สินค้า เข้า เมือง พม่า

๏ ปี กลาย นั้น สินค้า ใหญ่ ใน เมือง พม่า ที่ จะ น้อย ไป ใน ปี กลาย นั้น ค่า โปลิศ ถึง ๑๘ ๘๒๕ ชั่ง ครึ่ง ค่า ทิม ตะราง คุก ถึง ๓ ๗๑๑ ชั่ง สี่ ตำลึง ใน ป่า ไม้ สัก ที่ เมือง บีคุ พวก ทำ ไม้ ได้ ขวาน ต้น สัก ถึง ๑๖ ๐๐๐ ต้น แล ไม้ อย่าง อื่น นั้น ที่ ตก เปน สินค้า ก็ เกิน ๒๐ ๔๐๐ ต้น ราคา สินค้า ทั้ง ขา เข้า ขา ออก ข้าง ขา ทะเล ขา บก ถึง ๒ ๕๐๙ ๙๕๒ ชั่ง กับ หก ตำลึง เงิน ที่ จำหน่าย ใช้ ทำ ทาง รถ ไฟ แล การ อื่น อัน เปน ผล แก่ ราษฎร แล บ้าน เมือง นั้น ถึง ๕๕ ๔๕๑ ชั่ง ที่ ใช้ ทำ ถนน หน ทาง เปน ส่วน หนึ่ง ใน ส่วน อัน ว่า มา นี้ ถึง ๒๐ ๐๐๐ ชั่ง เงิน เข้า สำหรับ ใช้ ใน การ แผ่นดิน บ้าน เมือง ที่ เก็บ ต่าง ๆ นั้น ถึง ๓๑๒ ๗๑๙ ชั่ง กับ ๔ ตำลึง เงิน จำ หน่าย เลี้ยง คน ทำ ราชการ ข้าง ขา พลเรือน ถึง ๑๑๕ ๕๐๔ ชั่ง กับ ๖ ตำลึง ๚ะ

๏ ตาม หนังสือ สัญญา ใหม่ ว่า ด้วย การ ที่ เมือง เชียงใหม่ ตก ลง ให้ มี ไวซ์ กงซุล อังกฤษ ไป ตั้ง อยู่ เมือง เชียงใหม่ พวก อังกฤษ จึ่ง ได้ จัด ตั้ง มิศเตอ อี่ บี คูลด์ ไป ว่า การ เปน ไวซ์ กงซุล คน แรก ที่ เมือง เชียงใหม่ นั้น มิศเตอ คูลด์ ไวซ กงซุล นั้น มี อำนาถ ชำระ คน ทั้งปวง ใน เมือง เชียงใหม่ ที่ ขึ้น ร่ม ธง อังกฤษ ได้ ๚ะ

๏ ใน เมือง พม่า อังกฤษ นั้น ปี หนึ่ง ๆ ได้ เข้า เปลือก ถึง ๒ ๒๑๕ ๙๓๐ ตัน คิด เปน เข้า กล้อง ๑ ๙๓๕ ๗๘๗ ตัน เข้า ที่ ต้อง ใช้ ใน เมือง พม่า อังกฤษ นั้น ลง ปี หนึ่ง ๆ จะ ต้อง มี อย่าง นี้ เสบียง สำหรับ ๕ ๓๓๔ ๐๐๐ คน คิด ตัน ละ ห้า คน ปี หนึ่ง เข้า กล้อง จะ ถึง ๔๖๗ ๐๐๐ ตัน ต้อง เอา ไว้ เปน พรรค์ คิด ไร่ เอเกอร์ ละ ๕๐ เปานต์ เข้า เปลือก ใน เมือง นั้น มี ถึง ๓ ๒๒๒ ๓๐๓ ไร่ เอเกอร์ จะ เท่า เข้า เปลือก ๘๑ ๗๔๗ ตัน ผล จะ เท่า เข้า กล้อง ๖๐ ๐๐๐ ตัน เสบียง สำหรับ ช้าง แล สัตว ต่าง ๆ ต้อง มี เข้า เปลือก ถึง ๓๐ ๐๐๐ ตัน จะ เท่า เข้า กล้อง ๒๐ ๐๐๐ ตัน ที่ ต้อง เอา ไว้ สำหรับ ใช้ ใน บ้าน เมือง เปน เข้า กล้อง ถึง ๙๔๗ ๐๐๐ ตัน

๏ ถ้า ที่ คิด นี้ ถูก ต้อง แล้ว แล เข้า เปน ผล เสมอ ทุก ปี มิ ได้ ขาด หย่อน ลง ไป คง มี เข้า กล้อง สำ หรับ จะ จำหน่าย ขาย เปน สินค้า ขา ออก ทุก ปี ๙๘๘ ๐๐๐

๏ ใน เจด ปี ที่ ล่วง ไป แล้ว นั้น เข้า อัน เปน สิน ค้า ขา ออก ทาง ทะเล ทาง บก มี ดัง นี้ ๚ะ

๏ ใน ปี ขาน สำฤทธิศก ๑๒๔๐ บันทุก เข้า ไป ถึง ประ เทศ ยุโรป แล อะเมริกะ ๕๕๒ ๘๙๘ ตัน ถึง ประเทศ อิน เดีย จีน แล ซเตรตช์ ๒๓๒ ๕๖๖ ตัน ถึง พม่า เหนือ อัง วะ ๕๓ ๓๒๓ ตัน รวม ทั้ง หมด ใน ปี ขาน ๘๔๒ ๗๘๘ ตัน ฯะ

๏ ใน ปี เถาะ เอกศก ๑๒๔๑ บันทุก เข้า ไป ถึง ประทศ ยุโรป แล อะเมริกะ ๖๐๙ ๒๓๓ ตัน ถึง อินเดีย จีน แล ซะเตรตซ ๑๙๓ ๐๕๖ ตัน ถึง พม่า เหนือ ๔๑ ๘๓๗ รวม ทั้ง ใน ปี เถาะ ๘๔๕ ๑๒๖ ตัน ๚ะ

๏ ใน ปี มะโรง โทศก ๑๒๔๒ บันทุก เข้า ไป ถึง ประ เทศ ยุโรป แล อะเมริกะ ๖๘๔ ๐๗๐ ตัน ถึง ประเทศ จีน อินเดีย แล ซะเตรตช์ ๑๖๕ ๗๗๑ ถึง พม่า เหนือ ๕ ๖๗๗ รวม ทั้ง ใน ปี มะโรง ๘๕๕ ๕๑๘ ตัน ๚ะ

๏ ใน ปี มะเสง ตรีศก ๑๒๔๓ บันทุก เข้า ไป ถึง ประ เทศ ยุโรป แล อะเมริกะ ๗๕๕ ๔๖๗ ตัน ประเทศ อิน เดีย จีน แล ซะเตรตซ์ ๑๖๔ ๗๓๔ ตัน ถึง พม่า เหนือ ๕๒๔๓ ตัน รวม ทั้ง ปี มะเสง ๙๒๕ ๔๒๔ ตัน ฯะ

