๏ วัน อังคาร เดือน เจ็ด แรม สี่ ค่ำ เวลา สี่โมง เช้า เจ้า พนักงาน มา รับ หนังสือ เสนาบดี ไป แล้ว ลุดพี แอบแฟนเด กับ กงซุล ฝรั่งเสศ ที่ หนึ่ง ที่ สอง ภา ทูตานุทูต ไป เฝ้า เจ้า ไกโร ราชทูต อุปทูต ตรีทูต แต่ง ตัว เหมือน เมื่อ ขึ้น เมือง สิงฆโปร ผู้ กำกับ เครื่อง มงคล ราชบรรณาการ เสมียร ล่าม แต่ง ตัว ตาม บันดาศักดิ์ รวม สิบ เจ็ด นาย ไป สี่ รถ เมื่อ รถ ทูต เข้า ไป ถึง ใน ประตู วัง มี ทหาร แต่ง ตัว ตาม ภาษา เติก ถือ ปืน ไรเฟล ตะภาย ดาบ ยืน อยู่ คำนับ อยู่ สอง แถว ๆ ละ ร้อย หก สิบ คน มี ปี่พาทย์ สำหรับ หนึ่ง สี่สิบ เอ็ด คน ทูตานุทูต ลง จาก รถ แล้ว ขุน นาง เชิญ ทูตานุทูต ขึ้น ไป บน ตำหนัก เจ้า ไกโร ๆ ทรง เครื่อง ขาว ทรง มาลา ศรี ม่วง อย่าง เติก เสด็จ ออก มา รับ คำนับ เชิญ ทูตานุทูต ให้ นั่ง เก้าอี้ เปน อัน ดับ กัน แปด นาย นอก นั้น ยืน อยู่ ใน ประตู ตำหนัก ทั้ง สิ้น มี ขุน นาง แล คน ใช้ ยืน เฝ้า อยู่ สิบ เจ็ด คน เจ้า ไกโร ตรัส ปราไศรย แก่ ทูตานุทูต ว่า พระเจ้า แผ่นดิน กรุง สยาม ทั้ง สอง พระองค์ ทรง เปน สุข อยู่ ฤๅ ราชทูต ทูล ว่า ทรง เปน สุข สบาย อยู่ แล้ว เจ้า ไกโร ตรัส ว่า ทูตานุทูต มา ครั้ง นี้ อยู่ดี ด้วย กัน หมด ฤๅ ราชทูต ทูล ว่า อยู่ ดี ด้วย กัน ทั้ง สิ้น ตรัส ปราไศรย ว่า เมือง ไกโร เปน เมือง ร้อน ระดู ร้อน ที่ กรุง สยาม เหมือน กัน ฤๅ ราชทูต ทูล ว่า ร้อน ระดู นี้ เหมือน ระดู ร้อน ที่ กรุง สยาม แล้ว คน ใช้ เอา กล้อง สูบ ยา มี ถาด รอง หัว กล้อง คัน กล้อง นั้น พัน ไหม ทอง เปน ลาย ต่าง ๆ ยาว สาม ศอก ช่น กล้อง ทำ ด้วย อำพัน ทอง ทำ ปลอก ประดับ เพชร แล้ว ขุนนาง เชิญ หีบ หนังสือ เสนาบดี ใส่ ถาด คลุม ผ้า ปัก ทอง ประดับ เพชร มา ส่ง ให้ ราชทูต ราชทูต จึ่ง ถวาย เจ้า ไกโร เจ้า ไกโร รับ แล้ว ส่ง ให้ ขุนนาง ไป คน ใช้ จึ่ง เอา น้ำ กาแฝ่ มา เลี้ยง ทูตานุทูต คน ละ ถ้วย ถ้วย กาแฝ่ นั้น ทำ เปน ลอง ทอง คำ หุ้ม ประดับ เพชร ทั้ง สิ้น เจ้า ไกโร ตรัส แก่ กงซุล ฝรั่งเสศ แล ขุนนาง ว่า ถ้า ทูตา นุทูต จะ ไป เที่ยว ดู วัง แล สวน แห่ง ใด ๆ ให้ ภา ไป จง ทุก แห่ง บน ตำหนัก เจ้า ไกโร ที่ ออก รับ ทูตานุทูต นั้น พื้น ปู ด้วย สี่ลา ลาย ผนัง ถือ ปูน ซุ้ม ลวด ลาย ปิด ทอง มี ระย้า แก้ว ใหญ่ สาม ระย้า วัง นั้น อยู่ ริม แม่ น้ำ เรียก ว่า แม่ น้ำ ไนส์ มี ทาง รถ ไฟ เข้า ไป ใน วัง ทาง หนึ่ง เจ้า ไกโร ตรัส ปราไศรย อยู่ ประมาณ ครึ่ง ชั่วโมง แล้ว ทูตานุทูต ก็ ลา กลับ มา ที่ ภัก เมื่อ ทูต ออก มา เจ้า ไกโร ตาม มา ส่ง ถึง ประตู ตำหนัก ทูตานุทูต ขึ้น รถ แล้ว ก็ เสด็จ ขึ้น เวลา บ่าย สี่ โมง กงซุล ฝรั่งเสศ แล ขุนนาง ภา ทูตานุทูต ไป ดู รูปพรรณ สิ่ง ของ แล รูป มนุษ รูป สัตว ต่าง ๆ ที่ ทำ ด้วย ทอง คำ ทำ ด้วย เงิน ทำ ด้วย ทอง เหลือง ทำ ด้วย ทอง แดง ทำ ด้วย สี่ลา เปน ของ โบราณ ขุด ได้ ใน แผ่นดิน มี หนังสือ แล เลข บอก ศักราช ไว้ ได้ กว่า สาม พัน ปี สี่ พัน ปี ก็ มี แล้ว ภา ไป ดู โบถ บน เฃา กลาง เมือง โบถ นั้น สูง กว้าง ใหญ่ รูป สัณฐาน กลม คล้าย วัด แขก ที่ ตะ เกี่ย กว้าง ประมาณ สาม สิบ วา เสศ เสา ใน โบถ ทำ ด้วย สี่ลา ลาย เหลือง ขาว ทั้ง แท่ง ใหญ่ ประมาณ หก กำ ยาว ประมาณ สี่ วา เสศ สี่ลา เสา นั้น ดู ลม้าย คล้าย สี่ลา โมรา ฝรั่งเสศ เรียก ว่า อาละบาซเตอร์ พื้น แล ผนัง ดาด ด้วย แผ่น สี่ลา ลาย แผ่น หนึ่ง ยาว ศอก คืบ กรอบ แล เพดาน ทำ ลาย สลัก ต่าง ๆ ปิด ทอง ทั้ง สิ้น มี ระย้า แก้ว ใหญ่ แขวน อยู่ กลาง ระย้า หนึ่ง มี โคม ห้อย เปน อัน มาก ใน โบถ นั้น มี ห้อง อยู่ ห้อง หนึ่ง เปน ที่ ฝัง ศพ เจ้า ไกโร องค เก่า ใน ห้อง ฝา ผนัง ปิด ด้วย โหมด เทศ พื้น ปู ด้วย สำระบับ มี เครื่อง ทรง ของ เจ้า ไกโร องค เก่า จัด วาง ไว้ ใน ห้อง พร้อม โบถ นั้น เปน ของ เก่า ชำรุด มาก เจ้า ไกโร องค นี้ ทำ ซ่อม แซม ขึ้น ได้ ยี่สิบสาม ปี ผนัง ข้าง นอก ช่าง ก็ ยัง ทำ สี่ลา ลาย ประดับ อยู่ ทุก วัน ริมโบถ นั้น มี วัง เจ้า ไกโร ภัก วัง หนึ่ง มี โรง ทหาร ป้อม ปืน ใหญ่ ทหาร รักษา อยู่ ห้า ร้อย คน ฑะ

