๏จะ กล่าว ถึง พวก มิซซัน เอรี่ พวก หมอ อะเมริกัน ซึ่ง เข้า มา พึ่ง โพธิสมภาร พระเจ้า กรุง สยาม นี้ ปราถนา จะ เอา ความ ดี มา สั่ง สอน จึ่ง ได้ อุสาหะ แปร พระ คำภีร์ คริศ สาศนา จะ ให้ ชน ทั้งปวง รู้ ถึง พระเจ้า จะ ได้ นมัศการ สวด อ้อน วอน ลุ กะ โทษ รับ ศีล ทิ้ง เสีย ซึ่ง ความ บาป เมื่อ เรา มนุษ ดับ จิตร วิญาณ พระเจ้า จะ ได้ รับ เอา วิญาณ เรา ไป ยัง สวรรค์ มิใช่ พวก หมอ จะ มา ยก ตน ข่ม ท่าน ว่า สาศนา ของ หมอ ดี จะ ให้ ชาว มหา ชน ลุ่ม หลง การ ไม่ เปน อย่าง นั้น ขอ ท่าน ผู้ มี ปัญญา จง ตรึก ตรอง ดู ให้ เลอียด ก่อน ถ้า แม้น ไม่ รู้ พวก หมอ จะ ขอ คัด เอา คำภีร คริศนา กับ บาฬี พระ ไตร ปิฎก ออก มา เทียบ ให้ ท่าน ฟัง เปน คำ ย่อ ภอ เข้าใจ ๚ะ

๏ ใน จดหมาย เหตุ มี กระทู้ ถาม ปุฉา ว่า ถ้า แล สา ระพัด เปน ขึ้น มา แต่ ท่าน ผู้ สร้าง ส่วน ท่าน ผู้ สร้าง ได้ เปน ขึ้น มา แต่ ผู้ ใด เล่า วิสัชนา ว่า ท่าน ถาม นี้ เปน อัน น่า หัวเราะ ส่วน ข้าพเจ้า จะ ขอ ถาม ท่าน สัก คำ ด้วย อะไร เปน ประถม เหตุ แก่ ปถมะ เหตุ อะไร เปน ต้น เดิม แห่ง ต้น เดิม อัน ว่า ซึ่ง ต้น เดิม จะ บังเกิด มา แต่ ต้น เดิม อื่น ที่ ไหน ได้ ถ้า แล ปถมะ เหตุ เพื่อ มา แต่ ต้น เหตุ อื่น ก็ จะ เรียก ปถม เหตุ ที่ ไหน ได้ พึง เข้าใจ ด้วย อักษร เลข เถิด เลข พัน เพื่อ มา แต่ เลข ร้อย เลข ร้อย มา แต่ เลข สิบ เลข สิบ มา แต่ เลข หนึ่ง หนึ่ง นั้น เปน เลข ที่ สุด ถ้า เลข หนึ่ง จะ มา แต่ เลข อื่น ก็ จะ เรียก เลข หนึ่ง ไม่ ได้ แล้ว ท่าน อย่า เข้าใจ เลย ว่า มนุษ เปน พระเจ้า มนุษ เปน คน บาป พระ เยซู เจ้า จึง ได้ เสด็จ ลง มา สั่ง สอน ถ้า แม้น ท่าน ยัง ไม่ เข้าใจ ใน เรื่อง ปถมะ ต้น เหตุ เดิม ข้าพเจ้า จะ ขอ แสดง แจ้ง ความ ให้ ท่าน ผู้ อ่าน ผู้ ฟัง ทั้ง หลาย จะ ได้ รู้ ใน พระสาศนา เที่ยง แท้ คือ ปถมะ เหตุ เดิม คือ พระยะโฮวา พระยะโฮวา คือ พระเจ้า ของ เรา ทั้ง หลาย พระองค์ เสมอ ต้น เสมอ ปลาย พระองค มิ ได้ เจบ มิ ได้ ไข้ มิ ได้ ตาย มิ ได้ เกิด พระองค ถาวร อยู่ เสมอ เปน นิต พระองค์ อยู่ ใน สวรรค แต่ พระวิญาณ ของ พระองค อยู่ ทั่ว โลกย พระองค เปน เจ้า ของ สวรรค เปน เจ้า ของ โลกย สาระพัด อะไว ประจุ อยู่ ใน พระองค ทั้ง สิ้น พระองค มิ ได้ ทรง รูป กาย ให้ มนุษ เหน ด้วย รูป กาย นั้น เปน ของ อะนิจจัง พระเจ้า ไม่ ได้ เปน อะนิจจัง สาศนา ที่ ว่า มนุษ เปน พระเจ้า เปน สาศนา ของ ปู่ ย่า ตา ยาย ถือ ติด เนื่อง กัน ต่อ ๆ มา จะ ขอ แสดง แจ้ง ความ ถึง เมือง กระบิลพัด ให้ ท่าน ทั้ง หลาย ภอ ให้ รู้ เหน เปน สังเขป ก่อน ภาย หลัง จึ่ง จะ ว่า ถึง เรื่อง พยาน จะ กล่าว ถึง พระ สมณ โคดม เดิม ท่าน เปน กระษัตร ครอบ ครอง แผ่นดิน เมือง กระบิลพัด ครั้น อยู่ มา มะเหษี ของ ท่าน ประสูตร พระราช กุมาร เขา เอา เนื้อ ความ เข้า กราบ บังคม ทูล ท่าน ก็ เสด็จ มา เยี่ยม ครั้น ท่าน ทอด พระเนตร เหน กุมาร นั้น ออก มา กลิ้ง อยู่ กับ โลหิต มูต คูธ ท่าน มา ปลง อะนิจจัง ครั้น อยู่ ต่อ มา ท่าน มา เหน คน แก่ เจ้า ท่าน ก็ มา ปลง อะนิจจัง ครั้น แล้ว ท่าน มา เหน คน ตาย ท่าน ก็ มา ปลง อะนิจจัง เหน ความ สาม ข้อ นี้ ไม่ เปน แก่น ไม่ เปน สาร ท่าน จึ่ง ได้ สละ ราช สมบัติ เข้า ป่า ไป จำศีล ภาวนา ตาม วิธี ของ ท่าน ครั้น อยู่ มา พระชนมายุ ของ ท่าน ได้ ๘๐ ท่าน ก็ ล่วง ลับ ไป ตาม บันดา ยานุสิต ทั้ง หลาย จึ่ง ได้ โมทนา สาธุ ว่า ท่าน ไป สู่ เมือง แก้ว มหา นิฤพาน แท้ จริง นิฤพาน นั้น ดับ สูญ ร่าง กาย สังขาน พระโคดม เท่า นั้น ครั้น พระโคดม ล่วง ลับ ไป ได้ หลาย สิบ ปี  จึ่ง มี พระ มหา กระษัตร องค หนึ่ง จะ สร้าง วิหาร ใหญ่ จึงได้ อัญเชิญ ตาม บันดาสานุสิศ ของ พระโคดม มา ปฤกษา กัน เพื่อ จะ แต่ง พระ คัมภิร นั้น เรียก ว่า ปถม สังฆะยะนาย อันดับ นั้น สานุสิศ ยัง ได้ ประ ชุม อีก สอง ครั้ง เรียก ว่า ทุติยะ ตะติยะ สังฆะยะนาย ซึ่ง ษานุสิศ แต่ง ไว้ ครั้ง นั้น ตั้ง แต่ นั้น มา เขา ได้ ดัด แปลง แห่ง ละเล็ก แห่ง ละน้อย เพิ่ม เติม เอา ตาม ชอบ ใจ จน กระทุก วัน นี้ การ เปน อย่าง นี้ พระบาฬี จึ่ง ได้ กล่าว ว่า มนุษ เปน พระเจ้า แล้ว กล่าว ว่า เทวะดาอยู่ เปน ชั้น ๆ บ้างอยู่ บน สวรรค บ้าง อยู่ วิมาน ลอย บน อากาศ บ้าง อยู่ บน ยอด เขา บ้าง อยู่ บน ต้นไม้ พระเจ้า เมื่อ ยัง ไม่ ได้ ตรัส ไป ตก นะรก เท่านั้น ปี แล้วไป เปน นาค เปน ครุธ เปน สัตว ต่าง ๆ ใช้ ชาติ ใช้ กรรม เวียน เกิด เวียน ตาย มนุษ ตายไป เปน สัตว ๆ สิ้น กรรม กลับ มา เปน มนุษ ใน พระ บาฬี ไป ล่วง รู้ มา แต่ ไหน รู้ ถึง ชาติ ปาง ก่อน รู้ ว่า บน สวรรค เปน ชั้น ๆ นรก กว้าง ใหญ่ ยาว เท่า นั้น เขา พระ สุเมร สูง ๘๔๐๐๐โยชน ซึ่ง พระ บาฬี กล่าว เหลว ไหล อย่าง นี้ คน ชาติ ยุโรป ไม่ ได้ เชื่อ เลย จะ เชื่อ มี อยู่ แต่ คน ไท ด้วย ท่าน เปน คน เชื่อ ง่าย ซึ่ง พระ บาฬี สั่ง สอน มา อย่าง นี้เหลือ หู ที่ จะ ฟัง ทุก วัน นี้ พระเจ้า สร้าง เรา ๆ ก็ ยอม มี ปัญญา ด้วย กัน ทุก ๆ ตัว คน ของ สิ่ง ไร ว่า กล่าว เหลือ หู ที่ จะ ฟัง ก็ ไม่ ควร เชื่อ เลย ชาว สยาม ๚ะ