๏ ใน ปี มะเมีย จัตวาศก ๑๒๔๔ บันทุก เข้า ไป ถึง ประเทศ ยุโรป แล อะเมริกะ ๘๐๓ ๖๓๙ ตัน ถึง ประเทศ อินเดีย จีน แล ซะเตรตซ์ ๒๓๘ ๒๒๗ ตัน ถึง พม่า เหนือ ๓๘ ๗๒๕ ตัน รวม ทั้ง ปี มะเมีย ๑ ๐๗๙ ๒๓๐ ตัน ฯะ

๏ ใน ปี มะแม เบญจศก ๑๒๔๕ บันทุก เข้า ไป ถึง ประเทศ ยุโรป แล อะเมริกะ ๗๕๕ ๔๑๔ ถึง ประเทศ อิน เดีย จีน แล ซะเตรตซ์ ๑๕๙ ๓๙๐ ตัน พม่า เหนือ ถึง ๓๗ ๘๔๐ ตัน รวม ทั้ง ปี มะแม ๙๔๘ ๖๔๔ ตัน ฯะ

๏ ใน ปี วอก ฉอศก ๑๒๔๖ บันทุก ไป ถึง ประเทศ ยุโรป แล อะเมริกะ ประมาณ ๖๔๐ ๐๐๐ ตัน ถึง ประเทศ อินเดีย จีน แล ซะเตรตซ์ ๑๑๘ ๐๐๐ ตัน ถึง พม่า เหนือ ๙๖ ๐๐๐ ตัน รวม ทั้ง ปี วอก ถึง ๘๕๔ ๐๐๐ ตัน ฯะ

๏ นา มาก ขึ้น ใน พม่า อังกฤษ ปี ละ ๑๐๐ ๐๐๐ ไร่ เอเกอร์

๏ แผ่น ๒๓ น่า ๓๙๕ เนื้อ ความ ว่า เขา มัก ถือ ว่า พระ ของ เขา เปน พระ เช่น นี้ เนื้อ ความ ต่อ กับ เรื่อง นี้

๏ พวก ไฟนิซิอัน แล พวก ซิริอัน เอา ลูก ของ เขา เอง ไป ใส่ ไว้ ใน แขน อัน แดง ร้อน ดั่ง เพลิง ของ พระ ของ เขา ชื่อ โมลอก บาง ที่ แต่ แรก นั้น รูป พระ นั้น จะ เปน แต่ ของ ระฤก ถึง ของ ซึ่ง เหน ใน ใจ ฤา อ้าง ถึง ริทธิ์ อัน ตามะนุษ เหน ไม่ ได้ ต่อ ภาย หลัง ครั้น เวลา ล่วง ไป แล้ว ซึ่ง เหน ลึก นั้น สูญ หาย ไป จาก ใจ คน ใน ประเทศ ต่าง ๆ เปน อัน มาก นั้น แล คน เหล่า นั้น กลับ ไหว้ แต่ เพียง รูป อัน ไม่ มี ชีวิตร นั้นเอง พวก นัก บวช พวก เดียว ที่ เข้า ใจ ความ ฤก กว่า นั้น แต่ พวก นี้ ไม่ ใคร่ ให้ คน ทั้งปวง มี ความ รู้ เท่า ถึง ตัว ความ รู้ นั้น พวก นัก บวช นั้น เอา ไว้ เปน ลัทธิ ลับ ฤก เปน ความ รู้ สม แต่ พวก เขา พวก เดียว อาไศรย ความ คิด เช่น นี้ เขา จึ่ง แต่ง เรื่อง ที่ นึก แต่ ใน ใจ เรื่อง นิทาน เรื่อง กริษนา ว่า ด้วย พระ ที่ เขา นับถือ ไหว้ นั้น แต่ง เปน บท กลอน จึ่ง เกิด เรื่อง ต่าง ๆ อัน ว่า ด้วย พระ เปน ตำรา วิชา พระ ใน เรื่อง เหล่า นี้ การ แล พงษา วะดาน ของ พรร ต่าง ๆ นั้น แล การ ที่ มนุษ เกี่ยว ข้อง กับ พระ เหล่า นั้น แสดง แต่ ไม่ ชัด เจน ไม่ เปน ถ้อย คำ ที่ เข้า ใจ ง่าย ๆ แต่ เปน ความ แอบ แฝง เคลือบ บัง กัน อยู่ ฤา เปน คำ กระ ทบ เปน คำ เปรียบ เทียบ กัน ถ้า พวก ประเทศ ไหน มี ปัญญา คิด นึก แต่ง แล ชอบ ทำ การ นมัศการ เรื่อง พระ ของ เขา มัก เปน การ สนุกนิ์ คลอง เลอียด ถ้า เรื่อง พระ ต่าง ๆ เหล่า นี้ มัก ให้ คน ถือ เซอะซะ ไป การ นมัศการ อัน สง่า ใน โบถ วิหาร ที่ ไหว้ พระ นั้น ทั้ง การ นมัศการ อัน ลำภุก การ อ้าง ต่าง ๆ นั้น มัก ให้ เกิด ใจ เกรง ใจ นับถือ แล เพื่อ จะ ให้ ถือ ว่า ตัว อยู่ จำเพาะ ตรง ต่อ พระภักทร พระเจ้า แล ให้ เหน ว่า พระ เจ้า เปน พระ ฝ่าย มนุษ ให้ ยิ่ง แน่ โบถ แล วิหาร แล ที่ พระ ต่าง ๆ นั้น เคย มี ที่ รับ คำ ตรัส ของ พระ ได้ แล ฝูง คน มัก เชื่อ ง่าย กราก ไป ถึง ตำบล นั้น ฟัง ข่าว การ ข้าง น่า การ ลับภุก ใน ถ้อย คำ อัน เปน คำ แอบ แฝง เคลือบ ๆ อยู่ ที่ เข้า ใจ ยาก ด้วย การ เช่น นี้ ใจ ของ มนุษ เลย หลง ไป จาก ความ จริง ของ พระ บรม เจ้า แท้ จริง นั้น ไป มัว ติด ทำ แต่ การ ภาย นอก อัน ไม่ ให้ ชีวิตร ของ ดวง จิตร วิญาณ จำเริญ ถา วร ขึ้น ได้ ซึ่ง จะ ให้ สิ่ง ซึ่ง พระ บรม เจ้า ได้ สร้าง นั้น เข้า หา พระ บรม เจ้า ผู้ ได้ สร้าง นั้น ตาม ธรรมดา เหลว ไหล ขาด กัน ไป พวก นัก บวช ได้ ครอง คน ทั้ง ปวง ด้วย กำลัง ใจ มัก เชื่อ ง่าย แล อาไศรย มัก เชื่อ ง่าย นี้ พวก นัก บวช จึ่ง ได้ ทรัพย์ ได้ ยศ ได้ ริทธิ์ เปน อัน มาก สำหรับ ตัว เขา เอง ๚ะ

๏ ผู้ มี เพียร ภาพ หยิ่ง เปน ประธาน คิด ถึง กิจ ทำ การ งาน สัพ ไซ้ อุส่าห์ ค่อย พยาบาล อย่า ละ เลย นา จัก จำเริญ ขึ้น ได้ ศุข ด้วย ความ เพียร ๚ะ