๏ วัน พุฒ เดือน เจ็ด แรม ห้า ค่ำ ขุนนาง เตริก กงซุล ฝรั่งเสศ ภา ทูตานุทูต ไป ดู สกูล โรง เรียน แห่ง หนึ่ง มี เด็ก เรียน หนังสือ แล วิชา ต่าง ๆ อยู่ ประมาณ สาม ร้อย เสศ มี ครู สอน อยู่ ห้า พวก สอน ให้ เรียน หนังสือ เตริก พวก หนึ่ง สอน ให้ เรียน วิชา ช่าง เขียน อย่าง ตึก บ้าน หัด จับ กระ เบียด ต่าง ๆ พวก หนึ่ง สอน ให้ เรียน วัด แดด ทำ แผน ที่ พวก หนึ่ง สอน ให้ เรียน หนังสือ ฝรั่งเสศ พวก หนึ่ง สอน ให้ เรียน หนังสือ อังกฤษ พวก หนึ่ง แล้ว ภา ไป ดู วัง เจ้า ไกโร ทำ ไว้ สำหรับ ไป ภัก บน เขา ใกล้ กับโบถ อีก สอง วัง ใน วัง นั้น ผนัง ใน ปิด กระดาษ ลาย ทอง บ้าง ทา ขาว บ้าง เขียน ทอง บ้าง มี ห้อง พื้น ปู สี่ลา ลาย บ้าง ปู พรม ลาย ศรี ต่าง ๆ บ้าง ม่าน หมอน เบาะ ทำ ด้วย โหมด เทษ บ้าง สำระบับ บ้าง ต่วน แดง ต่วน เหลือง บ้าง ประตู ห้อง ลด เลี้ยว เข้า ออก หลาย ห้อง เปน ที่ อยู่ ตาม ระดู ร้อน ระดู หนาว มี สระ อาบ น้ำ ทำ ด้วย สี่ลา ขาว ห้อง หนึ่ง มี น้ำ ภุะ ขึ้น มา ไหล จาก ปาก สัตว ห้อง ใน วัง นั้น มี ระย้า เครื่อง แก้ว โคม กระ จก ตั้ง ห้อย ศรี ต่าง กัน ทุก ๆ ห้อง ทูตานุทูต ดู ทั่ว แล้ว ก็ กลับ มา ที่ ภัก เวลา บ่าย สามโมง ขุนนาง จึ่ง นำ ไป ดู สวน แห่ง หนึ่ง อยู่ ริม แม่ น้ำ ไนล์ ส่วน นั้น โดย ยาว สอง ไมล กว้าง ไมล ครึ่ง มี ตำหนัก ที่ ภัก ใน สวน แห่ง หนึ่ง มี สระ น้ำ จืด สระ หนึ่ง มี เกาะ อยู่ กลาง สระ ตาม ขอบ สระ ก่อ ด้วย สี่ลา อ่อน ทำ เปน ราง น้ำ ไหล ได้ รอบ ใน พื้น ราง สลัก เปน รูป สัตว น้ำ ต่าง ๆ ทำ ระเบียง ล้อม รอบ ด้าน นอก ใส่ ฝา กระจก ทั้ง สี่ ด้าน มี ประตู เข้า ออก สี่ ประตู ข้าง ใน เพดาน เขียน รูป ภาพ แล ลาย ต่าง ๆ เสา แล พื้น ทำ ด้วย สี่ลา ลาย เหมือน เสา โบถ ที่ มุม ทิศ ตวัน ตก ทิศ ตวัน ออก ทิศ เหนือ ทิศ ใต้ ทั้ง สี่ ด้าน ทำ เปน มุก สำหรับ เจ้า ไกโร ประทับ มี เก้าอี้ ที่ นั่ง ที่ นอน ม่าน ทำ ด้วย โหมด เทษ บ้าง แพร ฝรั่ง เสศ ศรี ต่าง กัน เพดาน แล ผนัง เขียน ลาย ทอง พื้น ปู พรม ลาย ต่าง ๆ กัน ทั้ง สาม มุก พื้น แล เพดาน ฝา ฝั่ง ไม้ ขาว ไม้ ดำ เปน ลาย มุก หนึ่ง เกาะ กลาง สระ นั้น กว้าง ยาว สี่ วา มี เรือ โบต เล็ก ๆ อยู่ ใน สระ สอง ลำ ตาม สวน มี ซุ้ม กลม เปน ที่ นั่ง เล่น ห้า แห่ง มี งั่ง อยู่ วัง หนึ่ง มี หม่อน ห้าม อยู่ คน หนึ่ง มี หญิง คน ใช้ แล ขันที หลาย คน วัง แล ซุ้ม ทำ ด้วย เหล็ก พื้น ชั้น บน ปู ด้วย สี่ลา ลาย ชั้น ล่าง เอา ก้อน กรวด เล็ก ๆ ศรี ขาว ศรี ดำ มา วาง เรียง ประดับ เปน ลวด ลาย สลับ กัน มี ถนน เดิน เลี้ยว ไป มา หลาย ถนน ริม ถนน ปลูก ต้น ไม้ ตัด ยอด ลง เสมอ กัน เปน กำแพง แก้ว ทุก ถนน ใน สวน ปลูก ต้น ไม้ มี ผล บ้าง ต้น ไม้ ดอก ต่าง ๆ บ้าง หลาย อย่าง มี ร่อง เล็ก ๆ สำหรับ น้ำ เดิน ไป ทั่ว ทั้ง สวน โรง จักร สูบ น้ำ เข้า สวน อยู่ ริม ตลิ่ง สวน อยู่ ใต้ เมือง ทาง รถ ม้า เดิน ชั่วโมง หนึ่ง ที่ เมือง ไก โร มี วัง เจ้า ไกโร อยู่ หลาย แห่ง มี หม่อน ห้าม อยู่ ทุก วัง ใช้ ขันที รักษา เหมือน ธรรมเนียม จีน เจ้า ไกโร นั้น อยู่ ไม่ เปน ที่ เวลา กลาง คืน ไป อยู่ ที่ วัง ไหน ก็ ปิด ไม่ ให้ ขุนนาง แล ราษฎร รู้ เปน ธรรมเนียม ของ ผู้ ครอง บ้าน เมือง อย่าง นี้ มี มา แต่ โบราณ ใน เมือง มี ตึก มี บ้าน มี ตลาด มาก ๚ะ

