
| เล่ม ๓ แผ่น ๒๑ วัน พุฒ เดือน ญี่ แรม สิบสี่ ค่ำ ปี วอก ฉอศก ๑๒๔๖ |
๏ วัน ศุกร เดือน ห้า แรม หก ค่ำ เวลา สาม โมง เช้า กงซุล ฝรั่งเสศ สำหรับ เมือง สิงฆโปร มา บอก ทูตานุทูต ว่า เมื่อ วัน มา ถึง เจ้า เมือง ให้ เอดีกำ มา รับ แล้ว ก็ ได้ ยิง สลุด ขอ ให้ ทูตานุทูต ไป หา เจ้า เมือง ด้วย จึ่ง จะ ควร ราชทูต ตอบ ว่า พระบาท สมเด็จ พระเจ้า กรุง สยาม ก็ ได้ มอบ หมาย ฝาก ทูตานุทูต มา ถึง ท่าน กงซุล ทุก ประการ ทูตานุทูต ออก มา ครั้ง นี้ จะ แวะ บ้าน ไหน เมือง ไหน ควร จะ ไป หา ผู้ ใด ก็ สุด แต่ กงซุล ๆ จึ่ง ว่า เจ้า เมือง นัด เวลา ห้า โมง เช้า จะ ลง มา รับ ทูตานุทูต ที่ โก๊ด ครั้น ถึง เวลา ห้า โมง เช้า ราชทูต อุป ทูต ตรีทูต แต่ง ตัว เหมือน เมื่อ ขึ้น จาก เรือ รับ เสร็จ แล้ว มิศ กอชิด กงซุล ฝรั่งเสศ เชิญ ให้ ทูตานุทูต ขึ้น รถ หนึ่ง ผู้กำกับ เครื่อง มงคล ราชบรรณาการ เสมียน ล่าม แต่ง ตัว ตาม บันดา ศักดิ์ ไป สอง รถ บาท หลวง ลุยวิศ ลอน นาดี กงซุล ฝรั่งเสศ กำมดันไทยอน ไป รถ หนึ่ง พระพิ เทศพานิช สยาม พิชิตภักดี ไป รถ หนึ่ง ครั้น ไป ถึง น่า โก๊ด มี ทหาร แขก ดำ แต่ง ตัว ถือ ปืน ไรเฟล ยืน สอง แถว ๆ ละ ยี่สิบ สอง คน มี นาย แถว คน หนึ่ง คน กลอง คน หนึ่ง รับ อยู่ ที่ น่า โก๊ด เอดีกำ ลง มา เชิญ ทูตานุทูต ขึ้น ไป ยัง ที่ เจ้า เมือง อยู่ เจ้า เมือง เชิญ ทูตานุทูต ให้ นั่ง เก้าอี้ มี อังกฤษ นั่ง อยู่ ด้วย เจ้า เมือง คน หนึ่ง มักฟาซัน ที่ สอง คน หนึ่ง มิศ ตอโปร เกอ ที่ สาม คน หนึ่ง เจ้า เมือง ถาม ว่า พระเจ้า แผ่นดิน กรุง สยาม ทั้ง สอง พระองค์ ทรง เปน ศุข สบาย อยู่ ฤๅ ราชทูต ตอบ ว่า เปน ศุข สบาย อยู่ เจ้า เมือง ถาม ว่า ทูตานุทูต มา ใน เรือ รบ ฝรั่งเสศ เหน กฎหมาย ธรรม เนียม แล การ งาน ใน เรือ ชอบ ฤๅ ไม่ ราชทูต ตอบ ว่า ใน เรือ จัด การ เรือ เรียบ ร้อย ดี เจ้า เมือง จึ่ง ว่า เมือง สิงฆโปร์ นี้ เปน ที่ ภักฝ่าย ยุโรป ทูต ไป ข้าง น่า จะ ได้ เหน บ้าง เมือง ต่าง ๆ ดี กว่า เมือง นี้ มี อีก มาก พูด กัน อยู่ ประมาณ ครึ่ง ชั่ว โมง ลา กลับ มา โฮเตล เจ้า เมือง ชื่อ กาวันนา อายุศม์ ห้าสิบ ปี ขา ซ้าย ข้าง หนึ่ง ถูก ปืน เมื่อ รบ เมือง บังคลา ครั้น เวลา บ่าย สอง โมง พระพิเทศพานิช สยาม พิชิตภักดี มา เชิญ ราชทูต อุปทูต ตรีทูต นาย สรรพวิไชย หลวง อินทร มลตรี ขุนมหา สิทธิโวหาร ขุนจรเจน ทเล บาท หลวง ลุยวิศ ลอนนาดี่ แปด นาย ไป กิน โต๊ะ พร้อม ด้วย จีน ยี่ น้อง พระพิเทศพานิช หนึ่ง กงซุลอิศปั้นยอน หนึ่ง นาย ห้าง กัดตะรี หนึ่ง กงซุล ว่า การ วิลันดา เดน มาก ปรุเซีย หนึ่ง นาย แบ็นก สำหรับ รักษา คลัง เงิน เมือง สิงฆโปร์ หนึ่ง เถ้า แก่ อี๋ นาย ห้าง พระภาษี หนึ่ง รวม หก นาย ครั้น เวลา ค่ำ ทุ่ม หนึ่ง เจ้า เมือง ให้ มา เชิญ ราชทูต หนึ่ง อุปทูต หนึ่ง ตรีทูต หนึ่ง ขุนจรเจน ทเล หนึ่ง บาทหลวง ลุยวิศ ลอนนาดี่ หนึ่ง ไป กิน โต๊ะ ที่ บ้าน อยู่ บน ยอด เขา พร้อม ด้วย มักฟาซัน ที่ สอง หนึ่ง เอดีก๋ำ ที่ สาม หนึ่ง ภรรยา เจ้า เมือง หนึ่ง ภรรยา มักฟาซัน หนึ่ง ผู้ หญิง อังกฤษ ญาติ เจ้า เมือง หนึ่ง ผู้ หญิง อังกฤษ บุตร นาย ห้าง หนึ่ง กงซุล ฝรั่งเสศ หนึ่ง มองเซี่ยไซแม็ก มองเซี่ยไชยา เปน ผู้ กำกับ ซื้อ ของ บันทุก เรือ รบ ฝรั่งเสศ สอง นาย กำมะดัน โทฮอน หนึ่ง กับตัน เรือ กันโบท สำหรับ เมือง สิงฆโปร์ หนึ่ง กงซุล อิศปั้นยอน หนึ่ง รวม สิบสาม นาย เลี้ยง อย่าง อังกฤษ พูด กัน แต่ เรื่อง กิน โต๊ะ ทั้ง สิ้น เวลายาม เสศ เลิก โต๊ะ แล้ว ทูตานุทูต ลากลับ มา โฮเตล ๚ะ
๏ วัน อังคาร เดือน ห้า แรม เจ็ด ค่ำ เวลา ค่ำ มิศ กอ ชิด กงซุล ฝรั่งเสศ เมือง สิงฆโปร มา เชิญ ราชทูต อุปทูต ตรีทูต นาย สรรพวิไชย หลวงจินทร มลตรี นาย ชาย บาทหลวง ลุยวิศ ลอนนาดี ไป กิน โต๊ะ ที่ ตึก พร้อม ด้วย พระพิเทศพานิช หนึ่ง บาทหลวง แบรัน เมือง สิงฆโปร หนึ่ง กำมะตัน โทยอน หนึ่ง มองเซียไชแมก มองเซียไชยา เปน ขุนนาง ฝรั่งเสศ สอง นาย เดอกัศเตลโน กงซุล กรุง เทพ หนึ่ง วิเกานต บุตร กงซุล กรุง เทพ หนึ่ง แซนดิน นาย ห้าง ฝรั่งเสศ หนึ่ง บาทหลวง ออซู หนึ่ง ดอกเตอ สะเล็ม หนึ่ง รวม สิบ เก้า นาย เลี้ยง อย่าง ฝรั่ง เวลา ยาม เสศ เลิก โต๊ะ แล้ว ลา กลับ มา โฮเตล มิศ กอชิด กงซุล ฝรั่งเสศ สำหรับ เมือง สิงฆโปร มา ส่ง ทูตานุทูต ถึง โฮเตล แล้ว ลากลับ ไป ๚ะ
