง ที่ จะ ทรง ให้ ตลอด ไป ได้ นั้น เลย ๚ะ

๏ ขอ ทรง เตือน ส่ะติ ท่าน ทั้งปวง ผู้ ซึ่ง มี ราช การ เปน ตำแหน่ง น่า ที่ ใด ๆ จง ตั้ง ใจ ประพฤติ์ การ ใน ตำแหน่ง ของ ตน ให้ แล้ว ไป ล่วง ไป ดั่ง เช่น ได้ ทรง ตั้ง พระราช หฤไทย ทรง ประพฤติ ใน ราช การ ทั้งปวง เช่น กล่าว มา นี้ ควร ถือ เปน แบบ อย่าง อย่า ทิ้ง ให้ ราชการ คั่ง ค้าง เสีย เวลา ไป เปล่า ๆ ถ้า การ ทิ้ง ค้าง ส่ะสม กัน เข้า แล้ว ก็ ไม่ สามารถ ที่ จะ ส่ะสาง ให้ หมด สิ้น ไป ได้ โดย ง่าย กลับ เปน การ หนัก ยิ่ง ใหญ่ ให้ ได้ ความ ลำบาก ใน ภาย หลัง ถ้า ท่าน ผู้ เปน ข้า ราชการ ทั้งปวง ประพฤติ การ ให้ เปน ไป สม่ำ เสมอ ดั่ง เช่น ทรง ราชการ ฉนี้ แล้ว ก็ จะ รู้ สึก สบาย ใน ตัว เอง เสมอ ๆ ไม่ สบาย เกิน ไป แล ไม่ ต้อง ร้อน ใจ รำคาน เกิน ไป ราชการ ทั้งปวง ก็ จะ ลุ ล่วง ไป ได้ โดย มาก โดย เรว จะ เปน คุณ เปน ประโยชน์ แก่ แผ่นดิน สมควร ที่ เปน ข้าราชการ รัก ษา ราชการ เปน ตำแหน่ง ๆ ต่าง พระ เนตร พระ กรรณ ให้ ท่าน ทั้งปวง ประพฤติ ตาม พระบรม ราโชวาท ซึ่ง ประกาศ มา นี้ จง ทุก ประการ ๚ะ

๏ ประกาศ มา ณวัน เสาร์ เดือน แปด แรม ห้า ค่ำ ปี วอก ฉศกศักราช ๑๒๕๒ เปน วัน ที่ ๘๑๒๓ ใน รัชกาล ปัตยุบัน นี้ ๚ะ

๏ มี คำ เลื่อง ฦา กัน ว่า พวก ชาว สยาม กับ ลูก จ้าง ฝรั่ง ที่ รับ ราชการ ไป เซอเว กำหนด เขตร แดน ประเทศ สยาม ต่อ ประเทศ ยวน นั้น ต้อง ลำบาก เปน ไข้ ป่า ตาย ไป หลาย คน เจ็บ หลาย คน บาง ปาก ว่า บุตร ชาย หลวง สาครดิฐ เจ้า ท่า กับตันบุศ ตาย ไป คน หนึ่ง ด้วย ความ นี้ พึง เปน จริง แล้ว ๚ะ

๏ ที่ แม่ น้ำ เจ้า พระยา ตั้ง แต่ กลาง เดือน เก้า มา ปี นี้ ฝน ไม่ สู้ ชุก นัก ตก เปน ราย ๆ คราว ๆ ภย ต้น ไม้ แล ผัก หญ้า สด ชุม งาม ดี บาง แห่ง ยัง มิ ได้ ตก กล้า เพราะ ฝน อยู่ ข้าง จะ น้อย แต่ ฝน มี อยู่ เสมอ แต่ ตก เปน แห่ง ๆ คราว ๆ เมื่อ ฝน มาก ใน เมือง แล ตำบล ที่ ดิน แดง น้ำ นั้น ตก มา ถึง แม่ น้ำ เจ้า พระยา จึง ภา ให้ น้ำ ทั้ง แม่ น้ำ ดู แดง ไป คน ทั้งปวง ไม่ ต้อง วิตก ด้วย น้ำ แดง นั้น ไม่ เปน เคราะห์ ร้าย อะ

ไร ดอก เปน แต่ ฝน ตก มาก ใน ตำบล ดิน แดง แล ตก น้อย ใน ตำบล ที่ สี่ ดิน ไม่ แดง นั้น ความ เท่า นั้น ดอก ไม่ ต้อง วิตก อะไร เลยใน เดือนสิบ นี้ ฝน ตก มาก เข้า แล้ว ๚ะ

๏ ณวัน พฤหัศบดี เดือน เก้า แรม แปด ค่ำ ถูก จ้าง ครู สมิท พบ เรือ มาด ลำ หนึ่ง จม น้ำ อยู่ ที่ น่า ห้าง ครู สมิท ที่ บาง คอแหลม ท่าน ผู้ ใด เปน เจ้า ของ เรือ ให้ มา รับ เอา ไป แต่ ต้อง เสีย ค่า ลง พิมพ์ จึ่ง เอา ไป ได้ ๚ะ

เงิน ไปรเวศ สาม เดือน ๓ ชิลิง ๔ เปนซ กับ สาม อัฐ ค่า ซอวริน ทอง คำ ถึง ๕ เหรียน ๕๐ เซนต

ข่าว โทรเลข นอก

๏ กรุง ลันดัน วัน พุฒ เดือน เก้า แรม เจด ค่ำ คอ เวนเมนต์ จีน ให้ ราชทูต จีน ยื่น โปรเตศ ให้ แก่ ประ เทศ ต่าง ๆ อัน มี หนังสือ สัญญา เปน ทาง ไมตรี ต่อ กัน เปน คำ ร้อง กล่าว โทษ เพราะ กำปั่น รบ ฝรั่งเสศ รดม ยิง ตี เมือง กิลัง ไว้ ซึ่ง คอเวนเมนต์ ฝรั่งเสศ หา ให้ พวก จีน ทำ ขวัญ เสีย ค่า ปรับ เพราะ การ ซึ่ง เกิด ที่ เมือ ลังซัน พวก จีน ยัง ขัด ขวาง แขง แรง ไม่ ยอม

