เดือน ๕ ขึ้น ๓ ค่ำ, ๑๒๔๖
จดหมาย เหตุ สยาม ไสมย
เล่ม ๓ แผ่น ๓๐ วัน พุฒ เดือน ห้า ขึ้น สาม ค่ำ ปี ระกา ยัง เปน ฉอศก ๑๒๔๖
(ที่ ว่า ด้วย ทูตานุทูต สยาม แผ่น ๒๘ ต่อ กับ แผ่น ๓๐ )

๏ วัน เสาร เดือน แปด ขึ้น แปด ค่ำ เวลา เช้า โมง หนึ่ง มองติกคนี่ เชิญ ทูตานุทูต ไป ขึ้น รถ ไฟ ไป จาก เมือง ไล ยอน ทาง รถ ไฟ ลอด อุโมง ยาว บ้าง สั้น บ้าง สิบแปด แห่ง มี ศภาน เหล็ก เสา ก่อ ด้วย สินลา ข้าม แม่ น้ำ ใหญ่ สาม ตำบล เล็ก สอง ตำบล รวม ห้า ตำบล มี โฮ เตล หยุด รถ กิน โต๊ะ แห่ง หนึ่ง รถ หยุด เติม น้ำ เติม ถ่าน รับ คน ส่ง คน สิบสี่ ครั้ง ตาม ทาง มี บ้าน มี เรือน มี นา แล สวน ตลอด ไป จน ถึง โรง หยุด รถ กรุง ปารีศ เวลา ค่ำ ทุ่ม หนึ่ง ถึง กรุง ปารีศ เปน ทาง สาม ร้อย แปดสิบ สี่ ไมล คอเวินแมนต์ ให้ จัด รถ รับ ทูตานุทูต ห้า รถ เทียม ม้า คู่ มี ทหาร ขี่ ม้า ตภาย ดาบ นำ น่า รถ สี่ ม้า ตาม หลัง สี่ สิบ แปด ม้า คน เป่า แตร สอง ม้า นาย ทหาร ม้า หนึ่ง รวม ห้าสิบ ห้า ม้า ภา ทูตานุทูต ไป อยู่ โฮเตล ชื่อ แปนเรศบีโร ว่า เปน ที่ สูง สอาจ มองติกคนี่ กับ ทูต อยู่ คน ละ ฟาก ถนน ไกล กัน ทาง ประมาณ สอง เส้น มี โปลิศ ตภาย ดาบ เดิน ยาม รักษา ยาม ละ สอง คน จัด รถ ไว้ ให้ ใช้ สาม รถ มิศเตอรโกโด เสมียน ที่ เข้า มา กรุง เทพ ฯ ด้วย มอง ติกคนี่ นั้น มา กิน โต๊ะ อยู่ ด้วย ทูต คน หนึ่ง คอเวิน แมนต ให้ เสมียน พูด อังกฤษ ได้ มา กำกับ อยู่ ที่ โฮ เตล คน หนึ่ง ชื่อ มิศเตอร ลำเบรต ๚ะ

๏ วัน จันทร เดือน แปด ขึ้น สิบ ค่ำ เวลา บ่าย สี่ โมง มองติกคนี่ ภา ราชทูต อุปทูต ตรีทูต นาย สรรพ วิไชย หลวง อินทร มนตรี ขุน มหา สิทธิ โวหาร หลวง ชาติ สุรินทร ขุน สมบัติ บดี รวม แปด คน แต่ง ตัว ตาม บันดา ศักดิ์ นำ หนังสือ เจ้า พระยา รวิวงษ มหา โกษา ธิบดี ที่ พระ คลัง ไป ให้ มินิศเตอ ทูวแนล ผู้ สำเร็จ ราชการ ต่าง ประเทศ มินิศเตอ ทูวแนล ออก มา รับ เชิญ ทูตานุทูต ให้ นั่ง เก้าอี้ ตาม ลำดับ แล้ว ราชทูต บอก แก่ มิศเตอ ทูวแนล ว่า ข้าพเจ้า เชิญ หนังสือ เจ้า พระยา รวิวงษ มหา โกษา ธิบดี ที่ พระคลัง ผู้ ว่า การ ต่าง ประเทศ คำนับ มา ยัง ท่าน ฉบับ หนึ่ง ราชทูต จึ่ง ส่ง หนังสือ ให้ มินิศเตอ ทูวแนล มินิศเตอ ทูวแนล รับ หนังสือ แล้ว ถาม ราชทูต ว่า ทูตานุทูต มา ตาม ทาง สบาย อยู่ ฤๅ ราชทูต ตอบ ว่า เปน ศุข สบาย อยู่ พูดจา อยู่ ประมาณ ครู่ หนึ่ง แล้ว คน ใช้ เอา น้ำ กาแฟ้ น้ำ องุ่น ขนม น้ำ แฃง มา เลี้ยง ทูตานุทูต พูด กัน อยู่ ประมาณ โมง หนึ่ง ลา กลับ มา โฮเตล ๚ะ ๏ วัน อังคาร เดือน แปด ขึ้น สิบเอ็ด ค่ำ เวลา บ่าย สี่ โมง มินิศเตอ ทูวแนล กับ มองติคคนี่ มา หา ทูตานุทูต ที่ โฮเตล แล้ว มินิศเตอ ทูวแนล ถาม ว่า ทูตานุทูต มา อยู่ ที่ โฮเตล สบาย ดี อยู่ ฤๅ เดือน นี้ เปน รดู ร้อน ราชทูต ตอบ ว่า มี ความ สบาย อยู่ มิ สู้ ร้อน นัก แล้ว ราชทูต ถาม มินิศเตอ ทูวแนล ว่า ท่าน กำหนด จะ ให้ ทูตานุทูต เฝ้า สมเด็จ พระเจ้า เอมเปรอ วันไร มนิศเตอ ทูวแนล ตอบ ว่า จะ ไป กราบ ทูล สมเด็จ พระเจ้า เอมเปรอ ก่อน จะ โปรด ให้ เฝ้า วัน ไร จึ่ง จะ กำหนด ให้ ทราบ มินิศเตอ ทูวแนล ว่า หยาก จะ ใคร่ ดู เครื่อง มงคล ราช บรรณาการ ราชทูต จึ่ง สั่ง ผู้ กำกับ เครื่อง มงคล ราช บรรณาการ ให้ เชิญ หีบ เครื่อง มงคล ราชบรรณาการ ที่ เปน เครื่อง ทอง ลง ยา เครื่อง ทอง คำ เครื่อง อาวุธ มา เปิด ให้ ดู แล้ว มินิศเตอ ทูวแนล ชม ว่า เครื่อง มงคล ราช บรรณาการ ทำ ที่ กรุง สยาม งาม ดี เปน ของ ประหลาด ยัง ไม่ เคย เหน ราชทูต จึ่ง จัด สิ่ง ของ ใน หลวง ซึ่ง โปรด พระราช ทาน ออก ไป ให้ แก่ มินิศเตอ ทูวแนล โต๊ะ ถม หนึ่ง กา ถม กลม หนึ่ง กล่อง บู้หรี่ ถม หนึ่ง สาม สิ่ง กับ ดาบ สัน กลม ฝัก กำไหฺล่ ทอง บ้าง หุ้ม ทอง คำ ประ ดับ พลอย ด้าม กะละบังหา ฝัก ดอก ไม้ ทอง คำ เล่ม หนึ่ง ราชทูต ให้ แก่ มินิศเตอ ว่า เปน ของ พระเจ้า น้อง ยาเธอ กรม หลวง วงษาธิราช สนิท ฝาก มา พระราช ทาน แก่ มินิศเตอ ทูวแนล มินิศเตอ ทูวแนล ได้ รับ สิ่ง ของ ทั้งปวง แล้ว มี ความ ยินดี เปน อัน มาก พูดจา อยู่ ประมาณ ชั่ว โมง ครึ่ง มินิศเตอ ทูวแนล แล มองติคนี่ ลา กลับ ไป ๚ะ

