๏ ที่ ว่า ด้วย สินค้า เข้า ใน กรุง เทพ แผ่น ๒๔ น่า ๕๐๒ ต่อ กับ แผ่น ๒๕ น่า ต้น นี้ ๚ะ

กำปั่น สยาม แล กำปั่น ต่าง ประเทศ

ที่ ได้ เข้า มา ยัง กรุง เทพ ตั้ง แต่ วัน อังคาร เดือน ญี่ ขึ้น สี่ ค่ำ ปี มะแม เบญจศก ๑๒๔๕ จน ถึง วัน พุฒ เดือน ญี่ ขืน สิบห้า ค่ำ ปี วอก ฉศก ๑๒๔๖ ๚ะ

๏ สยาม ๒๘ ลำ ๒๖ ๕๐๒ ตัน บันทุก ของ เข้า มา รา คา ถึง ๑๒๗ ๐๑๐ เหรียน เมกซิกัน ๚ะ

๏ อังกฤษ บันทุก ของ ๓๕ ลำ ๕ ๔๓๒ ตัน กำปั่น ลำ เปล่า ๑๒ ลำ ตัน ๕ ๓๓๙ รวม กำปั่น อังกฤษ ที่ เข้า มา นั้น ๔๗ ลำ รวม ตัน ๑๐ ๗๗๑ ราคา สินค้า ที่ บันทุก เข้า มา นั้น ถึง ๘๐ ๒๐๖ เหรียน ๚ะ

๏ เยอรแมน บันทุก สินค้า เข้า มา ๓ ลำ ตัน ๑ ๐๐๗ เข้า มา ลำ เปล่า ๘ ลำ ตัน ๖ ๗๗๓ รวม กำปั่น เยอร แมน ที่ เข้า มา นั้น ๑๑ ลำ รวม ตัน ๗ ๗๘๑ ตัน ราคา สินค้า ที่ บันทุก เข้า นั้น ๖ ๙๕๘ เหรียน ๚ะ

๏ ฝรั่งเสศ บันทุก สินค้า เข้า มา ลำ ๑ ตัน ๓๕๗ เข้า มา ลำ เปล่า ลำ หนึ่ง ตัน ๓๐๘ รวม กำปั่น ที่ เข้า มา ๒ ลำ ตัน ๖๖๕ ราคา สินค้า ที่ บันทุก เข้า มา นั้น ๖ ๑๙๙ เหรียน ๚ะ

๏ เนเทอแลนด บันทุก สินค้า เข้า มา ๓ ลำ ๑ ๐๒๗ ตัน เข้า มา ลำ เปล่า ลำ หนึ่ง ๑๖๔ ตัน รวม กำปั่น ที่ เข้า มา นั้น ๔ ลำ ๑ ๑๙๑ ตัน ราคา สินค้า ที่ บันทุก เข้า มา นั้น ถึง ๖ ๐๖๕ เหรียน ๚ะ

๏ อะเมริกัน บันทุก สินค้า เข้า มา ๒ ลำ ๑๔๘๒ ตัน เข้า มา ลำ เปล่า ลำ หนึ่ง ๒๗๙ ตัน รวม กำปั่น ที่ เข้า มา นั้น ๓ ลำ ๑ ๗๒๕ ตัน ราคา สินค้า ที่ บันทุก เข้า มา นั้น ถึง ๕๙ ๒๒๔ เหรียน ฯะ

๏ นอวิเยียน แล ซะวิดิช บันทุก สินค้า เข้า มา ๒ ลำ ๗๘๑ ตัน เข้า มา ลำ เปล่า ๒ ลำ ๑ ๒๔๓ ตัน รวม ลำ ที่ เข้า มา นั้น ๕ ลำ ๒ ๐๒๔ ตัน ราคา สินค้า ที่ เข้า มา นั้น ถึง ๗ ๔๓๒ เหรียน ฯะ

๏ ไอตาเลี่ยน ที่ บันทุก สินค้า เข้า มา ๓ ลำ ๑ ๔๖๒ ตัน เข้า มา ลำ เปล่า ๗ ลำ ๓ ๙๖๕ ตัน รวม กำปั่น ที่ เข้า มา ๑๐ ลำ ๕ ๔๒๗ ตัน ราคา สินค้า ถึง ๔๖ ๖๐๐ เหรียน ฯะ

๏ ออศแตเรียน เข้า มา ๑ ลำ ๕๘๓ ตัน ราคา สิน ค้า ๒๐๗๐๐ เหรียน ฯะ

๏ แดนิช เข้า มา ลำ เปล่า ลำ หนึ่ง ๒๔๕ ตัน ฯะ

๏ ตะเภา เข้า มา ๑๔๘ ลำ ราคา สินค้า ที่ บันทุก เข้า มา ถึง ๑๒๘ ๔๕๙ เหรียน ฯะ

๏ กำปั่น กล ไฟ ที่ เข้า มา ใน ปี ที่ ว่า มา นี้ ฯะ

๏ สยาม เข้า มา ๘ ลำ ๒ ๖๘๘ ตัน ราคา สินค้า ถึง ๒๗ ๗๗๒ เหรียน ฯะ

๏ บริติช บันทุก ของ เข้า มา ๒๐๖ ลำ ๑๓๔ ๔๖๕ ตัน เข้า มา ลำ เปล่า ๑๐ ลำ ๑๑ ๐๗๐ ตัน รวม ลำ ที่ เข้า มา ๒๑๖ ลำ ตัน ๑๔๕ ๕๓๕ ราคา สินค้า เข้า มา ถึง ๔ ๓๗๐ ๐๗๙ เหรียน ฯะ

๏ เยอรแมน บันทุก ของ เข้า มา ๔๘ ลำ ๒๒ ๖๒๐ ตัน เข้า มา ลำ เปล่า ๑๑ ลำ ๑๐ ๘๘๙ ตัน รวม ๕๙ ลำ ๓๓ ๕๐๙ ตัน ราคา สินค้า ๑ ๑๑๕ ๖๐๐ เหรียน ฯะ

๏ เนเทอแลนด บันทุก สินค้า เข้า มา ๑ ลำ ๔๒๗ ตัน ราคา สินค้า ๒ ๕๒๓ เหรียน ฯะ

๏ ไอตาเลี่ยน บันทุก สินค้า เข้า มา ๑ ลำ ๑ ๕๖๒ ตัน เข้า มา ลำ เปล่า ๑ ลำ ๑ ๕๖๒ ตัน รวม สอง ลำ ๓ ๑๒๔ ตัน ราคา สินค้า ๑๗๖ เหรี่ยน ๚ะ

๏ นอว์เยียน แล ซวิ ติช เข้า มา ลำ เปล่า ๑ ลำ ๑ ๑๘๓ ตัน ๚ะ

๏ กำปั่น ใบ ทั้ง กำปั่น ไฟ ที่ บันทุก ของ มา ตลอด ปี รวม ถึง ๕๑๐ ลำ ๒๐๐ ๓๐๕ ตัน กำปั่น ทั้ง ใบ ทั้ง ไฟ ที่ เข้า มา ลำ เปล่า ตลอด ปี ถึง ๕๖ ลำ ๔๓ ๐๑๗ ตัน รวม กำปั่น ใบ ทั้ง ไฟ ที่ เข้า มา ตลอด ปี ๕๖๖ ลำ ถึง ๒๔๓ ๓๒๓ ตัน รวม ราคา สินค้า เข้า ใน ลำ เหล่า นี้ ทั้ง สิ้น ตลอด ปี ถึง ๖ ๒๔๗ ๘๙๓ เหรี่ยน เมกซิกัน ๚ะ

