™๏ ข่าว ใน กรุง เทพ ฯะ

¡ท่าน ผู้ ดี

๏ ตาม ภาษา มนุษ คน ใน โลกย นี้ มิ ใช่ คน ชั่ว ทั่ว กัน สิ้น ใน หมู่ มนุษ ทุก ชนิด มี คน ดี มี คน ชั่ว ปน กัน ใน พวก ที่ มี วาศนา คน ชั่ว คน ดี มี ปน กัน ใน พวก ที่ เปน คน มั่ง มี คน ดี คน ชั่ว ก็ ปน กัน ใน พวก คน อัน ไม่ มี วาศนา ไม่ มี เงิน คน ดี คน ชั่ว ก็ ปน กัน ถ้า จะ เอา พระบรม บัญญัติ ของ พระ บรม เจ้า แห่ง อนันตะ จักรวาฬ มา เทียบ กับ การ ประพฤติ ของ มนุษ ทุก ตัว คน ทั่ว โลกย นี้ คง เหน เปน แน่ ว่า การ ประพฤติ ของ ทุก ตัว คน ทั่ว โลกย นี้ เปน อัน ขาด อยู่ ไม่ เหมาะ กับ พระ บรม บัญญัติ นั้น จึ่ง จัด ว่า มนุษ เปน คน บาป ทั่ว กัน คน ดี แท หมด จด ไม่ มี อย่า หา ใน โลกย นี้ เลย เมื่อ อ้าง ว่า ความ นี้ เปน ความ จริง ยัง มี ความ อีก อย่าง หนึ่ง อัน เปน ความ จริง แน่ เหมือน กัน ถึง คน ใน โลกย นี้ ใน หมู่ ต่าง ซึ่ง ว่า มา แล้ว นั้น จะ เปน คน ดี สัก เท่าไร ตาม ภาษา โลกย พึง เข้า ใจ เถิด เจ้า คน ดี เหล่า นี้ จะ เอา ใจ ใส่ แล พึ่ง ฤทธิ เดชา นุ ภาพ ของ พระบรม เจ้า แห่ง อนันตะ จักรวาฬ คน ดี เหล่า นั้น คง มี การ ประพฤติ ยิ่ง เลอียด ยิ่ง ดี ขื้น งาม ขื้น ทุก วัน ยัง มี ความ อีก อย่าง หนึ่ง อัน เปน ความ จริง เหมือน กัน ถ้า คน ชั่ว ทุก ตัว คน ในโลกย นี้ จะ เอา ใจ ใส่ ถวาย ตัว แก่ สมเดจพระ บรม มหา เยซู เจ้า เรา มะนะ ถวาย นะมัศ การ อ้อน วอน ขอ ให้ พระเยซู เจ้า โปรด เปลี่ยน ให้ มี ใจ ใหม่ โปรด ให้ ดี ใจ เตม ใจ ประพฤติ ทำ ตาม พระ บรม โอวาท คำ สั่ง สอน ซึ่ง ได้ ตรัส ไว้ นั้น ผู้ ที่ จะ กระทำ ตาม ที่ ว่า นี้ คน เหล่า นั้น ทุก ตัว คน ก็ คง มี การ ประพฤติ เลอียด ขึ้น งาม ขึ้น ดี ขึ้น ทุก วัน เหมือน กัน คน ที่ เว้น การ ชั่ว ตาม กำลัง ฅวาม ปัญญา ของ ตัว แล อุษาห์ เพียร ประ พฤติ การ ดี การ ซึ่ง พระ บรม มะ หา เยซู เจ้า เรา สั่ง แม้น เปน คน มี วาศนา แม้น เปน คน มั่ง มี แม้น เปน คน จน คน นั้น แล เปน ผู้ ดี แท้ จริง ใน กาล ทุก เมื่อ ใน ตำบล ทุก แห่ง เพราะ อยาก จะ ให้ คน ทั่ว กัน เปน คน เช่น นี้ หนังสือ จดหมาย เหตุ ไม่ ชอบ ที่ จะ ล้าง ผลาญ ใคร เลย แต่ อยาก จะ ให้ คน ดี เปน คน ยิ่ง ดี ขึ้น ไป แล้ว อยาก จะ ให้ คน ชั่ว กลับ เปน คน ดี ขึ้น ด้วย ๚ะ

๏ การ เล่น หวย โป ถั่ว แล การ พนัน ต่าง ๆ นั้น ใคร ว่า ดี เปน คน ไม่ ตรึก ตรอง เปน คน ไม่ มี ปัญญา แล คน ชอบ เล่น ขึ้น เล่น เปน คน ใจ พาล คบ ไม่ ได้ ตรอง แต่ เพียง นี้ เถิด อากร หวย บ่อน เบี้ย แล การ พนัน ต่าง ๆ นั้น ปี หนึ่ง ๆ ถึง หลาย หมื่น ชั่ง คน ที่ ไป ผูก มา แต่ ใน หลวง จะ ต้อง สร้าง โรง หวย บ่อน โป ถั่ว ต่าง ๆ นั้น พวก เหล่า นี้ ต้อง มี กำไร เท่า เสีย จะ ได้ เลี้ยง ชีวิตร แล ทำ การ ของ ตัว ก็ คง เท่า เงิน ที่ ตัว ต้อง เสีย ใน หลวง นั้น ประมวน เข้า คง ถึง ปี ละ หลาย แสน ชั่ง เงิน มาก เช่น นี้ เจ้า ของ โรง บ่อน จะ เอา ที่ ไหน มา มัน จึ่ง คิด มารยา ว่า จะ ทำ อย่างไร ให้ คน โง่ คน โลภ มา หลง เสีย ให้ ได้ ง่าย ๆ หลาย แสน ชั่ง ที่ มัน จะ กิน แต่ เนื้อ คน โง่ คน โลภ มัน ไม่ พูด เลย มัน จึ่ง คิด เอา อิก ส่วน หนึ่ง แต่ เนื้อ ราษ ฎร คน โง่ คน โลภ นั้น คือ เหยื่อ สำหรับ พ่อ ให้ คน โง่ คน โลภ นักเลง หลง คือ ส่วน ได้ แก่ คน ที่ ถูก ตา ออก นั้น เงิน เหงื่อ นี้ ต้อง มา จาก เนื้อ ราษฎร อัน เปน คน โง่ คน โลภ คน นักเลง นั้น เงิน หลาย แสน ชั่ง คง ยิ่ง มาก เข้า ครั้น เจ้า ของ โรง พนัน คิด การ ของ ตัว เสร็จ ดิบ ดี แล้ว ว่า จึ่ง นักเลง จะ เล่น มา สถาน ไร ฉลาด สัก เท่า ไร คง เสีย เงิน มาก ที่ เจ้า ของ โรง นั้น ต้อง การ ใช้ พวก เจ้า ของ โรง นี้ ใช้ มารยา ต่าง ๆ พ่อ ให้ คน ติด ใจ มา เล่น เปน อัน มาก จึ่ง เบิด ท่า ให้ ผู้ มา เล่น นั้น ได้ บ้าง มัน จะ ได้ ไป เที่ยว อวด พูด ว่า กู แทง บาท เดียว ถูก ได้ หลาย สิบ บาท เจ้า ของ โรง สู้ เสีย เงิน จ้าง พวก ลคร มา เล่น ให้ คน มา ดู เปล่า คน โลภ คน มัก ได้ ภา กัน กรู กัน เล่น ผู้ ที่ ถูก ได้ กิน นั้น เกิด โลภ กำเริบ อาจ เล่น จน หมด เงิน คน ที่ แทง แล้ว เสีย คิด เสีย ดาย ของ ซึ่ง เสีย แล้ว ขืน เล่น จะ แก้ มือ ให้ จน ได้ ก็ เล่น จน หมด ตัว เงิน ไม่มี ไป กู้ มา เล่น แก้ ตัว ก็ หมด เจ้า เงิน มา เอา เงิน ต้อง จำนำ ขาย เครื่อง เงิน ทอง เรือก สวน บ้าน ช่อง ลูก เมีย แล ตัว เอง เคือง เต็ม แก่ คิด ขโมย เล่น แก้ ตัว ถึง จะ ไม่ อาไลย ทรัพย์ ของ ตัว เสีย จน หมด ถึง จะ ขะโมย ทรัพย์ ของ เพื่อน เล่น จน หมด ชะนะ เจ้า ของ โรง หวย บ่อน เบี้ย ไม่ ได้ ไม่ ภอ มัน แมลงเม่า กี่ ตัว ที่ จะ เข้า กอง เพลิง จะ ดับ กอง เพลิง นั้น ได้ เพลิง นั้น คง ไม่ ดับ แต่ แมลงเม่า ทุก ตัว นั้น คง ตาย เพราะ กอง ไฟ นั้น แล ๚ะ