๏ วัน พฤหัศบดี เดือน แปด ขึ้น สิบสาม ค่ำ เวลา เช้า มองติคนี่ มา บอก ทูตานุทูต ว่า มินิศเตอ ทูวแนล ได้ ไป เฝ้า กราบ ทูล สมเด็จ พระเจ้า เอมเปรอ แล้ว มี รับ สั่ง กำหนด ให้ ทูตานุทูต เฝ้า ถวาย พระราชสาสน์ เครื่อง มงคล ราช บรรณาการ ที่ พระราช วัง ฟอนเตนโปล ณวัน พฤหัศบดี เดือน แปด แรม ห้า ค่ำ เวลา บ่าย ห้า โมง จะ ต้อง ไป รถ ไฟ ราชทูต จึ่ง ว่า กับ มองติคนี่ ว่า ขอ ท่าน ได้ ไป หาฤๅ มินิศเตอ ทูวแนล ด้วย มินิศ เตอ จะ โปรด ให้ ทูตานุทูต เฝ้า สัก กี่ คน มองติคนี่ ตอบ ว่า การ ข้อ นี้ ไม่ ใช่ ธุระ ของ มินิศเตอ ทูวแนล แล้ว แต่ ราชทูต จะ เหน ควร ราชทูต จะ จัด ให้ เฝ้า สัก กี่ คน ขอ ให้ ข้าพเจ้า ทราบ ด้วย ราชทูต จึ่ง ให้ ทำ บาญชี ชื่อ ทูตานุทูต ที่ จะ ให้ เฝ้า นั้น ราชทูต หนึ่ง อุป ทูต หนึ่ง ตรีทูต หนึ่ง ผู้ กำกับ เครื่อง มงคล ราช บรร ณาการ หลวง อินทร มนตรี หนึ่ง นาย สรรพ วิไชย หนึ่ง ขุน มหา สิทธิ โวหาร หนึ่ง หมื่น จักร วิจิตร หนึ่ง สี่ คน นาย สมบุญ บุตร ราชทูต หนึ่ง นาย ชาย บุตร อุปทูต หนึ่ง นาย เอี่ยม มหาด เล็ก หนึ่ง เสมียน ขุน สมบัติ บดี หนึ่ง หลวง ชาติ สุรินทร หนึ่ง ล่าม ขุน จร เจน ทเล หนึ่ง นาย เปี่ยม มหาดเล็ก หนึ่ง รวม สิบสี่ คน นั้น ให้ เฝ้า แต่ หมื่น จินดา รัก ผู้ กำกับ เครื่อง มงคล ราช บรรณาการ ใน พระ บวร ราชวัง หนึ่ง นาย หวาด บุตร พระยาอไภย สงคราม หนึ่ง นาย เนด มหาด เล็ก หนึ่ง สาม คน นี้ หา ให้ เฝ้า ไม่ แล้ว ราชทูต จึ่ง ให้ จดหมาย ราย ชื่อ คน สิบ สี่ คน ซึ่ง จะ ให้ เฝ้า มอบ ให้ แก่ มองติคนี่ ๆ รับ จดหมาย แล้ว ลา กลับ ไป เวลา ค่ำ มองติคนี่ พา ทูตานุทูต ไป ดู ลคร โรง ใหญ่ ใน เมือง ปารีศ ลคร นั้น เล่น ก็ คล้าย กัน กับ ที่ เมือง ไลยอน แต่ โรง แล เครื่อง เล่น แล ฉาก เครื่อง ตั้ง แต่ง แขง แรง กว่า เมือง ไลยอน จะ พรรณา ไป ก็ ยืด ยาว นัก เวลา สอง ยาม ลคร เลิก แล้ว ทูตานุทูต ก็ กลับ มา โฮเตล ๚ะ