๏ กรุง ปาริศ วัน พุฒ เดือน เก้า แรม เจด ค่ำ พวก ชุมนุม ที่ เรียก ว่า กองเครศ ที่ พึ่ง ชุมนุม กัน ที่ เมือง เวอเซล พวก มาก เกิน เพื่อน ชุมนุม นั้น คือ มะยอไรติ ใน กองเครศ นั้น ได้ ตั้ง ข้อ คือ บิล ยอม ซ่อม แซม แก้ ให้ กดหมาย ราก แก้ว นั้น ดี ขึ้น ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน ประหัศบดี เดือน เก้า แรม แปด ค่ำ วัน นี้ มี พระบรม ราช โองการ อนุญาต ให้ ปาเลี่ยแมนต์ หยุด เลิก การ ชุมนุม ไป พลาง ตั้ง แต่ วัน นี้ จน วัน จันทร เดือน สิบ แรม สิบ เอ็ด ค่ำ สมเด็จ พระบรม ราช นางกวิน เสด็จ ออก ณะ พระ ที่ นั่ง แล ถอด จาน เซลลอร์ อาน พระบรม ราช พจน แสดง ความ เสีย ดาย เปน อัน มาก ด้วย การ จะ ให้ ปาเลี่ยแมนต์ ตั้ง กดหมาย บาง ข้อ หา สำ เร็จ ไม่ ใน คราว ชุมนุม คราว นี้ ทั้ง แสดง ความ เสีย ดาย ว่า คราว ชุมนุม พูดจา ด้วย เรื่อง ประเทศ อิยิปต ซึ่ง จะ ให้ มี ความ เข้า ใจ กัน กับ ฝรั่งเสศ ไม่ เปน อัน เข้า กัน ได้ พวก กอนฟะเรนซ์ นั้น ต้อง เลิก กัน ต่าง คน ต่าง ไป เสีย แล้ว ก็ ว่าด้วย ธุระ จำ เปน อัน เกิด เพราะ กอง ทัพ อังครีษ ไป อยู่ ใน ประเทศ อิยิปต นั้น คอเวินแมนต์ อังครีษ คง ทำ ให้ สำเร็จ โดย ซื่อ สุจริต แล้ว จึ่ง ว่า ด้วย การ ชุมนุม กัน ใน เดือน สิบ ข้าง แรม นั้น ทรง พระราช หฤไทย เชื่อ ว่า ข้อ ต่าง ๆ อัน เกี่ยว ค้าง อยู่ นั้น คง ตก ลง กัน จัด ให้ เรียบ ที่ เดียว ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน ศุกร เดือน เก้า แรม เก้า ค่ำ เมื่อ แจมเบอร์ ดะบุติ ฝรั่งเสศ นั่ง ปฤกษา การ อยู่ วัน นี้ มะยอริติ ใหญ่ ใน พวก นั้น ได้ โวต ยอม ให้ กู้ เบิก เงิน อีก ๔๘ ๐๐๐ ๐๐๐ แพรนก์ คิด เปน เงิน สยาม ๒๐๐๐ ๐๐๐ ชั่ง เมื่อ มิศเตอร์ เฟรี่ ขอ ให้ อนุญาต เบิก เงิน ราย นี้ ท่าน ว่า จะ เปน กำลัง แก่ คอเวินแมนต์ ฝรั่งเสศ ใน การ จัด ตก ลง กัน กับ ประเทศ ต่อ ไป ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน เสาร์ เดือน เก้า แรม สิบ ค่ำ หนังสือ จดหมาย เหตุ ไตมซ ที่ ออก วัน นี้ ลง พิมพ์ ข่าว เตลิ แครม ราย หนึ่ง ว่า ประเทศ จีน ออก ประกาศ ว่า เปน ศึก กัน กับ ฝรั่งเสศ แล้ว ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน อาทิตย์ เดือน เก้า แรม สิบ เอ็ด ค่ำ ซึ่ง พวก จีน ออก ประกาศ ว่า เปน ศึก กัน กับ ฝรั่งเสศ ยัง ไม่ เปน ที่ อ้าง ได้ ว่า จริง ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน อังคาร เดือน เก้า แรม สิบ สาม ค่ำ โรค นี้ มาก ขึ้น ใน เมือง ตุลอน ทั้ง ใน ประเทศ อิตะลี่ ด้วย ๚ะ

๏ เมื่อ เดือน หก ข้าง ขึ้น ได้ ยิน ข่าว เล่า ฦา กัน ว่า คน หนึ่ง ตี ทาน ชื่อ อ้าย ดิบ เปน คน เสีย จักษ ทั้ง สอง ข้าง ตาย ษา เหตุ เดิม ฦา กัน ว่า อ้าย ดิบ ซื้อ เกียมอี๋ กิน อัฐ หนึ่ง คน หนึ่ง แกล้ง รังแก หยอก เล่น เอา ของ เกลียด ขี้ ม้า แอบ ใส่ ลง ใน ชาม เกียมอี๋ อ้าย ดิบ ตา บอด แล ไม่ เหน กิน เกียมอี๋ ถูก ของ เกลียด เข้า ก็ โกรธ เท เกียมอี๋ เสีย ซื้อ กิน ใหม่ อีก อัฐ หนึ่ง คน นั้น ก็ ขืน เอา ของ เกลียด มา ใส่ ใน ชาม เกียมอี๋ อีก อ้าย ดิบ กิน ถูก อีก ขัด ใจ รู้ ว่า คน มา แกล้ง รังแก แต่ ไม่ รู้ ว่า ผู้ ใด โดย ความ โกรธ ก็ ด่า คน ใส่ ของ เกลียด คน รังแก นั้น โกรธ เตะ ถูก หน้า อ้าย ดิบ ล้ม ลง อ้าย ดิบ ไม่ รู้ ว่า ใคร ทำ ด่า ด้วย คำ หยาบ ต่าง ๆ คน ที่ รังแก นั้น ขัด ใจ เอา เท้า กระทืบ ถูก ซี่ โครง อ้าย ดิบ หัก อ้าย ดิบ อยู่ ได้ ประมาณ ๔ วัน ๕ วัน ก็ ตาย อ้าย เผือก บุตร อ้าย ดิบ ผู้ ตาย ฟ้อง กล่าว โทษ ผู้ ร้าย เปน ความ กัน อยู่ ที่ ศาล กรม พระนคร บาล ผู้ ร้าย ติด ขัง ตราง อยู่ ได้ ประมาณ ๑๖ วัน ๑๗ วัน มี คน ได้ เหน คน ร้าย ขี่ รถไป ทาง ถนน เจริญ กรุง คน ชอบ คุ้นเคยกับ คน นั้น จึ่ง ถาม ว่า สิ้น เคราะห แล้วฤา ไม่ เปน อะไร ดอก ฤา ผู้ ร้าย ตอบ ว่า จะ เปน ไร ไป กับ อ้าย คน ตา มืด ตา บอด ตาย แล้ว ตระลาการ เขา ไม่ ได้ ชำระ ความ เขา ชำระ เร่ง เงิน มี เงิน ให้ เขา จะ เปน ไร ไป ผู้ ที่ ได้ ยิน ดัง นั้น เปน ที่ สลด ใจ นึก ว่า เปน คน จน ไม่ ดี เลย คน มั่ง มี เขา ฆ่า ตาย ก็ ไม่ มี ความ เหมือน ฆ่า สัตว เดร ฉาน ตาย ตัว ๑ ฝ่าย อ้าย เผือก ที่ เปน โจท กล่าว ว่า ผู้ ร้าย ฆ่า อ้าย ดิษ บิดา ตาย ก็ ไม่ ได้ ความ วิเสศ อัน ใด ต้อง เสีย เงิน ค่า ธรรมเนียม ต่าง ๆ ไป ได้ ดี วิเสศ อยู่ กับ ตระลาการ ผู้ คุม คน ที่ เกิด มา เปน คน จน คน อานาถา จะ ต้อง เจียม ตัว รักษา ตัว เกรง กลัว คน ที่ เขา มั่ง มี เงิน ถึง ๒๐ ชั่ง ๓๐ ชั่ง ให้ มาก ๆ ถ้า ทำ ให้ เขา ไม่ ชอบ ใจ ถึง เขา จะ ฆ่า ตาย คา มือ คา เท้า เงิน ของ เขา ก็ จะ ออก ต่อ สู้ กุ้ม เกียง ให้ ความ จริง หาย กลาย เปน เทจ ไป เรื่อง นาย เงิน ทำ โทษ ทุบ ตี ทาษ ตาย ก็ ย่อม ได้ ยิน ได้ ฟัง เคย มี มา เนื่อง ๆ แต่ เงียบ หาย สูญ ไป เปน อัน มาก ไม่ ได้ ยิน ว่า เรื่อง ใด ทาษ ชะนะ นาย เงิน เปน นาย เงิน ฆ่า ตาย จริง ๆ ไม่ เคย ได้ ยิน เลย มี แต่ เดิม ว่า นาย เงิน ฆ่า ตาย ครั้น ภาย หลัง กลาย เปน ผูก คอ ตาย บ้าง กิน ยา ตาย บ้าง อยู่ ดี ๆ ตาย ไป เฉย บ้าง มี แต่ ดัง นี้ มาก หลาย เรื่อง หลาย ราย ขะ