๏ คน ชื่น เล่น พนัน กัน เปรียบ เหมือน คน เบา เตง ไป ทิ้ง เงิน เสีย เปล่า ไม่ เปน เรื่อง อย่า เชื่อ คน ที่ อยาก ได้ แต่ เงิน ของ เจ้า ใน ใจ เขา ๆ ว่า จะ เปน จะ ตาย ก็ ชั่ง ขอ แต่ ให้ เงิน ของ เขา ตก อยู่ ใน มือ เรา เถิด เพื่อน รัก เอ๋ย อย่า ไป โง่ แก่ เจ้า ของ โรง บ่อน การ พนัน เลย — เอไดตอร์ ๚ะ

๏ ข้าพเจ้า ขอ แจ้ง ความ ให้ ท่าน ทั้งหลาย ที่ ตั้ง อยู่ ใน ความ ดี และ ที่ มิ ได้ กล่าว คำ หยาบ ให้ เกิน กว่า เหตุ ที่ เปน ไป ทราบ คือ ผู้ ที่ กล่าว คำ เปน ผรุศ วาท หยาบ ช้า ว่า ท่าน ผู้ อื่น ด้วย เหตุ ที่ เกิด ขึ้น มิ ได้ มี หลัก ถาน เปน คน ปาก สามาร เจื้อ อวด ดี สำคัญ ใจ เสีย ว่า เรา ดี เรา ว่า คน นั้น ให้ ก็ ไม่ อาจ โต้ ตอบ เรา เพราะ กลัว เรา ก็ ยิ่ง มี ใจ กำเริบ มาก ขึ้น ผู้ ที่ เขา ถูก ว่า นั้น เขา ถือ เสีย ว่า เหมือน เด็ก ที่ มี สันดาร เปน หิน ชาติ ประพฤติ การ ที่ ผิด ครั้น ผู้ใหญ่ เข้า ห้าม ปราม เด็ก ๆ ทารก นั้น กลับ ว่า ผู้ ใหญ่ เปน คำ หยาบ ต่าง ๆ ครั้น ผู้ ใหญ่ นั้น จะ โขก ศีศะ เอา ก็ มี ความ กรุณา ว่า เปน ทารก แล เกรง ใจ บิดา มารดา จึ่ง นิ่ง เสีย เด็ก นั้น ก็ กำเริบ มาก ขึ้น ก็ ผู้ ที่ นำ เอา ความ ที่ เปน อัป มงคล แก่ หู ไป เที่ยว ชี้ แจง ให้ ท่าน ผู้ อื่น ฟัง เหน ว่า เปน การ ดี ข้าพ เจ้า ก็ เหน ว่า ใช่ เหตุ ที่ จะ เอา ไป เปน แบบ ฉบับ ชะรอย คน ผู้ นั้น จะ เปน ทาษยะ ปัญญา ฦๅ สันดาน เคย เปน ทาษ เขา มา ก่อน จึ่ง เหน ดี ด้วย ฦๅ เดิม นั้น จะ เปน คน ดื้อ ไม่ อยู่ ใน อำนาถ ผู้ ใหญ่ ของ ตัว ที่ ล่วง ไป แล้ว จึ่ง คิด ทำ การ เช่น ดั่ง ว่า มา นี้ ๚ะ

๏ เมื่อ คน สันดาน ชั่ว ทำ การ ขมเหง เบียด เบียฬ ผู้ มี ปัญญา แล กำลัง น้อย กว่า ตัว จะ ซ้ำ บีด ปาก คน ทุกข ยาก นั้น มิ ให้ สำแดง ความ เจ็บ ความ ลำบาก ด้วย ฦๅ — เอไดตอร์ ๚ะ

๏ ข่าว มา แต่ เมือง บรม ศุข ว่า ถ้า บ้าน เมือง ใด ตั้ง บ่อน เล่น การ พนัน ต่าง ๆ บ้าน เมือง นั้น ต้อง เสื่อม ชุด จาก ความ ศุข ไม่ เจริญ ถ้า พระเจ้า แผ่น ดิน ทรง พระกรุณา โปรด เลิก การ พนัน ต่าง ๆ เสีย ก็ จะ เปน การ ดี แต่ ข่าว ยัง มี ว่า บุรุษ ผู้ หนึ่ง ชื่อ สว่าง เขา ตริ ครอง แล เหน ทาง ที่ จะ ได้ เงิน ใน ทาง ราช การ ประมาณ ปี หนึ่ง จะ ได้ ตั้ง หมื่น ชั่ง เข้า ท้อง พระคลัง หลวง แทน เงิน ภาษี การ พนัน ต่าง ๆ ที่ จะ เลิก เสีย นั้น ถ้า ความ เหน ของ นาย สว่าง นี้ อยู่ ที่ ประ เทศ ยุโรป แล อะเมริกะ นั้น คง สำเร็จ เปน การ ดี ได้ เพราะ บ้าน เมือง เขา เปน ซิวิไลย เขา ถือ ว่า ปัญญา แห่ง ตระกูล กระษัตร ตระกูล เสนาบดี ตระกูล ราษฎร ทั้ง สาม ตระกูล นี้ มี สติ ปัญญา รักษา บ้าน เมือง ช่วย กัน ได้ นั้น และ เขา มี ความ เหน ถูก เขา จึ่ง ผาศุก เจริญ ยิ่ง ๆ ขึ้น ๚ะ

๏ ข่าว หนึ่ง ว่า บ้าน เมือง ใด ผู้ พิพากษา กะดี ไม่ เปน ยุติธรรม พิพากษา กะดี เหน แก่ หน้า บุคคล กิน สินบน ของ กำนัน กัน ต่าง ๆ อย่าง นี้ บ้าน เมือง นั้น จะ มี ความ เดือด ร้อน แก่ ราษฎร นักหนา ถ้า ราษฎร เดือด ร้อน แล้ว บ้าน เมือง ก็ ไม่ ผาสุก โรง ศาล ผู้ พิพากษา กะดี นี้ ก็ เปน ประดุจ ดั่ง หลัก บ้าน หลัก เมือง ถ้า โรง ศาล หวั่น ไหว ไม่ เที่ยง ธรรม บ้าน เมือง นั้น คง เสื่อม เสีย ไม่ ผาศุก ด้วย การ กด ขี่ กัน แล กัน เพราะ ไม่ เปน การ ซิวิไลย ตระกูล จึ่ง ข่ม ขี่ แห่ง ตระ กูล ที่ ถือ กัน ว่า ตระกูล ต่ำ นั้น ต้อง เต็ม ทน คน ผู้ มี ปัญญา ต้อง ตรอง ดู เถิด มี ใน บาฬี คำภีร์ ไตร ปิฎก ของ พระพุทธ โคดม ทำ นาย ไว้ ถ้า ตถาคต ดับ ขันธ์ เข้า นฤพาน ผู้ ที่ อยู่ ใน สาศนา ของ ตถาคต จะ เสื่อม จาก คำ สั่ง สอน ของ ตถาคต ปรากฏ อยู่ ดั่ง นี้ อุบาศก สีกา ทั้งหลาย เชื่อ คำ นี้ ฦๅ ไม่ ถ้า ท่าน ไม่ เชื่อ ท่าน จะ เปน ผู้ ตู่ พุทธ วะจะนะ ท่าน จง พิเคราะห์ ดู ทุก วัน นี้ เถิด ท่าน ผู้ เปน ลูกขุน นั้น ก็ แต่ ล้วน ได้ บวช เปน ราชา คณะ สมเด็จ เจ้า ได้ เปน ผู้ แสดง ธรรม ของ พระ พุทธ โคดม ทั้ง นั้น ครั้น ทำ ราชการ เปน ลูกขุน เข้า แล้ว ทำ การ ไม่ สม ปาก เมื่อ เทศนา ปฤกษา ความ เหมือน กับ คน ที่ ไม่ รู้ ซึ้ง ธรรมมะ สม กับ คำ พุทธ ทำนาย ของ พระพุทธ โคดม แท้ แน่ แล้ว ครั้น พิเคราะห์ ดู คำ พุทธ ทำนาย ข้อ ที่ ว่า มา นี้ ที่ไหน เลย ผู้ ที่ สมาทาน ตน ว่า เปน คน ใน สาสนา พระพุทธ โคดม นั้น จะ ทำ ตาม คำ สอน ได้ เล่า เพราะ คำ พุทธ ทำนาย ๆ เปน ข้อ กีด ขวาง อยู่ ถ้า มี ผู้ ที่ อยู่ ใน สาสนา ของ พระพุทธ โคดม ทำ ตาม คำ สอน ของ พระ พุทธโคดม ได้ คำ พุทธ ทำนาย นั้น ก็ เปน คำ สอง ถ้า คำ พุทธ ทำนาย ไม่ เปน คำ สอง ผู้ ที่ อยู่ ใน สาสนา ของ พระพุทธโคดม จะ ทำ ตาม คำ สอน ของ พระพุทธโคดม นั้น ไม่ ได้ ความ ยุติธรรม ก็ คง จะ ไม่ มี แก่ ผู้ที่ อยู่ ใน สาสนา พระ พุทธโคดม เปน อัน แน่ ท่าน ผู้ มี ปัญญา ฟัง แล้ว จง ตริ ตรอง ดู อย่า ได้ มี ความ ประมาท ต้อง อุส่าหะ ระวัง ตน อย่า ให้ เลื่อม จาก คำ สอน ดั่ง คำ พุทธ ทำนาย นั้น เลย ขอ ท่าน เอไดตอร์ เอา ข่าว ที่ มี มา นี้ ลง ใน สยาม ไสมย จะ ได้ ทราบ ทั่ว กัน ควร ประการ ใด จะ ได้ เปน ไป ตาม การ —— ชาว สยาม ถือ พระ พุทธ สาสนา ๚ะ