สินค้า ขา ออก แต่ กรุง เทพ

๏ ตั้ง แต่ วัน อังคาร เดือน ญี่ ขึ้น สิบ ค่ำ ปี มะแม เบญจศก ๑๒๔๕ จน ถึง วัน พุฒ เดือน ญี่ ขึ้น สิบห้า ค่ำ ปี วอก ฉศก ๑๒๔๖ ๚ะ

๏ ของ บันทุก ไป ถึง เมือง ฮองกอง ถึง ๓ ๗๖๕ ๗๙๒ เหรี่ยน เมกซิกัน ๚ะ

๏ ของ บันทุก ไป ถึง เมือง สิงฆโปร ถึง ๕ ๕๓๕ ๖๔๒ เหรี่ยน ๚ะ

๏ ของ บันทุก ไป ถึง เมือง จีน ถึง ๑๘๗ ๕๗๘ เหรี่ยน ๚ะ

๏ ของ บันทุก ไป ถึง ประเทศ ยุโรป ถึง ๑ ๔๓๒ ๖๙๙ เหรี่ยน ๚ะ

๏ ของ บันทุก ไป ถึง เกาะ ยะวา ถึง ๑๐๕ ๗๓๕ เหรี่ยน ๚ะ

๏ ของ บันทุก ไป ถึง เมือง บอมเบ ถึง ๔๒ ๔๕๓ เหรี่ยน ๚ะ

๏ ของ บันทุก ไป ถึง เมือง มะนิลา ถึง ๘ ๕๐๐ เหรี่ยน ๚ะ

๏ ของ บันทุก ไป ถึง เกาะ มอริติอัช ถึง ๑๒ ๐๐๐ เหรี่ยน ๚

๏ ของ บันทุก ไป ถึง ชาย ทเล ประเปศ สยาม ถึง ๗๔ ๔๙๕ เหรี่ยน ๚ะ

๏ ของ บันทุก ไป ถึง เมือง ไซ่ง่อน ถึง ๑๘ ๑๘๙ เหรี่ยน ๚ะ

๏ รวม ราคา ของ บันทุก ไป จาก ประเทศ สยาม วิ่ง ประเทศ ต่าง ๆ นั้น ถึง ๑๑ ๑๙๔ ๕๖๑ เหรี่ยน ๓

๏ กำปั่น สยาม แล กำปั่น นอก ที่ ได้ บันทุก ฃอง ออก ไป จาก กรุง เทพ ตั้ง แต่ วัน อังคาร เดือน ญี่ ปี มะแม เบญจศก ๑๒๔๕ จน ถึง วัน พุฒ เดือน ญี่ ขึ้น สิบห้า ค่ำ ปี วอก ฉศก ๑๒๔๖ ๚ะ

๏ กำปั่น ใบ สยาม ๒๘ ลำ ๒ ๒๒๐ ตัน ราคา ของ บันทุก ออก ไป ถึง ๔๔๓๗๐๔ เหรี่ยน ๏ กำปั่น กลไฟ สยาม ๘ ลำ ๕ ๐๒๔ ตัน ราคา ของ บันทุก ออก ไป ถึง ๑๖๗ ๑๔๙ เหรียน รวม ลำ ทั้งกำปั่น ใบ กำปั่น กลไฟ ๗๖ ลำ รวม ตัน ๒๘๒๒๗ รวม ราคาของ บันทุก ๓๑๐๘ ๘๕๓ เหรียน ฯะ

๏ กำปั่น ใบ อังกฤษ ๒๖ ลำ ๑๐ ๒๔๐ ตัน ราคา สินค้า ๓๖๘ ๘๙๑ ๏ กำปั่น กลไฟ อังกฤษ ๒๑๔ ลำ ๑๔๑ ๗๔๔ ตัน ราคา สินค้า ๖ ๙๘๐ ๓๔๒ เหรียน ๏ รวม ทั้ง กำปั่น ใบ ทั้ง กำปั่น กลไฟ อังกฤษ ๒๔๐ ลำ รวม ตัน ๑๕๑ ๘๘๔ รวม ราคา สินค้า ถึง ๗ ๓๖๐ ๓๓๗ เหรียน ฯะ

๏ กำปั่น ใบ เยอรแมน ๑๔ ลำ ๑๐ ๓๔๐ ตัน ราคา สินค้า ๓๕๒ ๕๘๔ ๏ กำปั่น กลไฟ เยอรแมน ๒๑ ลำ ๓๓ ๓๘๓ ตัน ราคา สินค้า ถึง ๑๗๒๑ ๔๓๑ ๏ รวม ทั้ง กำ ปั่น ใบ กำปั่น กลไฟ ๓๕ ลำ รวม ตัน ๔๒ ๗๒๓ รวม ราคา สินค้า ๒๐๗๕ ๐๑๕ เหรียน ฯะ

๏ กำปั่น ใบ ฝรั่งเสศ ๓ ลำ ตัน ๘๙๓ ราคา สินค้า ๓๔ ๒๒๘ เหรียน ฯะ

๏ กำปั่น ใบ ซวีเดน แล นอรเว ๔ ลำ ๒๐ ๓๔ ตัน รา คา สินค้า ๖๘ ๙๕๗ เหรียน ๏ กำปั่น กลไฟ นอรเว แล ซวีเดน ๑ ลำ ๑ ๑๘๒ ตัน ราคา สินค้า ๔๕ ๕๒๘ เหรียน

๏ รวม ทั้ง กำปั่น ใบ แล กำปั่น กลไฟ ๕ ลำ รวม ตัน ๓ ๒๑๖ ราคา สินค้า ๑๑๔ ๔๘๕ เหรียน ฯะ

๏ กำปั่น ใบ ไอตาเลียน ๑๐ ลำ ๖ ๘๘๖ ตัน ราคา สินค้า ๒๗๙ ๓๗๘ เหรียน ๏ กำปั่น กลไฟ ไอตาเลียน ๒ ลำ ๓ ๑๒๔ ตัน ราคา สินค้า ๘๐ ๙๑๕ ๏ รวม ทั้ง กำปั่น ไฟ แล ใบ ไอตาเลียน ๑๒ ลำ รวม ตัน ๑๐ ๐๑๐ รวม ราคา สินค้า ๓๖๐ ๒๙๓ เหรียน ฯะ

๏ กำปั่น ใบ ฮอลันดา ๑ ลำ ๓๔๗ ตัน ราคา สินค้า ถึง ๗ ๕๑๒ เหรียน ๏ กำปั่น กลไฟ ฮอลันดา ๑ ลำ ๔๒๗ ตัน ราคา สินค้า ถึง ๑๒ ๒๓๗ เหรียน ๏ รวม ทั้ง กำปั่น ใบ แล กำปั่น กลไฟ ๒ ลำ ๗๗๔ ตัน ราคา สินค้า ๑๙๗๖๐ เหรียน ฯะ