๏ วัน ศุกร เดือน แปด ขึ้น สิบสี่ ค่ำ เวลา เช้า มอง ติคนี่ พา ช่าง เขียน ถ่าย รูป มา ที่ โฮเตล มองติคนี่ บอก ว่า มี รับ สั่ง สมเด็จ พระเจ้า เอมเปรอ ให้ ภา ช่าง มา ขอ ให้ ทูต แต่ง ตัว อย่าง ไทย จะ ให้ ช่าง ถ่าย รูป ไว้ สำหรับ แผ่นดิน ใน เวลา นั้น ช่าง ได้ ถ่าย รูป ราช ทูต รูป นาย สรรพ วิไชย สอง คน แผ่น หนึ่ง รูป อุป ทูต รูป นาย ชาย สอง คน แผ่น หนึ่ง ตรีทูต แผ่น หนึ่ง หลวง อินทร มนตรี แผ่น หนึ่ง ขุน มหาสิทธิ โวหาร แผ่น หนึ่ง รวม ห้า แผ่น แล้ว เขียน ประสาร ให้ สี เหมือน สี่ ตัว ด้วย วัน พฤหัสบดี เดือน แปด แรม ห้า ค่ำ เวลา เช้า สอง โมง มองติคคนี่ ภา ขุนนาง เจ้า พนักงาน มา รับ เครื่อง มงคล ราช บรรณาการ ไป ตั้ง ที่ พระราช วัง ฟอน เตนโปล ราชทูต จึ่ง ให้ หลวง อินทร มนตรี ขุน มหา สิทธิโวหาร แต่ง ตัว ตาม บันดา ศักดิ์ สอง นาย กำกับ ไป จะ ได้ จัด ตั้ง ด้วย ครั้น เวลา บ่าย สอง โมง ครึ่ง มาร ชัล วายยาง ขุนนาง ฝ่าย ทหาร หนึ่ง บารอน เตลริด ขุนนาง ฝ่าย กรม ท่า หนึ่ง มองติคคนี่ หนึ่ง สาม คน จัด รถ มา รับ ทูตานุทูต ที่ โฮเตล ห้า รถ เทียม ม้า สี่ ม้า สารถี ขับ รถ ใส่ หมวก ภู่ ทอง ใส่ เสื้อ ปัก ทอง ขับ รถ ละสอง คน ราชทูต อุปทูต ตรีทูต แต่ง ตัว ใส่ สนับ เพลา นุ่ง ยก ทอง คาด เขมขัด คาด กรอง ทอง ใส่ เสื้อ สำรบับ อย่าง น้อย ชั้น ใน เสื้อ กรุย กรอง ชั้น นอก ราชทูต ขัด กระบี่ ฝัก ทอง คำ ลง ยา ใส่ มาลา มี พระ ตรา จอม เกล้า ประดับ เพชร อุปทูต ขัด กระบี่ ฝัก นาก บั้ง ทอง คำ ประดับ พลอย ใส่ มาลา มี พระตรา จอม เกล้า ประดับ ทับทิม ตรี ทูต ขัด กระบี่ ฝัก ก้าไหล่ ทอง ใส่ ทรง ประพาส วี่ พระตรา ปิ่น เกล้า ทอง คำ บาท หลวง ลุยวิศ ลอนนาดี ล่าม ใหญ่ นาย สรรพ วิไชย หมื่น จักวิจิตร นาย สม บุญ บุตร ราชทูต นาย ชาย บุตร อุปทูต ขุน สมบัติ บดี หลวง ชาติ สุรินทร ขุน จร เจน ทเล ล่าม นาย เปี่ย ล่าม มหาดเล็ก นาย เอี่ยม