๏ คือ อะเมริกัน เปรซบะตีเรียน ที่ กรุง เทพ ฯ มี หนัง สือ ถึง เยนิรัล ฮอลเดอร์แมน ราชทูต อะเมริกัน ให้ ช่วย ขอ ให้ ใน หลวง อนุญาต ให้ พวก ที่ ถือ ตาม เขา ตั้ง ซะกูล โรง หนึ่ง แล ฮอสปะตัล ที่ รักษา คนไข้ โรง หนึ่ง ที่ เมือง ละคร ข้าง เหนือ ใน ประเทศ สยาม ๚ะ ใน หลวง โปรด ตั้ง กอมมิติ

๏ พวก หนึ่ง สำหรับ จะ จัด ลำดับ การ สอน กุล บุตร ทั้ง ชาย ทั้ง หญิง ทั่ว ตลอด ประเทศ สยาม ให้ จัด วิชา ตำรา ต่าง ๆ อัน ควร จะ สอน กุลบุตร ใน ภาษา สยาม ให้ จัด แต่ง คำภีร์ ตำรา วิชา การ ต่าง ๆ ที่ ควร จะ ได้ สอน ที่ ควร เด็ก จะได้ เรียน พวก กอมมิติ นั้น จะ ได้ กำหนด ว่า ซะกูล ชะนิด นั้น ๆ ควร จะ สอน เด็ก ไป เพียง ไหน ๚ะ

๏ พระบาท สมเด็จ พระเจ้า กรุง สยาม ได้ ตั้ง ท่าน เหล่า นี้ เปน กอมมิติ คือ พระ องค์ เจ้า ดิศวร กุมาร พระยา ศรี สุนทร โวหาร พระยา ภาษากรวงษ์ พระยา สมุท บุรานุรักษ พระสาร สาสน์ พลขันธ์ ขุน โอวาท วรกิจ แฮซ ยี่ แมกฟาแลนด์ ดี ดี ขอ ให้ สมเด็จ พระบรม มหา เยซู เจ้า เรา โปรด ให้ ท่าน ทั้งหลาย นี้ จัด การ ให้ สำเร็จ พระราช ประสงค์ ให้ เปน ประโยชน์ อัน วิเสศ แก่ กุลบุตร ทั้ง หญิง ชาย ทั่ว ตลอด พระราช อาณา เขตร ประเทศ สยาม ด้วย ๚ะ

๏ มี ข่าว แต่ เมือง เชียงใหม่ ว่า มี คน เรว เดิน อยู่ เสมอ ตั้ง แต่ เมือง เชียงใหม่ จน ถึง เมือง มอลแหม่ง เปน ทาง ไปรสนีย การ นี้ มิศเตอร คูลด์ กงซุล อังกฤษ ที่ เมือง เชียงใหม่ จัด เปน การ สำเร็จ ขึ้น แล้ว พวก คน เรว นี้ จะ ออก จาก เมือง เชียงใหม่ ณวัน ประหัสบดี วัน หนึ่ง เว้น วัน ปรหัสบดี วัน หนึ่ง แล้ว มา จาก เมือง มอลแหม่ง วัน ประหัสบดี วัน หนึ่ง เว้น วัน ประ หัสบดี วัน หนึ่ง พวก ไปรสนีย คน เรว นี้ เดิน ทาง เมือง ลับปูน แล เมือง มอลแหม่ง คน เดิน เรว พวก ไปรสนีย พวก นี้ ออก จาก เมือง นคร เชียงใหม่ ถึง เมือง มอล แหม่ง เจด วัน ออก จาก เมือง มอลแหม่ง ถึง เมือง นคร เชียงใหม่ เจด วัน อาไศรย ทาง นี้ พวก ข้าง เหนือ นั้น จะ ฝาก หนังสือ ถึง ประเทศ ข้าง ตวัน ออก เปน ทาง เรว ที่ สุด แล้ว ๚ะ

๏ มี เรือ เมล รับ หนังสือ ฝาก แล รับ คน เดิน สาร ด้วย ออก จาก เมือง นคร เชียงใหม่ แต่ วัน แรก ขึ้น ค่ำ หนึ่ง ทุก เดือน เรือ เมล ลำ เหล่า นี้ จะ ถึง กรุง เทพ ทุก เดือน ณวัน ขึ้น สิบเอ็ด ค่ำ เรือ เมล ลำ นี้ จะ ออก จาก กรุง เทพ ฯ ณวัน ขึ้น ค่ำหนึ่ง จะ รับ เมล ที่ กรุง เทพ กลับ ขึ้น ไป เมือง เชียงใหม่ เรือ กลับ ลำ นี้ จะ ต้อง เปลือง เวลา กลับ ขึ้น ไป เดือน หนึ่ง กับ สิบเอ็ด วัน เมื่อ การ นี้ จะ สำเร็จ แล้ว พวก ที่ เชียงใหม่ คง ได้ หนัง สือ ฝาก จาก กรุง เทพ เปน คราว ๆ เดือน กับ สิบเอ็ด วัน คราว หนึ่ง คน ทั้งปวง ที่ กรุง เทพ คง ได้ หนังสือ ฝาก แต่ พวก เชียงใหม่ เดือน ละ หน วัน ที่ สิบเอ็ด ข้าง ขึ้น ทุก เดือน เหมือน กัน ๚ะ

๏ มิศเตอร คูลด์ ที่ แต่ ก่อน ทำ ราชการ อยู่ ที่ กงซุล อังกฤษ ที่ กรุง เทพ บัด นี้ เลื่อน ที่ ไป เปน กงซุล อัง กฤษ ว่า ราชการ อยู่ ที่ นคร เชียงใหม่ มี ข่าว ว่า มิศ เตอร คูลด์ เปน ที่ ชอบ ใจ เปน ที่ นับถือ กัน พวก ลาว ก็ รัก ท่าน ว่า ท่าน คิด อ่าน ช่วย ดับ มิ ให้ เกิด ความ กัน เมื่อ ชำระ ฯ เรว ให้ แล้ว แก่ กัน ด้วย ซื่อ สุจริต จึง เปน ที่ รัก ที่ นับถือ กัน ๚ะ

๏ พวก ครู ข้าง พระ เยซู สาศนา แจ้ง ความ ว่า ปี นี้ ความ ไข้ น้อย กว่า ปี กลาย เข้า ปี นี้ จะ ไม่ สู้ งาม ฝน อยู่ ข้าง จะ น้อย ไป คน ที่ เข้า รีด มา ถือ รับ ประ พฤติ ตาม พระเยซู เจ้า สั่ง ปี นี้ ถึง ยี่สิบ สี่ คน ๚ะ

๏ ไม่ สู้ ช้า นัก คง มี รก ไฟ แล สาย โทรเลข ออก จาก มอลแหม่ง ออก จาก กรุง เทพ ถึง นคร เชียงใหม่ แล เมือง เหนือ ต่าง ๆ นั้น ทาง ที่ เดี๋ยว นี้ เปน ทาง สาม เดือน คง เปน ทาง เรว เปน ทาง แต่ เพียง สอง วัน สาม วัน เท่า นั้น เอง แล ไม่ ช้า ไม่ นาน นัก คง บอก ข่าว ไป มา ถึง กัน ด้วย สาย เตลิโฟน แล สาย โทรเลข เปน แต่ ประเดี๋ยว ๆ เท่า นั้น ๚ะ