๏ กำปั่น ใบ อเมริกัน ๓ ลำ ๓ ๗๖๔ ตัน ราคา สินค้า ถึง ๕๒ ๓๔๙ เหรียน ฯะ

๏ กำปั่น ใบ เดนิช ๒ ลำ ๖๙๒ ตัน ราคา สินค้า ถึง ๒๖ ๑๗๕ เหรียน ฯะ

๏ กำปั่น ใบ ออสเตรียน ๑ ลำ ๕๘๓ ตัน ราคา สินค้า ๙ ๒๔๔ เหรียน ฯะ

๏ ตะเภา ๑๔๓ ลำ ๓ ๓๕๐ ตัน ราคา สินค้า ๑๓๔ ๔๓๓ เหรียน ฯะ

๏ รวม เรือ ใบ ทุก ชาติ์ ๒๗๕ ลำ รวม ตัน เรือ ใบ ๖๓๔๓๒ รวม ราคา สินค้า เรือ ใบ ๒๑๗๗ ๙๖๕ เหรียน ๏ รวม กำปั่น กลไฟ ทุก ชาติ์ ๒๘๗ ลำ รวม ตัน กำปั่น กลไฟ ๑๘๑ ๘๘๔ รวม ราคา สินค้า กำปั่น กลไฟ ๙๐๑๖ ๖๐๗ เหรียน ๏ รวม ทั้ง เรือ ใบ แล กำปั่น กลไฟ ทุก ชาติ์ ๕๒๒ ลำ รวม ต้น ทั้ง เรือ ใบ ทั้ง กำ ปั่น กลไฟ ๒๔๕ ๓๓๖ รวม ราคา สินค้า ทั้ง เรือ ใบ ทั้ง กำปั่น กลไฟ ทุก ชาติ์ ตะลอด ปี นั้น ๑๑ ๙๘๔ ๕๗๒ เหรียน

หอ พระสมุด

๏ ข้าพเจ้า ขอ แจ้ง ความ มา ยัง ท่าน เอไดเตอ ได้ ทราบ ด้วย มี คำ เลื่อง ภา กัน ว่า การ ใน หอ พระสมุด เดี๋ยว นี้ ดู ที่ จะ เหลว ๆ ไป ภาคีสมาชิก ต้อง เสี่ย เงิน ถึง ปี ละ ห้า ตำลึง เขา ภา กัน ว่า ท่าน ทรง แต่ หมากรุก จน พวก ภาคีสมาชิก บาง คน ไม่ อาจ จะ เข้า ไป ใน หอ พระสมุด เพราะ เปน การ เกรง ใจ ท่าน เขา เข้า ไป ได้ แต่ ที่ เปน คน คุ้น เคย กับ ท่าน ที่ คน ไม่ คุ้น เคย กับ ท่าน ก็ กลัว จะ เปน ที่ กีด ขวาง ท่าน ไป ถ้า ท่าน ได้ เลิก หมากรุก เสีย ใน หอ พระสมุด เหน จะ ดี ท่าน สั่ง สอน เปน ราชการ จะ ให้ มี ประโยชน กว่า หมากรุก เปน แน่ การ ก็ จะ ไม่ เสี่ย พระ เกียรติยศ พระเจ้า อยู่ หัว ที่ ท่าน ได้ ทรง จัด ไว้ เปน ที่ ประชุม ข้า ราชการ พูด ปฤกษา กัน ด้วย ราชการ ๚ะ

๏ มี คำ เลื่อง ภา ว่า หนังสือ วชิรญาณ วิเสศ ที่ เคย แจก ภาคีสมาชิก ตาม กำหนด นั้น เดี๋ยว นี้ ติด ไม่ ได้ แจก ตาม กำหนด ไว้ บาง คน ไม่ ได้ รับ มา หลาย สิบ วิก แล้ว คิด เอา เงิน ค่า สะแตม ถึง ปี ละ หก สลึง รวม ด้วย กัน ถึง ปี ละ ห้า ตำลึง บาท หนึ่ง กับ สอง สลึง นั้น ภาคีสมาชิก ก็ ไม่ เสี่ย ดาย ดอก ด้วย เขา อยาก จะ ทราบ ข้อ ราชการ ต่าง ๆ แต่ พวก นั้น เสีย ใจ ว่า นาน ไป จะ เสี่ย พระเกียรติยศ พระเจ้า อยู่ หัว ที่ ได้ ทรง จัด ไว้ เปน การ ดี มาก ๚ะ

๏ มี บาง คน ถาม ว่า การ เล่น ตะกร้อ กลาง ถนน กับ เล่น ว่าว กลาง ถนน นั้น ใน ข้อ พระราช บัญญัติ ท่าน ก็ ห้าม ปราม แขง แรง อยู่ แล้ว ทำ ไม เจ้า พนักงาน ไม่ จัด ให้ การ เปน ไป ได้ ให้ สำเร็จ ตาม ข้อ พระ ราช บัญญัติ เล่า ๚ะ

๏ บาง คน ชม ว่า กรมหมื่น ภูธเรศ ธำรงศักดิ์ ท่าน เปน ผู้ จัด การ ใน กรมเมือง เลอียด เปน แท้ เที่ยว จัด การ รักษา การ โดย แขง แรง แต่ อย่าง นั้น ก็ ไม่ ใคร่ จะ ฟัง ด้วย คน พาล มาก ด้วย ท่าน ได้ คน ดี ๆ ไว้ ใช้ แล ท่าน เลี้ยง คน สำคัญ ๆ ไว้ เที่ยว จับ คน ด้วย คน พาล จึ่ง ไม่ หนี ไป พ้น มือ ท่าน ได้ เปน การ ดี มาก ๆ ฯะ