๏ เมื่อ คน มา ร้อง ทุกข์ ให้ ลง พิมพ์ บาง ที ผู้ ร้อง นั้น จะ ว่า เกิน ไป ก็ จะ มี บ้าง ที่ เขา ว่า นั้น ก็ คง มี จริง บ้าง เมื่อ เอไดตอ ลง ความ ดัง นี้ ประสงค ความ อย่าง เดียว จะ ให้ เหน ว่า ความ ไม่ ดี จะ มี ไป ได้ เพียง ไหน พวก ผู้ ใหญ่ จะ ได้ ตรึก ตรอง จัด ให้ ความ ไม่ ดี นั้น ยุบ ลง น้อย ลง ไป แล ประพฤติ์ ซื่อ สุจริต ต่อ แผ่น ดิน บ้าน เมือง ต่อ เจ้า นาย ต่อ ราษฎร จน ใคร จะ มา ร้อง ดัง นี้ คง รู้ แน่ ว่า ไม่ จริง รับ ประกัน ได้ ถ้า ถึง ดัง นี้ แล้ว บ้าน เมือง ก็ จะ เปน ศุข สบาย น่า อยู่ เอไดตอ

๏ มี คน หนึ่ง แต่ง เรื่อง มา ว่า เดิม ณวัน พุฒ เดือน เก้า ขึ้น ค่ำ หนึ่ง ข้าพเจ้า เดิน ไป ที่ ถนน บำรุง เมือง ประมาณ เช้า โมง เสศ ข้าพเจ้า เหน คน คุก ตี สุนัข์ ตาย มัด หาม มา ข้าพเจ้า จึ่ง ถาม ว่า ตี สุนัข์ เอา ไป ทำ ไม จึ่ง บอก กับ ข้าพเจ้า ว่า เอา ไป ให้ เสือ กิน ข้าพเจ้า คิด ว่า ส่มเด็จ พระเจ้า อยู่ หัว คง ทรง พระราช ทาน ซึ่ง พระราช ทรัพย์ ซื้อ เนื้อ ให้ เสือ กิน แต่ นาย คุก บิด บัง ซึ่ง พระราช ทรัพย์ ของ หลวง เปน อนา ประโยชน์ ของ ตัว หา ซื้อ ไม่ จึ่ง บังคับ คน คุก เที่ยว ตี สุนัข์ ทำ เช่น นี้ ก็ ผิด พระราช กำหนด กดหมาย ทำ เช่น นี้ ดุจ หนึ่ง ว่า สมเด็จ พระเจ้า อยู่ หัว ไม่ มี พระราช ทรัพย์ ซื้อ ให้ เสือ กิน ทำให้ มี้ ความ ลอาย แก่ ฝ่าละออง ธุลี พระบาท แก่ นา ๆ ประเทศ ถ้า ท่าน ทราบ เหตุ ที่ ข้าพเจ้า คำนับ มา แล้ว ขอ ให้ เอา เหตุ นี้ ลง ใน สยาม ไสมย ด้วย เทอญ ๚ะ