มหาดเล็ก แต่ง ตัว ตาม บันดา ศักดิ์ สิบสอง คน รถ ที่ หนึ่ง เปน รถ ราชทูต เชิญ หีบ พระ ราชสาสน ขึ้น รถ มี ขุนนาง ไป ด้วย ใน รถ มารชัลวายยาง ขุนนาง ฝ่าย ทหาร หนึ่ง มองติคคนี่ หนึ่ง บาท หลวง ลุยวิศ ลยนนาดี หนึ่ง รถ ที่ สอง นั้น อุปทูต ตรีทูต บารอน เตลริศ ขุน นาง ฝ่าย กรม ท่า หนึ่ง นาย ชาย บุตร อุปทูต หนึ่ง รวม สี่ นาย ผู้ กำกับ เครื่อง มงคล ราช บรรณาการ เสมียน ล่าม ไป สาม รถ ออก จาก โฮเตล ทาง ไมล หนึ่ง ถึง ที่ โรง ภัก รถ ไฟ มี ขุนนาง ฝ่าย ทหาร ฝ่าย พล เรือน คอย รับ ทูตานุทูต อยู่ ที่ ท่า รถ ไฟ หลาย นาย แล้ว มองติคคนี่ เชิญ ทูตานุทูต ให้ เชิญ พระราชสาสน ขึ้น รถ ไฟ ขุน นาง ที่ มา คอย อยู่ นั้น ก็ ไป พร้อม กับ ทูตานุทูต ทาง ร้อย ยี่สิบ ไมล ถึง ที่ ภัก รถ ไฟ ณะพระ ราชวัง พอนเตนโปล ทูตานุทูต ลง จาก รถ ไฟ แล้ว เชิญ พระราชสาสน ขึ้น รถ เทียม ม้า สี่ ม้า ทุก รถ ไป ตาม ถนน ราษฎร ยก ธง ตาม น่า ต่าง ทุก ตึก ไป ทาง สามสิบ เส้น ถึง พระราช วัง มี ปี่พาทย ประโคม สำรับ หนึ่ง สามสิบ หก คน มี ทหาร แต่ง ตัว ถือ ปืน ไรเฟล ยืน ข้าง ถนน ข้าง ละ ส่อง แถว เปน ทหาร สอง พัน คน ทหาร ใส่ เสื้อ เกราะ ขี่ ม้า ยืน หลัง ทหาร ปืน ข้าง ละ สอง แถว เปน ทหาร สี่ ร้อย ม้า รวม ทหาร สอง พัน สี่ ร้อย คน กำแพง วัง ด้าน ทาง ทูต เข้า นั้น เปน รั้ว เหล็ก ยอด ปิด ทอง มี ประตู ใหญ่ สี่ ประตู รถ ทูตานุทูต เข้า ไป ใน พระราช วัง ถึง บันได เกย ทูต ลง จาก รถ แล้ว ขุนนาง ภา ทูตานุทูต ขึ้น ไป บน พระ ตำหนัก เข้า พระ ทวาร ลด เลี้ยว ไป ประมาณ เส้น หนึ่ง มี ทหาร ใส่ เสื้อ เกราะ ยืน สอง แถว ถือ ดาบ ถือ ขวาน ประมาณ ห้า ร้อย คน ๚ะ


๏ ข่าว ใน กรุง เทพ ๚ะ

กรม ไปรสนีย์ แล โทรเลข