ข่าว โทรเลข ใน

๏ ณวัน จันทร เดือน สิบ แรม สี่ ค่ำ กำปั่น กล ไฟ ซะโปตซะแมน เสีย เครื่อง จักร ต้อง อาไศรย ให้ กำ ปั่น กล ไฟ อะปอโล ลาก เข้า มา ถึง ปาก น้ำ ทั้ง สอง ลำ เข้า ปาก น้ำ ใน วัน นั้น เวลา สิบ สอง ทุ่ม ๚ะ

๏ ณวัน จันทร เดือน สิบ แรม สี่ ค่ำ เวลา เช้า สาม โมง ครึ่ง เสด็จ ให้ กำปั่น ไฟ จอด ประทับ ที่ ป้อม เสื้อ ซ่อน เล็บ ๚ะ

เงิน โปรเวศ สาม เดือน ๓ ชิลิง ๙ เปนซ กับ สาม อัฐ ค่า ซอวริน ทอง คำ ถึง ๕ เหรียน ๕๐ เซนต

ข่าว โทรเลข นอก

๏ กรุง ลันดัน วัน พุฒ เดือน เก้า แรม สิบ สี่ ค่ำ หนังสือ จดหมาย เหตุ ไตมซ์ ลง พิมพ์ ข่าว เตลีแครม ข้อ หนึ่ง ว่า ทหาร จีน ๕๐๐๐ จะ ไป เมือง กิลุง ๚ะ

๏ โรค ลงราก เช่น เคย มี ใน ประเทศ แอเซีย ปรา กฎ ขึ้น ใน เมือง เบอมิงแฮม ที่ ประเทศ อิงแลนด แล้ว ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน ศุกร เดือน สิบ ขื้น สอง ค่ำ พวก จีน ไม่ ย่อม ตาม ข้อ จำเพาะ สุด ของ ฝรั่งเสศ แล ราช ทูต จีน ลิฟองเปา ได้ รับ หนังสือ เดิน ทาง สำหรับ ตัว แล้ว

๏ คอเวินแมนต์ ฝรั่งเสศ ได้ มอบ พวก ฝรั่งเสศ อัน อยู่ ใน ประเทศ จีน ให้ พวก รุเซีย ป้อง กัน รักษา ไว้ พลาง ได้ ข่าว โปรเวต ว่า วาน นี้ ได้ ชัก ธง ฝรั่งเสศ ลง ที่ เมือง บีกิน ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน เสาร เดือน สิบ ขื้นสาม ค่ำ มี คำ สั่ง มา ถึง อัดมิรัล กุเบ ให้ รดม ยิง ตึก สำหรับ ใส่ เครื่อง อาวุธ ดิน แล ลูก ปืน ที่ เมือง ฟุเจา ภอ แตก ขื้น วาน นี้ แล้ว ให้ ทหาร ขึ้น บก ทำ ลาย ของ ทั้งสิ้น ที่ ประมวน อยู่ ใน ที่ นั้น ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน อาทิตย เดือน สิบ ขึ้น สี่ ค่ำ มี คำ สั่ง มา ถึง ท่าน เจ้า เมือง กวังสี แล เมือง ยุนัน ให้ เข้า ไป ใน ประเทศ ตอนกวิน ๚ะ

๏ มี คำ สั่ง ให้ กำปั่น หุ้ม เหล็ก สาม ลำ ไป หนุน กำปั่น รุเซีย อัน อยู่ ใน เขตร ประเทศ จีน ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน จันทร เดือน สิบ ขึ้น ห้า ค่ำ ตึก ที่ เคย ใส่ เครื่อง อาวุธ ดิน ลูก ปืน ที่ เมือง ฟุเจา ทำ ลาย ลง สิ้น แล้ว กำปั่น ไฟ รบ ของ จีน เจด ลำ จม เทล เสีย แล้ว ที่ พวก ฝรั่ง อยู่ ใน เมือง ฟุเจา ไม่ มี วุ่น วาย เลย ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน อังคาร เดือน สิบ ขึ้น หก ค่ำ กำ ปั่น รบ ฟรีเคด ฝรั่งเลศ ลำ หนึ่ง ไป ต่อ สู้ กับ ป้อม ที่ ปาก แม่ น้ำ ฟุเจา เมื่อ เช้า นี้ ภอ ต่อ สู้ ประมาณ โมง หนึ่ง กำปั่น รบ ฝรั่งเลศ นั้น ถอย กลับ ไป จน พ้น ทาง ลูก ปืน ป้อม นั้น ๚ะ

๏ มี ข่าว มา ถึง เมือง ไฮฟอง ทาง โทรเลข ว่า ประ หาร ชีวิตร ของ คน หลวง อะนัม แล้ว เขา ลือ กัน ว่า พวก ที่ เกลียด ฝรั่งเลศ ที่ เมือง ฮุย วาง ยา ให้ สิ้น พระ ชนม คน หลวง เฮียบ โออะ องค์ ก่อน ก็ สิ้น พระ ชนม์ ดัง นี้ แล แต่ ประมาณ สัก เก้า เดือน ก่อน เขา ลือ กัน ว่า เกิด การ จลาจล ใน ใน ประเทศ อะนัม ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน ประหัสบดี เดือน สิบ ขึ้น แปด ค่ำ ได้ ใช้ ลอด วุลซิลี ไป ยัง ประเทศ อิยิบต เพราะ เยนิรัล ซะติเฟนซัน ได้ ออก ปาก ว่า ด้วย กำลัง ซึ่ง ท่าน มี นั้น จะ จัด ให้ กอง ทัพ ขึ้น ไป ตาม แม่ น้ำ ไนล เปน อัน จัด ไม่ ได้ ๚ะ