๏ เรื่อง สุนักข์ นี้ ก็ ว่า ดี ไป อย่าง หนึ่ง ใน ประ เทศ สยาม นี้ ปี ละสอง คราว เมื่อ แดด อยู่ ตรง ศีร์ศะ เดือน ห้า ครั้ง หนึ่ง เดือน เก้า ครั้ง หนึ่ง สุนักข์ มัก ดุ บ้าง บาง ตัว มัก บ้า ไป เที่ยว กัด สัตว กัด คน บ้าง ที่ จะ รักษา โรค สุนักข์ บ้า กัด นั้น ไม่ ใคร จะ รอด คน ที่ สุนักข์ บ้า กัด นั้น ตาย ด้วย โรค สุนักข์ บ้า เปน อัน มาก ใน ทุก ประเทศ ทั่ว ตลอด พิภพ เพราะ เหตุ เช่น นี้ ใน ประเทศ ซีวิไลซ์ ทุก ประเทศ มัก มี กดหมาย ให้ เจ้า ของ สุนักข์ จัด เครื่อง รัด คอ แล ใน เครื่อง นั้น จารึก ชื่อ เจ้า ของ ทั้ง ตำบลบ้าน เจ้า ของ ๆ ต้อง เลี้ยง สุนักข์ ให้ กิน อิ่ม บริบูรณ ขัง ตัว สุนักข์ มิ ให้ ไป พ้น เขตร บ้าน ของ เจ้า ของ ถ้า สุนักข์ เช่น นี้ พลัด หาย ผู้ ที่ พบ นั้น ภา สุนักข ถึง เจ้า ของ ถ้า เจ้า ของ รัก สุนักข เจ้า ของ คง ถ่าย ตัว สุนักข ตาม สมควร ถ้า สุนักข์ นั้น บ้า ไป เจ้า ของ เหน ว่า รักษา ไม่ ไหว เลี้ยง ไม่ เปน เรื่อง เจ้า ของ นั้น ต้อง ประหาร ชีวิตร ของ สุนักข์ บ้า นั้น อย่า ให้ มัน ทำ อัน ตราย แก่ ท่าน ผู้ อื่น ได้ ใน คราว ที่ สุนักข มัก บ้า ไป นั้น เจ้า พนักงาน บ้าน เมือง ต่าง ๆ นั้น มี ธรรมเนียม จ้าง ให้ คน เที่ยว ตลอด บ้าน เมือง ถ้า พบ สุนักข บ้า ฤา สุนักข อัน ไม่ มี เครื่อง รัด คอ บอก ตำบล บ้าน แล เจ้า ของ ให้ ประหาร ชีวิตร เสีย แล้ว ให้ เงิน มาก แล น้อย ตาม ตัว สุนักข มาก แล น้อย ที่ เขา ได้ ประหาร ชีวิตร นั้น ธรรม เนียม ชั่ว จริง ๆ ของ ชาว สยาม มี อยู่ อย่าง หนึ่ง มี คน เปน อัน มาก มี สุนักข มี แมว ไว้ สำหรับ บ้าน แต่ หา เลี้ยง ให้ กิน อิ่ม ให้ สบาย สุนักข แล แมว นั้น อัน กิน ไม่ อิ่ม มัก เที่ยว ไป บ้าน อื่น รังแก เจ้า ของ บ้าน ขะโมย กิน ไก่ เปด นก เนื้อ ปลา ของ ท่าน ผู้ อื่น ธรรมเนียม นี้ ชั่ว จริง ๆ ถ้า ต้อง การ สุนักข แล แมว เลี้ยง มัน รักษา มัน ให้ ดี อย่า ให้ พ้น เขตร บ้าน ของ ตัว อีก ประการ หนึ่ง เมื่อ เจ้า ของ เหน ว่า สุนักข แล แมว ของ ตัว ติด โรค เหมน หน้า เกลียด ดู ไม่ ได้ เจ้า ของ นั้น มัก เอา สัตว ติด โรค นั้น ไป ปล่อย ตาม วัด ว่า ฤา ใน จังหวัด บ้าน อื่น คน อื่น ต้อง สู้ ทน ลำ บาก ฤา ต้อง ฆ่า สัตว โรค หน้า เกลียด ดู ไม่ ได้ เลี้ยง ไม่ ได้ นั้น คน ทำ อย่าง นี้ ทำ ความ ชั่ว ให้ แก่ ท่าน ผู้ อื่น ถ้า นึก ว่า รังแก เพื่อน ได้ บุณ เพราะ ปล่อย สัตว นั้น ก็ ตาม แต่ คน เช่น นั้น จะ เหน เถิด เอไดตอร ๚ะ

๏ คำนับ มา ยัง ครู สมิท ซึ่ง ท่าน ออก จด หมาย เหตุ นั้น ท่าน มี ความ ชอบ ต่อ แผ่นดิน เปน อัน มาก ซึ่ง คน ทั้งหลาย ทำ ความ ร้าย ทำ ความ ดี ท่าน ลง ใน จดหมาย เหตุ ได้ ทรง ทราบ ถึง พระเจ้า แผ่นดิน ที่ ทรง นี้ ข้าพเจ้า เหน ว่า ท่าน มี ความ ดี ต่อ แผ่นดิน แล้ว ท่าน เปน คน ชาว ยุโรป ไม่ มี ความ เกรง ใจ ท่าน ผู้ ใด จะ ช่วย บำรุง แผ่นดิน อย่าง เดียว ใคร ทำ ผิด จะ ขอ กล่าว ตาม ผิด ใคร ทำ ชอบ จะ ขอ กล่าว ตาม ชอบ คน จะ ได้ ไม่ ประพฤติ์ ความ ชั่ว การ ที่ นี้ พระเจ้า คง สรรเสิญ ถึง ท่าน แต่ ข้าพเจ้า ขอ ให้ ท่าน อายุศม์ ยืน นาน จะ ได้ ตัก เตือน คน จน ความ ดี ใน บ้าน เมือง ทวี มาก ขึ้น ทุก ท่า ทะ