๏ วัน พฤหัสบดี เดือน เจ็ด แรม หก ค่ำ เวลา เช้า กงซุล ฝรั่งเศศ แล ขุนนาง เติก ภา ทูตานุทูต ไป ลง เรือ กลไฟ จักร ข้าง ที่ วัง เจ้า ไกโร ล่อง ลง ไป ดู เมือง สร้าง ใหม่ ตาม ลำ แม่ น้ำ สอง ฟาก นั้น มี บ้าน คน อยู่ ตลอด ถึง เมือง มี แม่ น้ำ แยก ขึ้น ไป ทาง เหนือ ราษฎร ซึ่ง ตั้ง บ้าน อยู่ ริม แม่ น้ำ ทั้ง สอง ฝั่ง ทำ จักร เทียม ด้วย ม้า ด้วย โค สำหรับ วิด น้ำ ขึ้น ทำ นา ด้วย ประเทศ นั้น ฝน น้อย นัก ตั้ง แต่ เมือง ไกโร ล่อง ลง มา สอง ทาง แม่ น้ำ คด อ้อม เปน หาด ตื้น บ้าง ภุก บ้าง ทาง สอง ชั่วโมง ถึง เมือง สร้าง ใหม่ เมือง สร้าง ใหม่ นั้น มี คู รอบ ยาว ประ มาณ สาม ไมล์ กว้าง ประมาณ สอง ไมล์ มี กำแพง ป้อม ปืน ใหญ่ วาง ราย รอบ เมือง มี วัง แล ตึก ดิน โรง ทหาร แล สวน ปลูก ผล ไม้ ต่าง ๆ มี ที่ หัด ทหาร ปืน ใหญ่ ปืน เล็ก มี ทหาร เปน ชาติ เติก บ้าง อาหรับ บ้าง แขก ดำ บ้าง แต่ง ตัว ตาม เพศ ภาษา เติก รักษา เมือง อยู่ สอง พัน คน มี ม้า เทศ สำหรับ นาย ทหาร สอง ร้อย ม้า มี ประตู เข้า ออก สี่ ประตู ทำ ตะพาน ข้าม คู เปน บาน พับ ปิด ได้ เปิด ได้ เปน ของ คิด ขึ้น ใหม่ ฟาก หนึ่ง ทำ ป้อม มี ปืน ใหญ่ ปืน เล็ก แล มี ทหาร รักษา อยู่ พร้อม ทำ ตะพาน ก่อ ด้วย สี่ลา ข้าม แม่ น้ำ มี ช่อง น้ำ เดิน เปน ช่อง กว้าง ประมาณ สอง วา ห้าสิบ แปด ช่อง มี ช่อง เรือ เดิน ริม ตะลิ่ง ทั้ง สอง ฟาก ที่ ช่อง เรือ เดิน นั้น ทำ เปน บาน ภับ ทั้ง สอง ช่อง รวม หก สิบ ช่อง ตาม ช่อง ปิด น้ำ ได้ ทุก ช่อง พื้น ตพาน ปู ด้วย ไม้ มี คน รักษา อยู่ ต้น ตพาน คอย ตรวจ คน ๆ ข้าม ฟาก ต้อง เสีย เบี้ย จึง ได้ ข้าม นาย ทหาร จัด ทหาร ยิง ปืน ใหญ่ ให้ ทูตานุทูต ดู กระสุน โดด บ้าง กระสุน ปราย บ้าง กระสุน แตก บ้าง ยี่สิบ สี่ นัด กระ สุน แตก นั้น แตก บน อากาศ บ้าง ตก ถึง ดิน แตก บ้าง ต่าง ๆ กัน ป้อม กำแพง แล้ว เสร็จ แต่ ตึก ยัง ทำ อยู่ ทุก วัน ริม ตลิ่ง น่า เมือง ลง เขื่อน ก่อ ด้วย สีลา ขึ้น เปน ชั้น ๆ ดู มั่นคง เรียบ ร้อย ทั้ง สอง ฟาก เวลา เที่ยง เมื่อ ทูต ลง เรือ จะ กลับ มา ที่ ภัก ณเมือง ไกโร นั้น ทหาร ยิง ปืน ใหญ่ บน กำแพง เมือง สลุด ส่ง ทูต สิบ เก้า นัด เรือ นั้น ทวน น้ำ จน เวลา บ่าย สามโมง จึ่ง ถึง ที่ ภัก ทูตานุทูต ภัก อยู่ เมือง ไกโร สาม วัน ใน วัน นั้น เวลา บ่าย ห้า โมง ขุนนาง เติก กับ กงซุล ฝรั่งเสศ เชิญ ทูต ขึ้น รถ ไฟ ออก จาก เมือง ไกโร ไป เมือง อาเล็กซัน เดรีย ตาม ทาง มี ที่ หยุด ใส่ น้ำ ใส่ ถ่าน สาม ครั้ง มี ตะพาน เหล็ก ข้าม แม่ น้ำ ใหญ่ สาม ตำบล มี โฮเตล เปน ที่ หยุด เลี้ยง โต๊ะ ตำบล หนึ่ง ตาม ทาง นั้น เปน ทุ่ง บ้าง เปน ภูเขา บ้าง เปน ป่า บ้าง มี บ้าน คน อยู่ หลาย ตำบล เวลา เจ็ด ทุ่ม ถึง เมือง อาเล็กซันเดรีย เปน ทาง ร้อย ยี่สิบ ไมล์ ขุนนาง เติก แล กงซุล ฝรั่งเสศ ภา ทูตานุทูต ไป อยู่ ที่ บ้าน หลวง ชื่อ มูแซเพียฮอ เนอ อา เล็กซันเดรีย เลี้ยง ดู เหมือน ที่ เมือง ไกโร มี ขุนนาง มา กำกับ อยู่ ด้วย ทูต สอง คน ๚ะ

๏ ข่าว ใน กรุง เทพ ๚ะ

๏ ด้วย พระยา ภาษกรวงษ วรราชาณัตินฤปรัตน สุปรีย ผู้ บัญชา การ โรง ภาษี ขา เข้า ขา ออก รับ พระบรม ราช โองการ ใส่ เกล้า ฯ สั่ง ว่า ให้ ประกาศ แก่ บรร ดา ผู้ ที่ บรรทุก สินค้า เข้า มา ใน กรุง เทพ ฯ ให้ ทราบ ทั่ว กัน ว่า เพราะเหตุ ที่ มี ผู้ บรรทุก เครื่อง สาสตราวุธ กระสุน ดิน ดำ ฯ ล ฯ นั้น เข้า มา ใน กรุง สยาม แล หัว เมือง ประเทศ ราช ใน เมื่อ เร็ว ๆ นี้ เปน อัน มาก คอเวอนเมนต์ ผู้ ปก ครอง แผ่นดิน ของ พระบาท สมเด็จ พระเจ้า อยู่ หัว ใน กรุง สยาม ได้ คิด จัด การ ที่ จะ ให้ การ เปน ไป ตาม พระราช กำหนด กฎหมาย ตาม หนังสือ สัญญา ทาง พระราช ไมตรี ทั้งปวง จึ่ง ประกาศ ให้ ทราบ ว่า ตั้ง แต่ นี้ สืบ ไป บรรดา การ บรรทุก เครื่อง สาสตราวุธ กระสุน ดิน ดำ แล เครื่อง ระเบิด ต่าง ๆ นั้น จะ ไม่ อนุญาต ให้ มี เข้า มา เว้น ไว้ แต่ ที่ ได้ มี ใบ อนุญาต วิเสศ จาก คอเวอนเมนต์ ผู้ ปก ครอง นั้น ได้ มา ก่อน เวลา บรรทุก เข้า มา จึ่ง จะ อนุญาต ให้ ๚ะ

๏ ศุลก สถาน กรุง เทพ ฯ วัน ประหัษบดี ขึ้น เจ็ด ค่ำ เดือน สาม ปี วอก ฉศก ศักราช ๑๒๕๖ ๚ะ

๏ ว่า รถ แล สัตว จะ เดิน ไม่ ได้ ตั้ง แต่ ที่ กงซุล อังครีษ จน ถึง วัด สาม จีน จะ จับ ซ่อม แซม ถนน ตั้ง แต่ วัน จันทร เดือน สาม ขึ้น สาม ค่ำ รถ แล สัตว จึ่ง จะ เดิน ไม่ ได้ ะ

๏ ห้าง นี้ แรก มา ตั้ง ห้าง ค้า ขาย ใน กรุง เทพ ใน ปี มะเมีย สํฤทธิ ศก ๑๒๒๐ มา ตั้ง คราว พ่อ ค้า ลูก ค้าค้า ขาย ได้ กำไร งาม นัก ณวัน ศุกร เดือน สาม ขึ้น สิบ ห้า ค่ำ มิศเตอร มุเลอ เปน นาย ห้าง คน หนึ่ง ใน ห้าง เล็ก ห้าง กลับ ไป เมือง เยอรเมนี แล้ว มิศเตอร มุเลอ แล มิศเตอร บีกินแบก พี่ น้อง ทั้ง ส่อง แล มิศเตอ แซบ นาย ห้าง ต่าง ๆ ใน ห้าง นี้ เลิก การ ห้าง กรุง เทพ แล้ว กลับ ไป อยู่ ประเทศ ยุโรป แล้ว ทุก คน ๚ะ