๏ ขอ ท่าน เอไดตอร์ ได้ โปรด เอา เรื่อง ที่ ข้าพเจ้า ทราบ ความ มา ทั้ง นี้ เอา ลง ใน จดหมาย เหตุ สยาม ไสมย ด้วย มี ข่าว เลื่อง ภา พูด กัน ถึง เรื่อง นาย เกษ ที่ อยู่ เมือง จันทบุรี ที่ เข้า มา ทำ ฎีกา ทูล เกล้า ฯ ถวาย นั้น นาย เกษ คน นี้ เปน คน ดี มี ความ กะตัญู ต่อ พระ เจ้า อยู่ หัว ถือ มั่น ใน น้ำ พระ พิพัต สัตยา อุสาหะ ค้น คว้า หา ผู้ ที่ ประพฤติ การ ไม่ เปน ยุติธรรม ที่ ทำ ให้ อนา ประชา ราษฎร ร้อน ไป ทั่ว พระราช อาณา เขตร ฝ่าย ใต้ นั้น นาย เกษ ก็ เปน แต่ คน อนา ถา ยัง ยุสาหะ เข้า มา ทำ ฎีกา ทูล เกล้า ฯ ถวาย ได้ ก็ มิใช่ จะ เปน ธุระ ของ นาย เกษ ก็ หา มิ ได้ กิน เข้า ของ ตน เกบ เอา ความ ของ คน อื่น เข้า มา สนทนา ก็ หา ได้ มี่ ความ อิจฉา พะยาบาท ต่อ ท่าน ผู้ ใด ไม่ เหน ว่า คน ใด ประพฤติ การ นอก พระราช กำหนด ไม่ เปน ยุติ ธรรม แล้ว ด้วย นาย เกษ ก็ ได้ ถือ น้ำ พระ พิพัฒ บี้ หนึ่ง ถึง สอง ครั้ง ครั้น ว่า จะ นิ่ง เสีย ก็ กลัว ว่า หา คง อยู่ ใน ความ กะตัญู ต่อ พระ เจ้า อยู่ หัว ไม่ จึ่ง ได้ เกบ รวบ รวม ผู้ ขี่ ประพฤติ อนาจาร ต่าง ๆ เปน ต้น ว่า ฉ้อ ราษฎร บัง หลวง แล ตั้ง กอง ซ่อง สุม กัน กระ ทำ โจร กำ ฉก ลัก ม้า กระบือ เข้า ของ ๆ ราษฎร ให้ ได้ ความ เดือด ร้อน ต่าง ๆ และ จะ ชำระ ข้อ ความ ก็ ไม่ เปน ธรรม กด ขี่ ข่ม เหง ราษฎร ฝ่าย ใต้ ให้ ได้ ความ เดือด ร้อน ราษฎร ที่ หา กิน โดย ชอบ ธรรม นั้น ไม่ นอบ น้อม อยู่ ใน อำนาจ มิ ได้ กลัว เกรง พระราช อาญา ถือ ว่า จะ ไป ตี กลอง ร้อง ฎีกา กับ ใคร ได้ ถึง จะ ทำ เรื่อง ราว ขึ้น กล่าว โทษ บ้าง ก็ งุบ งิบ ชำระ กัน แต่ โดย เปน ถาน ข้า กับ เจ้า บ่าว กับ นาย แต่ ความ ฉิบหาย นั้น อยู่ กับ ราษฎร ด้วย ว่า ราษฎร เปน คน จน อนาถา ไม่ มี ขา หมู แล เงิน ตรา ที่ จะ เอา ไป ตบ ปาก คอ ท่าน มา ร้อง ขึ้น คราว ใด ความ ก็ เงียบ ไป เลิก ไป เสีย ทั้ง สิ้น เพราะ ฉะนี้ ราษฎร จึ่ง ได้ อพยบ หลบ หนี ไป เสีย เปน อัน มาก นาย เกษ จึ่ง เหน ว่า ครั้ง นี้ ราษฎร ได้ ความ เดือด ร้อน นัก จึ่ง ได้ เข้า มา ทำ ฎีกา ทูล เกล้า ฯ ถวาย กล่าว โทษ กรมการ สม รู้ เปน ใจ กัน ตั้ง กอง ช่อง สุม พัค พวก อ้าย ผู้ ร้าย เที่ยว ทำ โจร กำ ต่าง ๆ นาย เกษ เหน ชัด แน่ ใน ใจ แล้ว จึ่ง ได้ กล้า เข้า ถวาย ฎีกา แล้ว ทรง พระ กรุณา โปรด เกล้า ฯ เซน ฎีกา ไป ให้ พระเจ้า น้อง ยาเธอ กรม หมื่น พิชิต ปรีชากร ชำระ แทน ต่าง พระเนตร พระกรรณ ต้อง พระราช ประ สงค์ หา ความ จริง ได้ ทรง พระกรุณา โปรด เกล้า ฯ กับ ราษฎร หวัง พระราช หฤไทย ให้ อยู่ เย็น เปน สุข ทั่ว พระราช อาณาเขตร แล้ว กรม หมื่น พิชิต ปรีชากร ท่าน ก็ หา ได ชำระ ไม่ ตก ทอด ไว้ ให้ กับ ท่าน ผู้ อื่น ชำระ ข้าหลวง ก็ ออก ไป สืบ พยาน แต่ คน อื่น ก็ พลอย ประล่ม แอบ ออก ไป ด้วย ท่าน กำกับ การ ครั้น ออก ไป ถึง เมือง จันทบุรี แล้ว ข้าหลวง เบ็ด อำ นาจ ก็ สู้ ไม่ ได้ ข้าหลวง ออก ไป สืบ พยาน ด้วย สาม คน แล้ว นาย เกษ ก็ นำ สืบ พยาน ไป ก็ ได้ พยาน มา เบิก สม ยัง ฎีกา ของ นาย เกษ ถวาย นั้น แต่ เมือง จันท บุรี นี้ อุดม อยู่ ด้วย ผ้า พื้น แล ม้า แล อุดม ด้วย เข้า ของ เงิน ทอง ต่าง ๆ เขา พูด กัน ว่า เออ เหตุ ใด ได้ ยิน ว่า นาย เกษ ติด ตราง เล่า เขา บอก ว่า คือ การ เดิม นั้น ผู้ ใหญ่ พยาบาท นาย เกษ ว่า นาย เกษ ไม่ อ่อน น้อม ยอม อยู่ ใน อำนาถ แล้ว รู้ ข่าว ว่า ราษฎร ไป มา หา นาย เกษ อยู่ มาก ด้วย ว่า ราษฎร ทั้งปวง นั้น รู้ ว่า นาย เกษ ทำ ความ งาม ความ ดี ให้ เปน ที่ เย็น ใจ กับ ชาว บ้าน ๆ ภา กัน มา เยี่ยม เยียน ถาม ถึง ข่าว บ้าง แล้ว พวก อ้าย ผู้ ร้าย ก็ มา หา นาย เกษ เอา เงิน สินบน มา ให้ คน ละ สอง ชั่ง สาม ชั่ง นาย เกษ ก็ ไม่ ธุระ จะ เอา ก็ ไล่ ขับ ไป เสีย ข้าหลวง จึ่ง คิด อิจฉา นาย เกษ ว่า นาย เกษ ทำ หัก หน้า หัก ตา คน ไป มา ขึ้น นัก ชั้น เขา เอา เงิน มา บน บาน ก็ ไม่ รับ ตั้ง ตน เปน ผู้ วิเสศ ไม่ อยาก ได้ เงิน ทอง ผูก พยาบาท นาย เกษ เท่า นี้ ค้น เอา ความ เก่า ผัว เมีย ที่ เขา ทอด ทิ้ง กัน มา ๕ ปี แบ่ง นี่ ขาด จาก ผัว เมีย กัน เมีย นั้น มา ได้ กับ นาย เกษ มี ผู้ ยุ ให้ ผัว เก่า ฟ้อง ว่า นาย เกษ เปน ชาย ชู้ รับ เรื่อง ราว มา จะ ชำระ นาย เกษ ๆ เหน ว่า ความ นี้ ช้า นาน อยู่ ด้วย กัน มา ชาว บ้าน ก็ ได้ รู้ เหน ผัว เขา ก็ ได้ รู้ เหน ผัว เขา แต่ ก่อน ก็ ไม่ ได้ ฟ้อง หา ว่า เปน ชาย ชู้ ไม่ แล้ว ก็ เปน ความ นอก ท้อง ตรา นาย เกษ ก็ ไม่ ยอม ให้ ชำระ จึ่ง ได้ ทำ เรื่อง ราว ทูล ขัด เสีย หา ยอม ให้ ชำระ แล หา ให้ การ ไม่ ข้าหลวง ก็ จะ ชำระ ให้ ได้ นาย เกษ ไม่ ยอม ผู้ ใหญ่ ก็ ข่ม เหง กด ขี่ เอา ๆ ตัว นาย เกษ จำ ตราง เสีย เอา ใส่ ไว้ กับ พวก อ้าย ผู้ ร้าย ที่ นาย เกษ กล่าว โทษ อ้าย ผู้ร้าย มัน ก็ รังแก มั่น หมาย จะ ให้ นาย เกษ ถึง แก่ ชีวิตร นาย เกษ กลัว ติด อยู่ สาม วัน ก็ หนี เข้า มา กรุง เทพ ฯ ได้ ครั้น ข้าหลวง กลับ เข้า มา กรุง เทพ ก็ เอา ตัว นาย เกษ มา ชำระ จน ได้ ก็ ปรับ ไหม นาย เกษ เปน ชาย ชู้ ปรับ เสีย เงิน ให้ กับ ผัว เดิม เงิน ชั่ง หนึ่ง นาย เกษ เปน คน อนาถา หา ที่ พึ่ง มิ ได้ อุสาหะ เข้า มา พาก เพียร ทำ ฎีกา ทูล เกล้า ฯ ถวาย เล่า ก็ ต้อง อาไศรย อยู่ ที่ บ้าน นาย จวน รับ ประทาน ถ้า ไม่ ได้ บ้าน นาย จวน ให้ รับ ประทาน แล อาไศรย นาย เกษ เหน ว่า ทำ การ ไป ไม่ ตลอด เพราะ นาย จวน ก็ เปน คน เหน แก่ แผ่นดิน จึ่ง ได้ ช่วย อุด หนุน นาย เกษ เหน ว่า นาย เกษ ทำ ความ ดี ครั้ง นี้ ผู้ ชำระ ปรับ ลง มา ให้ นาย เกษ เสีย เงิน ชั่ง หนึ่ง นั้น นี่ หาก เทพยุดา ท่าน ช่วย เพราะ เปน คน กะตัญญู ซื่อ สัตย ต่อ แผ่นดิน ท่าน พระยาไชยยศ สมบัติ ท่าน เหน นาย เกษ เปน คน ดี มี ความ ซื่อ ตรง จึ่ง ได้ ออก เงิน ชั่ง หนึ่ง กับ ค่า ฤชา ตระลาการ ให้ แทน นาย เกษ เพราะ ว่า เปน การ สงสาร ถ้า ไม่ ช่วย แล้ว ก็ เหน ว่า นาย เกษ จะ ติด ตราง ตาย จึ่ง ได้ สละ ทรัพย ให้ แก่ นาย เกษ กับ บุตร ชาย กาย ๑๑ ปี ที่ เกิด กับ ผัว เดิม นั้น ยัง ตัด สิน ให้ ไป เปน สิทธิ์ กับ ผัว เดิม เด็ก ไม่ ยอม ไป ก็ ให้ฉุด คร่า ไป หา สุด แต่ ตัว เด็ก สมัค ไม่ แล้ว พวก อ้าย ผู้ ร้าย ที่ เอา เข้า มา หา ชำระ ว่า กระไร ไม่ ออก เดิน เที่ยว เล่น ตาม สบาย ๚ะ