๏ วัน พุฒ เดือน ห้า แรม แปด ค่ำ เวลา ห้า โมง เช้า เซอ ริตเชิด มกอศแลน หนึ่ง มิศเตอ กะมิง พนักงาน ฝ่าย กรมท่า หนึ่ง เกานต กัศเตลโน กงซุล ฝรั่งเสศ กรุง เทพ หนึ่ง วิเกานต บุตร กงซุล ฝรั่งเสศ กรุง เทพ หนึ่ง พระพิเทศพานิช หนึ่ง มิศ กอชิด กงซุล ฝรั่งเสศ เมื้อง สิงฆโปร หนึ่ง มา เยี่ยม ตอบ แทน ทูตานุทูต ที่ โฮเตล พูด กัน อยู่ ประมาณ ชั่ว โมง หนึ่ง แล้ว ลา กลับ ไป เวลา บ่าย สี่ โมง เสศ พระพิเทศพานิช หนึ่ง มิศ กอชิด กงซุล หนึ่ง กำมตันโทยอน หนึ่ง เถ้าแก่ฮี่ หนึ่ง ไป รับ ทูตา นุทูต ที่ โฮเตล มา ลง เรือ มักฟาซัน ที่ สอง เอดิกำ ที่ สาม มา ส่ง ทูตานุทูต ที่ ตะพาน น้ำ ครั้น ทูตานุทูต ลง เรือ โบด แล้ว ที่ ป้อม ยิง ปืน สลุต ส่ง สิบเก้า นัด ที่ เรือ รบ ชัก ธง ช้าง เผือก แล้ว ปืน ยิง สลุต รับ สิบ เก้า นัด ทูตานุทูต ภัก อยู่ เมื้อง สิงฆโปร เจ็ด วัน ๚ะ
๏ วัน พฤหัสบดี เดือน ห้า แรม เก้า ค่ำ เวลา บ่าย สาม โมง กำมตัน ให้ ใช้ จักร เรือ รบ ออก จาก ที่ ทอด สมอ เมื้อง สิงฆโปร ไป เลี้ยว อ้อม แหลม เมื้อง สิงฆโปร เวลา บ่าย สี่ โมง ถึง กอง สี่ลา ตำบล หนึ่ง สี่ลา นั้น งอก ขึ้น พ้น น้ำ บ้าง อยู่ ใต้ น้ำ บ้าง เปน สี่ลา ดำ อยู่ หว่าง เมื้อง สิงฆโปร ข้าง ขวา เกาะสุหมาตรา ข้าง ซ้าย อังกฤษ ทำ ไลตเฮาซไว้ สำหรับ ตามโคม ให้ เรือ เข้า ออก เหน เปน สำคัญ สูง ประมาณ ร้อย พี้ด เวลา บ่าย ห้า โมง ถึง ช่อง มาลากา ข้าง ขวา ๚ะ
๏ วัน ศุกร เดือน ห้า แรม สิบ ค่ำ เวลา เช้า ถึง น่า เมื้อง มาลากา เรือ ไป ใกล้ ฝั่ง แล เหน บ้าน เรือน บน บก หลาย ตำบล เวลา บ่าย สี่ โมง พ้น แหลม มาลากา เวลา บ่าย ห้า โมง ครึ่ง ถึง ที่ โซด แห่ง หนึ่ง อยู่ กลาง ช่อง ทาง ไป เมือง บังคลา ไป เกาะ หมาก แขก เรียก ว่า เกาะ ปูลูปีนัง น้ำ ถุก ประมาณ เก้า ศอก สิบ ศอก เปน ที่ เรือ โดน อังกฤษ จึ่ง ให้ กำปั่น สอง เสา ครึ่ง ลำ หนึ่ง ไป ทอด ไว้ สำหรับ ตาม โคม เรือ ไป มา ได้ เปน ที่ สังเกต ๚ะ
๏ วัน เสาร เดือน ห้า แรม สิบเอ็ด ค่ำ เวลา เช้า เรือ แล่น ออก ฦก ไม่ เหน ฝั่ง เวลา เที่ยง ลุตเตนเนน คิด แผนที่ สอบ ดู รู้ ว่า เรือ ถึง ตรง เกาะ หมาก เวลา ค่ำ เหน เกาะ ปูล เปรา ข้าง ขวา ไม่ มี คน ๚ะ
๏ วัน อาทิตย เดือน ห้า แรม สิบสอง ค่ำ เวลา บ่าย แล เหน บน เขา เกาะ สุมาตรา อยู่ ทิศ ตะเภา ข้าง ซ้าย ๚ะ
๏ วัน จันทร เดือน ห้า แรม สิบ สาม ค่ำ เปน ลม สลาตัน คลื่น ใหญ่ เวลา บ่าย ห้า โมง เรือ ไป พ้น เกาะ สุมาตรา เวลา สี่ ทุ่ม ฝน ตก จน เวลา เจ๊ด ทุ่ม ขาด เม็ด ๚ะ
๏ วัน อังคาร เดือน ห้า แรม สิบสี่ ค่ำ เรือ แล่น ออก ฦก ไม่ เหน เกาะ เหน ฝั่ง สิบ วัน ๚ะ
๏ วัน พฤหัสบดี เดือน หก ขึ้น เก้า ค่ำ เวลา สอง โมง เช้า แล เหน เกาะ ลังกา แล เกาะ ลังกา นั้น อังกฤษ เรียก ว่า เกาะ ซีลอน ข้าง ทิศ อ่าว เวลา สี่ โมง เช้า เรือ ไป ใกล้ ปาก อ่าว ป้อม แหลม คาลี่ กำมตัน ให้ ชัก ธง ช้าง เผือก ขึ้น เสา กลาง ชัก ธง ฝรั่งเสศ ขึ้น ปลาย เพลา โกชี่ เสา ท้าย มี เรือ ออก มา รับ จ้าง นำ ร่อง เข้า ไป ถึง ที่ ทอด สมอ ใน อ่าว ป้อม แหลม คาลี่ รวม วัน แต่ ออก จาก เมือง สิงฆโปร สิบ ห้า วัน ถึง เกาะ ซีลอน กำมตัน ให้ ชัก ธง อังกฤษ ขึ้น เสา น่า ยิง ปืน สลุด ธง ยี่สิบ เอ็ด นัด ที่ ป้อม ยิง ปืน ตอบ รับ ยี่สิบ เอ็ด นัด กำมตัน โทยอน ให้ ออฟฟิเซอ ขึ้น ไป หา เอเยนต ชื่อ มิศ เบลี่ผู้ รับ ว่า การ กงซุล ฝรั่งเสศ ที่ ป้อม แหลม คาลี่ ออฟฟี่ เซอ กลับ มา แจ้ง ความ ว่า มิศ เบลี่ บอก ว่า โฮเตล ที่ ให้ จัด ไว้ รับ ทูตานุทูต นั้น มี แต่ โฮเตล เล็ก ๆ ไม่ สมควร แก่ ทูต จะ จัด หา โฮเตล ที่ ใหญ่ ได้ แล้ว จึ่ง จะ ให้ คน มา บอก เวลา บ่าย สาม โมง ครึ่ง มิศ เบลี่ เอเยนต ให้ คน มา บอก ว่า โฮเตล ที่ จะ รับ ทูตา นุทูต นั้น หา ได้ แล้ว เวลา นี้ ฝน ยง ตก อยู่ ถ้า ทูตานุ ทูต จะ ขึ้น โฮเตล ที่ ป้อม เหน จะ ยิง สลุด รับ ไม่ ได้ ทูตานุทูต ปฤกษา กับ กำมะตัน ว่า การ สลุด เปน พระ เกียรติยศ คอย ให้ ฝน หยุด ก่อน จึ่ง จะ ขึ้น ที่ ป้อม จะ ได้ ยิง สลุด รับ กำมะตัน ก็ เหน ด้วย ทูตานุทูต ฝน ตก ตั้ง แต่ เวลา ห้า โมง เช้า จน ค่ำ ก็ หา หยุด ไม่ ทูตา นุทูต จึ่ง มิ ได้ ขึ้น โฮเตล ๚ะ
