เดือน ๑๐ แรม ๑๓ ค่ำ, ๑๒๔๖
จดหมาย เหตุ สยาม ไสมย
เล่ม ๓ แผ่น ๔ วัน พุฒ เดือน สิบ แรม สิบสาม ค่ำ ปี วอก ฉอ ศก ๑๒๔๖
สุภาสิต ขี้ยา

๏ ประนม กร อ่อน น้อม ค้อม ศีศะ ไหว้ คุณ ครู อิศโรโก สะละ ข้า ขอ จะ ปราถนา ปัญญา ดี ไป ภาย น่า ถาวรเจริญ สุข อย่า มี ทุกข์ ขุ่น ข้อง ให้ ผ่อง ศรี ไหว้ พระ พุทธ สุด ประเสริฐ เลิศ ธาตรี ไหว้ พระ ธรรม คำภีร์ ที่ มี มา ไหว้ พระสงฆ ทรง ศีล บริ สุทธิ์ เปน มงกุฏ ครอบ ไว้ เหนือ เกษา ไหว้ อาจารย์ ที่ ท่าน ได้ สอน มา ไหว้ องค์ อิศ รา มงคล เมือง ที่ คุ้ม ครอง ป้อง เขน ให้ เย็น เกล้า พระคุณ เท่า วงกฎ ไม่ ปลด เปลื้อง ไม่ มี ทุกข์ ศุข ใส ได้ ประเทือง ให้ รุ่ง เรือง ทั่ว หน้า ประชาชน ทั้ง บิดร มารดา ข้า ขอ ไหว้ เลี้ยง มา ใหญ่ เพียง นี้ ได้ มี ผล ได้ สอน สั่ง ตั้ง ใจ ให้ เปน คน จน เติบ ตน ตั้ง ปัญญา วิชา การ มา คิด เหน อนิจัง ให้ สังเวท จะ ก่อ เหตุ ร้อน จิตร คิด สงสาร กุลบุตร เปน บุรุษ ผู้ ชาย ชาญ มา คิด อ่าน ริ ช้าง ทาง ไม่ ดี จะ ขอ ร่ำ เปน คำ สุภาสิต ไว้ สอน จิตร เตือน ใจ ให้ ศุกขี เปน เพื่อน ชาย ด้วย กัน ทุก วัน นี้ หา การ ดี ใส่ ตัว อย่า กลัว จน คือ สูบ ฝิ่น กิน ยา ภา วิบัติ ถ้า ใคร ตัด ได้ เหน เปน กุศล เขา ว่า ไม่ สู้ ดี ลีก หนี่ ตน อย่า ซุก ซน สูบ เข้า จะ เมา ตาย เกิด เปน คน ปรนนิบัติ บัญญัติ จิตร อย่า เหน ผิด เปน ชอบ ระบอบ หมาย ใช่ จะ แกล้ง แต่ง เล่น เปน อุบาย ลูก ผู้ ชาย พวก เรา อย่า เบา ความ จง ดู เยี่ยง อย่าง ที่ เหน มี่ ถม อย่า หลง งม สูบ ยา จง เขด ขาม ที่ ยัง ไม่ เคย ริ อย่า ริ ตาม จง ห้าม ปราม จิตร ใจ เสีย ให้ ดี อย่า คิด ว่า สูบ เล่น เหน สนุกนี้ ภอ แก้ ทุกข์ ขุ่น ข้อง ที่ หมอง ศรี ไม่ ต้อง เสีย เงิน ทอง ลอง ดู ที่ คำ สอง คำ เท่า นี้ ไม่ เปน ไร นั่น และ ตัว นำ ทาง ล้าง ชีวิตร ถ้า มัน ติด เสีย แน่น แคลน ไม่ ไหว เหมือน สัก ขา ดู เล่น ไม่ เปน ไร ต่อ คิด ได้ หยาก จะ ถอก ไม่ ออก เลย นี่ และ เหล่า กุลบุตร มนุษ หนุ่ม อย่า ช่อง สุม สูบ ยา เจ้า ข้า เอ๋ย ของ ไม่ ดี นี่ นะคะ จง ละ เลย จิตร ไม่ เคย แล้ว อย่า ควร เข้า ยวน ยี่ ถ้า ผู้ ได รี เช้า ดู เอา เถิด เสีย ชาติ เกิด สาระ พัด จะ บัดศรี ถึง จะ เปน ลูก สะกุล คุณ ผู้ ดี ตัว อัปปรีย์ ก็ ตาม ใน กาย ตัว ถึง จะ มี่ ทรัพย์ สิน กิน ฉัน เหลือ คง จะ เจือ ความ ฉิบหาย ใน เงา หัว จะ ไป หา เพื่อน ฝูง เขา เกลี่ยต กลัว เที่ยว มุด หัว ซุ่ม สูบ จน รูป งาม ที่ มี บุญ คุณ พ่อ และ คุณ เตี่ย ถ้า สิ้น ซาก แล้ว เหมือน เหี้ย อ้าย ซ้ำ สาม สง โซ เซ ซม เซอะ ออก เลอะ ภาม เที่ยว เดิน ตาม บี้ ซา เพื่อน ยา ปรอ จะ คบ ใคร ฤา ก็ ไม่ ได้ เทียม หน้า คบ ขี้ยา เพื่อน มิศ สิ้น ฤทธิ บื่อ แต่ ก่อน เอ๋ย เคย มี ชี้ ค่า ปรอ ทำ เก่ง ก๋อ อวด ผู้ หญิง กรุ๋ง กริ๋ง รวย เช้า ฉก ควัก ลัก เงิน พ่อ แม่ ได้ เอา ไป ให้ ชู้ สาว ที่ สวย ๆ แล้ว แจก เพื่อน เกลื่อน กล่น เปน คน รวย มี คน ช่วย ตาม หลัง อยู่ พรั่ง พรู อย่า หลง เลย คน เอ๋ย เปน ชาย ชาติ เพื่อน ตลาด และ จะ วอน ให้ อ่อน หู อัน เพื่อน กิน หา ง่าย ได้ พรั่ง พรู จง แล ดู คน ทุก วัน เหมือน บรรยาย คือ คน ไหน ได้ ดี เพราะ ขี้ ฝิ่น ที่ จะ สิ้น ความ ผิด อย่า คิด หมาย มี แต่ เรื่อง เครื่อง ยาก ลำบาก กาย อย่า ได้ หมาย กล้ำ กลืน ไป ชื่น ชม จะ ชี้ แจง ให้ เหน เปน ตัว อย่าง ลูก ขุน นาง ไพร่ ผู้ ดี ก็ มี ถม ไป เหน ข้าง ทาง ผิด คิด นิยม เฝ้า ชื่น ชม เพลิด เพลิน จน เกิน ดี เวียน ล้าง ผลาญ พ่อ แม่ ออก แย่ ยับ จน สิ้น ทรัพย์ อับ จน ลง ป่น ปี้ ชั้น ผ้า ผ่อน ท่อน สะไบ ก็ ไม่ มี ลง เปน ขี้ ค่า เขา เพราะ เมา ยา ต้อง ทน รับ อับ ประมาณ ทำ การ เจ๋า แรง ก็ เบา ไม่ ถนัด ชัด หนัก หนา ถูก ผ่า ฟืน ตัก น้ำ จำ นาวา อ่อน ระอา แขง ใจ รับ ใช้ งาน ถึง เวลา อ้า ปาก นึก อยาก สูบ จน ซีด ซูบ กายา น่า สงสาร ถ้า ไม่ มี ขี้ ถุน เที่ยว งุ่น ง่าน จะ ใช้ งาน เข้า ที่ ไร ไม่ สะบาย ถ้า เขา ว่า ด่า ขู่ ว่า จู้ จี้ บ่น อู้ อี้ อุบ อิย อ้าย ฉิบหาย ถ้า เรียก ใช้ ซื้อ ของ มอง ตะกาย ภอ เงิน นาย ถึง มือ วิ่ง ตื้อ เรว หมาย จะ ต่อ กำไร ไว้ วัน น่า ไม่ กลัว ด่า กลัว ผิด คิด เหลว ๆ ออก จาก บ้าน สน สาน ไปโดย เรว หยุด เท้า เอว ยืน ไพล่ เหน ได้ ที่ โดด เข้า นั่ง บัง เงา เสา โรง บ่อน เงิน บาท หย่อน ตุ้ย อีแปะ ตาแปะ ตี๋ ลง แทง หน่วย ออก สาม ตาม อิก ที มัน ยืน กิน สิ้น ดี โป ระยำ ทิ้ง อีแปะ ออก มา เดิน ด่า กลุ้ม ให้ ร้อน รุ่ม พูด มาก ถลาก ถลำ จะ เข้า บ้าน กลัว ท่าน จะ จอง จำ ภอ เย็น ค่ำ หมาย จิตร คิด ขะโมย ขึน ปึน เรือน คอย จ้อง เอา ของ เขา ภอ หมา เห่า คน ตื่น หยุด ยืน โหย ฝ่าย เจ้า ของ ต้อม มอง ร้อง ขะโมย กระ โดดโดย กำลัง ไม่ รั้ง รอ วิ่ง มา นั่ง จน ใจ ไม่ ได้ ท่า ต้อง หัน หน้า หา แม่ แน่ แล้ว หนอ มา สำออย มารดา น้ำ ตา คลอ แม่ ฉัน ขอ เงิน ไป ได้ ใช้ นาย เขา ใช้ มา ซื้อ ของ ฉัน ลอง เล่น หมาย จะ เปน ทุล ทรัพย์ กลับ ฉิบหาย แม่ ช่วย โปรด ลูก ครั้ง หลัง จะ ลาย เงิน ของ นาย บาท เดี๋ยว แม่ เอ็นดู ฝ่าย ข้าง แม่ แก ด่า ไม่ ปราไส แต่ ว่า ใจ สงสาร รำคาน หู มี หา ไม่ ยิ้ม เขา เฝ้า เอ็นดู ให้ พ้น หู พ้น ตา น่า รำคาน นี่ และ เหล่า ชาว ชาย ทิ้งหลาย เอ๋ย อย่า ละ เลย ฟัง กลอน อักษร สาร คือ สูบ ยา ภา ยับ อับ ประมาณ อย่า คิด อ่าน สูบ เลย จะ เคย ตัว ที่ เขา เกลียด เขา ไม่ หยาก ออก ปาก ว่า เพราะ เขา ชัง น้ำ หน้า กลา หัว ของ ไม่ ดี มัน ก็ รู้ อยู่ แก่ ตัว ยัง ซืน มัว เช้า ประคอง กล้อง ตะเกียง เฟือง สลึง ชั่ง มา เรียก หา เพื่อน ไม่ บิด เบือน สูบ กัน ประ ชัน เสี่ยง เสียง ฟอด ๆ ทอด กาย นอน ราย เรียง เจ้า เพื่อน เมียง เบี่ยพี หมด ลง อดโซ ภอ หมด ฝิ่น เพื่อน กิน ก็ หาย หมด ออก เลี้ยว ลต ซาน มา อนาโถ เที่ยว วิบัติ ซัด เซ อยู่ เอ้ โก เหมือน คนโซ อับปะลัก แสน ดัก ดาน ๚ะ