๏ ทุก วัน นี้ พระยา ไพรบูรณ ท่าน เกบ แต่ เงิน ค่า เช่า ตึก วัน หนึ่ง ได้ ถึง ๓๐๐ บาท กว่า เงิน อัน นี้ เปน เงิน เย็น ไม่ ใช่ เงิน ร้อน พระองค์ เจ้า สาย ท่าน เหน ดี เดี๋ยว นี้ ท่าน ก็ หา ซื้อ ที่ จะ ปลูก ตึก ให้ เจ๊ก เช่า บ้าง การ ที่ ปลูก ตึก ให้ คน เช่า นั้น เปน การ ดี งาม บ้าน งาม เมือง มี ความ ดี หลาย ประการ ทุก วัน นี้ เมือง ฮองกง เขา พัง เขา ถม ทเล ปลูก ตึก ให้ คน เช่า เขา มี ความ เจริญ สู้ ลง ทุน เปน อัน มาก เขา ถือ ว่า ไก่ กิน เข้า เนื้อ นั้น จะ ไป ไหน ซึ่ง พระองค์ เจ้า สาย ท่าน คิด อย่าง นั้น ชอบ อยู่ แล้ว แต่ ไม่ ดี อยู่ อย่าง หนึ่ง คือ ท่าน หลวง คน หนึ่ง ซื้อ จะ เอา ให้ ถูก ยุ อย่าง นี้ อย่าง นั้น ทำ จน ซื้อ ที่ ไม่ ค่อย ได้ ถ้า แต่ พระองค์ เจ้า สาย ท่าน เอง ปาน นี้ ท่าน ซื้อ ได้ ไม่ รู้ สัก กี่ ที่ ท่าน มี เมตา จิตร ท่าน ไม่ กด ขี่ ท่าน ไม่ ข่มเหง คน จน ท่าน ซื้อ โดย ชื่น ใจ แต่ ท่าน หลวง ไม่ อย่าง นั้น ของ ๆ ตัว จะ ขาย ให้ แพง ของ คน อื่น จะ ซื้อ ให้ ถูก ๆ ไม่ รัก เพื่อน มนุษ ด้วย กัน ท่าน ย่อม ว่า คน จน อาไศรย แก่ คน มี เสษฐี ต้อง มี เมตา จิตร ถ้า จะ ต้อง การ ซื้อ ที่ ริม ถนน เจริญ กรุง มี ถม ไป ถ้า ชอบ ใจ จะ ซื้อ แล้ว คง จะ ได้ แต่ ทุก วัน นี้ ที่ นั้น นับ วัน จะ แพง เพราะ บ้าน เมือง มี ความ เจริญ ขึ้น กว่า เก่า ที่ จึง ได้ มี รา คา คน ไม่ รู้ จัก อะไร ซื้อ เอา แต่ ถูก จะ กล่าว ถึง ลูกขุน กระลาการ ทุก วัน นี้ ไม่ใคร่ จะ กลัว ความ ผิด ไม่ ใคร่ จะ เกรง พระราช อาญา ปฤกษา ความ ของ ราษฎร ปฤกษา เอา ตาม ความ ชอบ ใจ ของ ตัว ไม่ ได้ ปฤกษา ตาม กฎหมาย แผ่นดิน ถือ ว่า ราษฎร ร้อง ถวาย ฎีกา ก็ ช่วย กัน แก้ ไข โทษ ทัณฑ์ อะไร ก็ ไม่ มี จะ ปฤกษา อย่าง ไร ก็ ได้ ถ้า แม้น ราษฎร ร้อง ถวาย ฎีกา เอา ลูกขุน อัน กระทำ การ โกง ทำ โทษ ถอด เสีย บ้าง ความ ของ ราษฎร ก็ คง จะ เบา บาง ทุก วัน นี้ ราษฎร ได้ ความ เดือด ร้อน เพราะ เรื่อง ความ มาก นัก แต่ พูด ไม่ ออก ไม่ มี ที่ จะ หัน หน้า ไป พึ่ง ใคร ได้ ดู แล้ว ก็ ที่ สังเวท ถ้า แต่ อย่าง นี้ แล้ว ราษฎร จะ มี เงิน มา แต่ ไหน หัว เมือง ร้อง ทุกข์ เข้า มา ทรง พระกรุณา โปรด ให้ มี ข้า หลวง ออก ไป ชำระ ข้า หลวง คน นั้น กลับ เข้า มา ก็ คง มั่ง มี เพราะ เปน เช่น นี้ ราษฎร จึ่ง ร้อน ไม่ รู้ หาย จะ หา ข้า หลวง คน ไร สัจซื่อ ตรง ต่อ พระบาท สมเด็จ พระเจ้า อยู่ หัว บาง คน ว่า จน คน เดียว ก็ ไม่มี คน ทำ ให้ ราษฎร เดือด ร้อน เปน คน กระบฏ ต่อ พระ มหา กระษัตร ท่าน ผู้ ได ไม่ ถือ ตาม คำ โอวาท คำ สั่ง สอน ของ พระ ผู้ เปน เจ้า เปน คน กระบฏ ต่อ พระ ผู้ เปน เจ้า องค์ นั้น เหมือน กัน ขุนนาง เจ้า นาย จะ มี ความ สัจซื่อ ต่อ แผ่นดิน อย่า เหน แก่ หน้า บุคคล ผู้ ได บำรุง แผ่นดิน ช่วย พระ มหา กระษัตร ช่วย รับ ศุข รับ ทุกข์ ให้ จริง พระ มหา กระษัตร ก็ จะ มี ความ สบาย พระ ไทย ถ้า เปน ยัง เขา มา ร้อง ทุกข์ นั้น พระ มหา กระ ษัตร จะ เอา ความ ศุข มา แต่ ไหน เอง ก็ จะ เอา เงิน กู ก็ จะ เอา เงิน ราษฎร จะ เอา ความ ศุข มา แต่ ไหน พวก เรา ดู เหมือน ไม่ คอย จะ รัก กัน ชาว สยาม ขะ

๏ ครู สมิท ขอ แจ้ง ความ ให้ ท่าน ทั้งปวง ทราบ ว่า ณวัน พุฒ เดือน สิบ ขึ้น เจด ค่ำ ปี วอก ฉศก ๑๒๔๖ สยาม ไสมย เล่ม สาม แผ่น หนึ่ง ออก แล้ว แล ตั้ง แต่ วัน นี้ ไป จะ ออก ทุก วัน พุฒ ตลอด ปี ๆ ละ ห้า สิบ สอง ฉบับ เพราะ หนังสือ มาก ทวี ขึ้น ราคา ก็ จะ ต้อง ขึ้น ตาม คน ที่ จะ ซื้อ แต่ คราว ละ ฉบับ เปน หนังสือ ปลีก จะ ต้อง เสีย ฉบับ ละ สลึง ตาม เดิม คน ที่ ไม่ ออก เงิน ล่วง น่า แต่ ต้น ปี นั้น ก็ จะ ต้อง เสีย ฉบับ ละสลึง เหมือน คน ซื้อ ปลีก เหมือน กัน แต่ ท่าน ทั้งปวง ที่ ออก เงิน ล่วง น่า แต่ ต้น ปี นั้น จะ ต้อง เสีย แค่ ปี ละหก บาท เปน ค่า หนังสือ ถ้า ไป รับ เอา ไป จาก โรง พิมพ ถ้า จะ ให้ พวก โรง พิมพ ส่ง ทาง ไปรสนีย์ ก็ ต้อง เสีย ค่า ไปรสนีย์ อิก ห้า สิบ สอง อัฐ รวม เปน เงิน ๖ บาท ๓ สลึง ๔ อัฐ เส็จ เปน ค่า หนังสือ แล ค่า ไปรสนีย์ ด้วย ถ้า ท่าน ทั้งหลาย ไม่ ว่าง ไม่ เปล่า มา เยี่ยม เจ้า ของ จดหมาย เหตุ ไม่ ได มา ใช้ เงิน ที่ โรง พิมพ ไม่ ได้ ก็ ส่ง เงิน ทาง ไปรสนีย์ ก็ ได้ เปน การ งาย แก่ ผู้ ซื้อ จดหมาย เหตุ นั้น ผู้ ซื้อ จดหมาย เหตุ กับ เจ้า ของ นั้น เปน คน ชอบ กัน รัก กัน แล้ว ควร จะ รู้ จัก กัน จึ่ง เชิญ ให้ ท่าน ทั้งหลาย ที่ ซื้อ นั้น มา เยี่ยม เจ้า ของ ที่ บาง คอแหลม ด้วย มา หา ฤา ปฤกษา ด้วย การ ซึ่ง จะ ให้ สยาม ไสมย นั้น มี คุณ แก่ พล บ้าน เมือง ทั่ว ตลอด พระราช อณาเขตร ยิ่ง มาก ขึ้น จน ได้ ขะ

คราว แรก ๑๐ บันหัด ฤา น้อย กว่า ๑๐ บันหัด ๗ บาท ๒ สลึง คราว แรก ทุก บันหัด เกิน ๑๐ บันหัด คิด เอา บันหัด ละ ๓ สลึง ถ้า จะลง กว่า หน หนึ่ง จะ เรียก เอา ครึ่ง ราคา ที่ ว่า มา นี้

สิบ บันหัด ฤา น้อย กว่า สิบ บันหัด เดือน ละ ๑๕ บาท ทุก บันหัด อัน เกิน สิบ บันหัด จะ เรียก เอา บันหัด ละ ๖ สลึง

แถว เท่า แถว น่า ใน แถว หนึ่ง จะ เรียก เอา ปี่ ละ ๒๐๐ บาท ซีก แถว จะ เรียก เอา ปี่ ละ ๗๕ บาท เสี้ยว แถว จะ เรียก เอา ปี่ ละ ๔๐ บาท