๏ ความ เจริญ ของ กรุง สยาม ใน ระว่าง สิบ ห้า สิบ หก ปี นี้ มี ความ สม บรบุญ ขึ้น มาก ด้วย แต่ ก่อน เมื่อ เรา ทั้งหลาย ยัง เปน เด็ก ๆ อยู่ นั้น ได้ ทราบ ด้วย กัน ว่า ใน ลำ น้ำ เจ้า พระยา นั้น ไม่ มี ตึก อัน งาม มา ชม เลย เปน แต่ มี ตึก อย่าง จีน อยู่ บ้าง ก็ น้อย แห่ง คือ ตึก เจ้าสัวบุญสี่ ซึ่ง เปน โรง ตัน ฝิ่น อยู่ เดี๋ยว นี้ แห่ง หนึ่ง กับ ตึก พระวิสูตรวารี น่า วัด เชิงเลน แล บ้าน เจ้าสัวโต เจ้า พระยา นิกร บดินทร แล ตึก เจ้าสัว แฮ คือ ที่ บ้าน หลวง ไมตรี กับ ที่ ตึก พระยา สวัสดิ์ ที่ ปาก คลอง บางกอก น้อย ที่ เปน อย่าง ตึก ฝรั่ง นั้น มี แต่ สอง แห่ง คือ ตึก สำหรับ ราชทูต ที่ ท่าน พระยา ภาษกรวงษ อยู่ เดี๋ยว นี้ แห่ง หนึ่ง ที่ ตำหนัก พระ ปิ่นเกล้า ที่ พระราช วัง เดิม แห่ง หนึ่ง นอก จาก นั้น ก็ เปน เรือน ฝา กระ ดาน แล เรือน จาก ทั้ง สิ้น เรือน ฝา กระดาน ที่ เปน บ้าน ใหญ่ ๆ ก็ มี แต่ บ้าน สมเด็จ เจ้า พระยา แล บ้าน พระศรี สมบัติ ที่ เปน วัง พระเจ้า น้อง ยาเธอ พระองค์ เจ้า โสณ บันดิตย์ บ้าน พระยา มหาอำมาตย บ้าน พระยา โชฎึก บ้าน พระยา สรเสนา คง เท่า นั้น ค่อย เปน บ้าน ใหญ่ แต่ ใน กำแพง พระนคร มี ตึก จีน อยู่ ที่ วัง สมเด็จ พระ เดชา แห่ง หนึ่ง ที่ บ้าน เจ้า พระยา พลเทพ นิมโจ โฉ แห่ง หนึ่ง บัดนี้ มี ตึก ใหญ่ ๆ งาม มาก หลาย แห่ง คือ พระที่นั่ง บรมราช สถิตย มโหฬาล พระ ที่นั่ง มณฐฐาน บรมอาศน์ พระ ที่นั่ง สมมุติ เทวราช อุปบัติ พระที่นั่ง จักรตรี มหา ปราสาท พระที่นั่ง อนันต สมาคม พระที่นั่ง สุถา ไลย มหา ปราสาท พระที่นั่ง สุไทยสวรรย แล โรง ทหาร มหาดเล็ก โรง ทหาร หน้า แล ทิม ดาบ กรมวัง ทิมดาบ ตำรวจ โรง กระสาปน์ โรง ทหาร หน้า ตึก เสา ชิงช้า แล ตึก เจ้านาย ข้า ราชการ ผู้ มี ทรัพย์ หลาย สิบ บ้าน ตาม ลำ แม่ น้ำ เจ้าพระยา ตั้ง แต่ สามเสน ถึง บางคอแหลม แล ใน กำแพง พระ นคร ก็ มาก หลาย แห่ง ที่ ถนน เจริญ กรุง ก็ มี ตึก ตลอด ไป ทั้ง นั้น เปน ที่ สง่า งาม แก่ บ้าน เมือง เปน อัน มาก เพราะ พระเดช พระคุณ ของ สมเด็จ พระมหา กะษัตรา ธิราช เจ้า ทรง เมตา ทนุ บำรุง พระ บรม วงษานุวงษ แล ข้า ราชการ ราษฎร ได้ ไป มา ค้า ขาย กับ ต่าง ประเทศ แล เปิด การ ค้า ขาย ให้ ทวี ขึ้น ทุก ปี ๆ ทรัพย์ สมบัติ จึ่ง ทวี เจริญ ขึ้น ใน แผ่นดิน หลาย สิบ เท่า หลาย สิบ ส่วน ควร จะ มี ความ ชื่น ชม ยินดี ถวาย พร แด่ พระบาท สมเด็จ พระ เจ้า อยู่ หัว ให้ ทรง พระ เจริญๆ ยิ่ง ยิ่ง ขึ้น ไป กับ ข้าพเจ้า มี ความ ขอบ ใจ ต่อ ท่าน ผู้ มี่ ทรัพย สมบัตติ์ ซึ่ง ได้ สร้าง ตึก งด งาม ประดับ บ้าน เมือง เปน ที่ เจริญ ตา นั้น ควร นับ ว่า เปน ผู้ รักษา บ้าน เมือง โดย แท้ ถ้า ท่าน ผู้ ใหญ่ ได้ ช่วย เมตา กรุณา อุป ถำภ์ บำรุง แก่ ผู้ ทำ บ้าน เรือน งด งาม อยู่ เสมอ ดัง นี้ บ้าน เมือง คง จะ เจริญ ทวี งาม ยิ่ง ขึ้น อีก ทุก ปี สิถ ปรีชา การ ก็ จะ เจริญ ทวี มาก ขึ้น ด้วย แต่ ท่าน ผู้ ที่ มี่ ทรัพย สมบัติ ไม่ ใคร่ อยาก ทำ ตึก ให้ งด งาม ขึ้น นั้น ท่าน จะ ไม่ คิด มี่ จิตร ช่วย เกื้อ กูน อุด หนุน แผ่นดิน ซึ่ง เปน ที่ เกิด ให้ มี่ เกียรติยศ บ้าง ฤา อย่าง ไร ฤา ท่าน จะ คิด ไป ตาม โบราณ ว่า ทำ ขึ้น แล้ว สิ้น เงิน ทอง เปน หนัก หนา ประเดี๋ยว ก็ จะ มา จั๊ก ซื้อ เอา วา ละ บาท เปน ของ หลวง การ นี้ ก็ จืด จาง ไม่ ใคร่ จะ มี เหมือน แต่ ก่อน สมเด็จ พระเจ้า แผ่นดิน ก็ ทรง พระ มหา กรุณา เมตา แก่ ข้า แผ่นดิน ไม่ ได้ หัก หาน เบียด เบีฬ เจ้า ฃอง บ้าน ให้ ขาย วา ละบาท เหมือน แต่ ก่อน แล้ว สุด แท้ แต่ น้ำ ใจ อยาก ขาย ก็ ขาย ตาม ราคา ที่ ราษฎร ซื้อ ขาย กัน ถึง จะ ทำ การ สิ่ง ใด ที่ เปน การ แผ่นดิน ก็ ไม่ หัก หาน ให้ เปน การ เดือด ร้อน แก่ เจ้า ฃอง บ้าน เลย เพราะ ทรง พระ มหา กรุณา แก่ ไพร่ ฟ้า ข้า แผ่นดิน จริง ซึ่ง เปน บาง ครั้ง บาง คราว ซึ่ง บางคับ ซื้อ ที่ วา ละบาท เจ้า ของ บ้าน ได้ ความ เดือด ร้อน นั้น บาง ที จะไม่ ได้ ทรง ทราบ เจ้า พนักงาน จะ ทำ กัน เอง ซึ่ง จะ มา ทรง เกียด กัน ฉันทา แก่ ผู้ ทำ บ้าน เรือน ประดับ แผ่น ดิน นั้น เหน จะ ไม่ เปน เลย คง จะ ทรง พระ มหา กรุณา ยินดี ด้วย ที่ จะ ช่วย อุดหนุน ให้ เปน คุณ เปน ประ โยชน์ แก่ ผู้ สร้าง บ้าน เรือน นั้น ข้าพเจ้า มี ความ ชื่น ชม พระบารมี แล บ้าน เมือง อัน งด งาม ทวี เจริญ ขึ้น กว่า แต่ ก่อน จึ่ง ได้ อุส่าห์ พยายาม เขียน มา ลง พิมพ์ โดย ความ ปรีติ เพื่อ ว่า ท่าน ทั้งหลาย จะ ยินดี เหน ชอบ ด้วย บ้าน เมือง ซึ่ง เปน ที่ เกิด ก็ จะ ได้ งาม ทวี ยิ่ง ขึ้น ธรรมเนียม ข่ม ขี่ เบียด เบีอฬ ก็ จะ ได้ จืด จาง ห่าง ไกล ออก ไป โดย เร็ว ไพร่ บ้าน พล เมือง พ่อ ค้า ข้าราชการ พระบรม วงษานุวงษ ก็ จะ ได้ เปน สุข ปราศจาก ทุกข ไภย เปน ที่ ไว้ ใจ แก่ กัน แล กัน การ ซื้อ ขาย ก็ จะ สบาย สดวก ขึ้น ซะ

เงิน ไปรเวศ สาม เดือน ๓ ชิลิง ๗ เปนซ กับ เจด อัฐ ค่า ซอวริน ทอง คำ ถึง ๕ เหรียน ๒๕ เซนต

ข่าว โทรเลข นอก

๏ ฮ่องกอง วัน เสาร์ เดือน สาม ขึ้น เก้า ค่ำ เมื่อ ตี กัน แขง แรง ทั้งสอง ฝ่าย ที่ กิลุง พวก ฝรั่งเสศ ถูก ขับ ต้อง ถอย หลัง ต้อง ร้าย ๗๕ คน ถูก อาวุธ ตาย บ้าง เจบ ลำบาก บ้าง ๚ะ