๏ ข่าว ใน กรุง เทพ ฯะ


เฉลิม พระชนม พรรษา

๏ ปี นี้ จะ ตก ณวัน อาทิตย เดือน สิบเอ็ด ขึ้น สอง ค่ำ จะ มี การ จุด โคม น่า บ้าน จุด โคม ตาม กำปั่น แล ชัก ธง ตาม กำปั่น สยาม ตาม ธรรมเนียม ทุก ปี สาม วัน วัน เสาร วัน อาทิตย วัน จันทร ใน การ เฉลิม พระชนม์ พรรษา ปี นี้ เจ้า คุณ กรมท่า จำหน่าย ก๊าด แจก แก่ ท่าน ทั้งปวง พวก ชาว สยาม แล พวก ชาว ต่าง ประเทศ ด้วย มี ความ ดั่ง นี้ ฯะ

เจ้า พระยา ภาณุวงษ มหา โกษา ธิบดี
ขอ เชิญ

ท่าน ด้วย ความ ยินดี มา ประชุม แดนซิง ที่ บ้าน ข้าพเจ้า วัน จันทร์ เดือน สิบเอ็ด ขึ้น สาม ค่ำ ปี วอก ฉศก เวลา สอง ทุ่ม ใน การ เฉลิม พระชนม์ พรรษา สมเด็จ พระเจ้า แผ่นดิน สยาม ฯะ

ถือ น้ำ

๏ พวก ข้า ราชการ จะ ประชุม กัน ถือ น้ำ พระพิ พัฒ สัตยา ที่ วัด พระศรี รัตน สาสดา ราม ตาม ธรรม เนียม พระราช พิธี ถือ น้ำ ปี นี้ ณวัน พุฒ เดือน สิบ แรม สิบ สาม ค่ำ คือ วัน นี้ เอง ที่ หนังสือ สยาม ไสมย ฉบับ แผ่น ๔ นี้ ออก ฯะ

ประกาศ การ สาย โทรเลข กรุง สยาม

๏ สมเด็จ พระเจ้า น้อง ยาเธอ เจ้า ฟ้า ภาณุรังษี สว่าง วงษ กรมหลวง ภาณุพันธุ วงษ วรเดช ซึ่ง สำเร็จ ราชการ กรม ไปรสนีย แล โทรเลข รับ พระบรม ราช โองการ ทรง พระ กรุณา โปรด เกล้า ฯ สั่ง ว่า สายโทร เลข ของ หลวง ซึ่ง ได้ ทำ ไว้ สำหรับ แผ่นดิน ใช้ ราช การ แล เปิด ให้ ราษฎร ลูก ค้า วานิช ชาว ต่าง ประเทศ ใช้ การ มี ประโยชน์ ทั้ง ราชการ แล ประโยชน์ ใน การ ค้า ขาย ทั่ว ไป เปน ที่ เจริญ ต่อ บ้าน เมือง กรุง สยาม เปน อัน มาก สาย โทรเลข ซึ่ง ได้ ทำ ไว้ ใน พระราช อาณา เขตร สยาม นี้ มี ขึ้น มาก แล้ว ยัง ไม่ มี กฏ หมาย บังคับ ห้าม ปราม มิ ให้ ผู้ หนึ่ง ผู้ ใด ทำ อัน ตราย แก่ เสา แล สาย เครื่อง หมาย เครื่อง มือ ใน การ โทรเลข ซึ่ง เปน ทาง ที่ จะ ให้ ของ หลวง เปน อันตราย จึ่ง โปรด เกล้า ฯ ให้ เจ้า พนักงาน โทรเลข ทำ กฏหมาย สำหรับ ห้าม ปราม ความ แจ้ง อยู่ ใน กฏหมาย ของ เจ้า พนักงาน โทรเลข ซึ่ง ได้ ตี พิมพ์ ไว้ แล้ว นั้น ตั้ง แต่ นี้ สืบ ไป เมื่อ น่า อย่า ให้ ผู้ หนึ่ง ผู้ ใด ทำ อัน ตราย เสา แล สาย เครื่อง มือ เครื่อง หมาย ใน การ โทรเลข ตลอด ทั่ว พระราช อาณา เขตร สยาม ตาม ซึ่ง มี ข้อ ห้าม ปราม ใน กฏหมาย นั้น แล้ว ประกาศ มา ณวัน จันทร เดือน เก้า ขึ้น สิบ สาม ค่ำ ปี วอก ฉศก จุลศักราช ๑๒๔๖ ๚ะ


ข่าว โทรเลข ใน

วัง น่า

๏ ณวัน พุฒ เดือน สิบ แรม หก ค่ำ เสด็จ กลับ จาก ปาก น้ำ จะ มา ยัง พระราช วัง บวร สถาน มง คล ณะ กรุง เทพ ๚ะ