๏ ณวัน ประหัศบดี เดือน สาม ปี วอก ฉศก เวลา ห้า ทุ่ม เสศ เกิด เพลิง ไหม้ ขึ้น ใน กำแพง พระ นคร ริม ถนน เฟื่อง นคร ใน หมู่ บ้าน หม้อ ใกล้ เคียง วัด ราษฎบูรณะ เพลิง ไหม้ เรือน โรง รวม ๒๘ หลัง ๔ เจ้า ของ มี ราย ชื่อ เจ้า ของ บ้าน แล จำนวน เรือน แจ้ง อยู่ ใน ข้าง ท้าย หนังสือ นี้ อนึ่ง ขณะ เมื่อ เพลิง ไหม้ นั้น มี พระบรม วงษา นุวงษ แล ข้า ทูล อองธุลี พระ บาท ไป ช่วย ใน การ ดับ เพลิง หลาย องค หลาย ท่าน พระ นาม แล ชื่อ มา ใน หนังสือ นี้ เหน ว่า จะ เปน การ ยืด ยาว นัก ฃอ ตัด ความ ว่า แต่ สั้น ๆ ใจ ความ ว่า ขณะ เพลิง ไหม้ นั้น ทหาร ข่า กรม กอง ดับ เพลิง ลาก สุบ ไป ช่วย ดับ เพลิง แต่ น้ำ ไม่ มี จึ่ง ไม่ ได้ ใช้ สุบ น้ำ ดับ เพลิง ใน ขณะ นั้น โปลิศ บก ประมาณ ๑๐๐ เสศ ถือ ถัง น้ำ แล ขอ เครื่อง ดับ เพลิง มา ช่วย ดับ เพลิง ด้าน หนึ่ง โดย แขง แรง เตม กำลัง ใน ขณะ เพลิง ไหม้ นั้น โปลิศ น้ำ ประมาณ ๑๐๐ เสศ ถือ ถัง น้ำ แล ขอ แคลง เครื่อง ดับ เพลิง แล สุบ น้ำ ด้วย มา ช่วย ดับ เพลิง แต่ น้ำ บ่อ แล คลอง ไกล กับ ที่ เพลิง ไหม้ จึ่ง ไม่ ได้ ใช้ สุบ เพลิง ไหม้ อยู่ ชั่ว โมง เสศ ก็ หยุด ไม่ ลุก ลาม ต่อ ไป สืบ ได้ ความ ว่า ไฟ เกิด ขึ้น ที่ เรือน นาย อิ่ม ผัว อำแดง น้อย เมีย เพราะ จีน ยิด เช่า โรง อยู่ ที่ บ้าน นาย อิ่ม อำแดงน้อย จีน ยิด เปน ต้น ไฟ ทำ ไฟ ไหม้ โรง ขึ้น แล้ว หนี ไป กรม พระ นคร บาล เอา ตัว จีน ยิด ต้น ไฟ ไหม้ ไม่ ได้ ได้ แต่ ตัว นาย อิ่ม อำแดง น้อย เจ้า ของ บ้าน มา เร่ง เอา เงิน ค่า อาญา ไฟ มี ราย ชื่อ เจ้า ของ บ้าน ต้น เรือน ที่ ต้อง ไฟ ไหม้ แจ้ง อยู่ ใน หนังสือ นี้ เรือน ฝา กระดาน สาม ห้อง สอง หลัง ครัว ไฟ ฝา ขัด แตะ สาม ห้อง หนึ่ง หลัง โรง แถว เครื่อง ผูก ห้า ห้อง หนึ่ง หลัง เรือน เครื่อง ผูก สาม ห้อง หนึ่ง หลัง รวม ห้า หลัง ของ นาย อิ่ม ผัว อำแดง น้อย เมีย โรง ปั้น หยา เครื่อง ผูก ฝา กระดาน ห้า ห้อง หนึ่ง หลัง ฃอง นาย กรุด ผัว อำแดง พัน เมีย เรือน ฝา กระดาน สาม ห้อง หลัง หนึ่ง เรือน เครื่อง ผูก ฝา กระแชง อ่อน สาม ห้อง หนึ่ง หลัง ครัว เครื่อง ผูก ฝา ขัด แตะ สาม ห้อง หนึ่ง หลัง หอ นก ฝา กระดาน เครื่อง สับ หนึ่ง หลัง รวม สี่ หลัง ของ อำแดง เอี่ยม เรือน เครื่อง สับ ฝา กระแชง อ่อน สาม ห้อง ส่อง หลัง ครัว ฝา ขัด แตะ สาม ห้อง หนึ่ง หลัง รวม สาม หลัง ของ ขุนนรา นุ่ม เรือน เครื่อง ผูก ฝา กระแชง อ่อน ส่อง ห้อง หนึ่ง หลัง ของ อำแดง พุ่ม เรือน เครื่อง ผูก ฝา กระ แชง อ่อน ส่อง ห้อง หนึ่ง หลัง ฃอง นาย โหม ผัว อำแดง ตุ้ม เมีย เรือน เครื่อง ผูก สาม ห้อง ส่อง หลัง โรง เครื่อง ผูก สาม ห้อง ส่อง หลัง รวม สี่ หลัง ของ หมอ เกษ เรือน เครื่อง ผูก ฝา กระแชง อ่อน สาม ห้อง ส่อง หลัง เรือน เครื่อง สับ ฝา กระแชง อ่อน สาม ห้อง หนึ่ง หลัง รวม สาม หลัง ของ อำแดง จัน เรือน ฝา กระดาน เครื่อง สับ สาม ห้อง หนึ่ง หลัง เรือน เครื่อง สับ ฝา กระดาน ส่อง ห้อง หนึ่ง หลัง ครัว เครื่อง ผูก ฝา ขัด แตะ สาม ห้อง หนึ่ง หลัง รวม สี่ หลัง ของ นาย ช้วน ผัว อำแดง ห่วง เมีย เรือน เครื่อง ผูก สาม ห้อง หนึ่ง หลัง ของ จีน กัง ฯะ

ข่าว โทรเลข ใน

๏ วัน จันทร เดือน สาม ขึ้น สาม ค่ำ เจ้า พระยา ภา นุวงษ มหาโกษา ธิบดี ผู้ ว่า การ ต่าง ประเทศ ออก จาก ปาก น้ำ เวลา เช้า สี่ โมง จะ กลับ มา ยัง กรุง เทพ ฯะ

กำปั่น ออก ณะเดือน สาม

๏ วัน อังคาร ขึ้น สิบสอง ค่ำ ฯะ วิกโตเรีย กำปั่น กลไฟ อังกฤษ ๑๕๓๑ ตัน กัปตัน ซิลด ขึ้น ห้าง วินดซอโรซ แอน โก จะ ไป มหา ทวีป ยุโรป บันทุก เข้า สาร ลา ภาษี ณวัน นั้น เอง ฯะ

๏ วัน พุฒ ขึ้น สิบสอง ค่ำ ฯะ ไนเดอรซอฟ กำปั่น เสา ครึ่ง เยอรมัน ๑๙๗ ตัน กัปตัน เริการท ขึ้น ห้าง ซินหกลี่ จะ ไป อามอย ลา ภาษี ณวัน นั้น เอง ฯะ

๏ วัน ประหัสบดี ขึ้น สิบสี่ ค่ำ ฯะ หาน หัก สัตรู เรือ ปืน ใหญ่ สยาม นาย อูน จะ ไป แปดริ้ว ฯะ

๏ วัน ศุกร ขึ้น สิบห้า ค่ำ ฯะ แดนยุบ กำปั่น กลไฟ อังกฤษ ๕๖๑ ตัน กัป ตัน นุตัน ขึ้น ห้าง วินดซอโรซ แอน โก จะ ไป ซองกอง ลา ภาษี ณวัน นั้น เอง ฯะ

๏ วัน เสาร แรม ค่ำ หนึ่ง ฯะ เฮกุบะ กำปั่น กลไฟ อังกฤษ ๕๘๖ ตัน กัป ตัน ไวต ขึ้น ห้าง วินดซอโรซ แอน โก จะ ไป สิงฆโปร ลา ภาษี ณวัน ขึ้น สิบห้า ค่ำ นั้น

๏ ออไรเอนต กำปั่น สอง เสา ครึ่ง เยอรแมน ๔๖๐ ตัน กัปตัน รอเดร ขึ้น ห้าง บอนิโอ กำปะนี ลิมิเตด จะ ไป มหา ทวีป ยุโรป ลา ภาษี ณวัน ขึ้น สิบห้า ค่ำ นั้น ฯะ

กำปั่น เข้า ณะ เดือน สาม

๏ วัน อังคาร ขึ้น สิบสอง ค่ำ ฯะ แมรี่ กำปั่น สอง เสา ครึ่ง เยอรแมน ๙๖๕ ตัน กัปตัน ซีแลนด ขึ้น ห้าง มารกวาลด แอน โก มา จาก ซองกอง ขึ้น ภาษี วัน นั้น เอง ฯะ

๏ สยาม เซปโปรเตค กำปั่น รบ
สยาม ๑๐๐๐ ตัน กัปตัน ซิมซ มา
จาก นอก สันดอน ฯะ |

๏ วัน ศุกร ขึ้น สิบห้า ค่ำ ฯะ เมลิตะ กำปั่น กลไฟ เยอรแมน ๓๓๙ ตัน กัป ตัน มอรซ์ ขึ้น ห้าง เคิตเต มา จาก สิงฆโปร เข้า ภาษี ณวัน นั้น เอง ฯะ

๏ วัน อาทิตย แรม สอง ค่ำ ฯะ แมรี่ ออลเฟรด กำปั่น สอง เสา ครึ่ง ฝรั่งเสศ ๓๐๙ ตัน กัปตัน ปริเชน มา จาก สิงขโปร ขึ้น ภาษี ณวัน ฯะ

๏ วัน อังคาร แรม สี่ ค่ำ ฯะ เจริญ วัฒนา กำปั่น สอง เสา ครึ่ง สยาม ๕๒๕ ตัน กัปตัน อุลริช ขึ้น ห้าง โลว มาเทง มา จาก สิงขโปร แมรี่ กำปั่น สอง เสา ครึ่ง เยอรมัน ๔๖๕ ตัน กัปตัน อิปแลนค ขึ้น ห้าง มากวาลด แอน โก มา จาก ฮองกอง ฯะ