๏ ข่าว ใน กรุงเทพ ฯะ

๏ วัน อาทิตย เดือะ สี่ ขึน สอง ค่ำ เมือ เที่ยว ไป ข้าง บางกอก ก็ มอง เหน กำปั่น หลาย ลำ ประดับ ไป ด้วย ธง ต่าง ๆ รอบ ลำ แล ตาม ฝั่ง แม่ น้ำ ทั้ง ส่อง ฟาก เหน เรือ พวก โปลิศ มี ธง ช้าง ข้าง ท้าย ลำ เรือ จึ่ง รู้ ความ เปน แน่ ว่า วัน นี้ ใน หลวง คง เสด็จ มา จาก ทเล ประมาน บ่าย สอง โมง เสศ ได้ ยิน เสียง แตร ฝรั่ง มา จาก ฝั่ง แม่น้ำ ที่ วัด ดาวคะนอง ก็ แล เหน เรือ โปลิศ น้ำ มี ธง ช้าง ข้าง ท้าย เรือ จึ่ง รู้ แน่ ว่า พวก ที่ ลำ เรือ นั้น มอง เหน กำปั่น กลไฟ พระที่นั่ง วิเสตรี จึ่ง เป่า แตร เปน สำคัญ ให้ คน ทั้งปวง แล พวก ราช การ จะ ได้ รู้ ว่า ใน หลวง เสด็จ มา แล้ว จง จัด การ ถวาย คำนับ ตาม สม ควร เถิด ภอ หยุด เสียง แตร แต่ สัก ครู่ เดี๋ยว ก็ แล เหน กำปั่น กลไฟ เรือ พระที่นั่ง ชัก ธง หลวง ที่ เสา ใหญ่ เปน ที่ รู้ แน่ ว่า ใน หลวง เสด็จ อยู่ ใน ลำ นั้น ต่าง คน ต่าง ดี ใจ คำนับ เรือ พระที่นั่ง ที่ เลย ขึ้น ไป ตาม ลำ แม่ น้ำ ใน คณะ นั้น ด้วย คน ทั้ง บ้าน ทั้ง เมือง มี ใจ สามิภักดิ์ รัก ใน หลวง องค์ นี้ เพราะ ท่าน ทรง พระกรุณา โปรด ชุบ เลี้ยง อาณา ประ ชา ราษฎร ด้วย ความ ซื่อ สุจริต เลอียด นัก ฯะ

๏ แจ้ง ความ มา ยัง ท่าน เอไดเตอร ได้ ทราบ ด้วย ข้าพเจ้า ได้ ยิน ข่าว เล่า ฦา มา ว่า มี คน จะ เอา ช้าง เผือก มา ถวาย พระบาท สมเด็จ พระเจ้า อยู่ หัว เดี๋ยว นี้ ช้าง เผือก นั้น มา ภัก อยู่ ที่ เมือง พระตะบอง ข้าพเจ้า ได้ ยิน ว่า ใน กรม สมเด็จ พระเจ้า บรม วงษ เธอ เจ้า ฟ้า มหามาลา กรม พระ บำราบปรปักษ มี รับ สั่ง ให้ พนักงาน ผู้ หญิง ตำแหน่ง พระคลัง ใน จัด เตรียม สบง จีวร สิ่ง ละ ร้อย แปด กับ บาตร ร้อย แปด ใบ ไว้ สำหรับ จะ ได้ ใช้ ใน การ พระราช กุศล ฉลอง ช้าง เผือก ซึ่ง เข้า มา สู่ พระบรม โพธิ สมภาร ตาม อย่าง ธรรมเนียม มา แต่ ก่อน คง จะ มี การ ฉลอง ช้าง เผือก ใน เดือน สี่ เดือน ห้า นี้ เหน จะ เปน แน่ แต่ ช้าง เผือก นั้น จะ เปน ขาว ที เดียว ฤา ไม่ ขาว ยัง ไม่ ทราบ ฮ. ม. ท. ฝ. ฯะ

๏ ดะยิซุซ—ณวัน อังคาร เดือน สาม แรม สิบเอด ค่ำ ริศเตอ อะดิโอดาโต แฟรนซิสโก ดะยิซุซ ทำ ราชการ สนอง พระเดช พระคุณ ที่ ออฟฟีซ เจ้า คุณ กรมท่า ถึง แก่ กรรม ที่ บ้าน เขา อยู่ ใน กรุง เทพ อายุศม ได้ ๔๔ ปี ฯะ

๏ คน พาล ที่ โขมย บ้าน ข่าง ใน เวลา กลาง คืน อยู่ ข้าง จะ ชุกชุม นัก ใน กลาง เดือน สาม คน เข้า เรือน มิศเตอ วิลซอน เอนไยนีร์ ที่ ปาก คลอง ตะลาด ลัก เอา ของ ไป ได้ มาก ใน เรว ๆ นี้ เอน ไยนีร สาม คน ถูก โขมย พวก โปลิศ ก็ มี มาก คน ลับ สำหรับ สืบ เอา ของ กลาง แล สืบ เอา ตัว โขมย ก็ มี เมื่อ มี คน เช่น นี้ แล้ว ทำ ไม ไม่ ระงับ โจร ผู้ ร้าย ให้ น้อย ลง ให้ จง ได้ ๚ะ

๏ ลำ ใหม่ ของ เจ้าสัว เส่ง ยาว ๗๔ ฟีต กว้าง ๑๔ ฟีต ท้อง ฤก ๗ ฟีต ฝี เท้า เดิน ถึง เจด นอด นอด หนึ่ง นั้น ถึง ๔๐ เส้น เจ้าสัว เส่ง มี ความ ดี ใจ มาก ว่า เรือ ของ ท่าน ลำ นี้ รูป สวย เดิน ดี เครื่อง จักร ที่ ทำ ขึ้น ใน กรุงเทพ นี้ กลับ ดี กว่า งาม กว่า เครื่อง ที่ ซื้อ มา แต่ ประเทศ ยุโรป แล ประเทศ อะเม ริกัน นาย ช่าง ผู้ ทำ เครื่อง จักร นั้น คือ มิศเตอ วิลซอน ตั้ง อยู่ ที่ ปาก คลอง ตะลาด ณกรุงเทพ ๚ะ

๏ ปี นี้ วัน เสาร เดือน สี่ ขึ้น ค่ำ หนึ่ง เปน วัน ปี ใหม่ จีน ใน ประเทศ สยาม นี้ พวก จีน มัก มี การ เล่น ถึง สาม วัน วัน สิ้น ปี คือวัน ที่ สุด เดือน สิบ สอง ข้าง จีน มัก ต้อง กัน กับ วัน แรม สิบ สี่ ค่ำ เดือน สาม ข้าง ชาว สยาม เปน วัน เล่น วัน หนึ่ง ขึ้น ค่ำ หนึ่ง เดือน สี่ แล ขึ้น สอง ค่ำ เดือน สี่ ก็ เปน วัน เล่น ทั้ง อีก สอง วัน ในวันเหล่า นี้ ดู พวก จีน แต่ง ตัว สอาด ดี งาม บ้าง คน จุด ประทัด บาง คน มี เครื่อง บูชา เปน ธูป เทียน หัว หมู เปด ไก่ ขนม ต่าง ๆ ถวาย เจ้า ถวาย ผี บาง คน เผา กระ ดาษ เงิน กระดาษ ทอง ถวาย บูชา บิดา มารดา พวก พ่อง พี่ น้อง อัน ถึง แก่ กรรม แล้ว บาง คน เชิญ เพื่อน ฝูง มา เลี้ยง กัน เสพ สุรา เมา เหลือ เกิน ก็ มี ตาม เพท คน ชอบ การ สนุกนิ์ บาง ที เกิด เทลาะ วิวาท ต่อย ตี กัน พวก จีน อัน ถือ ตาม ธรรมเนียม จีน มัก มี การ เช่น นี้ ทุก ปี คราว ตรุศ ของ เขา ๚ะ