ค่า แลก เงิน ที่ เมือง สิงขโปร์
ณวัน ศุกร เดือน สิบ ขึ้น เก้า ค่ำ
เงิน แบนก์ ลันดัน สี่ เดือน ๓ ชิลิง ๘ เปนซ

เงิน ไปรเวศ สาม เดือน ๓ ชิลิง ๘ เปนซ กับ สาม อัฐ ค่า ซอวริน ทอง คำ ถึง ๕ เหรียน ๔๕ เซนต


ข่าว โทรเลข นอก

เรื่อง ลูก เรือ นิซะโร

๏ เกาะ หมาก วัน ศุกร เดือน สิบ ขึ้น เก้า ค่ำ คน จัด เสบียง อาหาร นาย รอง แล คน รักษา ไฟ คน หนึ่ง ตาย ณวัน ประหัสบดี เดือน สิบ ขึ้น ค่ำ หนึ่ง มิศเตอร์ แมกซ เวล แล เจ้า เมือง ฮอลันดา คอย อยู่ ที่ เมือง บุบุน จะ ฟัง การ ว่า แขก รายา เมือง ตินน จะ ทำ อย่างไร ครั้น รับ คำ สุด ของ อังกฤษ แล พวก ฮอลันดา นั้น ๚ะ

ประเทศ จีน

๏ กรุง ลันดัน วัน เสาร เดือน สิบ ขึ้น สิบ ค่ำ กงซุล ฝรั่งเสศ แล ลูก ค้า ฝรั่งเสศ ถูก ไล่ ไม่ ให้ อยู่ เมือง แกน ตอน แล้ว อัดมิรัล กูเบ ขึ้น ไป ข้าง เหนือ แล้ว ๚ะ


ข่าว นอก

กำปั่น สยาม ใน ทะเล เมือง จีน

๏ ตายวัด สอง เสา ครึ่ง ชะมิด ขึ้น ห้าง ยาดิ่น มาริซัน แอน โก ยัง ใช้ ไม่ ได้ อยู่ ที่ เมือง ซะวาเตา ๏ พุเจา สอง เสา ๓๐๐ ตัน เม[?]อ อยู่ เมือง อะมอย ๏ เจริญ กำไร สอง เสา ครึ่ง เอ บีเตอซัน อยู่ เมือง ฮ่องกอง คัด มา แต่ จด หมาย เหตุ เมือง ฮ่องกอง วัน ประหัสบดี เดือน สิบ แรม แปด ค่ำ ๏ ไตริทะ ออก จาก เมือง กิลุง จะ ไป เมือง ตำซุย ที่ เกาะ ฟอโมซะ เพราะ ไม่ ได้ ถ่าน หิน ที่ จะ บัน ทุก ได้ ณวัน อาทิตย เดือน เก้า แรม สิบเอ็ด ค่ำ คัด มา แต่ หนังสือ พิมพ์ ซังไฮ้ ๚ะ

ประเทศ ฝรั่งเสศ แล ประเทศ จีน

๏ การ รบ กัน ที่ เมือง จีน ได้ ใจ ความ ดัง นี้ อัด มิรัล ฝรั่งเสศ มี หนังสือ จดหมาย คำนับ มา ยัง เจ้าพนัก งาน จีน ที่ เมือง กิลุง ลง วัน จันทร เดือน เก้า ขึ้น สิบ สาม ค่ำ แจ้ง ความ ว่า ถ้า เจ้า พนักงาน นั้นไม่ มอบ เมือง กิลุง ให้ ไว้ กับ อัดมิรัล ใน เวลา พรุ่ง นี้ เช้า สอง โมง คือ วัน อังคาร เดือน เก้า ขึ้น สิบ สี่ ค่ำ ท่าน อัดมิรัล จะระดม ยิง ตี เอา เมือง ไว้ พวก จีน ก็ ไม่ ยอม ทำ ตาม หมาย มา นั้น ภอ ถึง สอง โมง เช้า เกิด การ ระดม ยิงคน ที่ ดู เหร การ ระดม ยิง นั้น ว่า ฝรั่งเสศ ยิง ปืน แม่น นัก ไม่ ผิด ถูก ทุก ครั้ง พวก จีน ที่ ป้อม ก็ ระดม ยิง กำปั่น รบ ฝรั่งเสศ ถูก กำปั่น รบ ลำ ใหญ่ คือ ถะคะ ลิศโชนิเออ แต่ กำปั่น ไม่ เปน อันตราย เลย บุ บาง แต่ ไม่ ทลุ พวก จีน สามาก ยิง ปืน ด้วย ใจ กล้า แต่ ถูก ปืน แต่ กำปั่น รบ ฝรั่งเสศ ตก ถูก เปน อันมาก ดั่ง ลูก เหบ แต่ ปืน ไม แตรลุศ อัน ตั้ง อยู่ บน เสา กะโดง สัก คร เดี๋ยว ป้อม จีน นิ่ง เงียบ มิ ได้ ยิง ลู้ ตอบ ป้อม ใหญ่ นั้น กระจัด กระจาย พัง ทลาย ลง ไป สิ้น ทาง ยิง นั้น สัก ห้า ร้อย วา คือ สัก สิบ สอง เส้น ครึ่ง คน จีน ตาย กี่ คน ไม่ ทราบ พวก ฝรั่งเสศ ได้ ทำ ลาย ป้อม อีก สอง ป้อม ที่ กำปั่น ไฟ รบ ฝรั่งเสศ หา มี เหตุ อัน ตราย ไม่ ครั้น ตี ป้อม เงียบ ยับ เยิน เสร็จ แล้ว พวก ทหาร กำปั่น รบ ขึ้น บก ตั้ง ธง ฝรั่งเสศ ที่ ป้อม พวก ฝรั่งเสศ ไป ตั้ง เรือน ผ้า อยู่ บน บก แต่ อยู่ ไม่ ได้ ใน คราว นั้น ๚ะ

รบ กัน ที่ เมือง ฟูเจา

๏ วัน เสาร เดือน สิบ ขึ้น สาม ค่ำ เวลา บ่าย สอง โมง กำปั่น รบ ฝรั่งเสศ ระดม ยิง กำปั่น ไฟ รบ จีน สิบ เอ็ด ลำ ครั้น รบ กัน ประมาณ สัก สาม ชั่วโมง กำปั่น รบ จีน ฉิบ หาย เสีย สิ้น แล ตึก ที่ เกบ ลูก ปืน ดิน ปืน เครื่อง อาวุธ สำหรับ กำปั่น ไฟ รบ ก็ ยับ เยิน เสีย เปน อัน มาก ต่อ รุ่ง เช้า พวก ฝรั่งเสศ จับ การ ระดม ยิง อีก ครั้น ยิง ลูก แตก ประมาณ สัก สอง ชั่วโมง ทึม อาวุธ คือ มะมอย อาซินัล ถูก ยับ เยิน ไม่ เปน เรื่อง กำปั่น ฝรั่งเสศ มิ ได้ เปน อันตราย คน ก็ เสีย ไม่ กี่ คน แต่ พวก จีน ล้ม ตาย เปน อัน มาก พวก จีน สู้ แต่ เพียง คน ขี้ อ่อน ไม่ แขง แรง เลย ๚ะ