๏ ลำดับ นี้ จะ ว่า ด้วย พยาน คือ พระ บิดา พระบุตร พระ วิญาณ เปน พระเจ้า องค เดียว พระเจ้า ให้ พระวิญาณ ลง มา บังเกิด เปน พระบุตร สมมุติ เยซู พระเยซู ท่าน นั้น ท่าน ได้ ปาติหาร เดิน บน น่า น้ำ คน ตา บอด ทำ ให้ ตา เห็น คน หู หนวก ทำ ให้ หู ได้ ยิน คน ใบ้ ทำ ให้ พูด ได้ คน ตาย ทำ ให้ เปน พระองคยอมให้ พวก ปัจามิตร ทำ ตาย แล้ว พระ องคกลับ เปน ขึ้น มา อย่าง เก่า แล้ว พระองค กลับ เหาะ ขึ้น ไป บน สวรรค สานุสิศ ได้ รู้ เห็น ถึง ห้า ร้อย กว่า คน อาไศรย แก่ พยาน อย่าง นี้ ๏ อันดับ นี้ จะ ว่า ถึง ฆ่า สัตว คือ ฆ่า มัน ทำ เล่น ไม่ บังควร เลย ถ้า แม้น ฆ่า มัน มา ทำ ยา เลี้ยง ชีวิตร ฤๅ ฆ่า มัน มา ซื้อ ขาย ให้ แก่ เพื่อน มนุษ จะ ได้ ทำ เปน อาหาร เลี้ยง ชีวิตร ด้วย กัน ไม่ มี บาป ดอก เหตุ ไร จึง ไม่ มี บาป ด้วย เดรฉาน พระเจ้า สร้าง ไว้ สำ หรับ เปน อาหาร แก่ มนุษ ถ้า มนุษ ไม่ มี สัตว เปน อาหาร แล้ว จะ เอา กำลัง มา แต่ ไหน ทำไม ท่าน ไม่ มี ปัญญา ตรอง ดู บ้าง เลย ท่าน ไม่ รู้ ข้าพเจ้า จะ ว่า ให้ ท่าน รู้ วิญาณ มนุษ กับ วิญาณ เดรฉาน นั้น ไม่ เหมือน กัน วิญาณ มนุษ ถ้า มนุษ ทำ ความ ชอบ พระเจ้า จะ รับ เอา วิญาณ ไป ยัง สวรรค ถ้า มนุษ ทำ ความ ผิด พระเจ้า จะ ลง โทษ แก่ ผู้ กระทำ ความ ผิด ไป ยัง นรก แต่ วิญาณ เดรฉาน กับ วิญาณ มนุษ นั้น ไม่ เหมือน กัน วิญาณ เดรฉาน มัน ไม่ รู้ จัก ถูก แล ผิด ชอบ แล บาป มัน คล้าย กับ วิญาณ ต้น ไม้ ถ้า แม้น มัน ตาย วิญาณ มัน สูญ ที่เดียว จะ ว่า มัน ไป สวรรค ก็ ไม่ ได้ ไป นรก ก็ ไม่ ได้ ผู้ ซึ่ง ว่า ฆ่า สัตว เปน บาป นั้น ผู้ ซึ่ง ว่า ซึ่ง ถือ นั้น ไม่ จริง เพราะ น้ำ นั้น มี ตัว สัตว ถ้า ไม่ มี ตัว สัตว แล้ว เหตุ ไร เสา ลัก แพ จึ่ง ได้ หัก ขาด ใน พระ บาฬี ก็ ได้ บัญญัติ ห้าม ให้ ตาม บันดา ภิษุ ให้ กรอง น้ำ ใช้ กรอง น้ำ กิน ผู้ ที่ ถือ ว่า ฆ่า สัตว เปน บาป ก็ ไม่ กรอง น้ำ ใช้ กรอง น้ำ เหมือน กัน ฤา จะ ถือ ว่า สัตว เล็ก น้อย ไม่ เปน ไร ใน พระ บาฬี มี ว่า ฤาษี วี ลง ไป ชำระ หนวด ใน น้ำ กุ้ง ฝอย ติด หนวด ตาย ฤาษี ก็ มิ ได้ แกล้ง ฤาษี วี ยัง ตก นรก ใช้ ชาติ ใช้ กรรม เปน หลาย ปี ยัง มี ยาย ชี เย็บ ผ้า เอา เขม ไป แทง เอา เรน ตาย ยาย ชี ยัง ต้อง ไป เกิด เปน ดาบศ เรน ไป เกิด เปน พราน เอา หอก แทง ดาบศ ตาย นิทาน สอง ข้อ ท่าน ก็ ย่อม รู้ อยู่ เอง แต่ ท่าน จะ เชื่อ ฤา ไม่ เชื่อ ถ้า แม้น ท่าน เชื่อ ท่าน จง ตรอง น้ำ ใช้ ตรอง น้ำ กิน จง จะ ขึ้น ชื่อ ว่า ท่าน ถือ ศาสนา พระสมณโคดม จริง แต่ ข้าพเจ้า ไม่ เหน มี เลย จน สัก คน เดียว จะ ขอ เปรียบ ความ ให้ ท่าน ฟัง อีก สัก ข้อ หนึ่ง คือ เมือง กระบิลพัด เมือง พม่า เมือง มอญ เมือง ลาว เขมร เมือง ไทย ถือ ฆ่า สัตว บาป ที่ เขา ถือ ว่า ฆ่า สัตว ไม่ เปน บาป มี ถึง สอง ร้อย กว่า เมือง เปรียบ ดุจ ดัง ตระลาการ พิภา กษา ความ ของ ราษฎร ข้าง หนึ่ง มี พยาน อยู่ หก คน ข้าง หนึ่ง มี พยาน สอง ร้อย กว่า คน เบิก ความ สม ท่าน จะ เชื่อ ข้าง คน มาก ฤา จะ เชื่อ ข้าง คน น้อย เหน จะ ต้อง เชื่อ ข้าง คน มาก จึ่ง จะ ถูก ถ้า แม้น ท่าน ยัง ไม่ เหน จะ ขอ เปรียบ ให้ ท่าน ฟัง อีก สัก ข้อ หนึ่ง อีก ถ้า แม้น ฆ่า สัตว เปน บาป เหตุ ไร ทุก บ้าน ทุก เมือง เขา ฆ่า สัตว พระเจ้า แผ่นดิน ท่าน จึ่ง ไม่ เอา โทษ กับ ผู้ ที่ ฆ่า สัตว ท่าน ต้อง เอา ปัญญา อัน เลอียด ตรึก ตรอง ดู ให้ เหน เท็จ แล จริง อย่า มี แต่ ปาก ติ เตียน เขา คือ ของ เขา จริง ฤา ของ ตัว จริง พระอะหันตา ไป สู่ เมือง แก้ว มหานิพาน มาก กว่า เม็ด ทราย ใน ทเล พระเจ้า ยัง จะ มา ตรัส อีก มาก กว่า เม็ด ทราย ใน ทเล คำ เหล่า นี้ ไป ใส่ ไว้ ใน ใบ ลาน ทำไม ฟัง แล้ว น่า หัว เราะ ชาว สยาม ขะ