๏ ว่า ด้วย เรือ กล ไฟ ลำ หนึ่ง ไหม้ เสีย ใน ทเล ข่าว นี้ ได้ มา จาก เรือ เมล พวก อเมริกัน ๚ะ

๏ เมือง นุยอก วัน ที่ ๓๑ เดือน ออกโตเบอ เปน วัน สิ้น เดือน เรือ กล ไฟ เยอรมัน ลำ หนึ่ง ชื่อ เรน ออก จาก เมือง บรีเมน มา ถึง ที่ ท่า เมือง นุยอก วัน นี้ บอก เล่า ว่า ใน เดือน ออกโตเบอ วัน ที่ ๒๔ เวลา ๗ โมง เย็น คือ ทุ่ม หนึ่ง เรือ กล ไฟ เรน นั้น เดิน เข้า มา ภพ กัน ในแลติติวดี เหนือ กลาง แผ่นดิน ๔๙ ดิกรี ๓๗ มินิต ลองยิ ติวด ตวัน ตก จาก เมื้อง กรีนวิช ๒๗ ดิกรี ๕๑ มินิต กับ เรือ กล ไฟ ชาติ ฮอลันดา ลำ หนึ่ง ชื่อ มาศแดม ซึ่ง มา จาก เมือง รอตเตอรแดม จะ ไป ยัง เมือง นุยอก มี เปลว ไฟ ลุก ทั้ง ลำ เรือ กล ไฟ เรน ได้ รับ คน เดิน สาร แล พวก กระลาสี ลูก เรือ เปน จำนวน ทั้ง สิ้น ๑๙๖ คน ขึ้น จาก เรือ โบด หลาย ลำ ภา คน เหล่า นั้น มา ส่ง ถึง ท่า เมือง นุยอก นี้ เรือ ไฟ มาศแดม ลำ นั้น บันทุก ของ บันทุก ปะ ปน กัน เปน สิ่ง ต่าง ๆ แล ได้ ทำ สำ คัญ จะ ส่ง ไป เมือง นุยอก เรือ กล ไฟ ที่ ไฟ ไหม้ ลำ นั้น เปน ราคา สอง แสน เหรียน เปน เงิน ไทย ๔๑๖๖ ชั่ง กับ ๕๓ บาท เสศ เรือ กล ไฟ เรน รับ คน โดย สาร แล ลูก เรือ ทั้ง หมด ใน ลำ เรือ กล ไฟ ที่ ไฟ ไหม้ มา ถึง อู่ ของ ตัว โดย เร็ว ใน ภาย หลัง สาม โมง เช้า ญาติ พี่ น้อง แล เพื่อน ฝูง ของ พวก คน โดย สาร ใน เรือ เสีย นั้น มี เปน หลาย ร้อย คน ต่าง ภา กัน ตั้ง หน้า คอย ถ้า คน เหล่า นั้น อยู่ กับตัน ลำ เรือ เคราะห ร้าย ที่ เสีย นั้น ชื่อ มิศเตอ แวนเดอเซล บอก แก่ คน ผู้ ลง ริโปต ผู้ หนึ่ง ว่า เรา มี คน โดย สาร ใน กำปั่น ลำ ไฟ ไหม้ ข้าง ท้าย นั้น ๘ ห้อง แล มี คน โดย สาร อยู่ ตอน ศีศะ ข้าง น่า ๑๓๓ คน แล พวก กะลาสี ๔๕ คน อยู่ เปน หลาย วัน ก่อน ที่ จะ ถึง วัน ที่ ๒๔ เดือน ออกโตเบอ มี คน บอก เรา ว่า ที่ ไว้ น้ำ มัน ซึ่ง ตั้ง ไว้ ใต้ สะพาน บน ดาด ฟ้า ข้าง บน นั้น รั่ว เสีย แล้ว ใน วัน นั้น กะลาสี ผู้ หนึ่ง ชื่อ เด็นเวอ จุด ไฟ สว่าง เข้า ไป ใน ห้อง น้ำ มัน จะ ตรวจ ตรา ดู ว่า รั่ว ที่ ไหน ประเดี๋ยว สัก หน่อย ได้ ยิน เสียง แตก ระเบิด กะลาสี ผู้ นั้น หน้า แล หนวด ไฟ ไหม้ วิ่ง กระ โดด กลับ ออก มา บน ดาด ฟ้า ร้อง ว่า ไฟ ไฟ เรา ก็ ใช้ เครื่อง ทั้ง หมด ของ เรา สำหรับ ดับ เปลว ไฟ แต่ เปลว ไฟ นั้น กำลัง ลุก กล้า อยู่ ถ้า เดียว ฃณะ นั้น เรา ทั้ง หลาย ก็ ได้ ลง เรือ โบต แล เรา ทั้ง หลาย ไม่ อาจ ช่วย เอา ของ บันทุก แล ของ โปรเวศ อื่น ๆ ให้ รอด ได้ ได้ แต่ เสื้อ ผ้า ที่ เรา นุ่ง ห่ม อยู่ อัน อาจ เอา ไป กับ ตัว ได้ แล คลื่น ใน ทเล ก็ กำ ลัง ซัด สาด นัก อยู่ ตลอด เวลา พวก คน เดิน สาร เหล่า นั้น มี ความ วุ่น วาย ด้วย กำลัง กลัว อัน ควร แก่ การ ไม่ ได้ ทำ แต่ เรา คิด เหน ว่า พวก คน โดย สาร ทั้ง สิ้น มี ความ ตก ใจ กลัว มาก ที เดียว แล โดย จริง ดัง นี้ พวก คน โดย สาร เหล่า นั้น ไม่ ได้ ทำ สิ่ง ใด เว้น แต่ ทำ ตาม คำ สั่ง เรือ กล ไฟ เรน ช่วย เรา ขึ้น โดย เร็ว ใน เวลา ยาม หนึ่ง คน โดย สาร ผู้ หนึ่ง ชื่อ มิศเตอ เฮนริช วุลฟฟ บอก ว่า พวก ออฟพี่เซอร แล พวก กะลาสี ทั้ง หลาย ได้ ทำ การ ทุก ๆ อย่าง ที่ อาจ จะ ช่วย เรือ แล พวก เรา ให้ คืน รอด สูบ น้ำ ดับ ไฟ นั้น แต่ อา เข้า ไป ไม่ ถึง ด้วย กำลัง ไฟ ร้อน นัก เมื่อ เรือ กล ไฟ เรน ช่วย เรา ขึ้น บน ลำ คลื่น ก็ ซัด เรือ โบต นั้น ของ พวก เรา ลอย โยน ไป สู่ ที่ ไกล โดย เร็ว แล น้ำ เข้า เต็ม ครึ่ง ลำ ออฟฟิเซอ ที่ หนึ่ง ใน เรือ กล ไฟ เรน ชื่อ ปะรันสะ บี่เตอแมน คิด อยาก จะ ดู ว่า เรือ นั้น ไฟ ไหม้ เสีย ใน ระยะ ไกล นั้น เปน อย่าง ไร แล ได้ ปีน ขึ้น ไป แล ดู บน ยอด เสา กระโดง ออฟฟิเซอ ที่ หนึ่ง นั้น ว่า ดู เหมือน เรือ ลำ หนึ่ง ไฟ ไหม้ อยู่ ไกล เรา ๑๒ ไมล์ เปน ไทย ๔๘๐ เส้น ที่ ข้าง ตวัน ตก เฉียง ใต้ เรือ กล ไฟ เรน ได้ ตั้ง ศีร์ศะ เรือ แล่น ตรง ไป หา ที่ แสง ไฟ สว่าง ไป เปน ครึ่ง โมง จึ่ง ถึง ที่ เรือ ไฟ ไหม้ เปลว ไฟ นั้น ลุก รุ่ง โรจ อยู่ เหนือ ทเล ที่ โดย รอบ นั้น ประมาณ เพียง ๕ ไมล์ เปน ไทย ๒๐๐ เส้น ประเดี๋ยว เรา ก็ เหน เรือ โบต เหล่า นั้น ด้วย แสง ไฟ สว่าง เปน สำคัญ แล เรือ โบต เหล่า นั้น คลื่น ซัด ลอย มา ข้าง ๆ พวก บน กำปั่น ก็ หย่อน เชือก ลง ไป ให้ แล คน ทั้ง หลาย ก็ ช่วย กัน ลาก คน ขึ้น มา บน กำปั่น ผู้ หญิง แล เด็ก เหล่า นั้น ต้อง เอา กระบุง กระจาด หย่อน ลง ไป รับ แล ชัก ขึ้น มา แล พยุ หนัก ก็ มี ขึ้น มา ใน เวลา เที่ยง คืน ถ้า เรา ไป หา เรือ ที่ ไฟ ไหม้ นั้น ช้า อยู่ ภาย หลัง อีก ๒ ชั่วโมง แล้ว ชีวิตร ของ พวก คน โดย สาร แล พวก กะลาสี ลำ เรือ มาศแตม ที่ ไฟ ไหม้ นั้น จัก ไม่ ได้ รอด แล้ว