๏ ณวัน ศุกร เดือน หก ขึ้น สิบ ค่ำ เวลา ห้า โมง เช้า กำมะตัน จัด เรือ โบด สาม ลำ ราชทูต อุปทูต ตรีทูต แต่ง ตัว เหมือน เมื่อ ขึ้น เมือง สิงฆโปร ราชทูต อุปทูต ตรีทูต บาทหลวง ลุยวิศ ลอนนาดี กำมตัน โทยอน ห้า นาย ลง เรือ โบด ลำ หนึ่ง ผู้ กำ กับ เครื่อง มงคล ราช บรรณา การ เสมียน ล่าม แต่ง ตัว ตาม บันดาศักดิ์ ไป ลำ หนึ่ง คน ใช้ ไป ลำ หนึ่ง นาย ทหาร ที่ เรือ ยี่รอน เดอ จัด ทหาร ถือ ปืน ไรเฟล คำนับ ส่ง ทูต สอง แถว ๆ ละ หก คน เป่า แตร คน หนึ่ง ครั้น ทูตานุทูต ลง จาก เรือ แล้ว ทหาร ที่ เรือ ยี่รอนเดอ ยิง ปืน สลุด ส่ง ทูตา นุทูต สิบเก้า นัด ทูตานุทูต มา ใกล้ ตะพาน มิศเตอร โฟ เบิด ผู้ ว่า การ ป้อม แหลม คาลี้ ให้ ทหาร ยิง ปืน สลุด รับ สิบเก้า นัด เมื่อ ทูตานุทูต ขึ้น ตะพาน แล้ว มิศเตอร โฟเบิด ให้ นาย ทหาร ที่ รักษา ถนน มา รับ สาม คน ถือ ธง สำหรับ ทหาร คน หนึ่ง ถือ กระบอง สอง คน มิศเตอร เบลี่ เอเยนต จัด รถ รับ ทูตานุทูต สาม รถ ทูตานุทูต ไป ถึง น่า โกต ใน เมือง มี ทหาร อังกฤษ แต่ง ตัว ถือ ปืน ยืน คำนับ สิบสอง คน เป่า แตร คน หนึ่ง ทูตานุทูต ถึง โฮเตล ๆ นั้น ชื่อ ว่า สวิว ยย์ ใน ป้อม แหลม คาลี้ มิศเตอร เบลี่ เอเยนต จัด รถ ไว้ ให้ ใช้ สำหรับ โฮเตล สาม รถ ครั้น เวลา เที่ยง มิศเตอร เบลี่ มี หนังสือ มา ถึง ราชทูต ว่า เวลา นี้ ทูตานุทูต เพิ่ง ขึ้น มา จาก เรือ ยัง วุ่น วาย อยู่ ต่อ รุ่ง พรุ่ง นี้ ข้าพเจ้า มิศเตอร เบลี่ จึง จะ มา เยี่ยม ทูตานุทูต ที่ โฮเตล การุณารัตน์ ชาว สิงหฬ หลาน เจ้า เมือง คน เก่า มา ทัก ถาม ทูตานุทูต ที่ โฮเตล เวลา บ่าย โมง หนึ่ง กอนัน มัก กอนา พนักงาน ฝ่าย กรมท่า หนึ่ง เมเยอ บี้ชัน ขุนนาง หนึ่ง ดอกเตอ กอนัน ผู้ ตัด สิน ความ หนึ่ง มิศเตอร แปน ขุนนาง นาย ทหาร ปืน ใหญ่ หนึ่ง มิศเตอร มิเตน ขุนนาง นาย ทหาร ปืน เล็ก หนึ่ง รวม ห้า นาย มา ที่ โฮเตล ถาม ว่า ทูตา นุทูต อยู่ ฤๅ ไม่ คน เฝ้า โฮเตล บอก ว่า ทูต ยัง รับ ประทาน อาหาร อยู่ อังกฤษ ทั้ง ห้า นาย ส่ง แต่ กาด ขึ้น มา ทัก ถาม ทูตานุทูต ตาม ธรรมเนียม แล้ว ลา กลับ ไป ๚ะ
๏ วัน เสาร์ เดือน หก ขึ้น สิบเอ็ด ค่ำ เวลา ห้า โมง เช้า พระสิริ สมณวัด แหลม คาลี้ หนึ่ง มิศเตอร โฟเบิด ผู้ ว่า การ ป้อม แหลม คาลี้ หนึ่ง มา ทัก ถาม ทูตานุทูต ที่ โฮเตล ประมาณ ครึ่ง ชั่วโมง แล้ว ลา กลับ ไป เวลา บ่าย โมง หนึ่ง ราชทูต อุปทูต ตรีทูต บาท หลวง ลุยวิศ ลอนนาดี กำ มะดัน โทยอน ไป หา ตอบ แทน มิศเตอร โฟเบิด ที่ คอเวอ แมนต์ สเตเช่อน หา ภบ ไม่ ภบ แต่ กอนัน มักกอนา หนึ่ง เมเยอ บี้ชัน หนึ่ง ดอกเตอ กอนัน หนึ่ง มิศเตอร แปน ขุนนาง นาย ทหาร ปืน ใหญ่ หนึ่ง มิศ มิเดม ขุนนาง นาย ทหาร ปืน เล็ก หนึ่ง ห้า นาย บอก ว่า มิศเตอร โฟเบิด ไป บ้าน แล้ว ราชทูต อุปทูต ตรีทูต บาท หลวง ลุยวิศ ลอนนาดี กำมะดัน โทยอน ก็ ตาม ไป ที่ บ้าน มิศเตอร โฟเบิด บน ยอด เขา หา ภบ ไม่ ภรรยา มิศโฟเบิด ออก มา รับ เชิญ ทูต ให้ ขึ้น ไป บน ตึก บอก ว่า เวลา นี้ มิศเตอร โฟเบิด ไม่ อยู่ พูด กัน อยู่ กึ่ง โมง ลา กลับ มา โฮเตล ๚ะ
ข่าว โทรเลข ใน
๏ ณวัน พุฒ เดือน ญี่ แรม สิบเอ็ด ค่ำ เวลา โมง ครึ่ง เช้า สมเด็จ พระเจ้า น้อง ยาเธอ เจ้า ฟ้า จาตุรนต์ รัศมี กรม หลวง จักรพรรดิ พงษ เสด็จ กำปั่น ใน กำปั่น กล ไฟ นรเบน บุตรี มา ยัง ปาก น้ำ แล เลย ขึ้น มา ยัง กรุง เทพ ฯะ
กำปั่น เข้า ณะ เดือน ญี่ ข้าง แรม
๏ เจด ค่ำ พระ จุลจอม เกล้า กำปั่น กล ไฟ อัง คริษ ๑๐๑๑ ตัน กัปตัน ไลควุด ขึ้น ห้าง วินดซอร โรซ แอน โก มา จาก ซัวเถา เข้า โรง ภาษี วัน นี้ เอง สินค้า ต่าง ๆ คน เดิน สาร บน ดาษ ฟ้า ๔๕ คน
๏ เจด ค่ำ วิกโตเรีย กำปั่น กล ไฟ อังคริษ ๑๕๓๑ ตัน กัปตัน ซีลด ขึ้น ห้าง วินดซอร โรซ แอน โก มา จาก สิงฆโปร เข้า โรง ภาษี วัน นั้น เอง ฯะ
๏ เก้า ค่ำ ไดอะมอนด ซิติ กำปั่น สอง เสา ครึ่ง สยาม ๒๖๑ ตัน กัปตัน ซเปนเซอร ขึ้น ห้าง โพจิ่นซู มา จาก สิงฆโปร ฯะ
๏ สิบ ค่ำ เวลา เช้า ห้า โมง ครึ่ง ไอพียเนีย กำ ปั่น กล ไฟ เยอรแมน ๑๐๕๘ ตัน กัปตัน อาเรนช ขึ้น ห้าง วังลี่ มา จาก ซัวเถา แล ฮ่องกง ฯะ
๏ สิบเอ็ด ค่ำ อะโรระ กำปั่น สอง เสา ครึ่ง อังคริษ ๒๕๕ ตัน กัปตัน เปลดเนอร ขึ้น ห้าง หกโพ มา จาก สิงฆโปร ฯะ
๏ สิบเบ็ด ค่ำ บิลี ซิมปซัน กำปั่น สอง เสา ครึ่ง อังคริษ ๔๖๒ ตัน กัปตัน เบราน ขึ้น ห้าง ลิเฮงลี่ มา จาก สิงฆโปร ฯะ
๏ สิบสอง ค่ำ ฟอกซ เฮานด กำปั่น กล ไฟ รบ อังคริษ ๕๕๕ ตัน กัปตัน ยอน มะคุย่า มา จาก ไซ่ง่อน ฯะ
๏ สิบสอง ค่ำ เฮกุบะ กำปั่น กล ไฟ อังคริษ ๕๙๐ ตัน กัปตัน ไวด ขึ้น ห้าง วินดซอร โรซ แอน โก มา จาก สิงฆโปร ฯะ
๏ สิบสอง ค่ำ ติอะจิว กำปั่น กลไฟ ๘๖๒ ตัน กัปตัน ยอเดน ขึ้น ห้าง วินดซอร โรซ แอน โก มา จาก ซัวเถา ฯะ
๏ สิบสาม ค่ำ มาไรอะ กำปั่น วิลันดา สอง เล่า ครึ่ง ๔๐๐ ตัน กัปตัน ซะติมา ขึ้น ห้าง ยุเกอร ซิค แอน โก มา จาก บะแตเวีย ฯะ
๏ สิบสาม ค่ำ บัวแก้ว กำปั่น สยาม สอง เล่า ครึ่ง ๓๓๒ ตัน กัปตัน แดนคิ ขึ้น จีน มา จาก ยุโรป ฯะ