ยา สำหรับ บ้าน อย่าง สัก สิทธิ์ นัก

๏ ๓ ยา คือ เอเยอร์ เจริ เปกโตรัล สำหรับ แก้ ไอ แก้ หวัด แก้ หืด แก้ ชัก แก้ เจบ คอ แก้ ไอ ร้าย แล ผี ใน อก ๚ะ

๏ ยา ขนาน นี้ ถ้า กิน เกิน กำหนด มัก ให้ เหียน ราก ระวัง อย่า กิน เกิน กำหนด ผู้ ชาย พ้น เขตร เดก ให้ กิน ตั้ง แต่ ๔๐ หยด จน ถึง ๗๐ หยด ผู้ หญิง พ้น เขตร เดก กิน ตั้ง แต่ ๓๐ หยด จน ๕๐ หยด เดก อายุ ขวบ เดี่ยว ให้ กิน ๕ หยด ส่อง ขวบ ๘ หยด สาม ขวบ ๑๐ หยด สี่ ขวบ ๑๒ หยด หก ขวบ ๑๕ หยด สิบ ขวบ ๒๕ หยด สิบห้า ขวบ ๓๐ หยด ถ้า จะ รู้ แน่ ว่า ควร จะ กิน เท่า ไร คน ละคน นั้น ให้ กิน อย่าง น้อย ก่อน แล้ว ค่อย กิน มาก เข้า จน จะ เหียน ราก แล้ว กิน น้อย กว่า นั้น ไป ถ้า ตัว ร้อน ปวด ศีศะ ปวด กะดูก ตัว หนาว ฤา แสบ ตัว กิน ยา เม็ด เอเยอร์ บิลซ์ ให้ ถ่าย ตัว ให้ เลอียด ก่อน แล้ว กิน ยา ขนาน นี้ ต่อ ไป อย่า ออก แดด ร้อน นัก อย่า ออก ที่ หนาว นัก รับ ประทาน แต่ อาหาร ที่ ไฟ ธาตุ ของ ตัว ตี่ แตก ง่าย ๚ะ

เปน ยา แก้ โรค

๏ เปน เหตุ ให้ เกิด ความ ไข้ ใน ท้อง ใน ไข่ดัน แล ใน เส้น เอน ซึ่ง จะ ว่า มา ข้าง ล่าง นี้ ภอ เปน ใจ ความ คำ ส่อน ว่า ด้วย ตับ ได้ แต่ง อ่าน ใน ตึก สอน ตำรา ยา คัด เลือก แต่ แพทย หมอ ทุก แพทย ๆะ

๏ ก็ เปน ที่ รู้ กัน ว่า ตับ เปน เครื่อง สำคัญ ทำ โล หิต แล ทำ ให้ โลหิต นั้น หมด จด ใน การ รอบ กาย เพราะ ตับ นั้น เปน ของ ใหญ่ แล เปน ของ เหมือน ฟอง น้ำ ตับ นั้น เปน พนักงาน สำคัญ นัก ใน ส่วน ร่าง กาย ที่ จะ จัด อาหาร ให้ เปน เนื้อ แล อุปถำภ์ เลี้ยง ร่าง กาย ให้ จำเริญ อาหาร ที่ รับ เข้า ใน ปาก แล้ว แล กะเภาะ กระทำ ให้ เปน น้ำ หวาน แล ของ ใช้ เปน ของ เลี้ยง ชีวิตร ได้ น้ำ นั้น จึ่ง เข้า เส้น ใหญ่ ที่ หัว ใจ เข้า อาไศรย การ ของ ตับ น้ำ เสบียง นั้น กลับ เปน น้ำ ตาล ไป อย่าง หนึ่ง แล้ว ออก จาก ตับ อาไศรย เส้น ใหญ่ ที่ ตับ เส้น หนึ่ง แล แล่น ออก ไป ทั่ว ตลอด ร่าง กาย ของ ที่ บัด นี้ เกิด ขึ้น ใหม่ มี คุณ เปน ประโยชน์ ไป สอง อย่าง ทำนุ บำรุง ไฟ ธาตุ อย่าง หนึ่ง แล ให้ ของ ใน ร่าง กาย ทุก ชนิด งอก เปน ช่อง เปน ชั้น ๆะ

๏ หมอ เมอซิซอน ว่า ของ ที่ เข้า เปน ดี นั้น แล ของ ซึ่ง ออก จาก ดี นั้น เปน ของ เลอียด ลึก นัก ดี นั้น มา จาก ตับ เสมอ มัก รีบ มาก เข้า ก่อน รับ ประทาน อาหาร แล ภอ อิ่ม เลิก กิน แล้ว ก็ ค่อย ยุบ ลง ถ้า ตับ นั้น ไม่ ไว ไม่ ปรกติ ฤา ถ้า ดี นั้น มี ที่ ขัด เข้า แล้ว ตัว ก็ จะ ซูบ ผอม ลง แล ความ ไข้ คง บังเกิด ขึ้น ที่ นี้ จะ หมาย อาการ แปด อย่าง ที่ บัด นี้ มัก มี ที่ ท่าน ทั้งหลาย ทั่ว กัน รู้ ด้วย ฯะ

๑ คน ไข้ นั้น บ่น ว่า หนัก แล ตึง ที่ ต้น ท้อง ๒ ท้อง แล ไส้ ขึ้น ด้วย ลม ๓ ร้อน ใน อก ใน ใจ ๔ บ่น ว่า เหนื่อย เมื่อย เนื้อ ตัว ขา แขน แล เหา นอน นัก ภอ รับ ประทาน อาหาร แล้ว ๕ รส ที่ ปาก ไม่ ดี ใน เวลา เช้า ลิ้น ติด ของ หนา ๖ ท้อง มัก ผูก แต่ ลง เปน คราว ๆ ๗ ปวด ศีศะ แล ที่ หน้า ผาก ๘ ไม่ สบาย ใจ ใจ ซา ไป ตัว อ่อน ไป ไม่ อยาก จะ ทำ การ มัก ผัด จน พรุ่ง นี้ ทั้ง นั้น