๏ คง ประมวน พล รบ ตี เมื่อง กิลุง แล แตมซุย เร็ว ๆ และ ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน บริติช คอเวินแมนต์ รับ ข้อ ขัด ขวาง นั้น ถ้า คิด การ สัญญา ใหม่ จะ รับ แกรนตี่ เงิน ที่ จะ กู้ แต่ ไม่ ยอม คิด การ ที่ จะ ให้ หลาย พวก บัง คับ ได้ ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน จันทร เดือน สาม ขึ้น สิบเอ็ด ค่ำ วาน นี้ ดิน ไดนาไมต ระเบิด ใน ที่ ไว้ ศพ ที่ เวซตะมินซ์ เตอร ฮอล ใน แคลรี สำหรับ แขก ใน ที่ ปฤกษา ราช การ คือ เฮาซ ออฟ คอมมันซ์ แล ใน ที่ ซึ่ง เรียก ว่า เตาเวอร ออฟ ลันดัน ๚ะ

๏ ตึก เหล่า นั้น มิ ได้ เปน อันตราย มาก หก คน ต้อง ลำบาก เกาะ ได้ ตัว คน ๆ หนึ่ง ๚ะ

๏ ไกโร ข่าว ใหม่ ว่า ถึง เยนิรัล ซตุวาด ไม่ มี สิ่ง มี่ ความ ร้อน ใจ เปน อัน มาก ถึง ท่าน เยนิรัล นั้น ๚ะ

๏ ไกโร วัน พุฒ เดือน สาม ขึ้น สิบสาม ค่ำ กอก วูลซิลี่ บอก ความ ทาง โทรเลข ว่า ไม่ ต้อง ร้อน ใจ ถึง เยนิรัล ซตุวาด เพราะ กอง ทัพ ของ เยนิรัล เอิด ถึง เมือง ยาบิตะ แล้ว ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน ได้ ความ สำคัญ ข้อ หนึ่ง จึ่ง ได้ จัด ให้ มี พวก คอย ดู การ ของ คน แปด คน อยู่ ๚ะ

๏ ไกโร พวก บริติช ตี เมื่อง เมะเตมเม ได้ แล้ว เยนิ รัล ซตุวาด ถูก อาวุธ ลำบาก นัก อยู่ ๚ะ

๏ ไกโร วัน ประหัศบดี เดือน สาม ขึ้น สิบสี่ ค่ำ คราว ตี เมื่อง เมะเตมเม พวก บริติช ถูก อาวุธ ตาย ยี่สิบ เอ็ด คน ถูก อาวุธ เจบ ลำบาก ร้อย สี่ คน พวก ฆ่า ศึก ถูก อาวุธ ตาย บ้าง ลำบาก บ้าง ถึง ๒๐๐๐ คน กอโล เนล เซอ ซิ วิลซอน แอร อิ ออก จาก เมื่อง เมะเตมเม จะ ไป เมื่อง คาตูม ณวัน เสาร์ เดือน สาม ขึ้น เก้า ค่ำ ๚ะ

๏ เงิน ขา เข้า สำหรับ ใช้ ใน การ แผ่นดิน อังกฤษ ตั้ง แต่ วัน อังคาร เดือน ญี่ ปี มะแม เบญจศก ๑๒๔๕ จน ถึง วัน ประหัสบดี เดือน ญี่ แรม ค่ำ หนึ่ง ปี วอก ฉศก ๑๒๔๖ ถึง ๕๕๓ ๓๒๕ ชั่ง ๚ะ

๏ พวก บาท หลวง พวก นี้ ใน ประเทศ สยาม มี ที่ บอก หนังสือ ตำบล หนึ่ง ที่ วัด อาซมซัน ของ เขา ที่ บอก หนังสือ นี้ มี มา นาน แล้ว เรา มี ความ ดี ใจ เปน อันมาก ใน ทุก พวก ที่ คิด อ่าน ทำ ให้ ความ รู้ ใน หนังสือ ใน วิชา การ ทำ มา หา กิน แล ใน วิชา การ ที่ จะ ให้ คน มี กำลัง รงับ ใจ อุส่าห เพียร ประพฤติ์ การ การ ดี แล เว้น การ ชั่ว จึง เอา คำ หมาย การ สอน ใน ศาลา เรียน นั้น ที่ พวก โรมัน กา โทลิก แจก จำ หน่าย นั้น มา ลง ใน สยาม ไสมย เพื่อ คน ทั้งปวง ที่ กุลบุตร แล อยาก ให้ พวก นี้ สอน จะ ได้ ฝาก ให้ เขา สอน มี คำ หมาย ของ เขา มี ดัง นี้ ๚ะ

๏ ถึง ท่าน ทั้งปวง ชาว สยาม แล ชาว ต่าง ประเทศ แต่ บันดา ที่ อยู่ ใน กรุง เทพ ข้าพเจ้า บาทหลวง กอ ลมเบต์ มี ความ ยินดี ที่ จะ ให้ ทราบ ถึง ท่าน ทั้ง หลาย ทั้งปวง ว่า วัน จันทร ขึ้น สาม ค่ำ เดือน สี่ ปี วอก ฉศก นี้ เปน วัน กำหนด จะ เข้า เรียน ใน ศาลา เรียน วัด อวศซมซัน ๚ะ

๏ ศาลา เรียน นั้น ได้ ตบ แต่ง เพิ่ม เติม ขึ้น ใหม่ บ้าง แต่ ซึ่ง ข้าพเจ้า ได้ สละวน ถึง ถือ ว่า เปน หลัก เปน ประทาน นั้น คือ เลือก ตั้ง ครู อาจารย์ ชำนิ ชำ นาญ ควร ที่ บิดา มารดา เด็ก ทั้งหลาย จะ นับถือ เปน ที่ หวัง ใจ ได้ เปน มั่น คง ๚ะ

๏ ข้าพเจ้า ได้ สำเร็จ ความ ปราถนา ทั้ง นี้ ก็ เพราะ ท่าน ผู้ ซึ่ง เหน ว่า ผล ประโยชน์ จะ มี แก่ กุล บุตร ต่าง ๆ จึง ชวน กัน ลง ชื่อ ใน หนังสือ เรี่ย ไร บริจาก ทรัพย ช่วย ทำนุ บำรุง การ นี้ ด้วย ใจ ชื่น ชม ยินดี หน้า ที่ จะ สรรเสริญ เปน อัน มาก ๚ะ

๏ สมเด็จ พระ เจ้า อยู่ หัว ผู้ ทรง พระ อะนุเคราะห์ เกื้อ หนุน ใน การ ประโยชน์ รุ่ง เรือง แก่ บ้าน เมือง เนือง ๆ ไป ได้ ทรง พระ กรุณา มี พระ ไทย ยินดี แล พระ ราชทาน ทรัพย ให้ เพื่อ สมเคราะห์ ใน กิจ อุส่าห์ ตั้ง ศาลา เรียน นี้ ด้วย ๚ะ

๏ แต่ ก่อน มี ครู สอน แต่ ผู้ เดียว ตั้ง แต่ นี้ ไป จะ มี ครู สั่ง สอน ถึง สี่ ครู กุลบุตร จะ เรียน รู้ ได้ ซึ่ง วิชา การ แล การ ถือ ห้าง การ ค้า ขาย ต่าง ๆ