กำปั่น ออก ณะ เดือน ญี่ ข้าง แรม
๏ เจด ค่ำ กวาตะ กำปั่น กลไฟ เยอรแมน ๗๗๔ ตัน กัปตัน กอก ขึ้น ห้าง พระเทพลู ไป สิงฆโปร รับ เมล สิงฆโปร แล ยุโรป ฯะ
๏ เจด ค่ำ มิลิคะ กำปั่น กล ไฟ เยอรแมน ๓๓๗ ตัน กัปตัน มอก ขึ้น ห้าง แอร โคติ ไป สิงฆโปร ฯะ
๏ เจด ค่ำ สยาม กำปั่น สอง เสา ครึ่ง สยาม ๒๙๔ ตัน กปตัน ทอมเซน ขึ้น ห้าง เจ้สัว ส่อน ไป กลักัตตะ ฯะ
๏ แปด ค่ำ ลิโด กำปั่น กลไฟ อังครึษ ๖๒๖ ตัน กปตัน ลีดจะ ขึ้น ห้าง วินดซอร โรซ แอน โก ไป ฮอง กอง รับ เมล เมือง จีน แล อะเมริกัน ฯะ
๏ เก้า ค่ำ สุริยวงษ กำปั่น กลไฟ เยอรแมน ๕๑๓ ตัน กปตัน ระดิแมเกอร ขึ้น ห้าง เอ มากวาลด แอน โก ไป สิงฆโปร รับ เมล สิงฆโปร แล ยุโรป ฯะ
๏ สิบสอง ค่ำ พระจุล จอมเกล้า กำปั่น กล ไฟ อังครึษ ๑๐๑๑ ตัน กปตัน ไลควุด ขึ้น ห้าง วินดซอ โรซ แอน โก ไป ฮองกอง ฯะ
ณวัน ประหัสบดี เดือน ยี่ แรม แปด ค่ำ
เงิน แบกร์ ลันดัน สี่ เดือน ๓ ชิลึง ๗ เปนซ ครึ่ง
เงิน โปรเวศ สาม เดือน ๓ ชิลึง ๗ เปนซ กับ เจด อัฐ ค่า ซอวริน ทอง คำ ถึง ๕ เหรีย น ๖๕ เซนต
ข่าว โทรเลข นอก
๏ เมลโบน วัน ศุกร เดือน ยี่ ขึ้น สิบ ค่ำ ประเทเศ แตซะมาเนี่ย แล ประเทเศ กวินซแลนด์ เหน ชอบ ยิง ยอม ใน ข้อ ที่ ท่าน ปริมเออ ประเทเศ วิกโตเรีย ตั้ง ข้อ ปฤกษา นั้น พวก ประเทเศ นุ เซาะทะ เวลซ์ แล ประเทเศ เซาะทะ ออศแตรเลี่ย ไม่ ยิง ยอม ไม่ เหน ชอบ ด้วย ฯะ
๏ เมือง ไกโร วัน เสาร์ เดือน ยี่ ขึ้น สิบเอ็ด ค่ำ บัด นี้ กอง ทัพ อังครึษ อยู่ ที่ เมือง กอติ แล จัด การ จะ ออก ทัพ ไป เมือง มิระเว มี คำ ว่า แขก มะดี ได้ จัด ให้ ทัพ เจด กอง ขึ้น ไป ช่วย เอมีร เจ้า เมือง เบอเบอ ให้ สู้ ทัพ อังครึษ ที่ จะ ขึ้น ไป นั้น ฯะ
๏ เมือง ฮะนอย วัน ประหัคบดี เดือน ยี่ ขึ้น ส่อง ค่ำ พวก จีน สัก ส่อง สาม พัน ลง มา จาก ภูเขา หา เสบียง อาหาร ใน ที่ ราบ ข้าง เหนือ ตวัน ออก แต่ เมือง จีน ณวัน อังคาร เดือน อ้าย แรม สิบสี่ ค่ำ พวก นี้ มา เจอ กัน กับ พวก ด่าน ฝรั่งเสศ ส่วน หนึ่ง อัน อยู่ น่า ค่าย ฝรั่งเสศ สัก แปด กิลอมิเตอ ครั้น สู้ กัน แขง แรง สัก ครู่ หนึ่ง พวก จีน เสีย คน เปน อัน มาก ถอย หนี ไป เมือง หลัง ส่วน ฯะ
๏ ปารีศ วัน จันทร์ เดือน ยี่ ขึ้น หก ค่ำ พวก กอม มิชเช่อน ปาเลี่ยแมนต ฝรั่งเสศ พร้อม กัน เหน ชอบ ระติ ไฝ สัญญา ที่ ทำ ไว้ กับ เมือง เขมร นั้น มองเซอ ยุลิซ เฟรี่ แจ้ง ความ ว่า ท่า ทาง แล การ ซึ่ง ท่าน เจ้า เมือง คอเวินเนอร เมือง ไซ่ง่อน ทำ นั้น ถูก ต้อง กัน กับ คำ สั่ง แต่ กรุง ปารีศ ๚ะ
๏ กรุง ลันดัน วัน จันทร เดือน ญี่ ขึ้น สิบสาม ค่ำ แผ่นดิน ไหว นัก ที่ เมือง มะละคา แล เมือง กระนาดา แล หลาย แห่ง อื่น ที่ เมือง อันดะลูเซีย หลาย บ้าน หลาย เมือง ฉิบหาย ทั้งหลาย พัน คน ด้วย ๚ะ
๏ กรุง ลันดัน วัน อังคาร เดือน ญี่ ขึ้น สิบสี่ ค่ำ หนัง สือ จดหมาย เหตุ คือ นอท เยอรแมน คะเซต ลง พิมพ ข้อ หนึ่ง ว่า ด้วย ทำนอง เยอรแมน ใน เรื่อง ประเทศ อิยิบต ใน ข้อ ลง พิมพ นั้น ใจ ความ ว่า แม้น อยาก จะ เอา ความ อัชฌาสัย ดี ของ อังครีษ ไว้ พวก เยอร แมน ไม่ มี ความ หมาย จะ ช่วย เอา ผล เจษนัด ของ อังครีษ แล อิยิบต มา จาก ไฝ ฝรั่งเศศ ๚ะ
สินค้า เข้า ณะกรุง เทพ
๏ ตั้ง แต่ วัน พุฒ เดือน สิบเอ็ด ขึ้น สิบสอง ค่ำ จน วัน ศุกร เดือน สิบสอง ขึ้น สิบสาม ค่ำ ปี วอก ฉอศก ๑๒๔๖ เบ็ดเสร็จแต่ เมือง สิงฆโปร์ ของเข้า มี ราคา ถึง ๒๙๓ ๙๑๒ เหรียน เมกซิกัน ๚ะ
๏ เบ็ด เสร็จ แต่ เมือง ฮองกง ของ เข้า มี ราคา ถึง ๗๔ ๗๔๖ เหรียน เมกซิกัน ๚ะ
๏ เบ็ด เสร็จ แต่ ยุโรป แล อะเมริกะ ของ เข้า มี ราคา ถึง ๓๕ ๕๓๗ เหรียน เมกซิกัน ๚ะ
๏ เบ็ด เสร็จ แต่ หัว เมือง สยาม ข้าง เทล ของ เข้า มี ราคา ถึง ๓ ๓๗๘ เหรียน เมกซิกัน ๚ะ
๏ เบ็ด เสร็จ รวม ตลอด เดือน แต่ ทุก ตำบล ข้าง ทเล ของ เข้า มา ยัง กรุง เทพ ใน เดือน นี้ มี ราคา ถึง ๔๐๗ ๒๗๓ เหรียน เมกซิกัน ๚ะ
๏ ตั้ง แต่ วัน เสาร์ เดือน สิบสอง ขึ้น สิบสี่ ค่ำ จนวัน อาทิตย เดือน อ้าย ขึ้น สิบสาม ค่ำ ปี วอก ฉศก ๑๒๔๖
๏ เบ็ด เสร็จ แต่ เมือง สิงฆโปร์ ของ เข้า มี ราคา ถึง ๔๑๔ ๑๔๒ เหรียน เมกซิกัน ๚ะ
๏ เบ็ด เสร็จ แต่ เมือง ฮองกง ของ เข้า มี ราคา ถึง ๑๓๔ ๘๘๘ เหรียน เมกซิกัน ๚ะ
๏ เบ็ด เสร็จ แต่ เมือง จีน ของ เข้า มี ราคา ถึง ๗ ๑๕๕ เหรียน เมกซิกัน ๚ะ
๏ เบ็ด เสร็จ แต่ หัว เมือง สยาม ฝ่าย ทเล ของ เข้า มี ราคา ถึง ๑๐ ๕๐๖ เหรียน เมกซิกัน ๚ะ
๏ เบ็ด เสร็จ รวม ตลอด เดือน แต่ทุกตำบล ข้าง ชา ทเล ของ เข้า ยัง กรุง เทพ ใน เดือน นี้ มี ราคา ถึง ๕๖๖ ๕๙๑ เหรียน เมกซิกัน ๚ะ