๏ อัน ดับ นี้ จะ ว่า ด้วย กุศล แล อะกุศล ให้ ท่าน ทั้ง หลาย เข้า ใจ คือ เกิด มนุษ ขึ้น มา ก่อน กุศล แล อะกุศล จึ่ง บังเกิด มา ต่อ ภาย หลัง ถ้า ท่าน ไม่ เข้า ใจ ข้าพเจ้า จะ ว่า ให้ ท่าน ฟัง คือ เกิด มนุษ ขึ้น มา แล้ว มนุษ ไป ทำ บุญ ทำ ตาม บัญญัติ ของ พระเจ้า สั่ง สอน ครัน มนุษ คน นั้น ดับ จิตร ลง พระเจ้า ก็ รับ เอา จิตร วิญาณ ของ ผู้ นั้น ขึ้น ไป ยัง สวรรค ถ้า ผู้ ใด ทำ ความ ผิด ล่วง บัญญัติ พระเจ้า ครั้น ดับ จิตร ลง พระ เจ้า ก็ จะ ลง โทษ แก่ มนุษ ผู้ นั้น ถึง แก่ นรก ท่าน อย่า ได้ เข้า ใจ เลย ว่า กุศล แล อะกุศล ชาติ ปาง ก่อน ถ้า จริง ดุจ ดัง พระ บาฬี กล่าว แล้ว ชาติ ปาง ก่อน ยัง มี บาป กรรม ชาติ นี้ ทำ ไม [..] จึ่ง จะ ได้ มา เกิด เล่า ท่าน ไม่ มี ปัญญา ตรอง ดู คน ชาว ยุโรป ไม่ ได้ เชื่อ คน ง่าย คือ ใน จดหมาย เหตุ มี กระ ทู้ มา ถาม ว่า ท่านมาแต่ ไหน เดิม ซึ้ง คำๆ นี้ ไม่ ต้อง ไป ถาม ท่าน ผู้ อื่น ถาม ตัว ของ ตัว เอง ถึง จะ รู้ คือ ตัว ของ ตัว เอง มา จาก ไหน มา จาก พ่อ แม่ พ่อ แม่ มา จาก ไหน พ่อ แม่ มา จากปู่ ย่า ตา ยาย ปู่ ย่า ตา ยาย มา จาก ไหน นับ ไล่ ขึ้น ไป ก็ คง จะ รู้ ถึง ต้น เหตุ เดิม คือ พระเจ้า เปน ประถม ต้น เหตุ เดิม ถ้า ไม่ มี พระเจ้า จะ มี ฟ้า มี ดิน มี สารพัด ต่าง ๆ นา ๆ มา แต่ ไหน ท่าน ยอม ว่า มี เหตุ จึง ได้มี ผล ใน คำ พระบาฟ ว่า ฆ่า สัตว เปน บาป ท่าน ยอม ว่า ผู้ ซื้อ อาไศรย ผู้ ขาย ผู้ ทำ อาไศรย ผู้ กิน ถ้า บาป ก็ ต้อง บาป ด้วย กัน เปรียบ ดุจ ดัง กฎหมาย ท่าน ว่า สม คบ โจร ๚ะ

๏ อัน ดับ นี้ จะ ว่า ด้วย ศิล ๕ ศิล ๘ ศิล ๑๐ ศิล ๒๒๗ ศิล ซึ่ง กล่าว มา แล้ว ทั้ง นี้ ก็ ไม่ เหน มี ท่าน ผู้ ใด ถือ ได้ จนสัก คน เดียว ก็ ไม่ มี ปาณา ก็ ฆ่า สัตว ด้วย กัน ทั้ง นั้น อะทินนาทาน มี คน ขี้ ฉ้อ ข่มเหง กด ขี่ ก็ มี มาก กาเม มี เมีย มาก ไม่ ได้ ผัว เดียว เมีย เดียว มุษา คน โกหก ตอแหล มี มาก สุรา เหล้า เมือง นี้ ไม่ ภอกิน ก็ ยัง ต้อง กิน เหล้า เมือง จีน ศิล ๒๒๗ ก็ ไม่ เหน มี ภิษุ องค์ ใด ถือ ได้ จนสัก คน เดียว ก็ ไม่ มี จะ เปรียบ ถึง กิตนา ให้ ฟัง สัก เรื่อง หนึ่ง มี บุรุษ ผู้ หนึ่ง ใช้ ให้ ทาย เอา ขวาน ไป ฟัน ต้น ยาง ฟัน แล้ว ให้ มัน แบก มา ให้ นาย ก็ อ้าย ทาย มัน จะ แบก มา ไหว อยู่ ฤา ท่าน ผู้ มี ปัญญา จง ตรอง ดู เถิด ศิล ๒๒๗ ก็ รู้ อยู่ ว่า ภิษุ ถือ ไป ไม่ ได้ จะ มา ตั้ง ไว้ จะ เอา อะไร ซึ่ง มา ตั้ง ไว้ ฉะนี้ จะ มิ คอย เอา ผิด แก่ ภิษุ ฤา ศิล ๒๒๗ ก็ ไม่ สอน ให้ รู้ ว่า พระเจ้า มี คุณ พระ มหา กระ ษัตร มี คุณ บิดา มารดา มี คุณ ให้ ผัว เดียว เมีย เดียว ศิล ๒๒๗ หาก ว่า ถือ ได้ ทั่ว กัน ก็ ไม่ เหน จะ มี ช่อง โอกาศ เอา ตัว รอด เลย ไม่ กี่ ปี มนุษ จะ สิ้น สูน พันธ จะ ไม่ มี เลย ๚ะ

ข่าว โทรเลข ใน

๏ พระองค์ ดิศวรกุมาร ออก จาก ปาก น้ำ จะ กลับ เข้า มา ยัง กรุง เทพ เวลา บ่าย โมง หนึ่ง ใน วัน ศุกร เดือน สิบสอง แรม สิบสอง ค่ำ ๚ะ

๏ พระองค์ ดิศวรกุมาร มา ยัง ปาก น้ำ ณวัน เสาร์ เดือน สิบสอง แรม สิบสาม ค่ำ แล้ว เสด็จ ออก จาก ปาก น้ำ จะ ขึ้น กำปั่น พระที่นั่ง เวเสดรี่ เวลา บ่าย ยี่สิบ มินิต วัน นั้น เอง ๚ะ

๏ พระองค์ ออสการ์ พระราช โอรส ที่ สอง ของ สมเด็จ พระเจ้า แผ่นดิน นอร์เว แล ซวิเดน เสด็จ ทาง ชลมารค กำปั่น รบ สมเด็จ พระเจ้า ประเทศ นอร์เว แล ซวิเดน มา ทอด สมอ นอก สันดอน ณวัน จันทร์ เดือน สิบสอง แรม สิบห้า ค่ำ เวลา เช้า หก โมง ฝรั่ง ณะ เวลา เช้า ได้ เข้า เพลิง กำปั้น ไฟ พระที่นั่ง วิเสตร์ แล่น เลย บางคอแหลม ขึ้น ไป เปน การ เงียบ ๆ สมเด็จ พระเจ้า ลูกยาเธอ เจ้า ฟ้า ออศการ์ เดิน สาร ขึ้น มา ใน กำปั้น พระที่นั่ง นั้น ด้วย สมเด็จ องค์ นี้ จะ ประทับ อยู่ ที่ วัง สราญรมย์ ไป พลาง เจ้า พนักงาน สยาม ได้ จัด การ ต้อน รับ เสด็จ สม บันดา ศักดิ์ เปน สมเด็จ พระเจ้า ลูกยาเธอ ของ สมเด็จ พระเจ้า ประเทศ ซวิเดน แล นอร์เว ฯะ

๏ พวก เจ้า ทั้ง เสนาบดี ขุนนาง โต ใหญ่ ต่าง คน ต่าง สำแดง ความ ยินดี กระทำ การ ต่าง ๆ เปน ที่ คำรพย สมเด็จ พระเจ้า ลูกยาเธอ พระราช โอรส ของ สม เด็จ พระเจ้า ประเทศ ซวิเดน แลนอรเว ทูล กระหม่อม องค น้อย มี การด จำหน่าย เชิญ ท่าน ทั้งหลาย มา ช่วย กัน เฉลิม ยศ ดัง นี้ ฯะ สมเด็จ พระเจ้า น้องยาเธอ เจ้า ฟ้า ภาณุรังษี สว่าง วงษ กรม หลวง ภาณุพันธุวงษวรเดช มี ความ ยินดี ขอ เชิญ

ณวัน พุฒ เดือน อ้าย ขึ้น สอง ค่ำ ปี วอก ฉศก ๑๒๔๖ เวลา สองทุ่มครึ่ง วัง บูรพา ภิรมย์ แต่ง เต็ม ยศ

เงิน โปรเวศ สาม เดือน ๓ ชิลิง ๘ เปนซ กับ สาม อัฐ ค่า ซอวริน ทอง คำ ถึง ๕ เหรียน ๕๕ เซนต

ข่าว โทรเลข นอก

๏ ฮ่องกง วัน จันทร เดือน สิบสอง แรม ค่ำ หนึ่ง พวก จีน มี หมาย ราชการ แจ้ง ความ แก่ พวก อัน มิได้ เกี่ยว ข้อง ใน การ รบ ให้ รู้ ตัว ว่า ได้ วาง ตอบีโด ไว้ ใต้ น้ำ ใน แม่ น้ำ มิน แล้ว ตอบีโด เปน ของ ท่า เรือ โดน ต้อง เข้า คง ระเบิด ให้ เรือ ที่ ต้อง นั้น แตก ยับ เยิน ฯะ

๏ มี ข่าว เตลิแกรม ว่า เยนิรัล กอกัน ตี จน พวก มะตี ๒๕ ๐๐๐ คน ที่ รุก เข้า มา ตี เมือง คาตูม แพ้ ถง ล้ม ตาย เปน อัน มาก ฯะ

๏ มี ข่าว เลื่อง ลือ กัน ว่า เออเอล แกรนวิล คิด อ่าน จะ ให้ มี ผู้ กลาง จัด การ ฝ่าย ประเทศ จีน แล ฝรั่งเสศ ให้ แล้ว แก่ กัน โดย ดี ๚ะ