๏ จะ สอน เปน สาม ภาษา คือ ภาษา อังกฤษ ภาษา ฝรั่งเสศ แล ภาษา ไทย กุลบุตร จะ รู้ จัก ภาษา ไทย ถี่ ถ้วน นั้น เหน ว่า เปน ความ จำ เปน เพราะ เปน ภาษา บ้าน เมือง ๚ะ

๏ ท่าน บาทหลวง กางตอน จะ ส่อน ภาษา ฝรัง เศศ ท่าน คอนอเวน ผู้ เปน ครู อาจาริย มา แต่ ลอนดอน มี ตรา คอเวินแมนต อังกฤษ ตั้ง ไว้ เปน ครู อย่าง เอก นั้น จะ ครอบ ครอง ส่อน ผู้ เล่า เรียน ภาษา อังกฤษ ฟ กอร์ดโร เปน ครู ที่ สอง ช่วย สอน ภาษา อังกฤษ นาย ชิด ผู้ รู้ สันทัน จัด เจน ใน การ หนังสือ ไทย นั้น เปน ครู ส่อน ภาษา ไทย จะ บำ รุง รักษา กิจการ เล่า เรียน ต้อง เปลือง ทรัพย มาก ด้วย ว่า ครู อาจาริย หลาย ครู ด้วย กัน แต่ อาไศรย แก่ ท่าน ผู้ กระทำ คุณ บริจาก ทรัพย ช่วย นั้น จึ่ง กำ หนด ข้า เล่า เรียน เดือน หนึ่ง คล สี่ บาท เท่านั้น ๚ะ

๏ กิจการ ที่ จะ เรียน คือ เรียน ให้ รู้ อ่าน รู้ เขียน รู้ เลข รู้ จินดามณี รู้ แผนที่ แผน บ้าน เมือง รู้ พง ษาวดาร รู้ แต่ง เรื่อง ราว คดี ต่าง ๆ รู้ ถือ บาญชี วิชา เลข อัน ฦก ซึ้ง คือ คาถา เลข คือ วิชา รู้ คิด กำหนด ชั่ง หนัก ชั่ง ฦก วัด ตวง สิ่ง ของ คือ วิชา วาด แผ่นดิน วิชา เรียน เพท วิไสย โลกย ธาตุ ว่า ด้วย สับท สำเนียง ว่า ด้วย เตโชธาตุ ทั้ง ร้อน ทั้ง สว่าง ว่าด้วย ไฟ ฟ้า ว่า ด้วย รู ปะขันธ กิจการ เรียน ต่าง หาก คือ หัด ขับ เรียน มะโหรี่ เรียน เขียน แบบแผน รูป ต่าง ๆ ๚ะ

๏ เข้า เรียน ตั้ง แต่ สามโมง เช้า ไป จน ถึง เวลา เที่ยง หยุด เรียน แต่ เวลา เที่ยง จน ถึง บ่าย สอง โมง เข้า เรียน อีก ตั้ง แต่ เวลา บ่าย สอง โมง จน ถึง สี่ โมง ครึ่ง ๚ะ

คน หนึ่ง ต้อง เสีย เดือน ละ สี่ บาท ต้อง เสีย ล่วง น่า สาม เดือน หนังสือ แล สิ่ง ของ ต่าง ๆ สำหรับ เรียน นั้น ต้อง เสีย ต่าง หาก ถ้า หยาก จะ เรียน เขียน แบบแผน รูป ต่าง ต่าง ถ้า จะ หัด ขับ เรียน การ มะโหรี่ นั้น ต้อง เสีย ต่าง หาก เดือน หนึ่ง หย่าง ละ สอง บาท ๚ะ เชิญ บิดา มารดา ของ กุลบุตร ผู้ จะ มา เล่า เรียน จง อุส่าห มา บอก ให้ ทราบ ก่อน วัน ขึ้น สาม ค่ำ เดือน สี่ ซึ่ง เปน วัน กำหนด เข้า เรียน ๚ะ

๏ ศาลา เรียน นี้ อยู่ ที่ วัด อาส่ำซมชัน เปน ที่ อยู่ แห่ง สมเด็จ พระ สังฆราช ๚ะ

๏ ใน เดือน สาม นี้ ฝน ตก พร่า ๆ วัน ละ เล็ก วัน ละ น้อย หลาย วัน ๚ะ

๏ จง เปน คน ซื่อ ตรง ถึง จะ ขาด ทุน อย่า เสีย ความ ซื่อ เลย ๚ะ

๏ ราชรถ ปรากฏ ด้วย ธง ไชย ควัน ปรากฏ แก่ ไฟ เที่ยง แท้ ราชา ปรากฏ ไอย สุริย สมบัติ นา ชาย เฉลิม เลิศ แร้ ปิ่น แก้ว เกษ หญิง ๚ะ

๏ มี่ ฤทธิ์ ล้ำ โลกย หล้า ราตรี ผ่าน แผ่น ภพ นาคี่ ต่ำ ใต้ เบื้อง บน จน อสัญญี พรหม โลกย ฤๅ สู้ มัจุราช ได้ หลีก พ้น เพียง นิพาน ๚ะ

๏ กำลัง เลอศ โลกย ล้ำ โกฏ ทวี หัก พระเมรุ คิรี่ ทบ แท้ หยิบ ยก ภพ ไตร ศรี ชู กลอก ไว้ นา เทียน ย่อม จะ พ่าย แพ้ แก่ ท้าว มัจุรา ๚ะ

๏ ความ รู้ แทบ เก้า สัพ หัญญู ก็ ดี เหิร เหาะ เตรจ ไตร ตรู ทั่ว หล้า ดำ ดัน ดิน สินธู ทุก ทวีป รู้ ยิ่ง รู้ ล้น ฟ้า ห่อน พ้น ความ ตาย ๚ะ

๏ ที่ โรง พิมพ บางคอแหลม มี เจ้า พนักงาน สำ หรับ รับ แปล หนังสือ ภาษา สยาม เปน ภาษา ฝรั่ง ฤๅ จะ แปล ภาษา ฝรั่ง เปน ภาษา สยาม ก็ ได้ ท่าน ทั้งหลาย อัน จะ ต้อง การ ล่าม ฤๅ จะ มี ธุระ อยาก จะ แปล หนังสือ เชิญ มา ที่ โรง พิมพ บาง คอแหลม คง ได้ สำเร็จ ความ ปราถนา ราคา จะ คิด เอา แต่ ภอ สม ควร การ ๚ะ

๏ แจ้ง ความ มา ณวัน พุฒ เดือน ญี่ ขึ้น สิบห้า ค่ำ จุลศักราช ๑๒๔๒ ปี วอก ฉอศก ๚ะ

คำ หมาย

๏ หนังสือ นี้ เปน คำ หมาย ให้ รู้ ทั่ว กัน ว่า ข้าพเจ้า ตัน เทาะ ผู้ ผัว แล อำแดง แจ่ม ภรรยา วัน นี้ ได้ ซื้อ กำปั่น จำเริญ ศุข สวัสดิ ลำ นี้ ไว้ แล้ว ข้าพเจ้า มิได้ เปน ธุระ หนี้ สิน ของ กำปั่น ลำ นั้น ก่อน คราว ที่ ข้าพ เจ้า ได้ ซื้อ ไว้ นั้น ตัน เทาะ ผู้ ผัว แล อำแดง แจ่ม ภรรยา ผู้ ซื้อ ไว้ นั้น ขอ แจ้ง ความ มา ณวัน พุฒ เดือน สาม แรม ห้า ค่ำ จุลศักราช ๑๒๔๒ ปี วอก ฉศก (ค ๑) ๚ะ

๏ ยา เม็ด กอง ใหม่ คือ ยา เม็ด ตับ เฮดอก จง รวัง ยา เม็ด ปลอม !!! ยา เม็ด ตับ เฮดอก แท้ แท้ นั้น มี ขาย จำเพาะ แห่ง เดียว ใน กรุง เทพ คือ นาย ห้าง เอ ยุลิง แอน โก เปน เอเยิ่นต์ สำหรับ ขาย ยา นี้ ห้าง เดียว ใน กรุง เทพ แจ้ง ความ มา ณวัน พุฒ เดือน ญี่ แรม สิบสี่ ค่ำ จุลศักราช ๑๒๔๒ ปี วอก ฉอศก (จ ห) ๚ะ

AYER'S PILLS.