สินค้า ออก จาก กรุง เทพ
๏ ตั้ง แต่ วัน พุฒ เดือน สิบเอ็ด ขึ้น สิบสอง ค่ำ จน วัน ศุกร เดือน สิบสอง ขึ้น สิบสาม ค่ำ ปี วอก ฉศก ๑๒๔๖
๏ เบ็ด เสร็จ ไป ฮองกอง มี ราคา ถึง ๑๐๒ ๗๓๔ เหรียน เมกซิกัน ๚ะ
๏ เบ็ด เสร็จ ไป สิงฆโปร์ มี ราคา ถึง ๕๔๖ ๘๑๐ เหรียน เมกซิกัน ๚ะ
๏ เบ็ด เสร็จ ไป ยุโรป มี ราคา ถึง ๒๗๕ ๕๔๔
๏ เบ็ด เสร็จ ไป หัว เมือง สยาม ข้าง ทเล มี ราคา ถึง ๓๓ ๓๘๗ เหรียน เมกซิกัน ๚ะ
๏ เบ็ด เสร็จ รวม ออก จาก กรุง เทพ ไป ทุก ประเทศ ใน เดือน นี้ มี ราคา ถึง ๙๓๓ ๕๗๕ เหรียน เมกซิกัน ๚ะ
๏ ข่าว ใน กรุง เทพ ๚ะ
๏ มิศเตอร เอดเวิด เฟาล หลวง สยามานุเคราะห กงซุล สยาม ณเมือง รางกูน ป่วย เบน โรค มา ช้า นาน หลาย เดือน เดิม เปน ไข้ แล้ว ให้ ไอ เปน กำลัง อาการ ชุด หนัก ลง ถึง แก่ กรรม เมื่อ ณวัน พฤหัสบดี เดือน อ้าย แรม เก้า ค่ำ ปี วอก ฉศก อายุ ได้ ๖๔ ปี ได้ รับ ราชการ ใน ตำแหน่ง กงซุล ฝ่าย สยาม ณะ เมือง รางกูน มา ได้ ๒๕ ปี —ราช กิจนุเบกษา ๚ะ
๏ ณวัน พุฒ เดือน ญี่ แรม เจด ค่ำ เวลา เช้า สี่ โมง ที่ กรอก เจ๊สัว เนียม พวก โปลิศ ตี กัน กับ ไปรสนีย บุรุษ ขุน ลคร เขตร ชำระ ความ ราย นี้ ท่าน ตัด สิน ให้ เฆี่ยน โปลิศ คน ที่ ผิด นั้น โหล หนึ่ง แล้ว ให้ ทำ ขวัญ ไปร สนีย บุรุษ เปน เงิน ตำลึง หนึ่ง ด้วย ๚ะ
๏ ณวัน ศุกร เดือน ญี่ ขึ้น สิบ ค่ำ ปี วอกฉศก ศัก ราช ๑๒๔๖ ทรง พระกรุณา โปรด เกล้า ฯ ให้ เจ้า พนักงาน ส่ง เครื่อง ราช อิศริยยศ ช้าง เผือก สยาม ชั้น ที่ ๓ ชื่อ น พาภรณ์ น ช กับ ทั้ง ดิปโลมา ถวาย สมเด็จ พระเจ้า บรมวงษเธอ เจ้า ฟ้า มหา มาลา กรม พระ บำราบ ปรปักษ ซึ่ง สำเร็จ ราชการ กรม มหาดไทย ให้ ทรง มี ตรา พระ ราชสีห ยก ความ ชอบ พระยา ศรี สุริยราชวรานุวัตร พิพัฒ พีไชย ผู้ สำเร็จ ราชการ เมือง พีไชย ใน การ ที่ ได้ ขึ้น ไป ราชการ เมือง นคร หลวง พระบาง เอา ใจ ใส่ ใน ราชการ แขง แรง มาก นำ ขึ้น ไป พระราช ทาน พระยา ศรี สุริยราชวรานุวัตร พิพัฒ พีไชย ผู้ สำเร็จ ราชการ เมือง พีไชย ข้า หลวง สำหรับ เมือง นคร หลวง พระบาง ณะ เมือง นคร หลวง พระบาง ดิปโลมา ลง ณวัน ศุกร เดือน ญี่ ขึ้น สิบ ค่ำ ปี วอก ฉศก ศักราช ๑๒๔๖ ๚ะ
๏ ณวัน เสาร เดือน ญี่ ขึ้น สิบเอ็ด ค่ำ ปี วอก ฉศก ศักราช ๑๒๔๖ พระบาท สมเด็จ พระเจ้า อยู่ หัว เสด็จ ออก พระ ที่นั่ง จักรี มหา ปราสาท ณห้อง แอนติ รูม น่า ท้อง พระโรง ทรง พระกรุณา โปรด เกล้า ฯ พระราช ทาน เหรียญ ดุษดี มาลา กับ เขม เงิน ศิล ปวิทยา แก่ แขก บะบู รามซามี่ ชาติ แขก พราหมณ เกิด เมือง ปี่นัง ใน ความ ชอบ ที่ ได้ เปน ครู พระเจ้า ลูกเธอ ทรง เรียน อักษร ภาษา อังกฤษ หลาย พระองค์ — ราช กิจนุเบกษา ๚ะ
๏ ข้าพเจ้า ทั้งหลาย ชาย หญิง ผู้ ชอบ ดู การ เล่น สนุกนี้ พร้อม ใจ กัน เปน อัน มาก ขอ ให้ ความ สรร เสริญ ลคร โรง ที่ คน ทั้งหลาย เรียก ว่า ปรินซ เทียเตอร์ เดือน หนึ่ง ได้ เปิด ความ สนุกนี้ ให้ คน ทั้งหลาย ได้ ดู เพลิด เพลิน ใจ ใน วัน พระจันทร์ เตม ดวง วิก ละ ๓ วัน วิก ละ ๔ วัน วิก ละ ๕ วัน วิก ละ ๖ วัน เปน ที่ คน ทั้งหลาย นิยม ยินดี ภา กัน ไป ดู เล่น มาก ๆ ถึง จะ เสีย เงิน ค่า ที่ ดู ก็ ไม่ ได้ มี ความ เสีย ดาย เพราะ การ เล่น แปลก ปลาด เปน การ เล่น สนุกนี้ วิเลิศ อยู่ ใน กรุง สยาม นับ ได้ อย่าง หนึ่ง ดี กว่า ลคร โรง อื่น ๆ จะ ดู โรง ๆ ก็ งาม จะ ดู ตัว ลคร ตัว ลคร ก็ ดี ก็ งาม จะ ดู เครื่อง แต่ง ตัว เครื่อง แต่ง ตัว ก็ งาม จะ ดู คน ที่ พร้อม กัน ไป ดู ก็ ล้วน แต่ ผู้ ดี ผู้ มี บันดา ศักดิ์ แต่ง ตัว หมด จด งด งาม นั่ง ดู เรียบ ร้อย เปน ที่ สอาด ใน ตา จัด ที่ ไว้ ให้ คน ดู ชาย พวก หนึ่ง หญิง พวก หนึ่ง ไม่ ระคน ปน กัน ฝ่าย ชาย ฝ่าย หญิง ก็ จัด ไว้ เปน อย่าง ๆ ตาม ยศ บันดา ศักดิ์ การ แต่ง ตัว คน ดู แล เครื่อง ประดับ ยศ ของ ผู้ ที่ ไป ดู ฝ่าย ชาย ก็ นุ่ง ผ้า ใหม่ สวม เสื้อ ใหม่ หมวก ใหม่ พก นาฬิกา สุบ กล้อง มี ซอง บุหรี่ ซอง หมาก ล้วน ทอง นาค เงิน มี กล้อง ส่อง ถือ ไม้ เท้า นิ้ว มือ สวม แหวน เพ็ชร์ ฝ่าย หญิง ก็ นุ่ง ผ้า ลาย ขัด สวม เสื้อ แพร ห่ม แพร จีบ มี ตุ้มหู เพ็ชร์ แหวน เพ็ชร์ กล่อง หมาก นาค เงิน บ้าง เปน ที่ เพลิน ตา เพลิน ใจ ใน การ ดู ทั่ว ไป จะ ดู คน ดู ก็ เปน ที่ สอาด ตา จะ ดู ลคร ก็ เปน ที่ เพลิน ใจ เพราะ การ เล่น แปลก ปลาด การ ลคร ปรินซ เทียเตอร มี ความ เจริญ ขึ้น ดัง นี้ ก็ ด้วย ท่าน ผู้ เปน เจ้า ของ คิด ประดิษฐ ใน การ เล่น