๏ ข่าว นี้ เปน ความ จริง มี มา ใน หนังสือ พิมพ์ เมือง ฮองกอง ดัง นี้ ขอ ท่าน เอดิเตอ เอา ลง พิมพ ใน หนังสือ สยาม ไสมัย ของ ท่าน ด้วย เพื่อ คน ทั้งหลาย ผู้ อ่าน ผู้ ฟัง หนังสือ จดหมาย เหตุ ของ ท่าน จะ ได้ คิด เหน ว่า แต่ เรือ อยู่ ใน ทเล ใกล้ ชิด กับ น้ำ ที เดียว ไฟ ยัง ไหม้ เสีย หาย เปน อันตราย หน้า กลัว เรา ทั้ง หลาย ผู้ ใช้ น้ำ มัน อยู่ ทุก บ้าน ทุก เรือน ใน กรุง สยาม นี้ จะ ได้ มี ใจ เกรง กลัว ไฟ แล จะ ได้ ตัก เตือน กัน ให้ ระวัง ไฟ จง มาก ๚ะ

เงิน โปรเวศ สาม เดือน ๓ ชิลิง ๗ เปนซ กับ สึก ค่า ซอวริน ทอง คำ ถึง ๕ เหรียน ๖๕ เซนต

ข่าว โทรเลข นอก

๏ กรุง ลันดัน วัน เสาร์ เดือน สาม แรม ค่ำ หนึ่ง ประเทศ ใหญ่ สำคัญ ยอม รับ ข้อ ซึ่ง พวก อังกฤษ แก้ ไข แล้ว

๏ คอเวินแมนต์ รับ คำ อยู่ หลาย ครั้ง ว่า ด้วย คน จะ ระเบิด ตึก คอเวินแมนต์ กำลัง จัด การ กัน ระวัง ทุก อย่าง อยู่ ๚ะ

๏ ไกโร วัน จันทร เดือน สาม แรม สาม ค่ำ เซอร แอร บุลเลอ จะ รับ ว่า การ ศึก แทน เยนิรัล ซตุวาด เมือง เมเตเม ยัง หา ตี ได้ ไม่ พวก บริติช ตั้ง อยู่ ใน ขี่ แขง แรง ข้าง ทิศ ใต้ เมือง นั้น ๚ะ

๏ เมือง นุยอก หญิง อังกฤษ คน หนึ่ง ได้ ยิง ปืน ถูก มิศเตอ โอดอโนวัน โรซ แต่ ผู้ ถูก อาวุธ นั้น ไม่ เปน อัน ตะราย นัก ๚ะ

๏ เมือง บอมเบ วัน พุฒ เดือน สาม แรม ห้า ค่ำ อัด มิรัล กุเบ ตี ได้ ที่ ตั้ง ของ พวก ฆ่าศึก อัน อยู่ ข้าง ทิศ อาคเน แต่ เมือง กิลุง ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน ประหัศบดี เดือน สาม แรม หก ค่ำ พวก เตอรกี ร้อง โปรเตศต แล้ว จะ ห้าม มิ ให้ พวก อิตะลี่ เอา ประเทส อัน อยู่ ที่ เทล แดง คือ เรดซี มา ต่อ ทำ ให้ เปน เขตร แดน ของ เขา ๚ะ

๏ กรุง โรม วัน ประหัศบดี เดือน สาม แรม หก ค่ำ ณวัน อาทิตย น่า พวก อิตะลี่ จะ ออก ต่อ เอา เมือง มัซโซวา เปน เมือง ของ เขา ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน ประหัศบดี เดือน สาม แรม หก ค่ำ ตก อยู่ ใน มือ แขก มะดี แล้ว เยนิรัล คอดัน จะ เปน ประการ ใด หา ทราบ ไม่ ๚ะ

๏ เมือง ไกโร เดือน สาม แรม หก ค่ำ นั้น ลอด วุลซิลี่ ส่ง ข่าว โทรเลข แจ้ง ความ ว่า เมือง คาตุม เสีย ด้วย มารยา ศึก เยนิรัล คอดัน ที่ จะ เปน เฉลย ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน เดือน สาม แรม หก ค่ำ เมเยอร เยนิรัล แกมิมน กบ เปน ที่ แทน ลุแตนแนนต์ เยนิรัล ซาเยินด กบ

๏ กรุง ปาริศ วัน ศุกร เดือน สาม แรม เจด ค่ำ คอ เวินแมนต ฝรั่งเสศ แจ้ง ความ เปน ทาง ราชการ แล้ว ว่า การ อัน ควร จะ ได้ แก่ เมือง อัน ติด การ ศึก จะ ให้ ผู้ อื่น ทั้งปวง ทำ ตาม ควร นั้น ด้วย อำนาจ ทั้ง จะ ฅ้น กำปั่น หา ของ อัน ต้อง ห้าม คราว เปน ศึก กัน ถึง จะ เปน กำปั่น อัน มิ ได้ เกี่ยว ข้อง ใน การ ศึก นั้น ๚ะ