เงิน โปรเวศ สาม เดือน ๓ ชิลึง ๗ เปนซ กับ เจด อัฐ ค่า ซอวริน ทอง คำ ถึง ๕ เหรียน ๖๕ เซนต

ข่าว โทรเลข นอก

๏ กรุง ลันดัน วัน ศุกร เดือน สาม ขึ้น ค่ำ หนึ่ง ข้อ ขัด ข้อง ฝรั่งเสศ อัน ว่า ด้วย เรื่อง ประเทศ อิยิบต มา ถึง กรุง ลันดัน แล้ว พวก ออศเตรีย พวก เยอรแมนี้ แล พวก รุเชี่ย หนุน ข้อ ขัด ข้อง ฝรั่งเสศ นั้น ฯะ

๏ เมือง ฮองกอง วัน เสาร์ เดือน สาม ขึ้น สอง ค่ำ เชอ แฮริ ปาก ได้ จัด การ ขัด ขวาง พวก โกเรีย ให้ แล้ว เรียบ ร้อย ดี เข้า แล้ว ฯะ

๏ เมือง หุเอ วัน อาทิตย เดือน ญี่ แรม สี่ ค่ำ สาย โทรเลข ที่ ให้ เมือง ฮะนอย เมือง แบกนิน เมือง คาเปอ เมือง พลังตอง เมือง ฃอนเต้ แล เมือง ฮองโฮอะ ต่อ ๆ กัน นั้น เปิด ใช้ ทั้ง ขา ราชการ ขา ราษฎร ตั้ง แต่ วัน พฤหัสบดี เดือน ญี่ แรม ค่ำ หนึ่ง ฯะ

๏ แอดมิรัล กุเบ คำนับ มา ยัง ท่าน เจ้า เมือง ไซ่ง่อน

๏ เมือง กิลุง วัน จันทร เดือน ญี่ แรม ห้า ค่ำ การ ปิด ท่า ทเล ตั้ง แต่ แหลม เซาท์ แกบ จน ถึง เมือง ไตกะ มี ที่ ขัด ขาด ปิด ไม่ มิด ตั้ง แต่ วัน เสาร์ เดือน ญี่ ขึ้น สี่ ค่ำ ข้าพเจ้า ขอ แจ้ง ความ ว่า การ บลอกเอค ปิด ท่า ทะเล นี้ ตั้ง ขึ้น ใหม่ แล้ว ตั้ง แต่ วัน พุฒ เดือน ญี่ แรม เจด ค่ำ ฯะ

๏ กรุง ลันดัน วัน อาทิตย เดือน สาม ขึ้น สาม ค่ำ พวก ปฤกษา ราชการ อังกฤษ คือ แกโบเนต ใน วิก นี้ จะ จับ ปฤกษา ข้อ ขัด ข้อง ฝรั่งเสศ นั้น ฯะ

๏ ปารีศ วัน อาทิตย เดือน สาม ขึ้น สาม ค่ำ มินิศ เตอร์ คือ เสนาบดี ผู้ ใหญ่ ข้าง ขา ทเล แล ขา กอโลนี ลา ออก จาก ราชการ แล้ว ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน จันทร เดือน สาม ขึ้น สี่ ค่ำ คำ ตอบ ของ ออศเตรีย ของ เยอรเมนี่ แล ของ รุเชี่ย ถึง การ ที่ อังกฤษ จะ ให้ ตั้ง นั้น รับ ไว้ แล้ว คำ เหล่า นั้น เรียบ ร้อย ดี อยู่ แต่ เข้า กัน กับ ข้อ ขัด ข้อง ฝรั่งเสศ ทั้ง นั้น ๚ะ

๏ วัน อังคาร เดือน สาม ขึ้น ห้า ค่ำ มี คำ สั่ง ให้ แบตัลเลียน ส่อง ของ รอยอัล ซัซเซกซ์ เรซิเมนต์ (เรซิ เมนต์ ที่ ๑๐๗) ออก จาก มาลตะ ให้ ไป ประเทศ อิยิปต แล ให้ เบิกไชร์ เรซิเมนต์ (ที่ ๔๙) ไป ถึง เมือง ซุอะ กิม ๚ะ

๏ กรุง เบอลิน วัน อังคาร เดือน สาม ขึ้น ห้า ค่ำ สม เด็จ พระนาง อิมปีริเอล เกราน์ ปรินซ์เซซ ทรง พระชวร ต้อง อาไศรย เตียง บันทม คน ทั้งปวง มี ความ วิตก มาก ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน พุฒ เดือน สาม ขึ้น หก ค่ำ หนัง สือ จดหมาย เหตุ อังกฤษ คือ เดลี่ นุซะ ใน ข้อ สำคัญ ข้อ หนึ่ง แจ้ง ความ ว่า ข้อ ต่าง หาก นั้น เมื่อ แก้ ไข มาก แล้ว จะ ยอม รับ เปน เชิง ข้อ สัญญา ต่อ ไป นั้น ๚ะ

๏ กรุง เบอร์ลิน สมเด็จ พระบรม เจ้า เอมปีรอร์ เปน หวัด ทรง พระชวร อยู่ ๚ะ

๏ เมือง ไกโร วัน พฤหัศบดี เดือน สาม ขึ้น เจ็ด ค่ำ พวก กระบถ ๑๐ ๐๐๐ คอย ท่า กอโลเนล เซอร แฮช ชดุเวิด ใกล้ เคียง เมือง เมเตมเมะ กอโลเนล ชดุเวิด กับ พล รบ ๑ ๕๐๐ คน ชะนะ พวก กระบถ เปน การ ชะนะ รุ่ง เรือง นัก

๏ ฮ่องกง วัน ศุกร เดือน สาม ขึ้น แปด ค่ำ มี หมาย ประกาศ เมื่อ เช้า วัน นี้ ว่า จะ ให้ คน ทั้งปวง ประพฤติ ตาม ข้อ สิบ อัน ว่า ด้วย ต่าง ประเทศ มา เกลี่ย กล่อม คน ให้ เข้า พล รบ ของ เขา ใน เมือง นี้ ๚ะ

๏ ไกโร พวก บริติช เสี่ย คน ๗๔ นาย ทหาร ๙ ถูก อา วุธ ตาย ใน การ รบ กัน ที่ เมือง เมเตมเมะ ใน พวก นาย ทหาร นั้น คน หนึ่ง เปน ตัว กอโลเนล เบอนาบี่ พวก กระบถ ถูก อาวุธ ตาย ถึง ๘๐๐ คน ๚ะ กำปั่น กลไฟ บานยงเซง แล กำปั่น กลไฟ ไส่มุน

๏ เจ้า ของ ฝ่าย บานยงเซง ร้อง ทุกข ขอ ให้ ชำระ ความ นี้ ใหม่ ที่ ศาล หลวง ที่ เกาะ สิงฆโปร ฮิซ ฮอนอร คี่ โฟด เปน แม่ กอง ตระลาการ ชำระ เรื่อง ความ นี้ ตระ ถาการ มิสเตอ โฟด ตัด สิน ดั่ง นี้ ว่า ให้ คาด คะเน ว่า เพราะ การ โดน กัน นั้น ของ เสีย มาก น้อย เท่า ใด ให้ กำปั่น ไฟ ลำ ละ ลำ นั้น เสีย ลำ ละ ครึ่ง ให้ พวก ที่ เปน ความ กัน นั้น เสีย ค่า ร่อง ใน ครั้ง นี้ ของ เขา เอง กำปั่น บานยงเซง มิ ได้ เปน อันตราย คราว โดน กัน นั้น ตาม คำ ตัด สิน คราว นี้ เจ้า ของ บาน ยงเซง ต้อง เสีย แต่ ครึ่ง ส่วน ใน ของ ที่ เสีย ไป นั้น เท่า นั้น เอง ๚ะ

ข่าว นอก

๏ พวก ที่ มี อำนาจ ตั้ง กฎหมาย พร้อม ใจ กัน โวด ยอม ให้ เงิน ๕๕๖๒ ชั่ง ครึ่ง ที่ อิมปีรีอัลคอเวินแมนต ขอ จะ จัด ตั้ง ให้ ฮ่องกง แขง แรง ขึ้น จะ ต่อ สู้ ชะนะ ไพรี ได้ พวก นั้น ก็ ได้ โวด อีก ๑๒ ๓๒๒ ชั่ง สำหรับ ทำ จำเพาะ เปน คุณ แก่ เกาะ นั้น ทั่ว กัน ๚ะ