๏ ฮ่องกง วัน อังคาร เดือน สิบสอง แรม สอง ค่ำ มี หมาย ราชการ แจ้ง ความ ว่า จะ มี เครื่อง กัน ช่อง สัน ดอน วูซุง โดย เรว แต่ ใน เวลา พลาง นั้น จะ มี ทาง เปิด ไว้ ถึง ๒๕๐ ฟิต ให้ กำปั่น พวก นุตรัล อัน มิได้ เกี่ยว ข้อง ใน การ รบ จะ เข้า ออก ไป พลาง ๚ะ

๏ ไกโร วัน อังคาร เดือน สิบสอง แรม สอง ค่ำ แขก มะดี่ กำลัง จัด พล รบ ทั้งสิ้น มา ประมวน ที่ เมือง คาตูม แล ได้ สั่ง ให้ เยนิรัล คอดัน ถวาย ตัว ขึ้น กับ แขก มะดี่ ๚ะ

๏ วัน พุฒ เดือน สิบสอง แรม สาม ค่ำ พวก ปฤกษา ราชการ อังคริษ คือ เฮาซะ ออฟ คอมมันซ์ ครั้น ทุม เถียง กัน นาน จึ่ง ได้ โวต ถวาย คำ อะเดรซ ทูล ตอบ พระ บรม ราช พจนะ ๚ะ

๏ เมเยอร์ กิตินอร ฝาก ข่าว เติลิแครม ว่า เยนิรัล คอ ดัน ไม่ ยอม ถวาย ตัว ขึ้น กับ แขก มะดี่ ๆ ก็ ถอย ทัพ กลับ ไป เสีย ๚ะ

๏ ฮ่องกง วัน ประหัศบดี เดือน สิบสอง แรม สี่ ค่ำ คอเวินแมนด์ จีน ได้ ใช้ เงิน ครบ เสร็จ ซึ่ง พวก บริติช หา ให้ ใช้ เพราะ ของ บริติช ซึ่ง จีน ทำ ให้ เสีย คราว พวก เมือง แกนตอน ทำ ให้ เกิด วุ่น วาย เปน การ กำเริบ๚ะ

๏ มี ข่าว มา จาก กรุง ปิกิง ว่า กำลัง ทำ การ สัญญา ให้ เกิด การ สงบ เข้า ๚ะ

๏ เมือง นุยอก การ จัด ตั้ง เปรไซเดนต์ นั้น ไล่ เลี่ย ชิด กัน นัก แต่ คน เปน อัน มาก คิด เหน ว่า เลือก ตั้ง มิศเตอร เบลน ไว้ แล้ว แต่ มี ข่าว มา ยัง กรุง เทพ อีก อย่าง หนึ่ง ว่า ได้ จัด เลือก ตั้ง มิศเตอร กลิวะแลนด์ เปน อัน แน่ ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน พวก ปฤกษา ราชการ อังคริษ คือ เฮาซ ออฟ คอมมันซ์ ได้ โวต แล้ว ว่า ใน เดือน โนเวม เบอร์ จะ เอา แฟรนไจซ บิล เปน เรื่อง ตั้ง ปฤกษา ขึ้น ก่อน แฟรนไจซ บิล นั้น คือ เรื่อง จะ ให้ ราษฎร มี กำลัง ตั้ง พวก ปฤกษา ราชการ มาก กว่า ที่ มี ใน เดี๋ยว นี้ ๚ะ

๏ มี ข่าว ว่า การ ปฤกษา ทำ สัญญา ให้ มี การ สงบ เรียบ ร้อย ขึ้น ไม่ เปน เรื่อง แล้ว มี รับ สั่ง ให้ ลี่ฮุง จาง รีบ ขึ้น ไป ยัง กรุง ปิกิง ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน ศุกร เดือน สิบสอง ขึ้น สิบ สาม ค่ำ ใน การ เลือก ตั้ง พวก ปฤกษา ราชการ เยอรแมน คือ ไรกชตาค เปน ที่ เหน ว่า พวก โซไซอัลอิสต์ งอก มาก ขึ้น ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน เสาร เดือน สิบสอง ขึ้น สิบสี่ ค่ำ กำปั่น รบ เยอรแมน สี่ ลำ อยู่ ใต้ บังคับ รีเออร์ อัดมิรัล คน หนึ่ง ออก แล้ว จะ ไป ยัง ฝั่ง ตวัน ตก ประเทศ อัฟริกา

๏ เมือง บริศเบน วัน ประหัศบดี เดือน สิบเอ็ด แรม สี่ ค่ำ ได้ ความ ว่า พวก แจมเบอร์ ออฟ กอมเมอร์ซ นุกา ลิโดเนีย ได้ ตั้ง ข้อ พร้อม กัน ว่า เหน ดี ควร จะ รีบ เอา หมู่ เกาะ คือ นุเฮบไรดส์ หมู่ เกาะ ซันตะกรูซ แล หมู่ เกาะ ซอโลมัน ไว้ เปน ประเทศ ของ เขา ๚ะ

๏ เมือง บริศเบน วัน ประหัศบดี เดือน สิบ เอ็ด แรม สิบ สอง ค่ำ เพราะ เหน ว่า คอเวินเมนต์ บริติช จะ ใช้ พล รบ ไป ยัง ประเทศ แตรนซะวัล มิ ให้ พวก บุเออร์ รุก เบียด เบียน เข้า อีก ประเทศ แกนะดะ รับ ธุระ จะ ช่วย ๚ะ

๏ ใน ประเทศ อังคริษ มี คำ เลื่อง ฤา กัน ว่า ประเทศ เยอรแมนี้ แล ประเทศ อังคริษ คิด อ่าน จะ มี สัญญา ต่อ กัน ด้วย การ ที่ จะ เอา ประเทศ ต่าง ๆ ไว้ ข้าง เทล มหา สมุท ปะซิฟิค ๚ะ

๏ หนังสือ จดหมาย เหตุ ราชการ เมือง ฮ่องกอง ลง พิมพ แจ้ง ความ มา ดัง นี้ ๚ะ

๏ เรา ผู้ มี ชื่อ ข้าง ท้าย หนังสือ นี้ คือ ไวซะอัดมิรัล กุเบ เปน แม่ กอง บังคับ กำปั่น รบ ฝรั่งเศศ ข้าง ตวัน ออก เพราะ การ ชิง แย่ง กัน ฝ่าย ฝรั่งเศศ แล จีน แล อาไศรย อำนาถ อัน มี อยู่ ใน เรา เพราะ ตำแหน่ง ๚ะ

๏ ตั้ง แต่ วัน ประหัศบดี เดือน สิบ สอง ขึ้น ห้า ค่ำ ปี วอก ฉอศก นี้ ๑๘๘๔ ฝรั่ง ทั่ง ฝั่ง แล ท่า กำปั่น ที่ เกาะ ฟอโมซะ ใน หว่าง เซาท แกบ แหลม ใต้ ลัดติตุก ๒๐° ๕๐' เหนือ ลอนยิตูด ๑๑๘° ๓๒' ตวัน ออก แล โดม บ่อยนต ลัดติตุก ๒๕° ๓๐' เหนือ ลอนยิตูด ๑๑๙° ๕๕' ตวัน ออก ใน ทาง แล่น ไป ข้าง ตวัน ตก แล ข้าง เหนือ จะ ถือ ว่า ปิด บลอกเอด เตม แล้ว ด้วย กำปั่น รบ อัน อยู่ ใต้ บังคับ ของ เรา แล อนุญาต ทุเลา ให้ กำปั่น พวก นุตรัล อัน ไม่ เกี่ยว ข้อง ใน การ รบ มี เวลา ถึง สาม วัน จะ ได้ จัด บันทุก ของ แล ออก ให้ พ้น ที่ ปิด บลอกเอด ไว้ แล้ว นั้น กำปั่น ทุก ลำ อัน จะ ลอง ทำ การ ละเมิด วัด การ บลอกเอด นี้ คง ทำ แก่ กำปั่น เหล่า นั้น ตาม กฎหมาย อินเตอนาเชอนัล ลอ แล ตาม หนังสือ สัญญา ทาง ราช ไมตรี ซึ่ง มี ต่อ กัน แล เบน อัน ใช้ ได้ ต่อ ประเทศ อัน มิได้ เกี่ยว ข้อง ใน การ รบ ประกาศ มา แต่ กำปั่น รบ ไอรน แกลด มี นาม ชื่อ เปยาด ทอด สมอ นอก สันดอน เมือง กิลุง ณวัน จันทร เดือน สิบ สอง ขึ้น ส่อง ค่ำ คริษศักราช เดือน ออกโตเบอร วัน ที่ ๒๐ ปี ๑๘๘๔ ลง ลาย มือ กูเบ ฯะ

๏ ข่าว ใน กรุง เทพ ฯะ

๏ เมื่อ เวลา วัน หนึ่ง มี แขก กลิง คน หนึ่ง เปน แขก เล่น งู เห่า ใน เวลา วัน นั้น เขา เอา งู ไป เล่น ที่ ใน วัง แล้ว เขา นั่ง อยู่ ที่ ริม ถนน ใน ชนะ นั้น เขา เอา ช้าง ไป อาบ น้ำ ช้าง นั้น ก็ ดุ นัก ชื่อ พลาย สัก คน ควาน ช้าง นั้น ได้ บอก ว่า หลีก ไป ช้าง จะ แทง เอา แขก นั้น ก็ ไม่ หลีก ช้าง มา ถึง ใกล้ เข้า แทง เอา ที่ ไข่ดัน ตาย ฯะ