๏ ๑ ยา เม็ด แก้ ผูก คือ เอเยอร์ กะทาติก บิ๊ลซ์ เปน ยา กิน ง่าย มี คุณ เปน อัน มาก แก้ ผูก แน่น แล ไม่ เปน อันตราย เลย รักษา ท้อง ช่วย ไฟ ธาตุ แก้ ปวด ศีศะ ควร จะ เอา ไว้ ใน บ้าน ให้ เด็ก ให้ ผู้ ใหญ่ กิน เมื่อ ไม่ สบาย นั้น ๚ะ

๏ ถ้า ผู้ ชาย พ้น เขตร เด็ก แล้ว จะ ให้ เดิน แต่ อ่อน ๆ ให้ กิน ตั้ง แต่ ๒ จน ๔ เม็ด ถ้า จะ ให้ เดิน เลอียด ตั้ง แต่ ๔ จน ๖ เม็ด ผู้ หญิง แล เดก ต้อง กิน หย่อน กว่า นี้ น้อย หนึ่ง ถ้า ต้อง กิน บ่อย ๆ จัด กิน เม็ด แต่ ภอ ควร กับ การ ๚ะ

AYER'S SARSAPARILLA.

๏ ๒ ยา คือ เอเยอร์ ซาร์ซะปะริลละ เปน ยา แก้ เลือด ช่วย บำรุง ชีวิตร แล ความ สบาย แล ให้ ร่าง กาย มี ชีวิตร ใหม่ ทั่ว ตลอด ๚ะ

๏ ยา ขนาน นี้ ควร จะ กิน วัน ละ สาม ครั้ง ถ้า ผู้ ชาย พ้น เขตร เดก แล้ว ให้ กิน ช้อน ๑ ฤา ๒ ช้อน น้ำ ชา ถ้า ผู้ ชาย อายุ ตั้ง แต่ ๑๕ ปี จน ๒๐ ปี แล ผู้ หญิง ผู้ กำลัง ย่อน ๆ ให้ กิน ตั้ง แต่ ๔๕ จน ถึง ๙๐ หยด ถ้า เดก ย่อน ตั้ง แต่ แปด ขวบ จน ๑๕ ขวบ ให้ กิน ตั้ง แต่ ๓๐ หยด จน ๖๐ หยด ถ้า เดก ตั้ง แต่ ๓ ขวบ จน แปด ขวบ ให้ กิน ตั้ง แต่ ๑๕ หยด จน ๓๐ หยด เมื่อ แรก กิน ๆ แต่ อย่าง น้อย ก่อน แล้ว กิน มาก ตาม กำ หนด สม กับ การ ถ้า ใส่ ยา ใน น้ำ ร้อน น้อย คุณ ยา ก็ จะ มาก ขึ้น เมื่อ จะ ใช้ ยา ขนาน นี้ ต้อง ระวัง ให้ ท้อง เดิน ด้วย ยา เม็ด เอเยอร์ บิ๊ลซ์ แต่ อย่า ให้ เดิน หนัก ได้ อาบ น้ำ บ่อย ๆ รักษา ตัว ให้ สอาด รับ ประทาน อาหาร ให้ สม ควร สม กำลัง ไม่ ต้อง อด อยาก ๚ะ

๏ เปน ภาษา อังกฤษ บอก วัน เดือน ฝรั่ง จีน ไทย บอก ให้ รู้ เลอียด ว่า ดวง อาทิตย์ อยู่ เหนือ ฤา ใต้ กลาง โลกย์ ทุก วัน เท่าไร ตลอด ปี ให้ รู้ ว่า สูน ไสย กลาง ดวง อา ทิตย์ ดู โต เล็ก เท่าไร ทุก วัน ให้ รู้ ว่า เวลา เที่ยง แล เวลา ตาม เงา แดด คลาด กัน วัน ละ เท่าไร ให้ รู้ ว่า เว ลา น้ำ ขึ้น น้ำ ลง ที่ กรุง เทพ ทุก วัน แจ้ง ให้ รู้ ถึง การ อื่น เปน อัน มาก อัน ควร คน ทั้งปวง จะ รู้ ถ้า ไม่ รู้ เขา จะ นินทา ว่า คน โง่ ประนินทิน นี้ ราคา ถูก เล่ม ละ สี่ บาท เท่า นั้น เชิญ มา ซื้อ ที่ โรง พิมพ์ บางคอแหลม มี ถึง แปด ปี ถ้า ต้อง การ ได้ ตั้ง แต่ คริศ ศักราช ๑๘๗๘ ถึง ๑๘๘๕ ครบ แปด ปี (จ. ห) ๚ะ

๏ เจ้า ของ หนังสือ สยาม ไสมย มี ความ ปราถนา จะ ให้ ออก สอง อย่าง อย่าง หนึ่ง จะ ให้ ออก ทก วัน เว้น แต่ วัน อาทิตย อีก อย่าง หนึ่ง ให้ ออก เจด วัน ครั้ง หนึ่ง เสมอ มิ ให้ ขาด เมื่อ คน ทั้ง ปวง ตั้ง ใจ ซื้อ เปน อัน มาก คง สำ เร็จ การ คง ได้ อ่าน หนังสือ จดหมาย เหตุ ราคา ถูก ๆ ด้วย แล ตั้ง แต่ นี้ ไป จะ ออก จดหมาย เหตุ สยาม ไสมย นี้ เดือน ละ สี่ คราว ไป ก่อน ๚ะ

๏ สยาม ไสมย ที่ จะ ออก พลาง เดือน ละ ๔ หน นั้น จะ ขาย ปลีก ฉบับ ละ สลึง

๏ ถ้า รับ เอา ตลอด ปี แล้ว ใช้ เงิน ล่วง น่า ราคา ปี ละ หก บาท คือ ห้า สิบ สอง ฉบับ ถ้า มา รับ ไป จาก โรง พิมพ์ ถ้า จะ ให้ ส่ง ถึง บ้าน อาไศรย ไปรสนีย์ ต้อง เสีย ปี ละ หก บาท สาม สลึง สี่ อัฐ ๚ะ

๏ ค่า บอก ถึง คน เกิด คน ตาย ฤา ทิ้ง ห้าง ขาย ของ ถึง การ เลล้ง แล ของ ซึ่ง จะ ขาย นั้น ฤา บอก ความ ของ คน ซึ่ง จะ หา การ ฤา แจ้ง ความ ต้อง การ ของ ตัว จะ คิด ค่า ลง ตาม ว่า แล้ว นั้น ๚ะ

๏ ถ้า คน จะ เข้า กัน ซื้อ ถึง หก ฉบับ จะ คิด เอา แต่ ค่า ห้า ฉบับ คือ จะ ยก ให้ หนึ่ง ใน หก ๚ะ