๏ เงิน เปนเช่อน สำหรับ ขตวงษ อังกฤษ มี ดั่ง นี้ สมเด็จ พระบรม นางกวิน อังกฤษ ๓๘๕๘๘๕ เหรียน ปรินซ ออฟเวลซ์ ๒๐๐๙๑๕ เหรียน ปรินซ แอลเฟรด ๑๓๒๙๘๐ เหรียน ปรินซอาเทอร ๑๓๒ ๕๐๐ เหรียน ปรินซ์ ลี โอโปดด์ ๑๒๖๗๕๐ เหรียน พระราช ธิดา ปรินเซซ รอยอล ๔๐๐๐๐ เหรียน ปริน เซซ เฮลีนะ ๓๐ ๐๐๐ เหรียน ปรินเซซ ลูอีซ ๓๐ ๐๐๐ เหรียน ดะเจซ ออฟ แกมบริดจ ๓๐ ๐๐๐ เหรียน ดะเจซ ออกัสตะ ๑๕ ๐๔๐ เหรียน ดุด ออฟ แกม บริดจ ๓๓๓ ๐๑๕ เหรียน ปรินเซซ เมรี่ ๒๕ ๐๐๐ เหรียน ปรินซ เฮดวาด แซกซิไวมา ๑๖๗๘๕ เหรียน ปรินเซซ ไลเนน เกน ๗ ๓๐๐ เหรียน ปรินซ วิก ตอ โฮ เฮนโล ๘๙๐๐ เหรียน ครอบ ครัว ของกระษัตร สิ้น พระ ชนม แล้ว ๒๙๘๒๖ เหรียน เงิน นี้ ต้อง ใช้ ทุก ปี ให้ คน ที่ เกี่ยว ข้อง ใน แฟไมลิ หลวง อังกฤษ ถึง ๔ ๔๓๕ ๘๖๕ เหรียน ๚ะ

๏ เมื่อ ลอด ดัฟฟริน ไวซรอย อินเดีย ใหม่ ถึง เมือง กลักตัตะ คน ทั้งปวง ทุก ชนิด เข้า กัน จัด รับ รอง ท่าน ด้วย ความ ยินดี เปน อย่าง ยิ่ง ๚ะ

๏ ณวัน เสาร เดือน ญี่ ขึ้น สี่ ค่ำ เยนเตลแมน สัก สอง พัน คน ติด ตาม ลอด ดัฟ ฟริน คราว เลวี แรก ของ ท่าน ที่ เมือง กลักตัตะ ๚ะ

๏ ข่าว เตลิแครม ที่ เมือง รังกู น แจ้ง ความ ว่า เขา ไฟ เชา หนึ่ง ที่ เกาะ นั้น ที่ สำคัญ ว่า เลิก หมด ไฟ แล้ว กลับ มี ไฟ พลุ่ง ขึ้น มา อีก ๚ะ

๏ พระราช โอรส เจ้า ประเทศ ซะวิทิน กำลัง เที่ยว ใน ประเทศ อินเดีย ท่าน ขึ้น จาก กำปั่น รบ ซะวิดิช ที่ เมือง กลักตัตะ ณวัน เสาร เดือน ญี่ ขึ้น สี่ ค่ำ ๚ะ

๏ ถึง เมือง อะเมริกัน แล้ว ภัก อยู่ กับ บุตร ชาย วิ เลียน ดีน ที่ เมือง บอศตัน ใน ประเทศ อะเมริกะ เหนือ ๚ะ

๏ หนังสือ จดหมาย เหตุ อังกฤษ แล จดหมาย เหตุ อื่น ๆ ติเตียน พวก ฝรั่งเสศ ว่า มี ความ ปราถนา กำ เริบ เกิน เอา รัด เอา เปรียบ แก่ ประเทศ เล็ก น้อย อัน ไม่ มี กำลัง สู้ ตี เอา เมือง ไว้ บ้าง ขู่ เอา เมือง ไว้ บ้าง ๚ะ

สินค้า ขา เข้า ใน กรุง เทพ

๏ ตั้ง แต่ วัน อังคาร เดือน ญี่ ขึ้น สี่ ค่ำ ปี มะแม เบญจศก ๑๒๔๕ จน วัน พฤหัศบดี เดือน ญี่ ขึ้น สิบห้า ค่ำ ปี วอก ฉศก ๑๒๔๖ ๚ะ

๏ แต่ เมือง สิงฆโปร มี สินค้า เข้า ถึง ราคา ๕ ๒๙๐ ๓๘๐ เหรียน เม็กซิกัน ๚ะ

๏ แต่ เมือง ฮ่องกง ถึง ๑ ๖๓๑ ๗๓๙ เหรียน ๚ะ

๏ แต่ เมือง จีน ถึง ๒๐ ๓๓๘ เหรียน ๚ะ

๏ แต่ ประเทศ ยุโรป แล อเมริกัน ถึง ๑๖๑ ๘๙๑ เหรียน

๏ แต่ ยะวา ถึง ๑๕ ๕๕๘ เหรียน ๚ะ

๏ แต่ ชาย ทะเล อ่าว สยาม ถึง ๑๒๓ ๑๑๗ เหรียน ๚ะ

๏ รวม สินค้า เบ็ดเสร็จ อัน เข้า กรุง เทพ แต่ ทุก ประเทศ นั้น ราคา ถึง ๖ ๒๔๗ ๘๙๓ เหรียน ๚ะ

๏ ใน บาญชี นี้ ดู เหมือน ของ เปน อัน มาก มา จาก สิงฆโปร แต่ ที่ จริง นั้น ที่ สิงฆโปร นั้น มี ของ เกิด ขึ้น แต่ น้อย แต่ เมือง สิงฆโปร นั้น เปน ที่ รวม ทาง กำปั่น อัน จะ ไป ทั่ว ตลอด พิภพ มัก แวะ เข้า จำหน่าย สินค้า ต่าง ๆ แล พวก พ่อ ค้า สิงฆโปร ฉลาด มัก จัด ซื้อ ของ ไว้ ขาย แก่ กำปั่น ที่ จะ ออก ไป ทั่ว กัน นั้น เกาะ ฮ่องกง ก็ เปน เมือง เทือก เดียว กัน กับ เมือง สิงฆโปร นั้น เมื่อ การ ซื้อ ขาย กัน สดวก เข้า แล ลูก ค้า วานิช สยาม จะ สั่ง ของ แต่ เมือง ที่ ของ นั้น เกิด ขึ้น แล จะ ส่ง สินค้า สยาม ถึง เมือง ที่ จะ ต้อง การ ใช้ ของ สยาม นั้น ลูก ค้า สยาม จะ ไม่ ต้อง แบ่ง กำไร แก่ ลูก ค้า สิงฆโปร แล ลูก ค้า ฮ่องกง นั้น เลย ๚ะ

๏ คน สำหรับ เซอรเว ไป ดู ที่ ท่า ทาง รถ ไฟ แต่ กรุง เทพ ถึง โคราช นั้น มา ยัง กรุง แล้ว บัด นี้ ภัก อยู่ ที่ โอเรเอน เตลโฮเตล ไม่ กี่วัน จะ ออก จาก กรุง แล จับ การ เซอรเว นั้น ๚ะ

๏ ท่าน เจ้า เมือง ไซ่ง่อน ได้ เฝ้า คน หลวง สยาม ที่ ทเล น่า เมือง จันทบุรี เหตุ ซึ่ง เฝ้า นั้น ยัง หา ทราบ ไม่

๏ พระธรรม ดู ดุจแก้ว จินดา ให้ เกิด ชาว ปัญา เลิศ ด้วย ให้ ตระกูล ยศถา ใหญ่ ยิ่ง เกิด สวัสดิ เท่า ม้วย มุ่ง ฟ้า เสวย สวรรค์ ๚ะ

๏ สิ่ง สิ้น ทรัพย์ ล้วน แต่ ของ รัก ปราถนา หา ยศ ศักดิ์ ทั่ว ผู้ เสน่หา ฝ่า ฝ่าย นัก แต่ มิ่ง เมีย นา แม้ เมีย ตาย วาย สู้ รัก หญิง บุตร สนอง ๚ะ

๏ ช้าง ม้า เมีย มิ่ง แก้ว เงิน ทอง ตัว มิ ตาย จัก ปอง ย่อม ได้ ชีวิตร สิ่ง เดียว ของ หา ยาก ใช่ ประทีป เทียน ไท้ ดับ แล้ว ตาม คืน ๚ะ