๏ ข้าพเจ้า นี้ คิด ๆ ดู ก็ น่า สงสาร คิด ถึง หมอ บรัด เล ครั้ง ทำ หนังสือ พิมพ์ บางกอก รีคอเดอ นั้น ได้ อุส่าห์ เอา เหตุ ต่าง ๆ ที่ มี คุณ นั้น มา ลง พิมพ์ อย่าง ที่ หนึ่ง มี ประโยชน์ กับ พ่อค้า คือ บอก ราคา สินค้า แล เรือ เข้า ออก อย่าง ที่ สอง มี ประโยชน แก่ ราษฎร ที่ คน จะ ข่มเหง ยาก คือ ติ เตียน เจ้า พนักงาน ต่าง ๆ แล บอก ข่าว โจร ผู้ ร้าย อย่าง ที่ สาม มี ประโยชน กับ คน ไทย ซึ่ง อยาก รู้ ข่าว นอก คือ แปล หนังสือ พิมพ์ ต่าง ๆ แล ข่าว โทรเลข ตาม เรื่อง ยืด ยาว สม ควร ภอ อ่าน เข้า ใจ ได้ แล แปล ตำรา วิชา การ บ้าง อย่าง ที่ สี่ มี ประโยชน แก่ แผ่นดิน สยาม มาก ว่า กล่าว โดย ความ จริง ให้ ได้ ความ อาย จน ต้อง ถูก ปรับ ครั้ง โอบตรศ ครั้ง หนึ่ง ถึง มี เหตุ ดัง นั้น ก็ มิ ได้ ยอม แพ้ ที่ จะ บอก ตัว ผู้ บอก เล่า ให้ มี ความ ผิด เพราะ รักษา ยศ ศักดิ์ ของ เอไดดอร แล รักษา บ้าน เมือง ไทย จริง ๆ มิ ได้ คิด ปราถนา เอา ประโยชน แก่ ตัว ฝ่าย เดียว อุส่าห์ สืบ สวน โดย ความ จริง สมควร ที่ เปน เจ้า ของ จดหมายเหตุ ตาม ธรรมชาติ ของ ประเทศ ยุโรป คน ทั้งหลาย จึ่ง ยัง ได้ ทราบ เหตุ การ แล รา คา สินค้า ใน เวลา ยี่สิบ ปี ที่ ล่วง ไป แล้ว นั้น มา เทียบ เคียง กับ เวลา นี้ ได้ ภอ ได้ เปน ปัญญา ทาง คิด ก้าว หน้า แล ข้าง หลัง ข้าพเจ้า มี ความ ขอบ ใจ หมอ บรัด เล มาก ถ้า หมอ บรัดเล ยัง ได้ มี ชีวิตร อยู่ ถึง ทุก วัน นี้ จะ มี ความ ยินดี กับ เมือง ไทย แล จะ คิด ลง จดหมายเหตุ ให้ ดี ขึ้น กว่า เดิม เปน อัน มาก ข้า พเจ้า ขอ ให้ พร กับ ภรรยา แล บุตร หมอ บรัดเล ให้ มี ความ เจริญ อัน ยิ่ง ขึ้น ไป เถิด ฯะ

๏ ทุก วัน นี้ คน ไทย เขา ยัง ไม่ รู้ ถึง พระเจ้า ขอ ครู ส์มิท ท่าน ได้ ชี้ แจง ให้ คน ไทย รู้ ถึง พระเจ้า ด้วย ทุก วัน นี้ เขา เข้า ใจ ว่า มนุษ เปน พระเจ้า เขา จึ่ง ได้ คำ รพย รูป ถ้า เขา รู้ ถึง พระเจ้า แล้ว เขา คง ต้อง สละ ซึ่ง การ มัศการ รูป ขอ ท่าน ได้ ชี้ แจง ใน คริศสาศนา ให้ เขา ฟัง คือ รูป พระเยซู ก็ เปน รูป มนุษ แต่ วิญาน ของ พระองค์ เปน พระเจ้า พระเจ้า สถิตย ใน สวรรค แต่ ใน มนุษ โลกย พระเจ้า เปน วิญาน อยู่ ทั่ว โลกย ถ้า ผู้ ใด เชื่อ พระองค์ ก็ ดน ใจ ผู้ นั้น ให้ มี สติ ปัญญา ทำ ของ ได้ ต่าง ๆ นา ๆ ท่าน พิเคราะห์ ดู เอา เถิด จะ เหน จริง ฤา ไม่ เหน แล้ว ใน พระคัมภีร์ ที่ กล่าว ล้วน ความ จริง ด้วย พระคัมภีร์ กล่าว ความ เทจ ไม่ ได้ ถ้า กล่าว เทจ แล้ว มนุษ ที่ ไหน จะ ไป สวรรค ได้ พระเจ้า คือ พระ มะหา กระษัตร ท่าน ไม่ ได้ ตรัส คำ สอง ใน พระ บาพี กล่าว ว่า มนุษ เปน พระ เจ้า ติด ต่อ เนื่อง กัน มา เพราะ ถือ อย่าง นี้ คน เรา จึ่ง ไม่ มี ปัญา แล้ว รู้ ชาติ ปาง ก่อน ว่า ไป ตก นรก เท่า นั้น ปี แล้ว ไป เกิด เปน สัตว ใช้ ชาติ ใช้ กรรม แล้ว ไป เกิด เปน เปรต ซึ่ง พระ บาพี กล่าว ดัง นี้ ไป รู้ เหตุ มา แต่ ไหน พระยาพิม พี่สาร ใส่ รอง ท้าว เข้า วัด ปรับ โทษ ถึง ษาหัศ ษากัน ฟัง ดู ก็ หัวเราะ ชั่ง ไป ล่วง รู้ มา แต่ ไหน ใส่ รอง เท้า เข้า วัด จะ มี บาป กรรม ด้วย อะไร การ ที่ บาป นั้น เรา มนุษ อย่า คู่ พระ ให้ นับถือ พระเจ้า เที่ยง แท้ แต่ องค์ เดียว อย่า คำรพย รูป ด้วย รูป นั้น เปน ของ เท็จ อย่า เอา ชื่อ พระเจ้า มา กล่าว เล่น ให้ ถือ วัน สะบาโต ให้ มั่น ให้ ปรนิบัติ มาตา บิตุ โล อย่า ฆ่า มนุษ นอก ครรภ ใน ครรภ อย่า ผิด ชั่ว ผัว เมีย อื่น ต้อง ผัว เดียว เมีย เดียว ถ้า มาก ผัว มาก เมีย ประตู สวรรค ปิด วิญาน มนุษ คน นั้น ขึ้น ไป สวรรค ไม่ ได้ อย่า แวด เวียน เพียร ลัก ทรัพย อย่า เปน พยาน เทจ อย่า เบียด เบียน ทรัพย สิ่ง ของ ๆ เพื่อน มนุษ ด้วย กัน แล้ว เปน มนุษ ให้ รัก มนุษ ด้วย อย่า ไป เอา ชาติ ปาง ก่อน มา กล่าว ของ ไม่ จริง ทั้ง นั้น ไป รู้ มา แต่ ไหน พระ ผู้ เปน เจ้า ท่าน เปน ต้น เหตุ เดิม ท่าน เปน อยู่ เอง ไม่ มี มนุษ ผู้ ใด สร้าง ท่าน ท่าน สร้าง สาระ พัด ต่าง ๆ นา ๆ ฃอง ใน โลกย เปน ขึ้น มา ด้วย พระเจ้า ทั้ง สิ้น ท่าน เปน เจ้า ของ โลกย พิภพ ใน พระคัมภีร์ กล่าว อย่าง นี้ คน ชาว ยุโรป จึ่ง ได้ รู้ แน่ ว่า ท่าน เปน พระเจ้า ซึ่ง คน สมมุติ ทำ เปน รูป ขึ้น มา บูชา เกิด ด้วย ปัญา มนุษ เอง จะ เอา บุญ มา แต่ ไหน บุญ มนุษ ทำ เอา เอง ได้ อยู่ ฤา บุญ ต้อง พระเจ้า ให้ ด้วย คน นั้น มี ความ เชื่อ มี ความ รัก มี ความ ไว้ ใจ รับ ศีล ประพฤติ์ ตาม พระเจ้า สั่ง ใจ ถือ ข้อ วัด ปรนิบัดิ จน กราบ เท่า สิ้น ชีวิตร พระ เจ้า เที่ยง แท้ จึ่ง จะ รับ เอา วิญาน คน นั้น ขึ้น ไป ยัง สวรรค ซึ่ง จะ ถือ ว่า วัน พระ ถือ ศีล ไม่ ใช่ วัน พระ ทำ บาป ก็ ได้ การ เรื่อง นี้ ใช้ ไม่ ได้ เลย