๏ จดหมาย เหตุ นี้ เจ้า ของ จะ ส่ง แต่ เพียง เปน แห่ง ๆ ผู้ ซื้อ ต้อง ไป รับ ใน ตำบล ต่าง ๆ ซึ่ง จะ หมาย ไว้ นั้น

๏ ที่ บ้าน แม่ เปรม ที่ วัด เกาะ แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ ที่ แพ นาย เทพ ตรง ข้าม ปาก คลอง บางหลวง ที่ ขาย เครื่อง แก้ว แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ ที่ ตึก แม่ แพ ที่ สี่กัก เหนือ เสา ชิงช้า แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ ที่ โรง พิมพ์ บาง คอแหลม แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ จะ ส่ง ทาง ไปรสนีย์ ถึง บ้าน ถ้า บ้าน อยู่ ใน เขตร ทาง ไปรสนีย์ นั้น แต่ ผู้ ซื้อ หนังสือ นี้ ต้อง เสีย เงิน ค่า หนังสือ ค่า ไปรสนีย เสร็จ ก่อน จึ่ง จะ ส่ง ทาง นั้น ได้ แต่ ต้อง บอก ชื่อ ตำ บล บ้าน ถนน แล คลอง นัมเบอ ที่ อยู่ นั้น ให้ แน่ ด้วย ฯะ

๏ เพราะ คน ที่ ซื้อ อ่าน นั้น มาก เจ้า ของ รับ ส่ง ทุก แห่ง ไม่ ได้ จะ ส่ง เปน แห่ง ๆ ไป พลาง ให้ ผู้ ซื้อ นั้น ไป รับ ทุก คราว ออก ณะ ตำบล อัน อยู่ ใกล้ เคียง บ้าน ผู้ ซื้อ นั้น เถิด หนังสือ นี้ จะ ออก ทุก วัน พุฒ ตลอด ปี เมื่อ จัด ส่ง ถึง ตำบล อื่น แล้ว จะ บอก ให้ รู้ ด้วย ฯะ

๏ หนังสือ ต่าง ๆ อัน มี ขาย ที่ โรง พิมพ์ บางคอแหลม ฯะ

๏ มี หนังสือ เปน เรื่อง พระเยซูศาสนา แล หนังสือ ต่าง ๆ สำหรับ สอน เด็ก ให้ อ่าน หนังสือ ไท แล หนังสือ อังกฤษ ออก มี หนังสือ สำหรับ สอน วิชา คิด เลข สอน ให้ รู้ ถึง ตำรา ดาว แล มี หนังสือ สำหรับ สอน ใจ ให้ รู้ ขนบ ธรรมเนียม จะ ได้ เปน คน เรียบ ร้อย แล จะ ได้ เปน คน แต่ง หนังสือ เปน เรื่อง ราว เปน บท กลอน หนังสือ อ่าน เล่น ก็ มี มาก หลาย อย่าง หนังสือ ต่าง ๆ นั้น คือ ฯะ

๏ ก ข ก กา ปถม ก กา ไท กา กับ สุนักข์ แล นกยาง กากี คำ ฉันท์ แล คำ กลอน กฤษนา สอน น้อง ขันธ วิภังค์ นี่ ตำรา ยา เกล็ด พระ คริษวงษ ตาม มัดธาย แล ตาม โยฮัน เปน เรื่อง ใน พระ คัมภีร์ พระ เยซู สาสนา จันทะ โครพ จินดามณี พระยาฉัททัน ซุยถัง ตำราดาว ตำรา คิด เลข อย่าง ใหม่ ทิพสังวาล นิราศ เกาะ จาน นิราศ เมือง แกลง นิราศ โคราช นิราศ ฉถาง นิราศ ชม ตลาด นิราศ วัด เจ้า ฟ้า นิราศ เดือน นิราศ พระ แท่น ดง รัง นิราศ ทวาราวดี นิราศ นรินทร์ นิราศ พระ บาท นิราศ พระ ปถม นิราศ เมือง เพ็ชร นิราศ อิเหนากับนิราศภูเขา ทอง นกกระ จาบ เบญมาศทอง ปถม มาดา อัง กฤษ บุจฉา แล วิสัชนา ใน ศาสนา แท้ จริง เพ็ชพงกุฏ พระยไภยมณี พระ สมุท ราชาธิราช มงคลทิปนี่ แปลเปน สุภาสิต สอน หญิง มายา สัตรี ลักษณวงษ สวัสดิ รักษา บัญญัติพระ ร่วง ภาลี สอน น้อง ลักษณ ภรรยา เจ็ด สถาน กฤษนา สอน น้อง ลักษณ บุตร สาม สถาน วงษสวรรค์ เสภา คือ ขุนช้าง ขุนแผน สิงหไกรภพ สังข ทอง คือ เจ้าเงาะ สิบ สอง เหลี่ยม สุภาสิต ต่าง ๆ คือ โลกนิตย ขงจู มงคลทิปนแปล สุภาสิต สอน หญิง แม่ ม่าย สอน ลูก สุภาสิต สอน เด็ก สุภาสิต พระร่วง สุภาสิต โคลง สมุท จะ หัด อังกฤษ อุณรุท อิเหนา รามเกียรติ พงษาวดาร ขุนหลวงหาวัด ถม อากาศ ทำนาย ฝัน ตราซูทอง คำ เตือน สติ พงษาวดาร บูราณ พระ สี่ เสาร อุไทย จดหมายเหตุ เมือง พม่า

๏ หนังสือ ภาษาสยาม ต่าง ๆ มี ขาย ที่ โรงพิมพ์ บางคอแหลม นี้ เมื่อ ขาย ปลีก มี ราคา ตี พิมพ์ ใน หนังสือ ทุก ๆ เล่ม ธรรมเนียม นั้น คือ ว่า ถ้า สมุดไทย เล่ม ๑ เปน อักษร พิมพ์ เล็ก คิด เอา ราคา เล่ม ละ สลึง ถ้า รวม สี่ เล่ม ใบ ปก อ่อน เล่ม ละ บาท ถ้า เปน อักษร พิมพ์ ใหญ่ คิด เอา ราคา เล่ม ละ สลึง เฟื้อง ถ้า รวม สี่ เล่ม ใบ ปก อ่อน เล่ม ละ หก สลึง ถ้า ใบ ปก แขง คิด ราคา ใบ ปก อีก เล่ม ละ บาท ถ้า ท่าน ทั้ง หลาย จะ ซื้อ หนังสือ ที่ ละ มาก ๆ จบ ทุก เรื่อง ที่ มี ใน โรง พิมพ ฤา ถ้า ลูกค้า วานิช จะ ซื้อ ที่ ละ มาก ๆ สำ หรับ จะ ตั้ง โรง ขาย หนังสือ จะ ลด ราคา ร้อย ยี่สิบ บาท จะ คิด เอา แต่ ร้อย บาท ถ้า ไม่ ถึง เพียง นี้ จะ จัด ว่า ซอ ปลีก กัน ก็ คง ขาย ตาม ราคา ปลีก อัน บอก ไว้ ใน หนังสือ ทุก ๆ เล่ม นั้น แล ถ้า จะ มา ซื้อ หนังสือ ที่ โรงพิมพ์ นี้ ต้อง ใช้ เงิน สด ขาย เชื่อ ไม่ ได้ ตั้ง แต่ นี้ ไป เปน อัน ขาด