๏ เวลา บ่าย สอง โมง กำปั่น กรุเซอร์ วอลตะ เปน กำปั่น ธง ของ อัดมิรัล กุเบ ยิง ปืน นัด เปน ปืน สัญญา แต่ นั้น ไป กำปั่น ไฟ รบ ฝรั่งเสศ ทุก ลำ กะนาบ ยิง กำปั่น ไฟ รบ ของ พวก จีน ที่ อยู่ เคียง พระ เจดีย์ กำ ปั่น รบ จีน หมด ด้วย กัน สิบ เอ็ด ลำ แรก พวก ฝรั่ง เสศ ยิง แต่ กำปั่น รบ ภอ ถูก ปืน ฝรั่งเสศ ถูก กำ ปั่น รบ จีน พวก จีน ตก ใจ พลัด สาย สมอ กระโดด ลง น้ำ สิ้น ว่าย น้ำ เดียรดาษ ไป ด้วย ศีศะ ประเดี๋ยว ดำ ประเดี๋ยว ขึ้น รีบ จะ ขึ้น บก ฤา จับ เรือ ที่ อยู่ ไกล เคียง นั้น ประมาณ สัก สอง สาม มินิต เท่า นั้น เอง กำปั่น รบ ไฟ จีน สิ้น สู้ เปน วุ่น ใหญ่ บาง ลำ กำลัง ไหม้ ถอย ขึ้น ถอย ลง ตาม น้ำ พวก ฝรั่งเสศ ยิง กำปั่น จีน ที่ ถอย นั้น ให้ จม จะ มิ ให้ ถอย ทำ วุ่น วาย กับ กำ นั้น ลูก ค้า วานิช ที่ จอด อยู ตาม ลำ แม่ น้ำ นั้น สอง โมง สี่ สิบ มินิต เวลา บ่าย วัน นั้น กำปั่น รบ ฝรั่งเสศ จึ่ง ยิง ป้อม ที่ บก แต่ พวก ที่ ป้อม สู้ ไม่ แขง แรง ทน ลูก ปืน ฝรั่งเสศ ไม่ ได้ ทิ้ง ป้อม หนี ป้อม ก็ ยับ เยิน เสี่ย ใน การ รบ ครั้ง นี้ พวก ฝรั่งเสศ หา ขึ้น บก ยึด รักษา ที่ ซึ่ง ตี แตก เลี่ย ไป นั้น ไม่ ๚ะ


คน ทำ หนังสือ ร้อง ทุกข ต่าง ๆ

๏ เอไดเตอร์ จะ ต่อ ว่า สัก คำ หนึ่ง แก่ คน เหล่า นี้ ท่าน นึก เหน อย่างไร บ้าง คน อัน เปน คน แปลก หน้า แปลก ตา เอไดเตอร์ ไม่รู้จัก ตัว ไม่ รู้ บ้าน ตำบล ที่ อยู่ นั้น ไม่ รู้ ว่า เปน คน ซื่อ ตรง ฤา เปน คน อย่าง ไร ไม่ มี อะไร เปน หลัก ไม่ มี อะไร เปน ที่ อ้าง ทำไม ท่าน จึ่ง บังอาจ ทำ เรื่อง ราว ติ เตียน ท่าน ผู้ อื่น ว่า หยาบ ช้า ต่อ เขา ทิ้ง ไปรสนีย จะ ให้ เอไดเตอร์ ลง พิมพ์ ประจาน เขา เล่น เปล่า ฤา ถ้า ท่าน ผู้ อื่น ทำ ความ ชั่ว ต่อ ตัว ๆ จะ ร้อง ฟ้อง กล่าว โทษ เขา ได้ ที่ โรง ศาล ที่ โรง ศาล ลูก ขุน แล ตระลาการ แม่ กอง เปน ใหญ่ ท่าน จะ ตัด สิ้น ชี้ ขาด ลง มา อย่างไร ต้อง ทำ ตาม เขา จะ ขัด อาญา ท่าน ไม่ ได้ ผิด ถูก อยู่ แก่ ท่าน ผู้ จัด การ เมื่อ ท่าน ชี้ ขาด ลง มา แล้ว จำ ต้อง ทำ ตาม อยู่ เอง ถ้า ไม่ ทำ อย่าง นั้น ความ ก็ จะ ไม่ รู้ จัก จบ ไม่ รู้ จัก แล้ว แก่ กัน ๚ะ

๏ บาง ที่ ตระลาการ จะ ตัด สิ้น ผิด แต่ การ ดัง นี้ เปน อัน จน ใจ อยู่ ที่ มนุษ จะ ไม่ ผิด อย่า หา เลย แต่ ทะว่า ถ้า ตระลาการ แกล้ง กด ขี่ ข่มเหง เอา ผิด เปน ชอบ เอา เท็จ เปน จริง สมเด็จ พระบาท พระ เจ้า อยู่ หัว ทุก ๆ องค ก็ เคย โปรด ให้ ราษฎร ทำ ฎีกา ถวาย ร้อง ทุกข แล้ว คง มี พระบรม ราช โองการ ตั้ง ให้ ผู้ อื่น ชำระ ให้ เมื่อ พวก ถือ รับ สั่ง ชำระ ความ ใหม่ กระลาการ ถือ รับ สั่ง นั้น คง เกรง พระ บารมี ทำ การ ให้ เลอียด ถ้า ตระลาการ ที่ ถือ รับ สั่ง จะ ชำระ บิด พลิ้ว ข่มเหง ราษฎร การ บ้าน เมือง ก็ จะ เต็ม ที่ อยู่ แล้ว เพราะ ใน บ้าน เมือง ไม่ มี คน ซื่อ ใน หลวง จะ ไว้ พระไทย ใคร ไม่ ได้ จะ ภาโล ว่า ใน หลวง ไม่ ทรง พระกรุณา ไม่ ได้ คน ใน บ้าน เมือง ไม่ ดี เอง หา คน ซื่อ ที่ รัก ใน หลวง ที่ รัก อนาประชาราษฎร ที่ รัก แผ่นดิน บ้าน เมือง ไม่ มี แล้ว หา ไม่ ได้ เมื่อ มี คน อัน มี ปัญญา อัน เปน คน เรียบ ร้อย ซื่อ สุจริต ควร จะ เปน หลัก เปน ประธาน ใช้ ใน ราชการ อย่า กิน แหนง ส่งไสย เลย ใน หลวง คง ดี พระไทย จัด ตั้ง ให้ คน อัน มี ปัญญา อัน ซื่อ ตรง เปน หลัก ไม่ โยก ดำ เอียง ได้ เปน ขุนนาง สม ปัญญา แล ความ ดี ของ คน เช่น นั้น ๚ะ


๏ อีก ประการ หนึ่ง อย่า ให้ ท่าน ผู้ ใหญ่ ลืม ว่า ราษฎร คน ยาก จน มัก เปน คน อด ทน ให้ ผู้ มี อำนาท เล็ก ๆ น้อย เบียด เบีฬ ไม่ ใคร่ จะ ร้อง ทุกข ถวาย ฎีกา เพราะ คน เช่น นั้น เข้า หา ผู้ ใหญ่ ยาก นัก ลำบาก เหลือ จึง ตั้ง ใจ สู้ ทน เนิน นาน เมื่อ เหลือ เกิน จริง จำ ต้อง ร้อง ถึ่ง ตาย ก็ ต้อง ร้อง เพราะ เจ็บ เกิน ทน เช่น ลูก ไก่ ติด เล็บ เหยี่ยว แล้ว มัน คง ดิ้น ร้อง สัก ครู หนึ่ง จน สิ้น ใจ ตาย ลูก ไก่ มัน ก็ ดิ้น ร้อง เปล่า จริง แต่ บันดา คน ที่ ได้ เหน ได้ ยิน คง คิด ช่วย ถึง เขา ช่วย ไม่ รอด ช่วย ไม่ ทัน ยัง คง คิด สงสาร สมเพท น้ำ ตา ตก ว่า อ้าย นก ร้าย ไม่ มี คุณ เอา นก เชื้อง อัน มี คุณ เปน เหยื่อ ไป กิน เสีย เงียบ ซะ