ลคร วิเลิศ พิศดาร ยิ่ง กว่า ครู ลคร คน อื่น ท่าน จึ่ง ได้ ประ ดิษฐ คิด เล่น ให้ คน ทั้งหลาย ทั้งปวง ทั่ว ไป ทั้ง บ้าน ทั้ง เมือง แล คน ต่าง ประเทศ เปน ที่ นิยม ยินดี ใน การ ดู ลคร ปรินซ เทียเตอร กับ อนึ่ง จะ ขอ ยก ย่อง สรร เสริญ ใน คน ที่ เปน ตัว ลคร เล่น ที่ ฝีมือ เปน เอก ควร จะ ยก ย่อง ชม สรรเสริญ นั้น ข้าพเจ้า ได้ ดู เหน ฝีมือ แล้ว จะ เปน อะไร ก็ เปน ได้ เปน ได้ ทั้ง พระ เอก นาง เอก นาง งอน นาง โศก นาง รบ แล เปน ได้ ทั้ง ยักษ ทั้ง เงาะ แล งิ้ว ควร ยก เปน คน ดี มี ฝีมือ ฉลาด เล่น หลาย คน ซึ่ง ข้าพเจ้า กล่าว การ ยก ย่อง สรรเสริญ ลคร ที่ ชื่อ ปรินซ เทียเตอร ทั้ง นี้ เปน คำ จริง ทั้ง สิ้น ฯะ
ทำนอง คอเวินเมนต์ ทำนอง ถือ ตัว
๏ ๓ ครั้น เวลา ล่วง ไป พลาง ประเทศ ทั้งหลาย ใน โลกย แบ่ง ออก เปน พวก ซิวิไลซ์ ไม่ ซิวิไลซ์ ตาม พาหนะ กำลัง แห่ง พวก ต่าง ๆ นั้น แล ทวี เรียบ ร้อย งาม ขึ้น ตาม ชำนาญ ไว ใน วิชา การ แล การ ค้า ขาย ฤา ยุบ ถอย ลง ไป ตาม ปัญญา ทึบ แล อยู่ ห่าง ไกล จาก พวก เพื่อน อื่น ๆ นั้น ประเทศ ไม่ ซิวิไลซ นั้น คือ ฝูง มนุษ เปรี้ยว ไม่ เชื่อง มี ผู้ ใหญ่ คน หนึ่ง กำ กับ ทั้ง ฝูง มี อาญา สิทธิ์ ขาด ประหาร ชี วิตร ได้ ตาม ชอบ ใจ ไม่ มี ใคร ขัด ได้ ฤา เปน ฝูง อัน เที่ยว จร ไม่ อยู่ ตำบล แห่ง ใด นาน ไม่ เปน ยุติ ต้อง มี ผู้ ใหญ่ กำกับ แล ผู้ ใหญ่ เปน พ่อ บ้าน เปน เจ้า นาย เปน ตระลาการ แล เปน นักบวช นำ การ สวด นมัศการ ตัว คน เดียว นั้น พวก โนมัด เที่ยว สัญจร อัน มี คอเวินเมนต์ เช่น การ กำกับ ของ พ่อ บ้าน ฤา คน ชาว เปรี้ยว ไม่ เชื่อง เปน ฝูง ๆ อัน อาไศรย อยู่ ใน ป่า ใน ประเทศ อัฟริกะ ที่ คน ไม่ สู้ รู้ ถึง พวก นี้ มัก เรียก ว่า นี่โคร ทั้ง ฝูง คน เปรี้ยว อัน อาไศรย อยู่ ตาม ที่ ราบ ฤา ตาม ภูเขา สูง ใน ประเทศ แอเชี่ย ฤา ฝูง คน ที่ อาไศรย อยู่ ใน ป่า ชัฏ ใน ประเทศ อะเมริกะ พวก เปรี้ยว เหล่า นี้ ทั้งสิ้น ไม่ มี ชื่อ เสียง ใน พงษาวดาร เรื่อง พงษาวดาร จับ ว่า แต่ ด้วย การ ของ พวก ซิวิไลซ เหล่า นั้น อัน มี ธรรมเนียม ใกล้ ๆ เคียง กัน แล เพราะ จะ เปน พวก คุุ้น เคย กัน เปน กำลัง แก่ กัน แล กัน ได้ รวม เข้า กัน มี ทาง ไมตรี ต่อ กัน มี ความ อัชฌาไสย ต่อ กัน ด้วย ๚ะ
๏ โอ๋ โอ๋ อก สารพัด จะ ขัด สน มาน้อย ญาติ์ ชาต มิตร คิด ถึง ตน น้อย ทั้ง คน เกื้อ หนุน กรุณา ตัว ของ ตัว ชั่ว ช้า อนาโถ จะ โอ้ โอ๋ เอา ใคร ที่ ไหน หนา เพราะ เหตุ บุญ หมุน กรรม ได้ ทำ มา โอ้นิจา บริ สัช ใน สากล ย่อม ได้ สุข ทุกข โศก โลกย์ ทั้งหลาย เกิด เปน กาย ยาก ไร้ แล้ว ให้ ผล ย่อม กล้า กลัว ชั่ว ดี และ มี จน ทุก ตัว คน ถ้วน น่า ทั้ง ธาตรี กระทั่ง ถึง วัด พิกุน ให้ ฉุน ชื่น หอม ระรื่น วิญา บุพผา ศรี ต้อง รำเพย เชย กลิ่น สุมาลี ภุมรี คลึง เคล้า เสาวคนธ์ เสียง หึ่ง ๆ ผึ้ง ร้อง เหมือน น้อง รัก เจ้า โศก นัก น้อย ใจ พี่ หลาย หน แมลง ภู่ หมู่ ภุมมร เที่ยว ว่อน วน มิ ได้ พ้น ดอก ดวง พวง พกา แมลง ผึ้ง คลึง เคล้า เปน เจ้า ของ เหมือน พี่ ปอง มิ่ง มิศ ขนิฐา แต่ คราว นี้ ต้อง นิราศ คลาศ คลา มิ ได้ มา คลึง เคล้น เหมือน เช่น เคย ๚ะ
การ เลล้ง ขาย
๏ ผู้ มี ชื่อ ข้าง ท้าย หนังสือ นี้ รับคำ สั่ง แล้ว ให้ ขาย ของ ที่ ตำบล ถนน เจริญ กรุง เหนือ สี่ กั๊ก วง เวียน ริม ตะภาน มอญ ณวัน อาทิตย เดือน สาม ขึ้น สาม ค่ำ เวลา สี่ โมง เช้า ของ ซึ่ง จะ ขาย นั้น เปน ของ ใหม่ ๆ คือ น้ำ มัน เนย ขนม ปัง หวาน เหล้า เบียร์ วิศกิ ร่ม แพร ลูกกระดุม มุข มี อักษร ประเงิน แท่ พรม แผ่น ใหญ่ ถาด ๕๓๒ ใบ เถา จาน ถ้วย ชาม ฝา กาละ มัง ยี่ห้อ อย่าง ดี เก้าอี้ แล เก้าอี้ ยาว ทำ แต่ นอก เตียง เหล็ก เล็ก ใหญ่ ผ้า ลาย ส่อง ผ้า ลีนิน ผ้า บั๊ศตู ผ้า ดอก เทษ ผ้า ดิบ ลาย ส่อง ย้อม ศรี เขียว บั่นติง ผ้า สำ หรับ ทำ ธง ผ้า ใบ ไหม ทอง ซอง บุหรี่ บุหรี่ ฝรั่ง กับ สิ่ง ของ ต่าง ๆ หลาย อย่าง ของ ซึ่ง ว่า มา นี้ จะ ขาย ที ละอย่าง ๆ มาก น้อย เท่า ใด ตาม ใจ ผู้ ที่ จะ ซื้อ ต้อง เอา ใบ พัน ใน สอง วัน ตั้ง แต่ เลล้ง นั้น ต้อง ใช้ เงิน สด มิศเตอ ซี โมเอน ผู้ เลล้ง (ห ๑) ๚ะ
๏ ชาย ไป สันโดน ด้วย ภรรยา มัก คบ หญิง แพสยา หยาบ ร้าย สังวาส บาท บริจา ชาย อื่น มี แต่ ทุกข โทษ บ้าย บาป เบื้อง นรการ ๚ะ
๏ ชาย ใด ใจ ใคร่ เหล้น เปน พาล ริ ร่ำ แต่ ทำ บรธาร ท่าน ใช้ ตรอง ตฤก นึก ใน การ ลามก มาก แฮ สิ่ง ประลัก จัก ให้ โทษ แท้ ฉิบหาย ๚ะ