๏ อาการ ซึ่ง ว่า มา แล้ว ทั้ง ๘ นี้ เปน อัน ปรากฎ ให้ เหน ว่า ตับ นั้น ไม่ ปรกติ ถ้า ทำ การ สำหรับ ตับ ไม่ ปรกติ ฤา จะ จัด การ ของ คน ไข้ นั้น ผิด ไป ก็ จะ เกิด เหตุ ใหญ่ ควร ที่ คน ไข้ นั้น จะ รีบ หา ของ ซึ่ง จะ ให้ ตับ นั้น ไว ขึ้น ยา สำหรับ การ นี้ มัก เปน ยา เม็ด การ ที่ เคย มี ทุก วัน ให้ เหน ว่า เมื่อ ยา เม็ด นั้น ประสม ทำ ถูก ต้อง แล้ว เปน อย่าง สดวก ที่ จะ ช่วย ตับ ให้ ทำ การ สำหรบ ตับ ให้ ได้ แล ยา เม็ด นั้น เปน อัน ไว้ ใจ ได้ ท่าน ทั้งหลาย ที่ มา ฟัง คำ นี้ ก็ รู้ ว่า ข้าพเจ้า ได้ เปลือง เวลา ชีวิตร ของ ข้า พเจ้า หลาย ปี มา แล้ว คิด อ่าน ประสม ทำ ยา เม็ด ให้ เปน การ ช่วย การ ของ ตับ แล ดี ให้ สดวก ให้ แน่ ข้าพเจ้า ไม่ มี ความ เชื่อ ใน ยา ถ่าย ให้ ลง มาก นัก จึ่ง ได้ คิด อ่าน ทำ ยา เม็ด อย่าง หนึ่ง ครั้น จะ กิน แต่ เม็ด เดียว นั้นก็ จะ ให้ ลง แน่ แล ภอ เหมาะ กับ การ ด้วย ข้าพเจ้า จึ่ง ได้ ตั้ง ชื่อ เรียก ยา เมด นี้ ว่า ฯะ

๏ ยา เม็ด ตับ เฮดอก ใหม่ ขนาน นี้ เปน ยา สัก สิทธิ์ แก้ โรค ตับ โรค ขัด เบา เม็ด เดียว จะ ให้ สิ้น สงไสย ของ คน อัน ไม่ เชื่อ เลย ฯะ

๏ ยา เมด ตับ เฮดอก ใหม่ จะ แก้ โรค ของ ผู้ หญิง เปน แน่ โรค คือ เมื่อย เหนื่อย ตัว อ่อน กำลัง ไม่ ใคร่ ไว ไม่ อยาก รับ ประทาน อาหาร แล ปวด ศีร์ศะ ฯะ

๏ ยา ขนาน นี้ ให้ เกิด การ เหมือน กัน ทั่ว กัน แทบ จะ รับ ได้ ว่า คง แก้ คน ไข้ ทุก คน ฯะ

๏ ทุก ๆ ขวด มี ยา ขวด ละ ยี่สิบ เม็ด เม็ด เดียว ภอ แก้ คราว หนึ่ง ราคา ขวด ละ ยี่สิบ ห้า เซนต์ พวก ขาย ยา มี ยา นี้ ขาย ทุก ห้าง ฯะ

๏ ยา เม็ด นี้ ทุก เม็ด หุ้ม ด้วย น้ำ ตาล ถ้า ห้าง ขาย ยา ที่ ตัว เคย ซื้อ ไม่ มี ยา เม็ด นี้ ขาย ข้าพเจ้า จะ ส่ง ยา นี้ ออก ทาง ไปรสนีย์ ให้ แก่ ท่าน ทุก นาย เมื่อ ได้ รับ ราคา ขวด ละ ยี่สิบ ห้า เซนต์ ห้า ขวด เหรียน หนึ่ง รีบ ซื้อ ไว้ เถิด อย่า เนิน อย่า ช้า เลย ฯะ

๏ คำ เตือน เพื่อ จะ ได้ ยา เมด เฮดอก แน่ จง จำ ไว้ ว่า ทุก โหล ห่อ นั้น มี ชื่อ นาย ห้าง เขียน อยู่ กับ ห่อ ละ โหล นั้น ดัง นี้ W. H. TONE & Co. ถ้า ไม่ มี ชื่อ นาย ห้าง เขียน ดัง นี้ อย่า ซื้อ ไว้ เลย ฯะ

๏ ณะ กรุง เทพ นาย ห้าง ยุลิ่ง แอน โก เปน แอเยนต รับ ขาย ยา เมด เฮดอก แต่ ห้าง เดียว ห้าง เฮดอก แอน โก ที่ เมือง นุยอก ประเทศ อะเมริกะ แจ้ง ความ มา ณวัน พุฒ เดือน สาม ขึ้น สาม ค่ำ จุลศักราช ๑๒๔๕ ปี มะแม เบญจศก (จ ห) ฯะ

๏ เจ้า ของ หนังสือ สยาม ไสมย มี ความ ปราถนา จะ ให้ ออก สอง อย่าง อย่าง หนึ่ง จะ ให้ ออก ทก วัน เว้น แต่ วัน อาทิตย อีก อย่าง หนึ่ง ให้ ออก เจด วัน ครั้ง หนึ่ง เสมอ มิ ให้ ขาด เมื่อ คน ทั้ง ปวง ตั้ง ใจ ซื้อ เปน อัน มาก คง สำ เร็จ การ คง ได้ อ่าน หนังสือ จดหมาย เหตุ ราคา ถูก ๆ ด้วย แล ตั้ง แต่ นี้ ไป จะ ออก จดหมาย เหตุ สยาม ไสมย นี้ เดือน ละ สี่ คราว ไป ก่อน ๚ะ

๏ สยาม ไสมย ที่ จะ ออก พลาง เดือน ละ ๔ หน นั้น จะ ขาย ปลีก ฉบับ ละ สลึง

๏ ถ้า รับ เอา ตลอด ปี แล้ว ใช้ เงิน ล่วง น่า ราคา ปี ละ หก บาท คือ ห้า สิบ สอง ฉบับ ถ้า มา รับ ไป จาก โรง พิมพ์ ถ้า จะ ให้ ส่ง ถึง บ้าน อาไศรย ไปรสนีย์ ต้อง เสีย ปี ละ หก บาท สาม สลึง สี่ อัฐ ๚ะ

๏ ค่า บอก ถึง คน เกิด คน ตาย ฤา ทิ้ง ห้าง ขาย ของ ถึง การ เลล้ง แล ของ ซึ่ง จะ ขาย นั้น ฤา บอก ความ ของ คน ซึ่ง จะ หา การ ฤา แจ้ง ความ ต้อง การ ของ ตัว จะ คิด ค่า ลง ตาม ว่า แล้ว นั้น ๚ะ

๏ ถ้า คน จะ เข้า กัน ซื้อ ถึง หก ฉบับ จะ คิด เอา แต่ ค่า ห้า ฉบับ คือ จะ ยก ให้ หนึ่ง ใน หก ๚ะ

๏ จดหมาย เหตุ นี้ เจ้า ของ จะ ส่ง แต่ เพียง เปน แห่ง ๆ ผู้ ซื้อ ต้อง ไป รับ ใน ตำบล ต่าง ๆ ซึ่ง จะ หมาย ไว้ นั้น