๏ ภาชี ขี่ คล่อง แคล้ว ไคล คลา โค คู่ ควร ไถนา ชอบ ใช้ แม้ แมว อยู่ เคหา ควร อาสน์ ชาติ สุนักข แต่ ไท้ ต่ำ เหย้า เรือน ควร ๚ะ

๏ นก แร้ง บิน ได้ เพื่อ เวหา จรเข้ หมู่ เต่า ปลา พึ่ง น้ำ เชน ใจ พึ่ง ราชา จอม ราช ลูก อ่อน อ้อน ครวญ คร่ำ แม่ ให้ กิน นม ๚ะ

๏ เกียจ คร้าน ฤๅ ห่อน รู้ วิชา คน ถ่อย รู้ ทรัพย หา ห่อน ได้ น้อย ทรัพย น้อย ญาติกา มิตร เพื่อน ญาติ มิตร ไม่ มี ใช้ ศุข ร้าง แรม โรย ๚ะ

๏ อาย ครู ฤๅ รอบ รู้ วิชา อาย มิ่ง มิตร ภรรยา บุตร ไร้ อาย องค อิศรา หา ยศ ยาก อาย ท่าน บอวย ให้ ทรัพย เบื้อง บุญ สูญ ๚ะ

๏ เว้น หมาก ปาก เปล่า เปรี้ยว เด็ด ดาย เมือง บ่อ มี จ้าว นาย ครอบ เกล้า เคหา ทารก วาย เรือน เยือก เย็น นา หญิง คลาด ชาย คู่ เคล้า เสื่อม สิ้น สูญ วงษ ๚ะ

๏ แม้ มี ฤทธิ์ เพียง สัพ พัญญู ผี บ่อ มี คน ชู ห่อน ขึ้น หัว แหวน ค่า เมือง ตรู ตา โลกย ทอง บ่อ รอง รับ พื้น ห่อน แก้ว มี ศรี ๚ะ

๏ ที่ โรง พิมพ บางคอแหลม มี เจ้า พนักงาน สำ หรับ รับ แปล หนังสือ ภาษา สยาม เปน ภาษา ฝรั่ง ฤๅ จะ แปล ภาษา ฝรั่ง เปน ภาษา สยาม ก็ ได้ ท่าน ทั้งหลาย อัน จะ ต้องการ ล่าม ฤๅ จะ มี ธุระ อยาก จะ แปล หนังสือ เชิญ มา ที่ โรง พิมพ บาง คอแหลม คง ได้ สำเร็จ ความ ปราถนา ราคา จะ คิด เอา แต่ ภอ สม ควร การ ๚ะ

๏ แจ้ง ความ มา ณวัน พุฒ เดือน ญี่ ขึ้น สิบห้า ค่ำ จุลศักราช ๑๒๔๖ ปี วอก ฉอศก ๚ะ

๏ ยา เม็ด กอง ใหม่ คือ ยา เม็ด ดับ เฮดอก จง ระวัง ยา เม็ด ปลอม !!! ยา เม็ด ดับ เฮดอก แท้ แท้ นั้น มี ขาย จำเพาะ แห่ง เดียว ใน กรุง เทพ คือ นาย ห้าง เอ ยุลิง แอน โก เปน เอเยิ่นต์ สำหรับ ขาย ยา นี้ ห้าง เดียว ใน กรุง เทพ แจ้ง ความ มา ณวัน พุฒ เดือน ญี่ แรม สิบสี่ ค่ำ จุลศักราช ๑๒๔๖ ปี วอก ฉอศก (จ ห) ๚ะ

ยา สำหรับ บ้าน อย่าง สักสิทธิ์ นัก

AYER'S AGUE CURE.

๏ ๔ ยา คือ เอเออร์ เอคู กูเออ แก้ ไข้ จับ แล โรค ต่าง ๆ อัน มัก เกิด ใน ที่ ลุ่ม ที่ ชุ่ม ชื้น นัก ๚ะ

๏ ถ้า เกิด เหตุ ว่า ผิด ลม ผิด อากาศ ผิด ภุม ที่ แล้ว รีบ กิน ยา เอเออร์ เอคู กูเออ ให้ ดับ เหตุ ร้าย แล กิน จน ตัว หาย ดี ยา ขนาน นี้ กิน วัน ละ สี่ หน คราว ละ ช้อน น้ำ ร้อน ช้อน หนึ่ง ก่อน รับ ประทาน อาหาร สัก ครึ่ง ชั่ว โมง สาม หน แล ก่อน จะ เข้า นอน หน หนึ่ง ถ้า เดก อายุ สิบ ขวบ ให้ กิน ๓๐ หยด ถ้า ห้า ขวบ ๒๐ หยด ยา ขนาน นี้ กิน ได้ ใน น้ำ ชา น้ำ กาแฝ น้ำ นม ฤๅ ใน น้ำ ก็ ได้ ถ้า ไม่ ใคร่ เดิน กิน ยา เม็ด เอเออร์ ปิลซ์ ให้ เดิน ภอ เปน ปรกติ ๚ะ

AYER'S HAIR VIGOR.

๏ ๕ ยา คือ เอเออร์ แฮร วิคอร เปน ของ สำหรับ โต๊ะ แต่ง ตัว เปน ยา แก้ ผม หล่น ให้ ดก แล ผม หงอก ให้ มี ศรี่ อย่าง เดิม ๚ะ

๏ ยา ขนาน นี้ ถ้า จะ ทา ผม เปน แต่ การ แต่ง ตัว ไม่ ต้อง เขย่า ขวด ถ้า จะ ใช้ รักษา เนื้อ ศีศะ เขย่า ก่อน จึง ทา ผม เถิด ๚ะ

๏ เชิญ ไป ซื้อ ยา ห้า อย่าง นี้ ที่ ห้าง เอ ยุลิง แอน โก ตั้ง ห้าง ฝั่ง แม่ น้ำ เจ้า พระยา ใต้ ปาก คลอง ขุด ใหม่ ล่าง เหนือ ตึก กงซุล โปรตุเกศ ขึ้น ไป หน่อย หนึ่ง ๚ะ

๏ เปน ภาษา อังครึษ บอก วัน เดือน ฝรั่ง จีน ไทย บอก ให้ รู้ เลอียด ว่า ดวง อาทิตย์ อยู่ เหนือ ฤๅ ใต้ กลาง โลกย์ ทุก วัน เท่าไร ตลอด ปี ให้ รู้ ว่า สูน ไสย กลาง ดวง อา ทิตย์ ดู โต เล็ก เท่าไร ทุก วัน ให้ รู้ ว่า เวลา เที่ยง แล เวลา ตาม เงา แดด คลาด กัน วัน ละ เท่าไร ให้ รู้ ว่า เว ลา น้ำ ขึ้น น้ำ ลง ที่ กรุง เทพ ทุก วัน แจ้ง ให้ รู้ ถึง การ อื่น เปน อัน มาก อัน ควร คน ทั้งปวง จะ รู้ ถ้า ไม่ รู้ เขา จะ นินทา ว่า คน โง่ ประนินทิน นี้ ราคา ถูก เล่ม ละ สี่ บาท เท่า นั้น เชิญ มา ซื้อ ที่ โรง พิมพ์ บางคอแหลม มี ถึง แปด ปี ถ้า ต้อง การ ได้ ตั้ง แต่ คริศ ศักราช ๑๘๗๘ ถึง ๑๘๘๕ ครบ แปด ปี (จ. ห) ๚ะ

๏ เจ้า ของ หนังสือ สยาม ไสมย มี ความ ปราถนา จะ ให้ ออก สอง อย่าง อย่าง หนึ่ง จะ ให้ ออก ทก วัน เว้น แต่ วัน อาทิตย อีก อย่าง หนึ่ง ให้ ออก เจด วัน ครั้ง หนึ่ง เสมอ มิ ให้ ขาด เมื่อ คน ทั้ง ปวง ตั้ง ใจ ซื้อ เปน อัน มาก คง สำ เร็จ การ คง ได้ อ่าน หนังสือ จดหมาย เหตุ ราคา ถูก ๆ ด้วย แล ตั้ง แต่ นี้ ไป จะ ออก จดหมาย เหตุ สยาม ไสมย นี้ เดือน ละ สี่ คราว ไป ก่อน ๚ะ