๏ ฝ่าย สยาม ไสมย เล่า รัก คน ทั้งปวง เท่า กัน จะ หา ความ ดี ให้ แก่ ทุกข คน เมื่อ คน มา ร้อง ทุกข ขอ ลง พิมพ ให้ จริง เท็จ ผิด ชอบ อยู่ แก่ ผู้ กล่าว ขอ อย่า ให้ ท่าน ผู้ อ่าน เชื่อ แต่ ข้าง เดี๋ยว ก่อน แต่ คอย สืบ ความ ทั้ง สอง ฝ่าย แล ให้ ชำระ ตาม ตรง โดย ซื่อ สุจริต เถิด ให้ แล้ว แก่ กัน โดย เร็ว อย่า ให้ ถุก ความ ต้อง เสีย เงิน เกิน กำลัง เกิน การ คน ที่ มา ร้อง ทุกข นั้น ขอ เอา แต่ ความ จริง ของ ตัว มา แล้ด ถ้า ไม่ แสดง ความ จริง นาน ไป ไม่ มี ใคร เชื่อ คำ ร้อง ทุกข เลย ท่าน เอไดเตอร ขอ ให้ สมเด็จ พระบรม เจ้า ผู้ เปน พระบรม โลกนาถ แล มี อาญา สิทธ ถึง ทั่ว ตลอด อนันต จักรวาฬ โปรด ให้ คน สยาม ทั่ว ตลอด พระราช อาณา เขตร เปน คน ซื่อ ตรง ต่อ เจ้า แผ่นดิน แล ต่อ กัน แล กัน ให้ บ้าน เมือง มี ความ เจริญ ยิ่ง ๆ ขึ้น ไป ทุก เมื่อ ให้ พ้น ไพรี อันตะราย ต่าง ๆ ด้วย ซะ


พัศ พวก เจ้า ของ รถ เม จ้าง

๏ คน ต่าง ๆ ที่ มี รถ จ้าง เรียก ว่า รถ เม ได้ คิด อ่าน ทำ หนังสือ สัญา ต่อ กัน คน ที่ ลง ชื่อ ไซน หนังสือ สัญา นั้น รับ ว่า ต่าง คน ต่าง จะ ประพฤติ ตาม หนังสือ สัญา ที่ ทำ ไว้ นั้น หนังสือ สัญา นั้น มี ใจ ความ ดัง นี้ ซะ

๏ ข้าพเจ้า เจ้า ของ รถ ผู้ มี ชื่อ ท้าย หนัง สือ นี้ ทำ หนังสือ สัญา ไว้ ต่อ กัน คน ละ ฉบับ เนื้อ ความ ต้อง กัน ว่า ตั้ง แต่ นี้ สืบ ไป เมื่อ น่า ซะ

๏ ข้อ ๑ ว่า ข้าพเจ้า ๆ ของ รถ พร้อม ใจ กัน จะ เกบ เงิน ค่า จ้าง รถ เม กับ ผู้ จ้าง รถ คล เฟื้อง เสมอ ไม่ เกบ ต่ำ กว่า เฟื้อง ลง มา ๚ะ

๏ ข้อ ๒ ว่า ถ้า เดก ศีศะ สูง เพียง สอง ศอก คืบ ฤา ต่ำ กว่า สอง ศอก คืบ ลง มา ก็ ดี จะ ไม่ เกบ เอา ค่า จ้าง ถ้า จะ เกบ เอา ค่า จ้าง แล้ว ก็ ให้ เรียก เอา คล เฟื้อง เสมอ ผู้ ใหญ่ สุด แต่ เจ้า ของ รถ จะ เรียก เอา ฤา ไม่ เอา ก็ ตาม แต่ ใจ ๚ะ

๏ ข้อ ๓ ว่า ถ้า เจ้า ของ รถ ฤา ลูก จ้าง ผู้ ขับ ซึ่ง มี ชื่อ ใน หนังสือ สัญญา นี้ ทำ กล อุบาย ต่าง ๆ ให้ ผิด จาก สัญญา ที่ ทำ กัน ไว้ นี้ แต่ ข้อ หนึ่ง ข้อ ใด ก็ ดี มี ผู้ รู้ เหน มา แจ้ง กับ เจ้า ของ รถ ๆ จะ ประชุม พร้อม กัน ปฤกษา เหน ว่า ทำ ผิด สัญญา จริง แล้ว ข้าพ เจ้า ผู้ ทำ ผิด สัญญา ยอม เสีย เงิน ตรา ห้า ตำลึง ชัก เสีย ตำลึง หนึ่ง ให้ เปน ค่า จ้าง กับ ผู้ รู้ เหน มา บอก เหลือ สี่ ตำลึง นั้น ต้อง แจก ให้ กับ เจ้า ของ รถ ผู้ มี ชื่อ ใน สัญญา นี้ คล ส่วน เท่า ๆ กัน ๚ะ

๏ ข้อ ๔ ว่า ถ้า และ ข้าพเจ้า ผู้ ผิด สัญญา ไม่ ยอม เสีย เงิน ตรา ห้า ตำลึง แล้ว ให้ เจ้า ของ รถ พร้อม กัน ไป ร้อง เอา ยัง โรง ศาล ตาม แผ่นดิน เมือง ปรับ ไหม ทวี คูน ค่า ฤชา ธรรมเนียม สอหุ้ย สิ่ง หนึ่ง สิ่ง ใด ผู้ ทำ ผิด สัญญา แพ้ ความ ต้อง เสีย ทั้ง สิ้น ๚ะ

๏ ข้อ ๕ ว่า ถ้า และ รถ เม จะ ขึ้น ตพาน ที่ แล ไม่ เหน รถ บน ตะพาน นั้น ต้อง ให้ คน ไป ดู บน ตะพาน ก่อน ถ้า รถ บน ตะพาน มี มา รถ ที่ จะ ขึ้น ตะพาน ต้อง รอ ก่อน ถ้า รถ จะ ขึ้น ตะพาน ไม่ ฟัง ขืน จะ ขึ้น ไป โดน กับ รถ บน ตะพาน แตก หัก ต้อง ใช้ ค่า รถ แตก หัก จง เตม ถ้า รถ ขึ้น ตะพาน แตก หัก เปน พับ กับ เจ้า ของ รถ จะ คิด เอา ค่า แตก หัก กับ รถ บน ตะพาน ไม่ ได้ ๏ ข้อ ๖ ว่า ถ้า รถ เม ขึ้น ล่อง ตาม ถนน ต้อง เดิน รถ ไป ข้าง ซ้าย ผู้ ขับ รถ ถ้า เดิน รถ ผิด ทาง ฤา มี เหตุ สิ่ง ใด รถ โดน กัน จะ ประชุม ผู้ มี ชื่อ ใน หนังสือ สัญญา นี้ ปฤกษา กัน ตาม ผิด แล ชอบ ๚ะ

๏ ข้อ ๗ ว่า ถ้า โปลิศ แล ทหาร มี กิจ ราชการ จะ ไป ระงับ จับ คน ร้าย ที่ เกิด วิวาท กัน ข้าพเจ้า ๆ ของ รถ ทุก ๆ รถ ยอม ให้ โปลิศ ให้ ทหาร ไป รถ ภอ สมควร ทุก ๆ รถ ไม่ คิด เอา ค่า จ้าง ๚ะ

๏ ข้าพเจ้า ๆ ของ รถ ได้ ยิ่ง ยอม พร้อม ใจ กัน ตาม สัญญา ที่ ทำ กัน ไว้ ๗ ข้อ นี้ ทุก ประการ ได้ ลง ชื่อ ด้วย ลาย มือ ไว้ ด้วย กัน เปน สำคัญ ๚ะ