๏ เมื่อ ไร บ้าน เมือง จะ ได้ ศิวิไล คน ทั้ง บ้าน ทั้ง เมือง คอย พึ่ง พระเจ้า แผ่นดิน องค เดียว ซึ่ง พระบาท สม เด็จ พระเจ้า แผ่นดิน ทรง พระกรุณา โปรด ตั้ง เจ้า บ้าน พาน เมือง ออก ไป หัว บ้าน หัว เมือง ก็ ปราถนา จะ ให้ ช่วย ทุกข์ แก่ ราษฎร ครั้น โปรด ให้ ออก ไป แล้ว ต่าง คน ก็ ต่าง จะ คิด หา เงิน ไม่ รัก น้ำ พิพัฒ สัจจา มี แต่ จะ ให้ ไพร่ ได้ ความ เดือด ร้อน อย่าง เดียว เงิน ที่ ได้ จาก ราษฎร เปน เงิน ร้อน เงิน เช่า ตึก เงิน เย็น เงิน อัน นี้ ควร จะ อยู่ จน สืบ ลูก สืบ หลาน เหลน ชื่อ เสียง ก็ ดี ไม่ ได้ ไป กด ขี่ ข่มเหง ใคร ๚ะ

๏ เมือง ไทย ควร จะ ต้อง มี ตลาด น้ำ ตลาด บก เปน ตลาด หลวง ตลาด น้ำ ตั้ง ไว้ ปาก คลอง ตลาด ตาม บันดา ราษฎร เจก ไทย ชาว บาง มี สินค้า บันทุก เรือ มา ขาย ของ ให้ เขา จอด ที่ นั้น ซื้อ ขาย ตลาด บก ตั้ง ที่ สาม แยก แต่ ตลาด นั้น ต้อง ยก ให้ ยาว สัก ห้า เส้น ติด กับ ถนน กรุง เจริญ ต่อ ติด เนื่อง กับ ตลาด พระองค์ เจ้า สาย ถ้า ทำ ได้ อย่าง นั้น แล ดู งาม บ้าน งาม เมือง แต่ ค่า เช่า ที่ ตลาด ต้อง คิด เอา แต่ ภอ สมควร อย่า ให้ แรง นัก เงิน มี เปน อัน มาก ควร จะ เอา มา ปลูก สร้าง นึก ว่า ถ่าย เจก มา อยู่ ถนน ใหม่ ไม่ ช้า นาน ถนน กรุง เจริญ ก็ คง เจริญ สนุกนิ์ ไม่ หว่าน พืชน ทำ ไม จะ มี ผล มา แต่ ไหน ฝรั่ง ขน เงิน มา สร้าง ฮ่องกง ๆ เปน ลูก เกาะ อยู่ ใน ทเล ยัง ทำ บ้าน เมือง ได้ เกบ เงิน ค่า เช่า ปี หนึ่ง ไม่ รู้ เปน เงิน สัก เท่า ไร เมือง ไทย มี เงิน สร้าง วัด เอา ชาติ น่า ชาติ น่า ไป เอา สมบัติ ใน เมือง สวรรค ดี กว่า ฮ่องกง สิงฆโปร ก็ มี ตลาด หลวง แต่ ต้อง ลง ทุน ปลูก ตึก ให้ จื่น เช่า แล้ว คลอง วัด สำเพง ต้อง ขุด ให้ กว้าง ให้ ภูก ได้ ทั้ง บุญ ได้ ทั้ง คุณ ๚ะ

๏ คอเวินเมนต์ ทุก ๆ คอเวินเมนต์ มี ธุระ ใหญ่ จำเพาะ ธุระ เดี๋ยว คือ ต้อง ป้อง กัน รักษา แผ่นดิน บ้าน เมือง ทั้ง ตัว ทั้ง ชีวิตร ทั้ง ทรัพย ทั้ง วิชา ของ ราษฎร ทั่ว ตลอด พระราช อาณาเขตร ๚ะ

๏ คน ซื่อ ตรง ที่ มี วิชา ปัญญา ความ เพียร แล ทรัพย เปน ทุน เปน คน ที่ ทำ เงิน แผ่นดิน บ้าน เมือง ทวี ขึ้น เงิน ที่ ต้อง เสีย เปน ภาษี ต่าง ๆ เกิด ขึ้น มาก ขึ้น เพราะ คน จำพวก นี้ เมื่อ คน ทั้ง บ้าน ทั้ง เมือง เปน คน เช่น นี้ เงิน แผ่นดิน จึ่ง จะ บริบูรณ ไม่ ใคร จะ ขาด เงิน เช่น นี้ มี มาก น้อย เท่า ได เปน กำลัง แผ่นดิน บ้าน เมือง จำเพาะ เท่า นั้น ใน เงิน ราย นี้ ต้อง แบ่ง เปน ส่วน สำ หรับ เลี้ยง คน ทำ ราชการ ทุก ชนิด ตั้ง แต่ เจ้า แผ่น ดิน ถัด ๆ ลง ไป จน กระทั่ง ถึง คน ถว ที่ สุด ใน พวก ข้า ราชการ เปน ส่วน สำหรับ สร้าง ป้อม กำปั่น รบ เครื่อง อาวุธ มิ ให้ ฆ่าศึก ศัตรู นอก แล ใน มา เบียด เบียฬ ทำ วุ่น วาย แก่ แผ่นดิน บ้าน เมือง เปน ส่วน สร้าง คุก เลี้ยง พวก กระ ถาการ พวก ผู้ คุม จะ ได้ ชำระ ถ้อย ความ ทำโทษ แก่ ผู้ ร้าย ตาม ตระลาการ ลูก ขุน ชี้ การ ขาด ตาม กฎหมาย แผ่นดิน บ้าน เมือง เมื่อ ตระลาการ ลูก ขุน ชี้ ขาด จำ ต้อง ทำ ตาม คำ บังคับ นั้น แม้น ต้อง ตาย เว้น แต่ ใน หลวง โปรด ยก โทษ ให้ อย่าง เดียว นั้น เปน ส่วน สำหรับ ทำ ถนน หน ทาง คลอง แล การ ต่าง ๆ ที่ จะ ช่วย ให้ ราษฎร ทำ ของ เกิด คล่อง เข้า เมื่อ จัด ลำดับ การ ป้อง กัน รักษา แผ่นดิน บ้าน เมือง แล ชาว ประเทศ บ้าน เมือง ทั่ว ตลอด พระราช อาณาเขตร เรียบ ร้อย แน่ นอน มั่น คง ดี แล้ว ก็ เปน การ ทำ ให้ เข้า ของ แผ่นดิน บ้าน เมือง ยิ่ง มาก ขึ้น ทุก ครั้ง ๚ะ

๏ พวก เช่น นี้ เปน รัง ที่ โจร ผู้ ร้าย พวก ขะโมย เกิด ขึ้น ชุม พวก เหล่า นี้ มัน ไม่ รัก ไม่ เหน แก่ ใคร แต่ พ่อ แม่ มัน เอง มัน จะ เชือด เนื้อ กิน ขาย ได้ พวก โปลิศ พวก นครบาล เปน ธุระ คอย แอบ คอย สืบ คอย จับ ชำระ พวก เหล่า นี้ ให้ น้อย ลง ไป จน ได้ เมื่อ ราษฎร จับ โจร ส่ง ให้ พวก โปลิศ ให้ พวก นคร บาล แล้ว ถ้า เปน สัจ จริง แล้ว ไม่ ควร จะ ให้ ผู้ จับ ส่ง นั้น เสีย เงิน ป่วย การ เวลา มาก นัก ถ้า ทำ เช่น นั้น ที่ ไหน คน ทั้งปวง จะ ช่วย จับ ระงับ โจร ผู้ ร้าย ได้ พวก โจร จะ ไม่ สงบ ไป ได้ เมื่อ ชำระ ความ ได้ สัจ จริง แล้ว จะ ปล่อย คน เช่น นี้ ง่าย ก็ ไม่ ได้ ถ้า เปน คน ไม่ มี วิชา ทำ มา หา กิน ควร จะ ขัง ไว้ ใน ระวาง โทษ จน คน ต่าง ๆ ใน จำพวก นี้ มี วิชา ทำ การ เปน อัน หา กิน ได้ คล่อง ควร จะ ขัง ไว้ ใน ระวาง โทษ จน มัน หาย ขาด จาก ความ ชั่ว ที่ เปน เหตุ ให้ มัน เปน ผู้ ร้าย คน ขี้ เล่า คน ขี้ ยา คน สันดาน ชั่ว ต่าง ๆ นั้น หาย จาก ความ ชั่ว นั้น จึ่ง ปล่อย ให้ หลุด พ้น โทษ ไป ถ้า ไม่ ทำ เช่น นี้ แล้ว ภอ ออก แล้ว มัน ก็ คง กลับ หา กิน ใน ทาง ชั่ว เดิม ของ มัน ๚ะ