๏ มองเซอ ลอยู ผู้ว่า การ แทน ท่าน กอมมิแช แล กง ซุล ฝรั่งเสศ ได้ ข่าว โทรเลข แต่ เยนิรัล บริเอ คะลไอลซ แม่ ทัพ ฝรั่งเสศ ใน ประเทศ ตอนกวิน ท่าน ก็ ยอม ให้ เรา เอา ความ นี้ ลง ใน หนังสือ พิมพ ที่ ออก ใน กรุง เทพ ด้วย

๏ เมือง ลังซอน วัน พุฒ เดือน สาม แรม สิบ สอง ค่ำ เวลา เช้า โมง หนึ่ง ครั้น รบ ติด กัน สาม วัน เรา ได้ ผ่า กลาง กอง ทัพ จีน ตี ได้ สอง ตำบล ใหญ่ อัน มี คู กัน พวก ฆ่าศึก หนี ไป เมือง ลังซอน ทิ้ง เครื่อง อาวุธ ปืน ดิน กระสุน ปั้ศตัน ทุก อย่าง เปน อันมาก ปืน สอง กระ บอก เปน แกตลิง คัน ทั้ง เสบียง อาหาร แล เรือน ผ้า เรา ห่าง จาก เมือง ลังซอน ทาง สอง วัน แล คง ได้ ถึง เมือง นั้น พรุ่ง นี้ แต่ ขัด ของ ใช้ ผู้ คน ฝ่าย เรา เสีย แต่ น้อย ๚ะ

๏ เมือง ลังซอน วัน สุกร เดือน สาม แรม สิบ สี่ ค่ำ เวลา บ่าย โมง หนึ่ง ได้ ชัก ธง ฝรั่งเสศ เวลา เที่ยง วัน สุกร เดือน สาม แรม สิบ สี่ ค่ำ ที่ ป้อม ที่ เมือง ลังซอน ข้าม แม่ น้ำ แล้ว ตี เมือง กิลุอะ ตั้ง ทหาร รักษา เมือง ไว้ แล้ว กอง ทัพ จีน แตก แพ้ อะ ปราไชย แต่ มะคืน นี้ แล้ว เมื่อ สู้ รบ แขง แรง แล้ว น่า เมือง สัก สอง ร้อย เส้น ๚ะ

๏ เยนิรัล บริเออร์ ได้ ส่ง ข่าว โทรเลข นี้ คำ นับ มา ยัง ท่าน เจ้า เมือง ประเทศ โกจิ่นใจ นา ๚ะ

๏ กำปั่น กลไฟ เมล ลำ นี้ ที่ ได้ รับ เมล อะเม ริกัน วัน สุกร เดือน ญี่ ขึ้น สาม ค่ำ หาย ไป เกิน กำหนด มี ข่าว โทรเลข บอก ว่า กำปั่น ลำ นี้ กลับ ไป ถึง เมือง ซันแฟรนซิซโก แล้ว แต่ ยัง มิ ได้ ความ เลอียด ทำ ไม จึง ต้อง กลับ ไป ๚ะ

๏ ดอกเตอร์ แคบริเอล ไวซ กงซุล เยอรแมน ที่ เมือง ซังไฮ่ จะ ออก จาก เมือง นั้น ณวัน อาทิตย เดือน สี่ ขึ้น สอง ค่ำ จะ มา ยัง กรุง เทพ รับ ราชการ แทน กงซุล ฟอน เกรนกี่ ผู้ ได้ รับ พระบรมราช อะ นุญาต ให้ กลับ ไป บ้าน เที่ยว เลิก การ ทัพ หนึ่ง

๏ พหุ สุต แม้ ผู้ พูด บุจฉา ยก บท พจน คาถา กล่าว แก้ ชัก นำ ทำ นุก มา ปราย เปรียบ ชะนิด พหุสูต แท้ ชาติ เชื้อ กระวี ๚ะ

๏ งาม สงฆ ทรง สร้าง สุทธิ์ สังวรณ เสงี่ยม สงบ จิตร ใจ จร แช่ม ช้อย ธุดง คะวัด ภารรณ์ หมอง มืด ก็ ดี งาม ดั่ง หงษ ทรง ส้อย สู่ ถ้ำ มุจลินท์

๏ พระเจ้า ทรง พระการุณ ใหญ่ ยิ่ง ทรง สร้าง สิ่ง ของ ทั้งปวง ควร ข้า จะ รัก เต็ม ใจ ที่ สุด พระ ผู้ ให้งอก ดอก พวง ผู้ สร้าง ทุก สิ่ง สรรพ์ เลิศ ยิ่ง ยง ครัน การุญ คุณ ล้ำ ทั้งปวง ควร ฤา หน่วง หนัก ไม่ สาพิภักดิ์ รัก พระองค์ เปน ใหญ่ หลวง ๚ะ

คราว แรก ๑๐ บันทัด ฤา น้อย กว่า ๑๐ บันทัด ๘ บาท ๒ สลึง คราว แรก ทุก บันทัด เกิน ๑๐ บันทัด คิด เอา บันทัด ละ ๓ สลึง ถ้า จะ ลง กว่า หน หนึ่ง จะ เรียก เอา ครึ่ง ราคา ที่ ว่า มา นี้

ทุก บันทัด อัน เกิน สิบ บันทัด จะ เรียก เอา บันทัด ละ ๖ สลึง

แถว เท่า แถว น่า ใน แถว หนึ่ง จะ เรียก เอา ปี ละ ๒๐๐ บาท ซีก แถว จะ เรียก เอา ปี ละ ๑๒๐ บาท เสี้ยว แถว จะ เรียก เอา ปี ละ ๖๐ บาท

๏ ที่ โรง พิมพ บางคอแหลม มี เจ้า พนักงาน สำ หรับ รับ แปล หนังสือ ภาษา สยาม เปน ภาษา ฝรั่ง ฤา จะ แปล ภาษา ฝรั่ง เปน ภาษา สยาม ก็ ได้ ท่าน ทั้งหลาย อัน จะ ต้อง การ ล่าม ฤา จะ มี ธุระ อยาก จะ แปล หนังสือ เชิญ มา ที่ โรง พิมพ บาง คอแหลม คง ได้ สำเร็จ ความ ปราถนา ราคา จะ คิด เอา แต่ ภอ สม ควร การ ๚ะ