๏ ณวัน อังคาร เดือน สิบ แรม สิบ สอง ค่ำ เวลา บ่าย โมง ครึ่ง ที่ บ้าน หมอ ติ่น จะ เลลั้ง ขาย ของ ต่างๆ คือ ของ สำหรับ ห้อง รับ แขก ของ สำหรับ ห้อง เลี้ยง ดินเนอ ของ สำหรับ ห้อง นอน เตียง เหล็ก เปน แล หนังสือ แล ของ อื่น ต่าง ๆ แจ้ง ความ มา ณวัน พุฒ เดือน สิบ แรม หก ค่ำ จุลศักราช ๑๒๔๖ ปี วอก ฉศก

๏ ครู สมิท ขอ แจ้ง ความ ให้ ท่าน ทั้งปวง ทราบ ว่า ณวัน พุฒ เดือน สิบ ขึ้น เจด ค่ำ ปี วอก ฉอศก ๑๒๔๖ สยาม ไสมย เล่ม สาม แผ่น หนึ่ง ออก แล้ว แล ตั้ง แต่ วัน นี้ ไป จะ ออก ทุก วัน พุฒ ตลอด ปี ๆ ละ ห้า สิบ สอง ฉบับ เพราะ หนังสือ มาก ทวี ขึ้น ราคา ก็ จะ ต้อง ขึ้น ตาม คน ที่ จะ ซื้อ แต่ คราว ละ ฉบับ เปน หนังสือ ปลีก จะ ต้อง เสีย ฉบับ ละ สลึง ตาม เดิม คน ที่ ไม่ ออก เงิน ล่วง น่า แต่ ต้น ปี นั้น ก็ จะ ต้อง เสีย ฉบับ ละสลึง เหมือน คน ซื้อ ปลีก เหมือน กัน แต่ ท่าน ทั้งปวง ที่ ออก เงิน ล่วง น่า แต่ ต้น ปี นั้น จะ ต้อง เสีย แต่ ปี ละหก บาท เปนค่า หนังสือ ถ้า ไป รับ เอา ไป จาก โรง พิมพ ถ้า จะ ให้ พวก โรง พิมพ ส่ง ทาง ไปรสนีย์ ก็ ต้อง เสีย ค่า ไปรสนีย์ อิก ห้า สิบ สอง อัฐ รวม เปน เงิน ๖ บาท ๓ สลึง ๔ อัฐ เส็จ เปน ค่า หนังสือ แล ค่า ไปรสนีย์ ด้วย ถ้า ท่าน ทั้งหลาย ไม่ ว่าง ไม่ เปล่า มา เยี่ยม เจ้า ของ จดหมาย เหตุ ไม่ ได มา ใช้ เงิน ที่ โรง พิมพ ไม่ ได้ ก็ ส่ง เงิน ทาง ไปรสนีย์ ก็ ได้ เปน การ งาย แก่ ผู้ ซื้อ จดหมาย เหตุ นั้น ผู้ ซื้อ จดหมาย เหตุ กับ เจ้า ของ นั้น เปน คน ชอบ กัน รัก กัน แล้ว ควร จะ รู้ จัก กัน จึ่ง เชิญ ให้ ท่าน ทั้งหลาย ที่ ซือ นั้น มา เยี่ยม เจ้า ของ ที่ บาง คอแหลม ด้วย มา หา ฤา ปฤกษา ด้วย การ ซึ่ง จะ ให้ สยาม ไสมย นั้น มี คุณ แก่ พล บ้าน เมือง ทั่ว ตลอด พระราช อณาเขตร ยิ่ง มาก ขึ้น จน ได้ ๚ะ

คราว แรก ๑๐ บันทัด ฤา น้อย กว่า ๑๐ บันทัด ๗ บาท ๒ สลึง คราว แรก ทุก บันทัด เกิน ๑๐ บันทัด คิด เอา บันทัด ดะ ๑ สลึง ถ้า จะ ลง กว๋า หน หนึ่ง จะ เรียก เอา ครึ่ง ราคา ที่ ว่า มา นี้

ทุก บันทัด อัน เกิน สิบ บันทัด จะ เรียก เอา บันทัด ละ ๖ สลึง

แถว เท่า แถว น่า ใน แถว หนึ่ง จะ เรียก เอา ปี ละ ๒๐๐ บาท ซีก แถว จะ เรียก เอา ปี ละ ๑๒๐ บาท เซี่ยว แถว จะ เรียก เอา ปี ละ ๘๐ บาท

ยา สำหรับ บ้าน อย่าง สัก สิทธิ์ นัก

๏ ๔ ยา คือ เอเออร์ เอคฺ กฺเออ แก้ ไข้ จับ แล โรค ต่าง ๆ อัน มัก เกิด ใน ที่ ลุ่ม ที่ ชุ่ม ชื้น นัก ๚ะ

๏ ถ้า เกิด เหตุ ว่า ผิด ลม ผิด อากาศ ผิด ภูม ที่ แล้ว รีบ กิน ยา เอเออร์ เอคฺ กฺเออ ให้ ดับ เหตุ ร้าย แล กิน จน ตัว หาย ดี ยา ขนาน นี้ กิน วัน ละ สี่ หน คราว ละ ช้อน น้ำ ร้อน ช้อน หนึ่ง ก่อน รับ ประทาน อาหาร สัก ครึ่ง ชั่ว โมง สาม หน แล ก่อน จะ เข้า นอน หน หนึ่ง ถ้า เดก อายุ สิบ ขวบ ให้ กิน ๓๐ หยด ถ้า ห้า ขวบ ๒๐ หยด ยา ขนาน นี้ กิน ได้ ใน น้ำ ชา น้ำ กาแฝ่ น้ำ นม ฤา ใน น้ำ ก็ ได้ ถ้า ไม่ ใคร่ เดิน กิน ยา เม็ด เอเออร์ ปิ๊ลซ์ ให้ เดิน ภอ เปน ปรกติ ๚ะ

๏ ๕ ยา คือ เอเออร์ แฮร วิคอร เปน ของ สำหรับ โต๊ะ แต่ง ตัว เปน ยา แก้ ผม หล่น ให้ ดก แล ผม หงอก ให้ มี ศรี อย่าง เดิม ๚ะ

๏ ยา ขนาน นี้ ถ้า จะ ทา ผม เปน แต่ การ ต่ง ตัว ไม่ ต้อง เขย่า ขวด ถ้า จะ ใช้ รักษา เนื้อ ศีศะ เขย่า ก่อน จึง ทา ผม เถิด ๚ะ

๏ เชิญ ไป ซื้อ ยา ห้า อย่าง นี้ ที่ ห้าง เอ ยุลิง แอน โก ตั้ง ห้าง ฝั่ง แม่ น้ำ เจ้า พระยา ใต้ ปาก คลอง ขุด ใหม่ ล่าง เหนือ ตึก กงซุล โปรตุเกศ ขึ้น ไป หน่อย หนึ่ง ๚ะ

เปน ยา แก้ โรค

๏ เปน เหตุ ให้ เกิด ความ ไข้ ใน ท้อง ใน ไข่ดัน แล ใน เส้น เอน ซึ่ง จะ ว่า มา ข้าง ล่าง นี้ ภอ เปน ใจ ความ คำ ส่อน ว่า ด้วย ตับ ได้ แต่ง อ่าน ใน ตึก สอน ตำรา ยา คัด เลือก แต่ แพทย หมอ ทุก แพทย ๆะ