จดหมาย เหตุ สยาม ไสมย

๏ ครู สมิท ขอ แจ้ง ความ ให้ ท่าน ทั้งปวง ทราบ ว่า ณวัน พุฒ เดือน สิบ ขึ้น เจก ค่ำ ปี วอก ฉอศก ๑๒๔๖ สยาม ไสมย เล่ม สาม แผ่น หนึ่ง ออก แล้ว แล ตั้ง แต่ วัน นี้ ไป จะ ออก ทุก วัน พุฒ ตลอด ปี ๆ ละ ห้า สิบ สอง ฉบับ เพราะ หนังสือ มาก ทวี ขึ้น ราคา ก็ จะ ต้อง ขึ้น ตาม คน ที่ จะ ซื้อ แต่ คราว ละ ฉบับ เปน หนังสือ ปลีก จะ ต้อง เสีย ฉบับ ละ สลึง ตาม เดิม คน ที่ ไม่ ออก เงิน ล่วง น่า แต่ ต้น ปี นั้น ก็ จะ ต้อง เสีย ฉบับ ละสลึง เหมือน คน ซื้อ ปลีก เหมือน กัน แต่ ท่าน ทั้งปวง ที่ ออก เงิน ล่วง น่า แต่ ต้น ปี นั้น จะ ต้อง เสีย แต่ ปี ละหก บาท เปน ค่า หนังสือ ถ้า ไป รับ เอา ไป จาก โรง พิมพ ถ้า จะ ให้ พวก โรง พิมพ ส่ง ทาง ไปรสนีย์ ก็ ต้อง เสีย ค่า ไปรสนีย์ อิก ห้า สิบ สอง อัฐ รวม เปน เงิน ๖ บาท ๓ สลึง ๔ อัฐ เส็จ เปน ค่า หนังสือ แล ค่า ไปรสนีย์ ด้วย ถ้า ท่าน ทั้งหลาย ไม่ ว่าง ไม่ เปล่า มา เยี่ยม เจ้า ของ จดหมาย เหตุ ไม่ ได้ มา ใช้ เงิน ที่ โรง พิมพ ไม่ ได้ ก็ ส่ง เงิน ทาง ไปรสนีย์ ก็ ได้ เปน การ ง่าย แก่ ผู้ ซื้อ จดหมาย เหตุ นั้น ผู้ ซื้อ จดหมาย เหตุ กับ เจ้า ของ นั้น เปน คน ชอบ กัน รัก กัน แล้ว ควร จะ รู้ จัก กัน จึ่ง เชิญ ให้ ท่าน ทั้งหลาย ที่ ซื้อ นั้น มา เยี่ยม เจ้า ของ ที่ บาง คอแหลม ด้วย มา หา ฤา ปฤกษา ด้วย การ ซึ่ง จะ ให้ สยาม ไสมย นั้น มี คุณ แก่ พล บ้าน เมือง ทั่ว ตลอด พระราช อาณาเขตร ยิ่ง มาก ขึ้น จน ได้ ๚ะ


ยา สำหรับ บ้าน อย่าง สัก สิทธิ์ นัก
AYER'S PILLS.

๏ ๑ ยา เม็ด แก้ ผูก คือ เอเออร์ กะทาติก ปิลซ์ เปน ยา กิน ง่าย มี คุณ เปน อัน มาก แก้ ผูก แน่น แล ไม่ เปน อันตราย เลย รักษา ท้อง ช่วย ไฟ ธาตุ แก้ ปวด ศีศะ ควร จะ เอา ไว้ ใน บ้าน ให้ เด็ก ให้ ผู้ ใหญ่ กิน เมื่อ ไม่ สบาย นั้น ๚ะ

๏ ถ้า ผู้ ชาย พ้น เขตร เด็ก แล้ว จะ ให้ เดิน แต่ อ่อน ๆ ให้ กิน ตั้ง แต่ ๒ จน ๔ เม็ด ถ้า จะ ให้ เดิน เลอียด ตั้ง แต่ ๔ จน ๖ เม็ด ผู้ หญิง แล เดก ต้อง กิน หย่อน กว่า นี้ น้อย หนึ่ง ถ้า ต้อง กิน บ่อย ๆ จัด กิน เมด แต่ ภอ ควร กับ การ ๚ะ


AYER'S SARSAPARILLA.

๏ ๒ ยา คือ เอเออร์ ซาร์ซะปะริลละ เปน ยา แก้ เลือด ช่วย บำรุง ชีวิตร แล ความ สบาย แล ให้ ร่าง กาย มี ชีวิตร ใหม่ ทั่ว ตลอด ๚ะ

๏ ยา ขนาน นี้ ควร จะ กิน วัน ละ สาม ครั้ง ถ้า ผู้ ชาย พ้น เขตร เดก แล้ว ให้ กิน ช้อน ๑ ฤๅ ๒ ช้อน น้ำ ชา ถ้า ผู้ ชาย อายุ ตั้ง แต่ ๑๕ ปี จน ๒๐ ปี แล ผู้ หญิง ผู้ กำลัง อ่อน ๆ ให้ กิน ตั้ง แต่ ๔๕ จน ถึง ๙๐ หยด ถ้า เดก อ่อน ตั้ง แต่ แปด ขวบ จน ๑๕ ขวบ ให้ กิน ตั้ง แต่ ๓๐ หยด จน ๖๐ หยด ถ้า เดก ตั้ง แต่ ๓ ขวบ จน แปด ขวบ ให้ กิน ตั้ง แต่ ๑๕ หยด จน ๓๐ หยด เมื่อ แรก กิน ๆ แต่ อย่าง น้อย ก่อน แล้ว กิน มาก ตาม กำ หนด สม กับ การ ถ้า ใส่ ยา ใน น้ำ ร้อน น้อย คุณ ยา ก็ จะ มาก ขึ้น เมื่อ จะ ใช้ ยา ขนาน นี้ ต้อง ระวัง ให้ ท้อง เดิน ด้วย ยา เม็ด เอเออร์ บีลซ์ แต่ อย่า ให้ เดิน หนัก ได้ อาบ น้ำ บ่อย ๆ รักษา ตัว ให้ สอาด รับ ประทาน อาหาร ให้ สม ควร สม กำลัง ไม่ ต้อง อด อยาก ๚ะ


เปน ยา แก้ โรค


['แก้ โรค ตับ ต่าง ๆ', 'J.HAYDOCKS NEW LIVER PILL', 'ยา เม็ด ตับ เฮด๊อก ใหม่']

ตับ ไม่ ปรกติ

๏ เปน เหตุ ให้ เกิด ความ ไข้ ใน ท้อง ใน ไข่ดัน แล ใน เส้น เอน ซึ่ง จะ ว่า มา ข้าง ล่าง นี้ ภอ เปน ใจ ความ คำ ส่อน ว่า ด้วย ตับ ได้ แต่ง อ่าน ใน ตึก สอน ตำรา ยา คัด เลือก แต่ แพทย หมอ ทุก แพทย ๆะ

หมอ เย เฮดอก เปน ผู้ แต่ง เรื่อง นี้

๏ ก็ เปน ที่ รู้ กัน ว่า ตับ เปน เครื่อง สำคัญ ทำ โล หิต แล ทำ ให้ โลหิต นั้น หมด จด ใน การ รอบ กาย เพราะ ตับ นั้น เปน ของ ใหญ่ แล เปน ของ เหมือน ฟอง น้ำ ตับ นั้น เปน พนักงาน สำคัญ นัก ใน ส่วน ร่าง กาย ที่ จะ จัด อาหาร ให้ เปน เนื้อ แล อุปถำภ์ เลี้ยง ร่าง กาย ให้ จำเริญ อาหาร ที่ รับ เข้า ใน ปาก แล้ว แล กะเภาะ กระทำ ให้ เปน น้ำ หวาน แล ของ ใช้ เปน ของ เลี้ยง ชีวิตร ได้ น้ำ นั้น จึ่ง เข้า เส้น ใหญ่ ที่ หัว ใจ เข้า อาไศรย การ ของ ตับ น้ำ เสบียง นั้น กลับ เปน น้ำ ตาล ไป อย่าง หนึ่ง แล้ว ออก จาก ตับ อาไศรย เส้น ใหญ่ ที่ ตับ เส้น หนึ่ง แล แล่น ออก ไป ทั่ว ตลอด ร่าง กาย ของ ที่ บัด นี้ เกิด ขึ้น ใหม่ มี คุณ เปน ประโยชน์ ไป สอง อย่าง ทำนุ บำรุง ไฟ ธาตุ อย่าง หนึ่ง แล ให้ ของ ใน ร่าง กาย ทุก ชนิด งอก เปน ช่อง เปน ชั้น ๆะ

๏ หมอ เมอซิซอน ว่า ของ ที่ เข้า เปน ดี นั้น แล ของ ซึ่ง ออก จาก ดี นั้น เปน ของ เลอียด ลึก นัก ดี นั้น มา จาก ตับ เสมอ มัก รีบ มาก เข้า ก่อน รับ ประทาน อาหาร แล ภอ อิ่ม เลิก กิน แล้ว ก็ ค่อย ยุบ ลง ถ้า ตับ นั้น ไม่ ไว ไม่ ปรกติ ฤา ถ้า ดี นั้น มี ที่ ขัด เข้า แล้ว ตัว ก็ จะ ซูบ ผอม ลง แล ความ ไข้ คง บังเกิด ขึ้น ที่ นี้ จะ หมาย อาการ แปด อย่าง ที่ บัด นี้ มัก มี ที่ ท่าน ทั้งหลาย ทั่ว กัน รู้ ด้วย ฯะ