๏ แจ้ง ความ มา ณวัน พุฒ เดือน ยี่ ขึ้น สิบ ห้า ค่ำ จุลศักราช ๑๒๔๖ ปี วอก ฉอศก ๚ะ

คำ หมาย

๏ หนังสือ นี้ เปน คำ หมาย ให้ รู้ ทั่ว กัน ว่า ข้าพเจ้า ตัน เทาะ ผู้ ผัว แล อำแดง แจ่ม ภรรยา วัน นี้ ได้ ซื้อ กำปั่น จำเริญ ศุข สวัสดิ ลำ นี้ ไว้ แล้ว ข้าพเจ้า มิได้ เปน ธุระ หนี้ สิ่น ของ กำปั่น ลำ นั้น ก่อน คราว ที่ ข้าพ เจ้า ได้ ซื้อ ไว้ นั้น ตัน เทาะ ผู้ ผัว แล อำแดง แจ่ม ภรรยา ผู้ ซื้อ ไว้ นั้น ขอ แจ้ง ความ มา ณวัน พุฒ เดือน สาม แรม ห้า ค่ำ จุลศักราช ๑๒๔๖ ปี วอก ฉศก (ค ๑) ๚ะ

๏ ยา เม็ด กอง ใหม่ คือ ยา เม็ด ตับ เฮดอก จง รวัง ยา เม็ด ปลอม !!! ยา เม็ด ตับ เฮดอก แท้ แท้ นั้น มี ขาย จำเพาะ แห่ง เดียว ใน กรุง เทพ คือ นาย ห้าง เอ ยุลิง แอน โก เปน เอเยิ่นต์ สำหรับ ขาย ยา นี้ ห้าง เดียว ใน กรุง เทพ แจ้ง ความ มา ณวัน พุฒ เดือน ญี่ แรม สิบสี่ ค่ำ จุลศักราช ๑๒๔๖ ปี วอก ฉศก (๑ ห) ๚ะ

ยา สำหรับ บ้าน อย่าง สักสิทธิ์ นัก

AYER'S CHERRY PECTORAL.

๏ ๓ ยา คือ เอเออร์ เจริ เปกโตรัล สำหรับ แก้ ไอ แก้ หวัด แก้ หืด แก้ ชัก แก้ เจบ คอ แก้ ไอ ร้าย แล ฝี ใน อก ๚ะ

๏ ยา ขนาน นี้ ถ้า กิน เกิน กำหนด มัก ให้ เหียน ราก ระวัง อย่า กิน เกิน กำหนด ผู้ ชาย พัน เขตร เดก ให้ กิน ตั้ง แต่ ๔๐ หยด จน ถึง ๗๐ หยด ผู้ หญิง พัน เขตร เดก กิน ตั้ง แต่ ๓๐ หยด จน ๕๐ หยด เดก อายุ ฃวบ เดียว ให้ กิน ๕ หยด สอง ฃวบ ๘ หยด สาม ฃวบ ๑๐ หยด สี่ ฃวบ ๑๒ หยด หก ฃวบ ๑๕ หยด สิบ ฃวบ ๒๕ หยด สิบห้า ฃวบ ๓๐ หยด ถ้า จะ รู้ แน่ ว่า ควร จะ กิน เท่า ไร คน ละคน นั้น ให้ กิน อย่าง น้อย ก่อน แล้ว ค่อย กิน มาก เข้า จน จะ เหียน ราก แล้ว กิน น้อย กว่า นั้น ไป ถ้า ตัว ร้อน ปวด ศีศะ ปวด กะดูก ตัว หนาว ฤา แสบ ตัว กิน ยา เม็ด เอเออร์ บิลซ์ ให้ ถ่าย ตัว ให้ เลอียด ก่อน แล้ว กิน ยา ขนาน นี้ ต่อ ไป อย่า ออก แดด ร้อน นัก อย่า ออก ที่ หนาว นัก รับ ประทาน แต่ อาหาร ที่ ไฟ ธาตุ ของ ตัว ตี แตก ง่าย ๚ะ

๏ เปน ภาษา อังครึษ บอก วัน เดือน ฝรั่ง จีน ไทย บอก ให้ รู้ เลอียด ว่า ดวง อาทิตย์ อยู่ เหนือ ฤา ใต้ กลาง โลกย์ ทุก วัน เท่าไร ตลอด ปี ให้ รู้ ว่า สูน ไสย กลาง ดวง อา ทิตย์ ดู โต เล็ก เท่าไร ทุก วัน ให้ รู้ ว่า เวลา เที่ยง แล เวลา ตาม เงา แดด คลาด กัน วัน ละ เท่าไร ให้ รู้ ว่า เว ลา น้ำ ขึ้น น้ำ ลง ที่ กรุง เทพ ทุก วัน แจ้ง ให้ รู้ ถึง การ อื่น เปน อัน มาก อัน ควร คน ทั้งปวง จะ รู้ ถ้า ไม่ รู้ เขา จะ นินทา ว่า คน โง่ ประนินทิน นี้ ราคา ถูก เล่ม ละ สี่ บาท เท่า นั้น เชิญ มา ซื้อ ที่ โรง พิมพ์ บางคอแหลม มี ถึง แปด ปี ถ้า ต้อง การ ได้ ตั้ง แต่ คริศ ศักราช ๑๘๘๗ ถึง ๑๘๙๕ ครบ แปด ปี (จ. ห) ๚ะ

๏ เจ้า ของ หนังสือ สยาม ไสมย มี ความ ปราถนา จะ ให้ ออก สอง อย่าง อย่าง หนึ่ง จะ ให้ ออก ทก วัน เว้น แต่ วัน อาทิตย อีก อย่าง หนึ่ง ให้ ออก เจด วัน ครั้ง หนึ่ง เสมอ มิ ให้ ขาด เมื่อ คน ทั้ง ปวง ตั้ง ใจ ซื้อ เปน อัน มาก คง สำ เร็จ การ คง ได้ อ่าน หนังสือ จดหมาย เหตุ ราคา ถูก ๆ ด้วย แล ตั้ง แต่ นี้ ไป จะ ออก จดหมาย เหตุ สยาม ไสมย นี้ เดือน ละ สี่ คราว ไป ก่อน ๚ะ

๏ สยาม ไสมย ที่ จะ ออก พลาง เดือน ละ ๔ หน นั้น จะ ขาย ปลีก ฉบับ ละ สลึง

๏ ถ้า รับ เอา ตลอด ปี แล้ว ใช้ เงิน ล่วง น่า ราคา ปี ละ หก บาท คือ ห้า สิบ สอง ฉบับ ถ้า มา รับ ไป จาก โรง พิมพ์ ถ้า จะ ให้ ส่ง ถึง บ้าน อาไศรย ไปรสนีย์ ต้อง เสีย ปี ละ หก บาท สาม สลึง สี่ อัฐ ๚ะ

๏ ค่า บอก ถึง คน เกิด คน ตาย ฤา ทิ้ง ห้าง ขาย ของ ถึง การ เลล้ง แล ของ ซึ่ง จะ ขาย นั้น ฤา บอก ความ ของ คน ซึ่ง จะ หา การ ฤา แจ้ง ความ ต้อง การ ของ ตัว จะ คิด ค่า ลง ตาม ว่า แล้ว นั้น ๚ะ

๏ ถ้า คน จะ เข้า กัน ซื้อ ถึง หก ฉบับ จะ คิด เอา แต่ ค่า ห้า ฉบับ คือ จะ ยก ให้ หนึ่ง ใน หก ๚ะ

๏ จดหมาย เหตุ นี้ เจ้า ของ จะ ส่ง แต่ เพียง เปน แห่ง ๆ ผู้ ซื้อ ต้อง ไป รับ ใน ตำบล ต่าง ๆ ซึ่ง จะ หมาย ไว้ นั้น