๏ ก็ เปน ที่ รู้ กัน ว่า ตับ เปน เครื่อง สำคัญ ทำ โล หิต แล ทำ ให้ โลหิต นั้น หมด จด ใน การ รอบ กาย เพราะ ตับ นั้น เปน ของ ใหญ่ แล เปน ของ เหมือน ฟอง น้ำ ตับ นั้น เปน พนักงาน สำคัญ นัก ใน ส่วน ร่าง กาย ที่ จะ จัด อาหาร ให้ เปน เนื้อ แล อุปถำภ์ เลี้ยง ร่าง กาย ให้ จำเริญ อาหาร ที่ รับ เข้า ใน ปาก แล้ว แล กะเภาะ กระทำ ให้ เปน น้ำ หวาน แล ของ ใช้ เปน ของ เลี้ยง ชีวิตร ได้ น้ำ นั้น จึ่ง เข้า เส้น ใหญ่ ที่ หัว ใจ เข้า อาไศรย การ ของ ตับ น้ำ เสบียง นั้น กลับ เปน น้ำ ตาล ไป อย่าง หนึ่ง แล้ว ออก จาก ตับ อาไศรย เส้น ใหญ่ ที่ ตับ เส้น หนึ่ง แล แล่น ออก ไป ทั่ว ตลอด ร่าง กาย ของ ที่ บัด นี้ เกิด ขึ้น ใหม่ มี คุณ เปน ประโยชน์ ไป สอง อย่าง ทำนุ บำรุง ไฟ ธาตุ อย่าง หนึ่ง แล ให้ ของ ใน ร่าง กาย ทุก ชนิด งอก เปน ช่อง เปน ชั้น ๆะ

๏ หมอ เมอซิซอน ว่า ของ ที่ เข้า เปน ดี นั้น แล ของ ซึ่ง ออก จาก ดี นั้น เปน ของ เลอียด ลึก นัก ดี นั้น มา จาก ตับ เสมอ มัก รีบ มาก เข้า ก่อน รับ ประทาน อาหาร แล ภอ อิ่ม เลิก กิน แล้ว ก็ ค่อย ยุบ ลง ถ้า ตับ นั้น ไม่ ไว ไม่ ปรกติ ฤา ถ้า ดี นั้น มี ที่ ขัด เข้า แล้ว ตัว ก็ จะ ซูบ ผอม ลง แล ความ ไข้ คง บังเกิด ขึ้น ที่ นี้ จะ หมาย อาการ แปด อย่าง ที่ บัด นี้ มัก มี ที่ ท่าน ทั้งหลาย ทั่ว กัน รู้ ด้วย ฯะ

๑ คน ไข้ นั้น บ่น ว่า หนัก แล ตึง ที่ ต้น ท้อง ๒ ท้อง แล ไส้ ขึ้น ด้วย ลม ๓ ร้อน ใน อก ใน ใจ ๔ บ่น ว่า เหนื่อย เมื่อย เนื้อ ตัว ขา แขน แล เหา นอน นัก ภอ รับ ประทาน อาหาร แล้ว ๕ รส ที่ ปาก ไม่ ดี ใน เวลา เช้า ลิ้น ติด ของ หนา ๖ ท้อง มัก ผูก แต่ ลง เปน คราว ๆ ๗ ปวด ศีศะ แล ที่ หน้า ผาก ๘ ไม่ สบาย ใจ ใจ ซา ไป ตัว อ่อน ไป ไม่ อยาก จะ ทำ การ มัก ผัด จน พรุ่ง นี้ ทั้ง นั้น

๏ อาการ ซึ่ง ว่า มา แล้ว ทั้ง ๘ นี้ เปน อัน ปรากฎ ให้ เหน ว่า ตับ นั้น ไม่ ปรกติ ถ้า ทำ การ สำหรับ ตับ ไม่ ปรกติ ฤา จะ จัด การ ของ คน ไข้ นั้น ผิด ไป ก็ จะ เกิด เหตุ ใหญ่ ควร ที่ คน ไข้ นั้น จะ รีบ หา ของ ซึ่ง จะ ให้ ตับ นั้น ไว ขึ้น ยา สำหรับ การ นี้ มัก เปน ยา เม็ด การ ที่ เคย มี ทุก วัน ให้ เหน ว่า เมื่อ ยา เม็ด นั้น ประสม ทำ ถูก ต้อง แล้ว เปน อย่าง สดวก ที่ จะ ช่วย ตับ ให้ ทำ การ สำหรบ ตับ ให้ ได้ แล ยา เม็ด นั้น เปน อัน ไว้ ใจ ได้ ท่าน ทั้งหลาย ที่ มา ฟัง คำ นี้ ก็ รู้ ว่า ข้าพเจ้า ได้ เปลือง เวลา ชีวิตร ของ ข้า พเจ้า หลาย ปี มา แล้ว คิด อ่าน ประสม ทำ ยา เม็ด ให้ เปน การ ช่วย การ ของ ตับ แล ดี ให้ สดวก ให้ แน่ ข้าพเจ้า ไม่ มี ความ เชื่อ ใน ยา ถ่าย ให้ ลง มาก นัก จึ่ง ได้ คิด อ่าน ทำ ยา เม็ด อย่าง หนึ่ง ครั้น จะ กิน แต่ เม็ด เดียว นั้นก็ จะ ให้ ลง แน่ แล ภอ เหมาะ กับ การ ด้วย ข้าพเจ้า จึ่ง ได้ ตั้ง ชื่อ เรียก ยา เมด นี้ ว่า ฯะ

๏ ยา เม็ด ตับ เฮดอก ใหม่ ขนาน นี้ เปน ยา สัก สิทธิ์ แก้ โรค ตับ โรค ขัด เบา เม็ด เดียว จะ ให้ สิ้น สงไสย ของ คน อัน ไม่ เชื่อ เลย ฯะ

๏ ยา เมด ตับ เฮดอก ใหม่ จะ แก้ โรค ของ ผู้ หญิง เปน แน่ โรค คือ เมื่อย เหนื่อย ตัว อ่อน กำลัง ไม่ ใคร่ ไว ไม่ อยาก รับ ประทาน อาหาร แล ปวด ศีร์ศะ ฯะ

๏ ยา ขนาน นี้ ให้ เกิด การ เหมือน กัน ทั่ว กัน แทบ จะ รับ ได้ ว่า คง แก้ คน ไข้ ทุก คน ฯะ

๏ ทุก ๆ ขวด มี ยา ขวด ละ ยี่สิบ เม็ด เม็ด เดียว ภอ แก้ คราว หนึ่ง ราคา ขวด ละ ยี่สิบ ห้า เซนต์ พวก ขาย ยา มี ยา นี้ ขาย ทุก ห้าง ฯะ

๏ ยา เม็ด นี้ ทุก เม็ด หุ้ม ด้วย น้ำ ตาล ถ้า ห้าง ขาย ยา ที่ ตัว เคย ซื้อ ไม่ มี ยา เม็ด นี้ ขาย ข้าพเจ้า จะ ส่ง ยา นี้ ออก ทาง ไปรสนีย์ ให้ แก่ ท่าน ทุก นาย เมื่อ ได้ รับ ราคา ขวด ละ ยี่สิบ ห้า เซนต์ ห้า ขวด เหรียน หนึ่ง รีบ ซื้อ ไว้ เถิด อย่า เนิน อย่า ช้า เลย ฯะ

๏ คำ เตือน เพื่อ จะ ได้ ยา เมด เฮดอก แน่ จง จำ ไว้ ว่า ทุก โหล ห่อ นั้น มี ชื่อ นาย ห้าง เขียน อยู่ กับ ห่อ ละ โหล นั้น ดัง นี้ W. H. TONE & Co. ถ้า ไม่ มี ชื่อ นาย ห้าง เขียน ดัง นี้ อย่า ซื้อ ไว้ เลย ฯะ

๏ ณะ กรุง เทพ นาย ห้าง ยุลิ่ง แอน โก เปน แอเยนต รับ ขาย ยา เมด เฮดอก แต่ ห้าง เดียว ห้าง เฮดอก แอน โก ที่ เมือง นุยอก ประเทศ อะเมริกะ แจ้ง ความ มา ณวัน พุฒ เดือน สาม ขึ้น สาม ค่ำ จุลศักราช ๑๒๔๕ ปี มะแม เบญจศก (จ ห) ฯะ

๏ เจ้า ของ หนังสือ สยาม ไสมย มี ความ ปราถนา จะ ให้ ออก สอง อย่าง อย่าง หนึ่ง จะ ให้ ออก ทก วัน เว้น แต่ วัน อาทิตย อีก อย่าง หนึ่ง ให้ ออก เจด วัน ครั้ง หนึ่ง เสมอ มิ ให้ ขาด เมื่อ คน ทั้ง ปวง ตั้ง ใจ ซื้อ เปน อัน มาก คง สำ เร็จ การ คง ได้ อ่าน หนังสือ จดหมาย เหตุ ราคา ถูก ๆ ด้วย แล ตั้ง แต่ นี้ ไป จะ ออก จดหมาย เหตุ สยาม ไสมย นี้ เดือน ละ สี่ คราว ไป ก่อน ๚ะ