๏ หญิง ใด จ่าย ทรัพย ซื้อ สาธารณ ชาย เช่น เหน ดู ปาน ดั่ง นั้น หวัง ไว้ ให้ พิ บาน สมบัติ พลัน ฉิบหาย ทรัพย หมั้น แม่น แท้ แล นา ๚ะ
๏ กาย เกิด พยาธิ์ โรค ร้าย ยา หาย พยศ อย่า ไป วาย กราบ ม้วย นี่ มั่ง ตั้ง แต่ หมาย จ่าย แจก เสื้อ ไร้ ไม้ ยับ ด้วย ดั่ง นี้ ฉิบหาย ๚ะ
๏ เกิด ตระกูล มูล มาก ทั้ง เงิน ทอง ทรัพย ท่าน คิด ตฤก ปอง ใคร่ ได้ ทรัพย ตน ไม่ ครอบ ครอง จ่าย แจก เสีย นา จัก ฉิบหาย วาย ไร้ เร่ง ไร้ ถึง ตัว ๚ะ
๏ เพื่อน มิศ มี่ อย่า ได้ ทำลาย พลาด ตก เหว แล ปลาย ยอด ไม้ ห่อน เปล่า เปลื้อง ปลต ตาย ที่ ยุด หน่วง นา แม้ มาท ม้วย จัก ได้ ศุข เบื้อง เมือง สวรรค
๏ เว้น ประทุษ เพื่อน มิศ ทั้ง อาจารย แม้น ศัตรู ปอง ผลาญ นับ ร้อย ดั่ง ร่ม บัง สุริฉาน แสง แดด ศัตรู หมู่ ใหญ่ น้อย บ่ อ้าง อันตราย ๚ะ
๏ ให้ ท่าน ๆ จัก ให้ ตอบ สนอง นบ ท่าน ๆ จัก ปอง นอบ ไหว้ เกียรติยศ รุ่ง เรือง รอง ใน โลกย ไม่ ทำ ร้าย มิศ ไช้ เทพ ซ้อง สรรเสริญ ๚ะ
๏ รูป แร้ง ดู ร่าง ร้าย รุง รัง พาย นอก เพียง พึง ชัง ชั่ว ช้า เสพ สัตว ที่ มรณัง นฤ โทษ ดั่ง จิตร สาธุชน กล้า กลั่น สร้าง ทาง ผล ๚ะ
๏ ที่ โรง พิมพ บางคอแหลม มี เจ้า พนัก งาน สำ หรับ รับ แปล หนังสือ ภาษา สยาม เปน ภาษา ฝรั่ง ฤา จะ แปล ภาษา ฝรั่ง เปน ภาษา สยาม ก็ ได้ ท่าน ทั้งหลาย อัน จะ ต้องการ ล่าม ฤา จะ มี ธุระ อยาก จะ แปล หนังสือ เชิญ มา ที่ โรงพิมพ บาง คอแหลม คง ได้ สำเร็จ ความ ปราถนา ราคา จะ คิด เอา แต่ ภอ สม ควร การ ๚ะ
๏ แจ้ง ความ มา ณวัน พุฒ เดือน ญี่ ขึน สิบ ห้า ค่ำ จุลศักราช ๑๒๔๒ ปี วอก ฉอศก ๚ะ
๏ ยา เม็ด กอง ใหม่ คือ ยา เม็ด ตับ เฮดอก จง รวัง ยา เม็ด ปลอม !!! ยา เม็ด ตับ เฮดอก แท้ แท้ นั้น มี ขาย จำเพาะ แห่ง เดียว ใน กรุง เทพ คือ นาย ห้าง เอ ยุลิง แอน โก เปน เอเยิ่นต์ สำหรับ ขาย ยา นี้ ห้าง เดียว ใน กรุง เทพ แจ้ง ความ มา ณวัน พุฒ เดือน ญี่ แรม สิบสี่ ค่ำ จุลศักราช ๑๒๔๖ ปี วอก ฉอศก (จ ห) ๚ะ
ยา สำหรับ บ้าน อย่าง สักสิทธิ์ นัก
AYER'S AGUE CURE.
๏ ๔ ยา คือ เอเออร์ เอคู กูเออ แก้ ไข้ จับ แล โรค ต่าง ๆ อัน มัก เกิด ใน ที่ ลุ่ม ที่ ชุ่ม ชื้น นัก ๚ะ
๏ ถ้า เกิด เหตุ ว่า ผิด ลม ผิด อากาศ ผิด ภุม ที่ แล้ว รีบ กิน ยา เอเออร์ เอคู กูเออ ให้ ดับ เหตุ ร้าย แล กิน จน ตัว หาย ดี ยา ขนาน นี้ กิน วัน ละ สี่ หน คราว ละ ช้อน น้ำ ร้อน ช้อน หนึ่ง ก่อน รับ ประทาน อาหาร สัก ครึ่ง ชั่ว โมง สาม หน แล ก่อน จะ เข้า นอน หน หนึ่ง ถ้า เดก อายุ สิบ ขวบ ให้ กิน ๓๐ หยด ถ้า ห้า ขวบ ๒๐ หยด ยา ขนาน นี้ กิน ได้ ใน น้ำ ชา น้ำ กาแฝ น้ำ นม ฤๅ ใน น้ำ ก็ ได้ ถ้า ไม่ ใคร่ เดิน กิน ยา เม็ด เอเออร์ ปิลซ์ ให้ เดิน ภอ เปน ปรกติ ๚ะ
AYER'S HAIR VIGOR.
๏ ๕ ยา คือ เอเออร์ แฮร วิคอร เปน ของ สำหรับ โต๊ะ แต่ง ตัว เปน ยา แก้ ผม หล่น ให้ ดก แล ผม หงอก ให้ มี ศรี่ อย่าง เดิม ๚ะ
๏ ยา ขนาน นี้ ถ้า จะ ทา ผม เปน แต่ การ แต่ง ตัว ไม่ ต้อง เขย่า ขวด ถ้า จะ ใช้ รักษา เนื้อ ศีศะ เขย่า ก่อน จึง ทา ผม เถิด ๚ะ
๏ เชิญ ไป ซื้อ ยา ห้า อย่าง นี้ ที่ ห้าง เอ ยุลิง แอน โก ตั้ง ห้าง ฝั่ง แม่ น้ำ เจ้า พระยา ใต้ ปาก คลอง ขุด ใหม่ ล่าง เหนือ ตึก กงซุล โปรตุเกศ ขึ้น ไป หน่อย หนึ่ง ๚ะ
๏ เปน ภาษา อังครึษ บอก วัน เดือน ฝรั่ง จีน ไทย บอก ให้ รู้ เลอียด ว่า ดวง อาทิตย์ อยู่ เหนือ ฤๅ ใต้ กลาง โลกย์ ทุก วัน เท่าไร ตลอด ปี ให้ รู้ ว่า สูน ไสย กลาง ดวง อา ทิตย์ ดู โต เล็ก เท่าไร ทุก วัน ให้ รู้ ว่า เวลา เที่ยง แล เวลา ตาม เงา แดด คลาด กัน วัน ละ เท่าไร ให้ รู้ ว่า เว ลา น้ำ ขึ้น น้ำ ลง ที่ กรุง เทพ ทุก วัน แจ้ง ให้ รู้ ถึง การ อื่น เปน อัน มาก อัน ควร คน ทั้งปวง จะ รู้ ถ้า ไม่ รู้ เขา จะ นินทา ว่า คน โง่ ประนินทิน นี้ ราคา ถูก เล่ม ละ สี่ บาท เท่า นั้น เชิญ มา ซื้อ ที่ โรง พิมพ์ บางคอแหลม มี ถึง แปด ปี ถ้า ต้อง การ ได้ ตั้ง แต่ คริศ ศักราช ๑๘๗๘ ถึง ๑๘๘๕ ครบ แปด ปี (จ. ห) ๚ะ
๏ เจ้า ของ หนังสือ สยาม ไสมย มี ความ ปราถนา จะ ให้ ออก สอง อย่าง อย่าง หนึ่ง จะ ให้ ออก ทก วัน เว้น แต่ วัน อาทิตย อีก อย่าง หนึ่ง ให้ ออก เจด วัน ครั้ง หนึ่ง เสมอ มิ ให้ ขาด เมื่อ คน ทั้ง ปวง ตั้ง ใจ ซื้อ เปน อัน มาก คง สำ เร็จ การ คง ได้ อ่าน หนังสือ จดหมาย เหตุ ราคา ถูก ๆ ด้วย แล ตั้ง แต่ นี้ ไป จะ ออก จดหมาย เหตุ สยาม ไสมย นี้ เดือน ละ สี่ คราว ไป ก่อน ๚ะ
๏ สยาม ไสมย ที่ จะ ออก พลาง เดือน ละ ๔ หน นั้น จะ ขาย ปลีก ฉบับ ละ สลึง