๏ ที่ บ้าน แม่ เปรม ที่ วัด เกาะ แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ ที่ แพ นาย เทพ ตรง ข้าม ปาก คลอง บางหลวง ที่ ขาย เครื่อง แก้ว แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ ที่ ตึก แม่ แพ ที่ สี่กัก เหนือ เสา ชิงช้า แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ ที่ โรง พิมพ์ บาง คอแหลม แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ จะ ส่ง ทาง ไปรสนีย์ ถึง บ้าน ถ้า บ้าน อยู่ ใน เขตร ทาง ไปรสนีย์ นั้น แต่ ผู้ ซื้อ หนังสือ นี้ ต้อง เสีย เงิน ค่า หนังสือ ค่า ไปรสนีย เสร็จ ก่อน จึ่ง จะ ส่ง ทาง นั้น ได้ แต่ ต้อง บอก ชื่อ ตำ บล บ้าน ถนน แล คลอง นัมเบอ ที่ อยู่ นั้น ให้ แน่ ด้วย ฯะ

๏ เพราะ คน ที่ ซื้อ อ่าน นั้น มาก เจ้า ของ รับ ส่ง ทุก แห่ง ไม่ ได้ จะ ส่ง เปน แห่ง ๆ ไป พลาง ให้ ผู้ ซื้อ นั้น ไป รับ ทุก คราว ออก ณะ ตำบล อัน อยู่ ใกล้ เคียง บ้าน ผู้ ซื้อ นั้น เถิด หนังสือ นี้ จะ ออก ทุก วัน พุฒ ตลอด ปี เมื่อ จัด ส่ง ถึง ตำบล อื่น แล้ว จะ บอก ให้ รู้ ด้วย ฯะ

๏ หนังสือ ต่าง ๆ อัน มี ขาย ที่ โรง พิมพ์ บางคอแหลม ฯะ

๏ มี หนังสือ เปน เรื่อง พระเยซูศาสนา แล หนังสือ ต่าง ๆ สำหรับ สอน เด็ก ให้ อ่าน หนังสือ ไท แล หนังสือ อังกฤษ ออก มี หนังสือ สำหรับ สอน วิชา คิด เลข สอน ให้ รู้ ถึง ตำรา ดาว แล มี หนังสือ สำหรับ สอน ใจ ให้ รู้ ขนบ ธรรมเนียม จะ ได้ เปน คน เรียบ ร้อย แล จะ ได้ เปน คน แต่ง หนังสือ เปน เรื่อง ราว เปน บท กลอน หนังสือ อ่าน เล่น ก็ มี มาก หลาย อย่าง หนังสือ ต่าง ๆ นั้น คือ ฯะ

๏ ก ข ก กา ปถม ก กา ไท กา กับ สุนักข์ แล นกยาง กากี คำ ฉันท์ แล คำ กลอน กฤษนา สอน น้อง ขันธ วิภังค์ นี่ ตำรา ยา เกล็ด พระ คริษวงษ ตาม มัดธาย แล ตาม โยฮัน เปน เรื่อง ใน พระ คัมภีร์ พระ เยซู สาสนา จันทะ โครพ จินดามณี พระยาฉัททัน ซุยถัง ตำราดาว ตำรา คิด เลข อย่าง ใหม่ ทิพสังวาล นิราศ เกาะ จาน นิราศ เมือง แกลง นิราศ โคราช นิราศ ฉถาง นิราศ ชม ตลาด นิราศ วัด เจ้า ฟ้า นิราศ เดือน นิราศ พระ แท่น ดง รัง นิราศ ทวาราวดี นิราศ นรินทร์ นิราศ พระ บาท นิราศ พระ ปถม นิราศ เมือง เพ็ชร นิราศ อิเหนากับนิราศภูเขา ทอง นกกระ จาบ เบญมาศทอง ปถม มาดา อัง กฤษ บุจฉา แล วิสัชนา ใน ศาสนา แท้ จริง เพ็ชพงกุฏ พระยไภยมณี พระ สมุท ราชาธิราช มงคลทิปนี่ แปลเปน สุภาสิต สอน หญิง มายา สัตรี ลักษณวงษ สวัสดิ รักษา บัญญัติพระ ร่วง ภาลี สอน น้อง ลักษณ ภรรยา เจ็ด สถาน กฤษนา สอน น้อง ลักษณ บุตร สาม สถาน วงษสวรรค์ เสภา คือ ขุนช้าง ขุนแผน สิงหไกรภพ สังข ทอง คือ เจ้าเงาะ สิบ สอง เหลี่ยม สุภาสิต ต่าง ๆ คือ โลกนิตย ขงจู มงคลทิปนแปล สุภาสิต สอน หญิง แม่ ม่าย สอน ลูก สุภาสิต สอน เด็ก สุภาสิต พระร่วง สุภาสิต โคลง สมุท จะ หัด อังกฤษ อุณรุท อิเหนา รามเกียรติ พงษาวดาร ขุนหลวงหาวัด ถม อากาศ ทำนาย ฝัน ตราซูทอง คำ เตือน สติ พงษาวดาร บูราณ พระ สี่ เสาร อุไทย จดหมายเหตุ เมือง พม่า

๏ หนังสือ ภาษาสยาม ต่าง ๆ มี ขาย ที่ โรงพิมพ์ บางคอแหลม นี้ เมื่อ ขาย ปลีก มี ราคา ตี พิมพ์ ใน หนังสือ ทุก ๆ เล่ม ธรรมเนียม นั้น คือ ว่า ถ้า สมุดไทย เล่ม ๑ เปน อักษร พิมพ์ เล็ก คิด เอา ราคา เล่ม ละ สลึง ถ้า รวม สี่ เล่ม ใบ ปก อ่อน เล่ม ละ บาท ถ้า เปน อักษร พิมพ์ ใหญ่ คิด เอา ราคา เล่ม ละ สลึง เฟื้อง ถ้า รวม สี่ เล่ม ใบ ปก อ่อน เล่ม ละ หก สลึง ถ้า ใบ ปก แขง คิด ราคา ใบ ปก อีก เล่ม ละ บาท ถ้า ท่าน ทั้ง หลาย จะ ซื้อ หนังสือ ที่ ละ มาก ๆ จบ ทุก เรื่อง ที่ มี ใน โรง พิมพ ฤา ถ้า ลูกค้า วานิช จะ ซื้อ ที่ ละ มาก ๆ สำ หรับ จะ ตั้ง โรง ขาย หนังสือ จะ ลด ราคา ร้อย ยี่สิบ บาท จะ คิด เอา แต่ ร้อย บาท ถ้า ไม่ ถึง เพียง นี้ จะ จัด ว่า ซอ ปลีก กัน ก็ คง ขาย ตาม ราคา ปลีก อัน บอก ไว้ ใน หนังสือ ทุก ๆ เล่ม นั้น แล ถ้า จะ มา ซื้อ หนังสือ ที่ โรงพิมพ์ นี้ ต้อง ใช้ เงิน สด ขาย เชื่อ ไม่ ได้ ตั้ง แต่ นี้ ไป เปน อัน ขาด