๏ สยาม ไสมย ที่ จะ ออก พลาง เดือน ละ ๔ หน นั้น จะ ขาย ปลีก ฉบับ ละ สลึง

๏ ถ้า รับ เอา ตลอด ปี แล้ว ใช้ เงิน ล่วง น่า ราคา ปี ละ หก บาท คือ ห้า สิบ สอง ฉบับ ถ้า มา รับ ไป จาก โรง พิมพ์ ถ้า จะ ให้ ส่ง ถึง บ้าน อาไศรย ไปรสนีย์ ต้อง เสีย ปี ละ หก บาท สาม สลึง สี่ อัฐ ๚ะ

๏ ค่า บอก ถึง คน เกิด คน ตาย ฤา ทิ้ง ห้าง ขาย ของ ถึง การ เลล้ง แล ของ ซึ่ง จะ ขาย นั้น ฤา บอก ความ ของ คน ซึ่ง จะ หา การ ฤา แจ้ง ความ ต้อง การ ของ ตัว จะ คิด ค่า ลง ตาม ว่า แล้ว นั้น ๚ะ

๏ ถ้า คน จะ เข้า กัน ซื้อ ถึง หก ฉบับ จะ คิด เอา แต่ ค่า ห้า ฉบับ คือ จะ ยก ให้ หนึ่ง ใน หก ๚ะ

๏ จดหมาย เหตุ นี้ เจ้า ของ จะ ส่ง แต่ เพียง เปน แห่ง ๆ ผู้ ซื้อ ต้อง ไป รับ ใน ตำบล ต่าง ๆ ซึ่ง จะ หมาย ไว้ นั้น

๏ ที่ บ้าน แม่ เปรม ที่ วัด เกาะ แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ ที่ แพ นาย เทพ ตรง ข้าม ปาก คลอง บางหลวง ที่ ขาย เครื่อง แก้ว แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ ที่ ตึก แม่ แพ ที่ สี่กัก เหนือ เสา ชิงช้า แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ ที่ โรง พิมพ์ บาง คอแหลม แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ จะ ส่ง ทาง ไปรสนีย์ ถึง บ้าน ถ้า บ้าน อยู่ ใน เขตร ทาง ไปรสนีย์ นั้น แต่ ผู้ ซื้อ หนังสือ นี้ ต้อง เสีย เงิน ค่า หนังสือ ค่า ไปรสนีย เสร็จ ก่อน จึ่ง จะ ส่ง ทาง นั้น ได้ แต่ ต้อง บอก ชื่อ ตำ บล บ้าน ถนน แล คลอง นัมเบอ ที่ อยู่ นั้น ให้ แน่ ด้วย ฯะ

๏ เพราะ คน ที่ ซื้อ อ่าน นั้น มาก เจ้า ของ รับ ส่ง ทุก แห่ง ไม่ ได้ จะ ส่ง เปน แห่ง ๆ ไป พลาง ให้ ผู้ ซื้อ นั้น ไป รับ ทุก คราว ออก ณะ ตำบล อัน อยู่ ใกล้ เคียง บ้าน ผู้ ซื้อ นั้น เถิด หนังสือ นี้ จะ ออก ทุก วัน พุฒ ตลอด ปี เมื่อ จัด ส่ง ถึง ตำบล อื่น แล้ว จะ บอก ให้ รู้ ด้วย ฯะ

๏ หนังสือ ต่าง ๆ อัน มี ขาย ที่ โรง พิมพ์ บางคอแหลม ฯะ

๏ มี หนังสือ เปน เรื่อง พระเยซูศาสนา แล หนังสือ ต่าง ๆ สำหรับ สอน เด็ก ให้ อ่าน หนังสือ ไท แล หนังสือ อังกฤษ ออก มี หนังสือ สำหรับ สอน วิชา คิด เลข สอน ให้ รู้ ถึง ตำรา ดาว แล มี หนังสือ สำหรับ สอน ใจ ให้ รู้ ขนบ ธรรมเนียม จะ ได้ เปน คน เรียบ ร้อย แล จะ ได้ เปน คน แต่ง หนังสือ เปน เรื่อง ราว เปน บท กลอน หนังสือ อ่าน เล่น ก็ มี มาก หลาย อย่าง หนังสือ ต่าง ๆ นั้น คือ ฯะ

๏ ก ข ก กา ปถม ก กา ไท กา กับ สุนักข์ แล นกยาง กากี คำ ฉันท์ แล คำ กลอน กฤษนา สอน น้อง ขันธ วิภังค์ นี่ ตำรา ยา เกล็ด พระ คริษวงษ ตาม มัดธาย แล ตาม โยฮัน เปน เรื่อง ใน พระ คัมภีร์ พระ เยซู สาสนา จันทะ โครพ จินดามณี พระยาฉัททัน ซุยถัง ตำราดาว ตำรา คิด เลข อย่าง ใหม่ ทิพสังวาล นิราศ เกาะ จาน นิราศ เมือง แกลง นิราศ โคราช นิราศ ฉถาง นิราศ ชม ตลาด นิราศ วัด เจ้า ฟ้า นิราศ เดือน นิราศ พระ แท่น ดง รัง นิราศ ทวาราวดี นิราศ นรินทร์ นิราศ พระ บาท นิราศ พระ ปถม นิราศ เมือง เพ็ชร นิราศ อิเหนากับนิราศภูเขา ทอง นกกระ จาบ เบญมาศทอง ปถม มาดา อัง กฤษ บุจฉา แล วิสัชนา ใน ศาสนา แท้ จริง เพ็ชพงกุฏ พระยไภยมณี พระ สมุท ราชาธิราช มงคลทิปนี่ แปลเปน สุภาสิต สอน หญิง มายา สัตรี ลักษณวงษ สวัสดิ รักษา บัญญัติพระ ร่วง ภาลี สอน น้อง ลักษณ ภรรยา เจ็ด สถาน กฤษนา สอน น้อง ลักษณ บุตร สาม สถาน วงษสวรรค์ เสภา คือ ขุนช้าง ขุนแผน สิงหไกรภพ สังข ทอง คือ เจ้าเงาะ สิบ สอง เหลี่ยม สุภาสิต ต่าง ๆ คือ โลกนิตย ขงจู มงคลทิปนแปล สุภาสิต สอน หญิง แม่ ม่าย สอน ลูก สุภาสิต สอน เด็ก สุภาสิต พระร่วง สุภาสิต โคลง สมุท จะ หัด อังกฤษ อุณรุท อิเหนา รามเกียรติ พงษาวดาร ขุนหลวงหาวัด ถม อากาศ ทำนาย ฝัน ตราซูทอง คำ เตือน สติ พงษาวดาร บูราณ พระ สี่ เสาร อุไทย ฯะ

๏ หนังสือ ภาษาสยาม ต่าง ๆ มี ขาย ที่ โรงพิมพ์ บางคอแหลม นี้ เมื่อ ขาย ปลีก มี ราคา ตี พิมพ์ ใน หนังสือ ทุก ๆ เล่ม ธรรมเนียม นั้น คือ ว่า ถ้า สมุดไทย เล่ม ๑ เปน อักษร พิมพ์ เล็ก คิด เอา ราคา เล่ม ละ สลึง ถ้า รวม สี่ เล่ม ใบ ปก อ่อน เล่ม ละ บาท ถ้า เปน อักษร พิมพ์ ใหญ่ คิด เอา ราคา เล่ม ละ สลึง เฟื้อง ถ้า รวม สี่ เล่ม ใบ ปก อ่อน เล่ม ละ หก สลึง ถ้า ใบ ปก แขง คิด ราคา ใบ ปก อีก เล่ม ละ บาท ถ้า ท่าน ทั้ง หลาย จะ ซื้อ หนังสือ ที่ ละ มาก ๆ จบ ทุก เรื่อง ที่ มี ใน โรง พิมพ ฤา ถ้า ลูกค้า วานิช จะ ซื้อ ที่ ละ มาก ๆ สำ หรับ จะ ตั้ง โรง ขาย หนังสือ จะ ลด ราคา ร้อย ยี่สิบ บาท จะ คิด เอา แต่ ร้อย บาท ถ้า ไม่ ถึง เพียง นี้ จะ จัด ว่า ซอ ปลีก กัน ก็ คง ขาย ตาม ราคา ปลีก อัน บอก ไว้ ใน หนังสือ ทุก ๆ เล่ม นั้น แล ถ้า จะ มา ซื้อ หนังสือ ที่ โรงพิมพ์ นี้ ต้อง ใช้ เงิน สด ขาย เชื่อ ไม่ ได้ ตั้ง แต่ นี้ ไป เปน อัน ขาด