๏ สยาม ไสมย ที่ จะ ออก พลาง เดือน ละ ๔ หน นั้น จะ ขาย ปลีก ฉบับ ละ สลึง

๏ ถ้า รับ เอา ตลอด ปี แล้ว ใช้ เงิน ล่วง น่า ราคา ปี ละ หก บาท คือ ห้า สิบ สอง ฉบับ ถ้า มา รับ ไป จาก โรง พิมพ์ ถ้า จะ ให้ ส่ง ถึง บ้าน อาไศรย ไปรสนีย์ ต้อง เสีย ปี ละ หก บาท สาม สลึง สี่ อัฐ ๚ะ

๏ ค่า บอก ถึง คน เกิด คน ตาย ฤา ทิ้ง ห้าง ขาย ของ ถึง การ เลล้ง แล ของ ซึ่ง จะ ขาย นั้น ฤา บอก ความ ของ คน ซึ่ง จะ หา การ ฤา แจ้ง ความ ต้อง การ ของ ตัว จะ คิด ค่า ลง ตาม ว่า แล้ว นั้น ๚ะ

๏ ถ้า คน จะ เข้า กัน ซื้อ ถึง หก ฉบับ จะ คิด เอา แต่ ค่า ห้า ฉบับ คือ จะ ยก ให้ หนึ่ง ใน หก ๚ะ

๏ จดหมาย เหตุ นี้ เจ้า ของ จะ ส่ง แต่ เพียง เปน แห่ง ๆ ผู้ ซื้อ ต้อง ไป รับ ใน ตำบล ต่าง ๆ ซึ่ง จะ หมาย ไว้ นั้น

๏ ที่ บ้าน แม่ เปรม ที่ วัด เกาะ แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ ที่ แพ นาย เทพ ตรง ข้าม ปาก คลอง บางหลวง ที่ ขาย เครื่อง แก้ว แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ ที่ ตึก แม่ แพ ที่ สี่กัก เหนือ เสา ชิงช้า แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ ที่ โรง พิมพ์ บาง คอแหลม แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ จะ ส่ง ทาง ไปรสนีย์ ถึง บ้าน ถ้า บ้าน อยู่ ใน เขตร ทาง ไปรสนีย์ นั้น แต่ ผู้ ซื้อ หนังสือ นี้ ต้อง เสีย เงิน ค่า หนังสือ ค่า ไปรสนีย เสร็จ ก่อน จึ่ง จะ ส่ง ทาง นั้น ได้ แต่ ต้อง บอก ชื่อ ตำ บล บ้าน ถนน แล คลอง นัมเบอ ที่ อยู่ นั้น ให้ แน่ ด้วย ฯะ

๏ เพราะ คน ที่ ซื้อ อ่าน นั้น มาก เจ้า ของ รับ ส่ง ทุก แห่ง ไม่ ได้ จะ ส่ง เปน แห่ง ๆ ไป พลาง ให้ ผู้ ซื้อ นั้น ไป รับ ทุก คราว ออก ณะ ตำบล อัน อยู่ ใกล้ เคียง บ้าน ผู้ ซื้อ นั้น เถิด หนังสือ นี้ จะ ออก ทุก วัน พุฒ ตลอด ปี เมื่อ จัด ส่ง ถึง ตำบล อื่น แล้ว จะ บอก ให้ รู้ ด้วย ฯะ

๏ หนังสือ ต่าง ๆ อัน มี ขาย ที่ โรง พิมพ์ บางคอแหลม ฯะ

๏ มี หนังสือ เปน เรื่อง พระเยซูศาสนา แล หนังสือ ต่าง ๆ สำหรับ สอน เด็ก ให้ อ่าน หนังสือ ไท แล หนังสือ อังกฤษ ออก มี หนังสือ สำหรับ สอน วิชา คิด เลข สอน ให้ รู้ ถึง ตำรา ดาว แล มี หนังสือ สำหรับ สอน ใจ ให้ รู้ ขนบ ธรรมเนียม จะ ได้ เปน คน เรียบ ร้อย แล จะ ได้ เปน คน แต่ง หนังสือ เปน เรื่อง ราว เปน บท กลอน หนังสือ อ่าน เล่น ก็ มี มาก หลาย อย่าง หนังสือ ต่าง ๆ นั้น คือ ฯะ

๏ ก ข ก กา ปถม ก กา ไท กา กับ สุนักข์ แล นกยาง กากี คำ ฉันท์ แล คำ กลอน กฤษนา สอน น้อง ขันธ วิภังค์ นี่ ตำรา ยา เกล็ด พระ คริษวงษ ตาม มัดธาย แล ตาม โยฮัน เปน เรื่อง ใน พระ คัมภีร์ พระ เยซู สาสนา จันทะ โครพ จินดามณี พระยาฉัททัน ซุยถัง ตำราดาว ตำรา คิด เลข อย่าง ใหม่ ทิพสังวาล นิราศ เกาะ จาน นิราศ เมือง แกลง นิราศ โคราช นิราศ ฉถาง นิราศ ชม ตลาด นิราศ วัด เจ้า ฟ้า นิราศ เดือน นิราศ พระ แท่น ดง รัง นิราศ ทวาราวดี นิราศ นรินทร์ นิราศ พระ บาท นิราศ พระ ปถม นิราศ เมือง เพ็ชร นิราศ อิเหนากับนิราศภูเขา ทอง นกกระ จาบ เบญมาศทอง ปถม มาดา อัง กฤษ บุจฉา แล วิสัชนา ใน ศาสนา แท้ จริง เพ็ชพงกุฏ พระยไภยมณี พระ สมุท ราชาธิราช มงคลทิปนี่ แปลเปน สุภาสิต สอน หญิง มายา สัตรี ลักษณวงษ สวัสดิ รักษา บัญญัติพระ ร่วง ภาลี สอน น้อง ลักษณ ภรรยา เจ็ด สถาน กฤษนา สอน น้อง ลักษณ บุตร สาม สถาน วงษสวรรค์ เสภา คือ ขุนช้าง ขุนแผน สิงหไกรภพ สังข ทอง คือ เจ้าเงาะ สิบ สอง เหลี่ยม สุภาสิต ต่าง ๆ คือ โลกนิตย ขงจู มงคลทิปนแปล สุภาสิต สอน หญิง แม่ ม่าย สอน ลูก สุภาสิต สอน เด็ก สุภาสิต พระร่วง สุภาสิต โคลง สมุท จะ หัด อังกฤษ อุณรุท อิเหนา รามเกียรติ พงษาวดาร ขุนหลวงหาวัด ถม อากาศ ทำนาย ฝัน ตราซูทอง คำ เตือน สติ พงษาวดาร บูราณ พระ สี่ เสาร อุไทย จดหมายเหตุ เมือง พม่า

๏ หนังสือ ภาษาสยาม ต่าง ๆ มี ขาย ที่ โรงพิมพ์ บางคอแหลม นี้ เมื่อ ขาย ปลีก มี ราคา ตี พิมพ์ ใน หนังสือ ทุก ๆ เล่ม ธรรมเนียม นั้น คือ ว่า ถ้า สมุดไทย เล่ม ๑ เปน อักษร พิมพ์ เล็ก คิด เอา ราคา เล่ม ละ สลึง ถ้า รวม สี่ เล่ม ใบ ปก อ่อน เล่ม ละ บาท ถ้า เปน อักษร พิมพ์ ใหญ่ คิด เอา ราคา เล่ม ละ สลึง เฟื้อง ถ้า รวม สี่ เล่ม ใบ ปก อ่อน เล่ม ละ หก สลึง ถ้า ใบ ปก แขง คิด ราคา ใบ ปก อีก เล่ม ละ บาท ถ้า ท่าน ทั้ง หลาย จะ ซื้อ หนังสือ ที่ ละ มาก ๆ จบ ทุก เรื่อง ที่ มี ใน โรง พิมพ ฤา ถ้า ลูกค้า วานิช จะ ซื้อ ที่ ละ มาก ๆ สำ หรับ จะ ตั้ง โรง ขาย หนังสือ จะ ลด ราคา ร้อย ยี่สิบ บาท จะ คิด เอา แต่ ร้อย บาท ถ้า ไม่ ถึง เพียง นี้ จะ จัด ว่า ซอ ปลีก กัน ก็ คง ขาย ตาม ราคา ปลีก อัน บอก ไว้ ใน หนังสือ ทุก ๆ เล่ม นั้น แล ถ้า จะ มา ซื้อ หนังสือ ที่ โรงพิมพ์ นี้ ต้อง ใช้ เงิน สด ขาย เชื่อ ไม่ ได้ ตั้ง แต่ นี้ ไป เปน อัน ขาด