๑ คน ไข้ นั้น บ่น ว่า หนัก แล ตึง ที่ ต้น ท้อง ๒ ท้อง แล ไส้ ขึ้น ด้วย ลม ๓ ร้อน ใน อก ใน ใจ ๔ บ่น ว่า เหนื่อย เมื่อย เนื้อ ตัว ขา แขน แล เหา นอน นัก ภอ รับ ประทาน อาหาร แล้ว ๕ รส ที่ ปาก ไม่ ดี ใน เวลา เช้า ลิ้น ติด ของ หนา ๖ ท้อง มัก ผูก แต่ ลง เปน คราว ๆ ๗ ปวด ศีศะ แล ที่ หน้า ผาก ๘ ไม่ สบาย ใจ ใจ ซา ไป ตัว อ่อน ไป ไม่ อยาก จะ ทำ การ มัก ผัด จน พรุ่ง นี้ ทั้ง นั้น

๏ อาการ ซึ่ง ว่า มา แล้ว ทั้ง ๘ นี้ เปน อัน ปรากฎ ให้ เหน ว่า ตับ นั้น ไม่ ปรกติ ถ้า ทำ การ สำหรับ ตับ ไม่ ปรกติ ฤา จะ จัด การ ของ คน ไข้ นั้น ผิด ไป ก็ จะ เกิด เหตุ ใหญ่ ควร ที่ คน ไข้ นั้น จะ รีบ หา ของ ซึ่ง จะ ให้ ตับ นั้น ไว ขึ้น ยา สำหรับ การ นี้ มัก เปน ยา เม็ด การ ที่ เคย มี ทุก วัน ให้ เหน ว่า เมื่อ ยา เม็ด นั้น ประสม ทำ ถูก ต้อง แล้ว เปน อย่าง สดวก ที่ จะ ช่วย ตับ ให้ ทำ การ สำหรบ ตับ ให้ ได้ แล ยา เม็ด นั้น เปน อัน ไว้ ใจ ได้ ท่าน ทั้งหลาย ที่ มา ฟัง คำ นี้ ก็ รู้ ว่า ข้าพเจ้า ได้ เปลือง เวลา ชีวิตร ของ ข้า พเจ้า หลาย ปี มา แล้ว คิด อ่าน ประสม ทำ ยา เม็ด ให้ เปน การ ช่วย การ ของ ตับ แล ดี ให้ สดวก ให้ แน่ ข้าพเจ้า ไม่ มี ความ เชื่อ ใน ยา ถ่าย ให้ ลง มาก นัก จึ่ง ได้ คิด อ่าน ทำ ยา เม็ด อย่าง หนึ่ง ครั้น จะ กิน แต่ เม็ด เดียว นั้นก็ จะ ให้ ลง แน่ แล ภอ เหมาะ กับ การ ด้วย ข้าพเจ้า จึ่ง ได้ ตั้ง ชื่อ เรียก ยา เมด นี้ ว่า ฯะ

( ยา เม็ด ตับ เฮดอก ใหม่ หุ้ม ใน น้ำ ตาล)
เม็ด เดียว เม็ด เดียว เม็ด เดียว ภอ คราว หนึ่ง

๏ ยา เม็ด ตับ เฮดอก ใหม่ ขนาน นี้ เปน ยา สัก สิทธิ์ แก้ โรค ตับ โรค ขัด เบา เม็ด เดียว จะ ให้ สิ้น สงไสย ของ คน อัน ไม่ เชื่อ เลย ฯะ

๏ ยา เมด ตับ เฮดอก ใหม่ จะ แก้ โรค ของ ผู้ หญิง เปน แน่ โรค คือ เมื่อย เหนื่อย ตัว อ่อน กำลัง ไม่ ใคร่ ไว ไม่ อยาก รับ ประทาน อาหาร แล ปวด ศีร์ศะ ฯะ

๏ ยา ขนาน นี้ ให้ เกิด การ เหมือน กัน ทั่ว กัน แทบ จะ รับ ได้ ว่า คง แก้ คน ไข้ ทุก คน ฯะ

๏ ทุก ๆ ขวด มี ยา ขวด ละ ยี่สิบ เม็ด เม็ด เดียว ภอ แก้ คราว หนึ่ง ราคา ขวด ละ ยี่สิบ ห้า เซนต์ พวก ขาย ยา มี ยา นี้ ขาย ทุก ห้าง ฯะ

๏ ยา เม็ด นี้ ทุก เม็ด หุ้ม ด้วย น้ำ ตาล ถ้า ห้าง ขาย ยา ที่ ตัว เคย ซื้อ ไม่ มี ยา เม็ด นี้ ขาย ข้าพเจ้า จะ ส่ง ยา นี้ ออก ทาง ไปรสนีย์ ให้ แก่ ท่าน ทุก นาย เมื่อ ได้ รับ ราคา ขวด ละ ยี่สิบ ห้า เซนต์ ห้า ขวด เหรียน หนึ่ง รีบ ซื้อ ไว้ เถิด อย่า เนิน อย่า ช้า เลย ฯะ

นาย ห้าง เฮดอก แอน โก เมือง นุยอก
HAYDOCK & Co.,
New York, U. S. A.

๏ คำ เตือน เพื่อ จะ ได้ ยา เมด เฮดอก แน่ จง จำ ไว้ ว่า ทุก โหล ห่อ นั้น มี ชื่อ นาย ห้าง เขียน อยู่ กับ ห่อ ละ โหล นั้น ดัง นี้ W. H. TONE & Co. ถ้า ไม่ มี ชื่อ นาย ห้าง เขียน ดัง นี้ อย่า ซื้อ ไว้ เลย ฯะ

๏ ณะ กรุง เทพ นาย ห้าง ยุลิ่ง แอน โก เปน แอเยนต รับ ขาย ยา เมด เฮดอก แต่ ห้าง เดียว ห้าง เฮดอก แอน โก ที่ เมือง นุยอก ประเทศ อะเมริกะ แจ้ง ความ มา ณวัน พุฒ เดือน สาม ขึ้น สาม ค่ำ จุลศักราช ๑๒๔๕ ปี มะแม เบญจศก (จ ห) ฯะ


๏ จดหมาย เหตุ สยาม ไสมย ๚ะ

๏ เจ้า ของ หนังสือ สยาม ไสมย มี ความ ปราถนา จะ ให้ ออก สอง อย่าง อย่าง หนึ่ง จะ ให้ ออก ทก วัน เว้น แต่ วัน อาทิตย อีก อย่าง หนึ่ง ให้ ออก เจด วัน ครั้ง หนึ่ง เสมอ มิ ให้ ขาด เมื่อ คน ทั้ง ปวง ตั้ง ใจ ซื้อ เปน อัน มาก คง สำ เร็จ การ คง ได้ อ่าน หนังสือ จดหมาย เหตุ ราคา ถูก ๆ ด้วย แล ตั้ง แต่ นี้ ไป จะ ออก จดหมาย เหตุ สยาม ไสมย นี้ เดือน ละ สี่ คราว ไป ก่อน ๚ะ

ราคา

๏ สยาม ไสมย ที่ จะ ออก พลาง เดือน ละ ๔ หน นั้น จะ ขาย ปลีก ฉบับ ละ สลึง

๏ ถ้า รับ เอา ตลอด ปี แล้ว ใช้ เงิน ล่วง น่า ราคา ปี ละ หก บาท คือ ห้า สิบ สอง ฉบับ ถ้า มา รับ ไป จาก โรง พิมพ์ ถ้า จะ ให้ ส่ง ถึง บ้าน อาไศรย ไปรสนีย์ ต้อง เสีย ปี ละ หก บาท สาม สลึง สี่ อัฐ ๚ะ