คราว แรก ๑๐ บันทัด ฤา น้อย กว่า ๑๐ บันทัด ๗ บาท ๒ สลึง คราว แรก ทุก บันทัด เกิน ๑๐ บันทัด คิด เอา บันทัด ละ ๓ สลึง ถ้า จะลง กว่า หน หนึ่ง จะเรียก เอา ครึ่ง ราคา ที่ ว่า มา นี้

ทุก บันทัด อัน เกิน สิบ บันทัด จะ เรียก เอา บันทัด ละ ๖ สลึง

แถว เท่า แถว น่า ใน แถว หนึ่ง จะ เรียก เอา ปี ละ ๒๐๐ บาท ซีก แถว จะ เรียก เอา ปี ละ ๑๒๐ บาท เซี่ยว แถว จะ เรียก เอา ปี ละ ๘๐ บาท

ยา แก้ ปัถวี พิกาล

๏ ยา แก้ ปัถวี พิกาล ถ้า แก้ เมื่อย ยอก เสียด เส้น สะดุ้ง แล เหน็บ ชา ที่ ไหว ตัว ไม่ ใคร่ จะ ได้ ให้ เอา แปรง อย่าง ทา สมุด อัด กอบี้ ชุบ ยา ทา ให้ เปียก ชุ่ม เมื่อ แห้ง แล้ว ฤทธิ ยา ก็ จะ ทำ ให้ ร้อน เหมือน กับ ถูก พริก ฤๅ พิมเสน ภอ สิ้น พิสม่ ยา โรค นั้น ก็ จะ หาย ถ้า แก้ ปวด ศีสะ ปวด รำมะนาด แซก ฝิ่น หนิด หนึ่ง จะ หาย ปวด ใน ชั่ว โมง ครึ่ง ถ้า แก้ พิสม่ ตะขาบ แมงป่อง มดตะนอย ผึ้ง ต่อ แตน ชุบ สำลี ปะ ลง ที่ แผล สิบ ห้า มินิต ก็ จะ หาย ถ้า แก้ กล่อน ลง ฝัก อา การ ให้ ปวด ให้ เมื่อย จน จะ เปน ไข้ ไหว ตัว ไม่ ใคร่ จะ ได้ ให้ เอาสำลี ชุบ ยา ทา ที่ ฝัก ที ละ น้อย ๆ ภอ เปียก ทั่ว ฝัก จึง จะ ไม่ แสบ มาก แล้ว ทา ตาม บั้นเอว ท้อง น้อย ที่ ให้ เมื่อย ให้ ปวด นั้น ทา ให้ เปียก ชุ่ม มาก ๆ สัก สอง ชั่ว โมง สาม ชั่ว โมง ก็ จะ หาย ถ้า แก้ ไส้ เลื่อนเมื่อ แรก ลง ก็ ได้ จะ ชัก ขึ้น เหมือน กล่อน ถ้า แก้ จุก แน่น ลม สันดาน ทา ให้ เปียก ชุ่ม ที่ ท้อง แล้ว เอา ผ้า มัด ท้อง ให้ แน่น ก็ จะ หาย ได้ ใน ครึ่ง ชั่ว โมง ถ้า แก้ ถูก ตี ฟก ช้ำ บวม เขียว หก ชั่ว โมง ก็ จะ หาย อาการ ที่ ว่า มา นี้ ครึ่ง ชั่ว โมง ให้ ทา ยา หก ครั้ง ยา แก้ ปัถวี พิกาล นี้ เปน ยา ดี โดย แท้ ได้ ทด ลอง มา หลาย สิบ คน แล้ว ราคา ขวด ละ บาท ถ้า ท่าน ทั้งหลาย ทั้งปวง อยาก จะ ได้ ยา อย่าง สักสิทธิ โดย แท้ เชิญ มา ซื้อ ที่ บ้าน ข้าพเจ้า ได้ ตั้ง ขาย ยา อยู่ ที่ ตึก ริม ศึ่ก ไปรสนีย ด้าน เหนือ แจ้ง ความ มา ณวัน เดือน สิบ สอง ปี วอก ฉอศก นาย หนู ( ๖ ๒ ) ซะ

ยา สำหรับ บ้าน อย่าง สักสิทธิ์ นัก

AYER'S PILLS.

๏ ๑ ยา เม็ด แก้ ผูก คือ เอเยอร์ กะทาติก บิลซ์ เปน ยา กิน ง่าย มี คุณ เปน อัน มาก แก้ ผูก แน่น แล ไม่ เปน อันตราย เลย รักษา ท้อง ช่วย ไฟ ธาตุ แก้ ปวด สีสะ ควร จะ เอา ไว้ ใน บ้าน ให้ เด็ก ให้ ผู้ ใหญ่ กิน เมื่อ ไม่ สบาย นั้น ๚ะ

๏ ถ้า ผู้ ชาย พ้น เขตร เด็ก แล้ว จะ ให้ เดิน แต่ อ่อน ๆ ให้ กิน ตั้ง แต่ ๒ จน ๔ เม็ด ถ้า จะ ให้ เดิน เลอียด ตั้ง แต่ ๕ จน ๖ เม็ด ผู้ หญิง แล เดก ต้อง กิน หย่อน กว่า นี้ น้อย หนึ่ง ถ้า ต้อง กิน บ่อย ๆ จัด กิน เมด แต่ ภอ ควร กับ การ ๚ะ

AYER'S SARSAPARILLA.

๏ ๒ ยา คือ เอเยอร์ ซาร์ซะปะริลละ เปน ยา แก้ เลือด ช่วย บำรุง ชีวิตร แล ความ สบาย แล ให้ ร่าง กาย มี ชีวิตร ใหม่ ทั่ว ตลอด ๚ะ

๏ ยา ขนาน นี้ ควร จะ กิน วัน ละ สาม ครั้ง ถ้า ผู้ ชาย พ้น เขตร เดก แล้ว ให้ กิน ช้อน ๑ ฤๅ ๒ ช้อน น้ำ ชา ถ้า ผู้ ชาย อายุ ตั้ง แต่ ๑๕ ปี จน ๒๐ ปี แล ผู้ หญิง ผู้ กำลัง อ่อน ๆ ให้ กิน ตั้ง แต่ ๕๕ จน ถึง ๘๐ หยด ถ้า เดก อ่อน ตั้ง แต่ แปด ขวบ จน ๑๕ ขวบ ให้ กิน ตั้ง แต่ ๓๐ หยด จน ๖๐ หยด ถ้า เดก ตั้ง แต่ ๓ ขวบ จน แปด ขวบ ให้ กิน ตั้ง แต่ ๑๕ หยด จน ๓๐ หยด เมื่อ แรก กิน ๆ แต่ อย่าง น้อย ก่อน แล้ว กิน มาก ตาม กำ หนด สม กับ การ ถ้า ใส่ ยา ใน น้ำ ร้อน น้อย คุณ ยา ก็ จะ มาก ขึ้น เมื่อ จะ ใช้ ยา ขนาน นี้ ต้อง ระวัง ให้ ท้อง เดิน ด้วย ยา เม็ด เอเยอร์ บิลซ์ แต่ อย่า ให้ เดิน หนัก ได้ อาบ น้ำ บ่อย ๆ รักษา ตัว ให้ สอาด รับ ประทาน อาหาร ให้ สม ควร สม กำลัง ไม่ ต้อง อด อยาก ๚ะ

๏ เปน ภาษา อังคริน บอก วัน เดือน ฝรั่ง จีน ไทย บอก ให้ รู้ เลอียด ว่า ดวง อาทิตย์ อยู่ เหนือ ฤๅ ใต้ กลาง โลกษ์ ทุก วัน เท่าไร ตลอด ปี ให้ รู้ ว่า สุน ไสย กลาง ดวง อา ทิตย์ ดู โต เล็ก เท่าไร ทุก วัน ให้ รู้ ว่า เวลา เที่ยง แล เวลา ตาม เงา แดด คลาด กัน วัน ละ เท่าไร ให้ รู้ ว่า เว ลา น้ำ ขึ้น น้ำ ลง ที่ กรุง เทพ ทุก วัน แจ้ง ให้ รู้ ถึง การ อื่น เปน อัน มาก อัน ควร คน ทั้งปวง จะ รู้ ถ้า ไม่ รู้ เขา จะ นินทา ว่า คน โง่ ประนินทิน นี้ ราคา ถูก เล่ม ละ สี่ บาท เท่า นั้น เชิญ มา ซื้อ ที่ โรง พิมพ์ บางคอแหลม มี ถึง เจ็ด ปี ถ้า ต้อง การ ได้ ตั้ง แต่ คริศ ศักราช ๑๘๗๗ ถึง ๑๘๘๔ ครบ เจด ปี (จ. ห) ๚ะ

๏ เจ้า ของ หนังสือ สยาม ไสมย มี ความ ปราถนา จะ ให้ ออก สอง อย่าง อย่าง หนึ่ง จะ ให้ ออก ทก วัน เว้น แต่ วัน อาทิตย อีก อย่าง หนึ่ง ให้ ออก เจด วัน ครั้ง หนึ่ง เสมอ มิ ให้ ขาด เมื่อ คน ทั้ง ปวง ตั้ง ใจ ซื้อ เปน อัน มาก คง สำ เร็จ การ คง ได้ อ่าน หนังสือ จดหมาย เหตุ ราคา ถูก ๆ ด้วย แล ตั้ง แต่ นี้ ไป จะ ออก จดหมาย เหตุ สยาม ไสมย นี้ เดือน ละ สี่ คราว ไป ก่อน ๚ะ