๏ ที่ บ้าน แม่ เปรม ที่ วัด เกาะ แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ ที่ แพ นาย เทพ ตรง ข้าม ปาก คลอง บางหลวง ที่ ขาย เครื่อง แก้ว แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ ที่ ตึก แม่ แพ ที่ สี่กัก เหนือ เสา ชิงช้า แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ ที่ โรง พิมพ์ บาง คอแหลม แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ จะ ส่ง ทาง ไปรสนีย์ ถึง บ้าน ถ้า บ้าน อยู่ ใน เขตร ทาง ไปรสนีย์ นั้น แต่ ผู้ ซื้อ หนังสือ นี้ ต้อง เสีย เงิน ค่า หนังสือ ค่า ไปรสนีย เสร็จ ก่อน จึ่ง จะ ส่ง ทาง นั้น ได้ แต่ ต้อง บอก ชื่อ ตำ บล บ้าน ถนน แล คลอง นัมเบอ ที่ อยู่ นั้น ให้ แน่ ด้วย ฯะ

๏ เพราะ คน ที่ ซื้อ อ่าน นั้น มาก เจ้า ของ รับ ส่ง ทุก แห่ง ไม่ ได้ จะ ส่ง เปน แห่ง ๆ ไป พลาง ให้ ผู้ ซื้อ นั้น ไป รับ ทุก คราว ออก ณะ ตำบล อัน อยู่ ใกล้ เคียง บ้าน ผู้ ซื้อ นั้น เถิด หนังสือ นี้ จะ ออก ทุก วัน พุฒ ตลอด ปี เมื่อ จัด ส่ง ถึง ตำบล อื่น แล้ว จะ บอก ให้ รู้ ด้วย ฯะ

๏ หนังสือ ต่าง ๆ อัน มี ขาย ที่ โรง พิมพ์ บางคอแหลม ฯะ

๏ มี หนังสือ เปน เรื่อง พระเยซูศาสนา แล หนังสือ ต่าง ๆ สำหรับ สอน เด็ก ให้ อ่าน หนังสือ ไท แล หนังสือ อังกฤษ ออก มี หนังสือ สำหรับ สอน วิชา คิด เลข สอน ให้ รู้ ถึง ตำรา ดาว แล มี หนังสือ สำหรับ สอน ใจ ให้ รู้ ขนบ ธรรมเนียม จะ ได้ เปน คน เรียบ ร้อย แล จะ ได้ เปน คน แต่ง หนังสือ เปน เรื่อง ราว เปน บท กลอน หนังสือ อ่าน เล่น ก็ มี มาก หลาย อย่าง หนังสือ ต่าง ๆ นั้น คือ ฯะ

๏ ก ข ก กา ปถม ก กา ไท กา กับ สุนักข์ แล นกยาง กากี คำ ฉันท์ แล คำ กลอน กฤษนา สอน น้อง ขันธ วิภังค์ นี่ ตำรา ยา เกล็ด พระ คริษวงษ ตาม มัดธาย แล ตาม โยฮัน เปน เรื่อง ใน พระ คัมภีร์ พระ เยซู สาสนา จันทะ โครพ จินดามณี พระยาฉัททัน ซุยถัง ตำราดาว ตำรา คิด เลข อย่าง ใหม่ ทิพสังวาล นิราศ เกาะ จาน นิราศ เมือง แกลง นิราศ โคราช นิราศ ฉถาง นิราศ ชม ตลาด นิราศ วัด เจ้า ฟ้า นิราศ เดือน นิราศ พระ แท่น ดง รัง นิราศ ทวาราวดี นิราศ นรินทร์ นิราศ พระ บาท นิราศ พระ ปถม นิราศ เมือง เพ็ชร นิราศ อิเหนากับนิราศภูเขา ทอง นกกระ จาบ เบญมาศทอง ปถม มาดา อัง กฤษ บุจฉา แล วิสัชนา ใน ศาสนา แท้ จริง เพ็ชพงกุฏ พระยไภยมณี พระ สมุท ราชาธิราช มงคลทิปนี่ แปลเปน สุภาสิต สอน หญิง มายา สัตรี ลักษณวงษ สวัสดิ รักษา บัญญัติพระ ร่วง ภาลี สอน น้อง ลักษณ ภรรยา เจ็ด สถาน กฤษนา สอน น้อง ลักษณ บุตร สาม สถาน วงษสวรรค์ เสภา คือ ขุนช้าง ขุนแผน สิงหไกรภพ สังข ทอง คือ เจ้าเงาะ สิบ สอง เหลี่ยม สุภาสิต ต่าง ๆ คือ โลกนิตย ขงจู มงคลทิปนแปล สุภาสิต สอน หญิง แม่ ม่าย สอน ลูก สุภาสิต สอน เด็ก สุภาสิต พระร่วง สุภาสิต โคลง สมุท จะ หัด อังกฤษ อุณรุท อิเหนา รามเกียรติ พงษาวดาร ขุนหลวงหาวัด ถม อากาศ ทำนาย ฝัน ตราซูทอง คำ เตือน สติ พงษาวดาร บูราณ พระ สี่ เสาร อุไทย ฯะ

๏ หนังสือ ภาษาสยาม ต่าง ๆ มี ขาย ที่ โรงพิมพ์ บางคอแหลม นี้ เมื่อ ขาย ปลีก มี ราคา ตี พิมพ์ ใน หนังสือ ทุก ๆ เล่ม ธรรมเนียม นั้น คือ ว่า ถ้า สมุดไทย เล่ม ๑ เปน อักษร พิมพ์ เล็ก คิด เอา ราคา เล่ม ละ สลึง ถ้า รวม สี่ เล่ม ใบ ปก อ่อน เล่ม ละ บาท ถ้า เปน อักษร พิมพ์ ใหญ่ คิด เอา ราคา เล่ม ละ สลึง เฟื้อง ถ้า รวม สี่ เล่ม ใบ ปก อ่อน เล่ม ละ หก สลึง ถ้า ใบ ปก แขง คิด ราคา ใบ ปก อีก เล่ม ละ บาท ถ้า ท่าน ทั้ง หลาย จะ ซื้อ หนังสือ ที่ ละ มาก ๆ จบ ทุก เรื่อง ที่ มี ใน โรง พิมพ ฤา ถ้า ลูกค้า วานิช จะ ซื้อ ที่ ละ มาก ๆ สำ หรับ จะ ตั้ง โรง ขาย หนังสือ จะ ลด ราคา ร้อย ยี่สิบ บาท จะ คิด เอา แต่ ร้อย บาท ถ้า ไม่ ถึง เพียง นี้ จะ จัด ว่า ซอ ปลีก กัน ก็ คง ขาย ตาม ราคา ปลีก อัน บอก ไว้ ใน หนังสือ ทุก ๆ เล่ม นั้น แล ถ้า จะ มา ซื้อ หนังสือ ที่ โรงพิมพ์ นี้ ต้อง ใช้ เงิน สด ขาย เชื่อ ไม่ ได้ ตั้ง แต่ นี้ ไป เปน อัน ขาด