๏ ถ้า รับ เอา ตลอด ปี แล้ว ใช้ เงิน ล่วง น่า ราคา ปี ละ หก บาท คือ ห้า สิบ สอง ฉบับ ถ้า มา รับ ไป จาก โรง พิมพ์ ถ้า จะ ให้ ส่ง ถึง บ้าน อาไศรย ไปรสนีย์ ต้อง เสีย ปี ละ หก บาท สาม สลึง สี่ อัฐ ๚ะ
๏ ค่า บอก ถึง คน เกิด คน ตาย ฤา ทิ้ง ห้าง ขาย ของ ถึง การ เลล้ง แล ของ ซึ่ง จะ ขาย นั้น ฤา บอก ความ ของ คน ซึ่ง จะ หา การ ฤา แจ้ง ความ ต้อง การ ของ ตัว จะ คิด ค่า ลง ตาม ว่า แล้ว นั้น ๚ะ
๏ ถ้า คน จะ เข้า กัน ซื้อ ถึง หก ฉบับ จะ คิด เอา แต่ ค่า ห้า ฉบับ คือ จะ ยก ให้ หนึ่ง ใน หก ๚ะ
๏ จดหมาย เหตุ นี้ เจ้า ของ จะ ส่ง แต่ เพียง เปน แห่ง ๆ ผู้ ซื้อ ต้อง ไป รับ ใน ตำบล ต่าง ๆ ซึ่ง จะ หมาย ไว้ นั้น
๏ ที่ บ้าน แม่ เปรม ที่ วัด เกาะ แห่ง หนึ่ง ๚ะ
๏ ที่ แพ นาย เทพ ตรง ข้าม ปาก คลอง บางหลวง ที่ ขาย เครื่อง แก้ว แห่ง หนึ่ง ๚ะ
๏ ที่ ตึก แม่ แพ ที่ สี่กัก เหนือ เสา ชิงช้า แห่ง หนึ่ง ๚ะ
๏ ที่ โรง พิมพ์ บาง คอแหลม แห่ง หนึ่ง ๚ะ
๏ จะ ส่ง ทาง ไปรสนีย์ ถึง บ้าน ถ้า บ้าน อยู่ ใน เขตร ทาง ไปรสนีย์ นั้น แต่ ผู้ ซื้อ หนังสือ นี้ ต้อง เสีย เงิน ค่า หนังสือ ค่า ไปรสนีย เสร็จ ก่อน จึ่ง จะ ส่ง ทาง นั้น ได้ แต่ ต้อง บอก ชื่อ ตำ บล บ้าน ถนน แล คลอง นัมเบอ ที่ อยู่ นั้น ให้ แน่ ด้วย ฯะ
๏ เพราะ คน ที่ ซื้อ อ่าน นั้น มาก เจ้า ของ รับ ส่ง ทุก แห่ง ไม่ ได้ จะ ส่ง เปน แห่ง ๆ ไป พลาง ให้ ผู้ ซื้อ นั้น ไป รับ ทุก คราว ออก ณะ ตำบล อัน อยู่ ใกล้ เคียง บ้าน ผู้ ซื้อ นั้น เถิด หนังสือ นี้ จะ ออก ทุก วัน พุฒ ตลอด ปี เมื่อ จัด ส่ง ถึง ตำบล อื่น แล้ว จะ บอก ให้ รู้ ด้วย ฯะ
๏ หนังสือ ต่าง ๆ อัน มี ขาย ที่ โรง พิมพ์ บางคอแหลม ฯะ
๏ มี หนังสือ เปน เรื่อง พระเยซูศาสนา แล หนังสือ ต่าง ๆ สำหรับ สอน เด็ก ให้ อ่าน หนังสือ ไท แล หนังสือ อังกฤษ ออก มี หนังสือ สำหรับ สอน วิชา คิด เลข สอน ให้ รู้ ถึง ตำรา ดาว แล มี หนังสือ สำหรับ สอน ใจ ให้ รู้ ขนบ ธรรมเนียม จะ ได้ เปน คน เรียบ ร้อย แล จะ ได้ เปน คน แต่ง หนังสือ เปน เรื่อง ราว เปน บท กลอน หนังสือ อ่าน เล่น ก็ มี มาก หลาย อย่าง หนังสือ ต่าง ๆ นั้น คือ ฯะ
๏ ก ข ก กา ปถม ก กา ไท กา กับ สุนักข์ แล นกยาง กากี คำ ฉันท์ แล คำ กลอน กฤษนา สอน น้อง ขันธ วิภังค์ นี่ ตำรา ยา เกล็ด พระ คริษวงษ ตาม มัดธาย แล ตาม โยฮัน เปน เรื่อง ใน พระ คัมภีร์ พระ เยซู สาสนา จันทะ โครพ จินดามณี พระยาฉัททัน ซุยถัง ตำราดาว ตำรา คิด เลข อย่าง ใหม่ ทิพสังวาล นิราศ เกาะ จาน นิราศ เมือง แกลง นิราศ โคราช นิราศ ฉถาง นิราศ ชม ตลาด นิราศ วัด เจ้า ฟ้า นิราศ เดือน นิราศ พระ แท่น ดง รัง นิราศ ทวาราวดี นิราศ นรินทร์ นิราศ พระ บาท นิราศ พระ ปถม นิราศ เมือง เพ็ชร นิราศ อิเหนากับนิราศภูเขา ทอง นกกระ จาบ เบญมาศทอง ปถม มาดา อัง กฤษ บุจฉา แล วิสัชนา ใน ศาสนา แท้ จริง เพ็ชพงกุฏ พระยไภยมณี พระ สมุท ราชาธิราช มงคลทิปนี่ แปลเปน สุภาสิต สอน หญิง มายา สัตรี ลักษณวงษ สวัสดิ รักษา บัญญัติพระ ร่วง ภาลี สอน น้อง ลักษณ ภรรยา เจ็ด สถาน กฤษนา สอน น้อง ลักษณ บุตร สาม สถาน วงษสวรรค์ เสภา คือ ขุนช้าง ขุนแผน สิงหไกรภพ สังข ทอง คือ เจ้าเงาะ สิบ สอง เหลี่ยม สุภาสิต ต่าง ๆ คือ โลกนิตย ขงจู มงคลทิปนแปล สุภาสิต สอน หญิง แม่ ม่าย สอน ลูก สุภาสิต สอน เด็ก สุภาสิต พระร่วง สุภาสิต โคลง สมุท จะ หัด อังกฤษ อุณรุท อิเหนา รามเกียรติ พงษาวดาร ขุนหลวงหาวัด ถม อากาศ ทำนาย ฝัน ตราซูทอง คำ เตือน สติ พงษาวดาร บูราณ พระ สี่ เสาร อุไทย จดหมายเหตุ เมือง พม่า
๏ หนังสือ ภาษาสยาม ต่าง ๆ มี ขาย ที่ โรงพิมพ์ บางคอแหลม นี้ เมื่อ ขาย ปลีก มี ราคา ตี พิมพ์ ใน หนังสือ ทุก ๆ เล่ม ธรรมเนียม นั้น คือ ว่า ถ้า สมุดไทย เล่ม ๑ เปน อักษร พิมพ์ เล็ก คิด เอา ราคา เล่ม ละ สลึง ถ้า รวม สี่ เล่ม ใบ ปก อ่อน เล่ม ละ บาท ถ้า เปน อักษร พิมพ์ ใหญ่ คิด เอา ราคา เล่ม ละ สลึง เฟื้อง ถ้า รวม สี่ เล่ม ใบ ปก อ่อน เล่ม ละ หก สลึง ถ้า ใบ ปก แขง คิด ราคา ใบ ปก อีก เล่ม ละ บาท ถ้า ท่าน ทั้ง หลาย จะ ซื้อ หนังสือ ที่ ละ มาก ๆ จบ ทุก เรื่อง ที่ มี ใน โรง พิมพ ฤา ถ้า ลูกค้า วานิช จะ ซื้อ ที่ ละ มาก ๆ สำ หรับ จะ ตั้ง โรง ขาย หนังสือ จะ ลด ราคา ร้อย ยี่สิบ บาท จะ คิด เอา แต่ ร้อย บาท ถ้า ไม่ ถึง เพียง นี้ จะ จัด ว่า ซอ ปลีก กัน ก็ คง ขาย ตาม ราคา ปลีก อัน บอก ไว้ ใน หนังสือ ทุก ๆ เล่ม นั้น แล ถ้า จะ มา ซื้อ หนังสือ ที่ โรงพิมพ์ นี้ ต้อง ใช้ เงิน สด ขาย เชื่อ ไม่ ได้ ตั้ง แต่ นี้ ไป เปน อัน ขาด