๏ สยาม ไสมย ที่ จะ ออก พลาง เดือน ละ ๔ หน นั้น จะ ขาย ปลีก ฉบับ ละ สลึง

๏ ถ้า รับ เอา ตลอด ปี แล้ว ใช้ เงิน ล่วง น่า ราคา ปี ละ หก บาท คือ ห้า สิบ สอง ฉบับ ถ้า มา รับ ไป จาก โรง พิมพ์ ถ้า จะ ให้ ส่ง ถึง บ้าน อาไศรย ไปรสนีย์ ต้อง เสีย ปี ละ หก บาท สาม สลึง สี่ อัฐ ๚ะ

๏ ค่า บอก ถึง คน เกิด คน ตาย ฤา ทิ้ง ห้าง ขาย ของ ถึง การ เลล้ง แล ของ ซึ่ง จะ ขาย นั้น ฤา บอก ความ ของ คน ซึ่ง จะ หา การ ฤา แจ้ง ความ ต้อง การ ของ ตัว จะ คิด ค่า ลง ตาม ว่า แล้ว นั้น ๚ะ

๏ ถ้า คน จะ เข้า กัน ซื้อ ถึง หก ฉบับ จะ คิด เอา แต่ ค่า ห้า ฉบับ คือ จะ ยก ให้ หนึ่ง ใน หก ๚ะ

๏ จดหมาย เหตุ นี้ เจ้า ของ จะ ส่ง แต่ เพียง เปน แห่ง ๆ ผู้ ซื้อ ต้อง ไป รับ ใน ตำบล ต่าง ๆ ซึ่ง จะ หมาย ไว้ นั้น

๏ ที่ บ้าน แม่ เปรม ที่ วัด เกาะ แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ ที่ แพ นาย เทพ ตรง ข้าม ปาก คลอง บางหลวง ที่ ขาย เครื่อง แก้ว แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ ที่ ตึก แม่ แพ ที่ สี่กัก เหนือ เสา ชิงช้า แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ ที่ โรง พิมพ์ บาง คอแหลม แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ จะ ส่ง ทาง ไปรสนีย์ ถึง บ้าน ถ้า บ้าน อยู่ ใน เขตร ทาง ไปรสนีย์ นั้น แต่ ผู้ ซื้อ หนังสือ นี้ ต้อง เสีย เงิน ค่า หนังสือ ค่า ไปรสนีย เสร็จ ก่อน จึ่ง จะ ส่ง ทาง นั้น ได้ แต่ ต้อง บอก ชื่อ ตำ บล บ้าน ถนน แล คลอง นัมเบอ ที่ อยู่ นั้น ให้ แน่ ด้วย ฯะ

๏ เพราะ คน ที่ ซื้อ อ่าน นั้น มาก เจ้า ของ รับ ส่ง ทุก แห่ง ไม่ ได้ จะ ส่ง เปน แห่ง ๆ ไป พลาง ให้ ผู้ ซื้อ นั้น ไป รับ ทุก คราว ออก ณะ ตำบล อัน อยู่ ใกล้ เคียง บ้าน ผู้ ซื้อ นั้น เถิด หนังสือ นี้ จะ ออก ทุก วัน พุฒ ตลอด ปี เมื่อ จัด ส่ง ถึง ตำบล อื่น แล้ว จะ บอก ให้ รู้ ด้วย ฯะ

๏ หนังสือ ต่าง ๆ อัน มี ขาย ที่ โรง พิมพ์ บางคอแหลม ฯะ

๏ มี หนังสือ เปน เรื่อง พระเยซูศาสนา แล หนังสือ ต่าง ๆ สำหรับ สอน เด็ก ให้ อ่าน หนังสือ ไท แล หนังสือ อังกฤษ ออก มี หนังสือ สำหรับ สอน วิชา คิด เลข สอน ให้ รู้ ถึง ตำรา ดาว แล มี หนังสือ สำหรับ สอน ใจ ให้ รู้ ขนบ ธรรมเนียม จะ ได้ เปน คน เรียบ ร้อย แล จะ ได้ เปน คน แต่ง หนังสือ เปน เรื่อง ราว เปน บท กลอน หนังสือ อ่าน เล่น ก็ มี มาก หลาย อย่าง หนังสือ ต่าง ๆ นั้น คือ ฯะ

๏ ก ข ก กา ปถม ก กา ไท กา กับ สุนักข์ แล นกยาง กากี คำ ฉันท์ แล คำ กลอน กฤษนา สอน น้อง ขันธ วิภังค์ นี่ ตำรา ยา เกล็ด พระ คริษวงษ ตาม มัดธาย แล ตาม โยฮัน เปน เรื่อง ใน พระ คัมภีร์ พระ เยซู สาสนา จันทะ โครพ จินดามณี พระยาฉัททัน ซุยถัง ตำราดาว ตำรา คิด เลข อย่าง ใหม่ ทิพสังวาล นิราศ เกาะ จาน นิราศ เมือง แกลง นิราศ โคราช นิราศ ฉถาง นิราศ ชม ตลาด นิราศ วัด เจ้า ฟ้า นิราศ เดือน นิราศ พระ แท่น ดง รัง นิราศ ทวาราวดี นิราศ นรินทร์ นิราศ พระ บาท นิราศ พระ ปถม นิราศ เมือง เพ็ชร นิราศ อิเหนากับนิราศภูเขา ทอง นกกระ จาบ เบญมาศทอง ปถม มาดา อัง กฤษ บุจฉา แล วิสัชนา ใน ศาสนา แท้ จริง เพ็ชพงกุฏ พระยไภยมณี พระ สมุท ราชาธิราช มงคลทิปนี่ แปลเปน สุภาสิต สอน หญิง มายา สัตรี ลักษณวงษ สวัสดิ รักษา บัญญัติพระ ร่วง ภาลี สอน น้อง ลักษณ ภรรยา เจ็ด สถาน กฤษนา สอน น้อง ลักษณ บุตร สาม สถาน วงษสวรรค์ เสภา คือ ขุนช้าง ขุนแผน สิงหไกรภพ สังข ทอง คือ เจ้าเงาะ สิบ สอง เหลี่ยม สุภาสิต ต่าง ๆ คือ โลกนิตย ขงจู มงคลทิปนแปล สุภาสิต สอน หญิง แม่ ม่าย สอน ลูก สุภาสิต สอน เด็ก สุภาสิต พระร่วง สุภาสิต โคลง สมุท จะ หัด อังกฤษ อุณรุท อิเหนา รามเกียรติ พงษาวดาร ขุนหลวงหาวัด ถม อากาศ ทำนาย ฝัน ตราซูทอง คำ เตือน สติ พงษาวดาร บูราณ พระ สี่ เสาร อุไทย จดหมายเหตุ เมือง พม่า

๏ หนังสือ ภาษาสยาม ต่าง ๆ มี ขาย ที่ โรงพิมพ์ บางคอแหลม นี้ เมื่อ ขาย ปลีก มี ราคา ตี พิมพ์ ใน หนังสือ ทุก ๆ เล่ม ธรรมเนียม นั้น คือ ว่า ถ้า สมุดไทย เล่ม ๑ เปน อักษร พิมพ์ เล็ก คิด เอา ราคา เล่ม ละ สลึง ถ้า รวม สี่ เล่ม ใบ ปก อ่อน เล่ม ละ บาท ถ้า เปน อักษร พิมพ์ ใหญ่ คิด เอา ราคา เล่ม ละ สลึง เฟื้อง ถ้า รวม สี่ เล่ม ใบ ปก อ่อน เล่ม ละ หก สลึง ถ้า ใบ ปก แขง คิด ราคา ใบ ปก อีก เล่ม ละ บาท ถ้า ท่าน ทั้ง หลาย จะ ซื้อ หนังสือ ที่ ละ มาก ๆ จบ ทุก เรื่อง ที่ มี ใน โรง พิมพ ฤา ถ้า ลูกค้า วานิช จะ ซื้อ ที่ ละ มาก ๆ สำ หรับ จะ ตั้ง โรง ขาย หนังสือ จะ ลด ราคา ร้อย ยี่สิบ บาท จะ คิด เอา แต่ ร้อย บาท ถ้า ไม่ ถึง เพียง นี้ จะ จัด ว่า ซอ ปลีก กัน ก็ คง ขาย ตาม ราคา ปลีก อัน บอก ไว้ ใน หนังสือ ทุก ๆ เล่ม นั้น แล ถ้า จะ มา ซื้อ หนังสือ ที่ โรงพิมพ์ นี้ ต้อง ใช้ เงิน สด ขาย เชื่อ ไม่ ได้ ตั้ง แต่ นี้ ไป เปน อัน ขาด