๏ ค่า บอก ถึง คน เกิด คน ตาย ฤา ทิ้ง ห้าง ขาย ของ ถึง การ เลล้ง แล ของ ซึ่ง จะ ขาย นั้น ฤา บอก ความ ของ คน ซึ่ง จะ หา การ ฤา แจ้ง ความ ต้อง การ ของ ตัว จะ คิด ค่า ลง ตาม ว่า แล้ว นั้น ๚ะ

๏ ถ้า คน จะ เข้า กัน ซื้อ ถึง หก ฉบับ จะ คิด เอา แต่ ค่า ห้า ฉบับ คือ จะ ยก ให้ หนึ่ง ใน หก ๚ะ

๏ จดหมาย เหตุ นี้ เจ้า ของ จะ ส่ง แต่ เพียง เปน แห่ง ๆ ผู้ ซื้อ ต้อง ไป รับ ใน ตำบล ต่าง ๆ ซึ่ง จะ หมาย ไว้ นั้น

๏ ที่ บ้าน แม่ เปรม ที่ วัด เกาะ แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ ที่ แพ นาย เทพ ตรง ข้าม ปาก คลอง บางหลวง ที่ ขาย เครื่อง แก้ว แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ ที่ ตึก แม่ แพ ที่ สี่กัก เหนือ เสา ชิงช้า แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ ที่ โรง พิมพ์ บาง คอแหลม แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ จะ ส่ง ทาง ไปรสนีย์ ถึง บ้าน ถ้า บ้าน อยู่ ใน เขตร ทาง ไปรสนีย์ นั้น แต่ ผู้ ซื้อ หนังสือ นี้ ต้อง เสีย เงิน ค่า หนังสือ ค่า ไปรสนีย เสร็จ ก่อน จึ่ง จะ ส่ง ทาง นั้น ได้ แต่ ต้อง บอก ชื่อ ตำ บล บ้าน ถนน แล คลอง นัมเบอ ที่ อยู่ นั้น ให้ แน่ ด้วย ฯะ

๏ เพราะ คน ที่ ซื้อ อ่าน นั้น มาก เจ้า ของ รับ ส่ง ทุก แห่ง ไม่ ได้ จะ ส่ง เปน แห่ง ๆ ไป พลาง ให้ ผู้ ซื้อ นั้น ไป รับ ทุก คราว ออก ณะ ตำบล อัน อยู่ ใกล้ เคียง บ้าน ผู้ ซื้อ นั้น เถิด หนังสือ นี้ จะ ออก ทุก วัน พุฒ ตลอด ปี เมื่อ จัด ส่ง ถึง ตำบล อื่น แล้ว จะ บอก ให้ รู้ ด้วย ฯะ

๏ หนังสือ ต่าง ๆ อัน มี ขาย ที่ โรง พิมพ์ บางคอแหลม ฯะ

๏ มี หนังสือ เปน เรื่อง พระเยซูศาสนา แล หนังสือ ต่าง ๆ สำหรับ สอน เด็ก ให้ อ่าน หนังสือ ไท แล หนังสือ อังกฤษ ออก มี หนังสือ สำหรับ สอน วิชา คิด เลข สอน ให้ รู้ ถึง ตำรา ดาว แล มี หนังสือ สำหรับ สอน ใจ ให้ รู้ ขนบ ธรรมเนียม จะ ได้ เปน คน เรียบ ร้อย แล จะ ได้ เปน คน แต่ง หนังสือ เปน เรื่อง ราว เปน บท กลอน หนังสือ อ่าน เล่น ก็ มี มาก หลาย อย่าง หนังสือ ต่าง ๆ นั้น คือ ฯะ

๏ ก ข ก กา ปถม ก กา ไท กา กับ สุนักข์ แล นกยาง กากี คำ ฉันท์ แล คำ กลอน กฤษนา สอน น้อง ขันธ วิภังค์ นี่ ตำรา ยา เกล็ด พระ คริษวงษ ตาม มัดธาย แล ตาม โยฮัน เปน เรื่อง ใน พระ คัมภีร์ พระ เยซู สาสนา จันทะ โครพ จินดามณี พระยาฉัททัน ซุยถัง ตำราดาว ตำรา คิด เลข อย่าง ใหม่ ทิพสังวาล นิราศ เกาะ จาน นิราศ เมือง แกลง นิราศ โคราช นิราศ ฉถาง นิราศ ชม ตลาด นิราศ วัด เจ้า ฟ้า นิราศ เดือน นิราศ พระ แท่น ดง รัง นิราศ ทวาราวดี นิราศ นรินทร์ นิราศ พระ บาท นิราศ พระ ปถม นิราศ เมือง เพ็ชร นิราศ อิเหนากับนิราศภูเขา ทอง นกกระ จาบ เบญมาศทอง ปถม มาดา อัง กฤษ บุจฉา แล วิสัชนา ใน ศาสนา แท้ จริง เพ็ชพงกุฏ พระยไภยมณี พระ สมุท ราชาธิราช มงคลทิปนี่ แปลเปน สุภาสิต สอน หญิง มายา สัตรี ลักษณวงษ สวัสดิ รักษา บัญญัติพระ ร่วง ภาลี สอน น้อง ลักษณ ภรรยา เจ็ด สถาน กฤษนา สอน น้อง ลักษณ บุตร สาม สถาน วงษสวรรค์ เสภา คือ ขุนช้าง ขุนแผน สิงหไกรภพ สังข ทอง คือ เจ้าเงาะ สิบ สอง เหลี่ยม สุภาสิต ต่าง ๆ คือ โลกนิตย ขงจู มงคลทิปนแปล สุภาสิต สอน หญิง แม่ ม่าย สอน ลูก สุภาสิต สอน เด็ก สุภาสิต พระร่วง สุภาสิต โคลง สมุท จะ หัด อังกฤษ อุณรุท อิเหนา รามเกียรติ พงษาวดาร ขุนหลวงหาวัด ถม อากาศ ทำนาย ฝัน ตราซูทอง คำ เตือน สติ พงษาวดาร บูราณ พระ สี่ เสาร อุไทย ฯะ

๏ หนังสือ ภาษาสยาม ต่าง ๆ มี ขาย ที่ โรงพิมพ์ บางคอแหลม นี้ เมื่อ ขาย ปลีก มี ราคา ตี พิมพ์ ใน หนังสือ ทุก ๆ เล่ม ธรรมเนียม นั้น คือ ว่า ถ้า สมุดไทย เล่ม ๑ เปน อักษร พิมพ์ เล็ก คิด เอา ราคา เล่ม ละ สลึง ถ้า รวม สี่ เล่ม ใบ ปก อ่อน เล่ม ละ บาท ถ้า เปน อักษร พิมพ์ ใหญ่ คิด เอา ราคา เล่ม ละ สลึง เฟื้อง ถ้า รวม สี่ เล่ม ใบ ปก อ่อน เล่ม ละ หก สลึง ถ้า ใบ ปก แขง คิด ราคา ใบ ปก อีก เล่ม ละ บาท ถ้า ท่าน ทั้ง หลาย จะ ซื้อ หนังสือ ที่ ละ มาก ๆ จบ ทุก เรื่อง ที่ มี ใน โรง พิมพ ฤา ถ้า ลูกค้า วานิช จะ ซื้อ ที่ ละ มาก ๆ สำ หรับ จะ ตั้ง โรง ขาย หนังสือ จะ ลด ราคา ร้อย ยี่สิบ บาท จะ คิด เอา แต่ ร้อย บาท ถ้า ไม่ ถึง เพียง นี้ จะ จัด ว่า ซอ ปลีก กัน ก็ คง ขาย ตาม ราคา ปลีก อัน บอก ไว้ ใน หนังสือ ทุก ๆ เล่ม นั้น แล ถ้า จะ มา ซื้อ หนังสือ ที่ โรงพิมพ์ นี้ ต้อง ใช้ เงิน สด ขาย เชื่อ ไม่ ได้ ตั้ง แต่ นี้ ไป เปน อัน ขาด