๏ การ อย่าง นี้ แรก ใน ทุก เมือง จำ ต้อง ขาด ทุน แต่ สืบ ไป เบื้อง น่า ถ้า รักษา ราษฎร ให้ มี ที่ เรียน เปน นักปราช ฤา เปน ช่าง ชำนาญ การ วิชา ติด ตัว ทำ มา หา กิน ได้ เปน คน รงับ ใจ อด การ ชั่ว ได้ ตลอด บ้าน เมือง กัน ราษฎร ไว้ อย่า ให้ ใคร รังแก ข่มเหง เบียด เบียฬ โกง ชิง เอา ทรัพย สมบัติ ของ ราษ ฎร ไป คน ทั้ง บ้าน ทั้ง เมือง คง ทวี ขึ้น คง มี ความ เจริญ รุ่ง เรือง ทวี ขึ้น ด้วย เมื่อ การ เปน เช่น นี้ แล้ว คน มาก ทวี ขึ้น ใน บ้าน เมือง การ ค้า ขาย การ โทรเลข แล ไปรสนีย์ คง เจริญ ขึ้น เปน คุณ ใหญ่ แก่ คน ทั่ว โลกย ด้วย ฯะ

๏ ราย งาน ที่ ๑ ของ ผู้ ตรวจ จัด การ ใหญ่ ใน กรม ไปรสนีย์ ของ หลวง กรุง เทพ ฯ จำนวน ปี มะแม เบญจ ศก จุลศักราช ๑๒๔๕ ตั้ง แต่ ณวัน อังคาร แรม แปด ค่ำ เดือน แปด ตรง กับ วัน ที่ ๑๕ เดือน ยุไล จน ถึง ณวัน จันทร แรม ๑๕ ค่ำ เดือน สี่ ตรง กับ วัน ที่ ๒๕ เดือน เฟบรูอรี ซึ่ง เปน เวลา ที่ สุด ปี สยาม จุลศักราช ๑๒๔๕

๏ ขอ พระราช ทาน ทูล เกล้า ฯ ถวาย สมเด็จ พระ เจ้า น้องยาเธอ ฯ ซึ่ง สำเร็จ ราชการ กรม ไปรสนีย์ แล โทรเลข ทราบ ฝ่า ละออง ธุลี พระบาท การ ใน กรม ไปรสนีย์ นับ ตั้ง แต่ ณวัน ขึ้น ค่ำ หนึ่ง เดือน เก้า ปี มะแม เบญจศก เปน วัน ที่ มี ไปรสนีย์ บุรุษ พร้อม แล ได้ ลง มือ ทด ลอง ทั่ว ไป ทุก แขวง ทุก ตำบล นอก กำแพง ใน กำแพง แขวง กรุง เทพ ฯ แล เวลา ก่อน ณวัน ขึ้น ค่ำ หนึ่ง เดือน เก้า นั้น ก็ ได้ รับ ส่ง หนังสือ บ้าง อยู่ สัก ๘ วัน แต่ ยัง จัด การ ไม่ พร้อม ดี ทั่ว ไป ๚ะ

๏ หนังสือ ที่ รับ ส่ง ถ้า จะ นับ เทียบ ประมาณ วัน หนึ่ง ได้ ๑๒๗ ฉบับ เปน อย่าง กลาง ๆ เสมอ ไป จึ่ง รวม หนังสือ ที่ ได้ รับ ได้ ส่ง ใน จำนวน ๘ เดือน นั้น เปน หนังสือ ๓๐๐๓๓ ฉบับ แล ใน เดือน สี่ ปี มะแม เบญ ศก นั้น ได้ รับ ได้ ส่ง หนังสือ มาก กว่า เดือน อื่น ๆ ถึง แม้ ว่า จะ ยก กระดาษ เขียน ชื่อ แล หนังสือ ส่ง ความ ศุข ที่ มี ไป มา ใน การ ปี ใหม่ ที่ เปน ธรรมเนียม บ้าน เมือง ใน เวลา นั้น ออก เสีย ก็ จะ ต้อง เหน ว่า เดือน สิบ เปน เดือน ที่ มี หนังสือ ไป มา มาก กว่า เดือน อื่น ๆ แต่ นั้น มา หนังสือ ก็ ถอย น้อย ลง ไป บ้าง เงิน ที่ จำหน่าย จำนวน เดือน ทุก ๆ เดือน รวม ทั้งสิ้น เปน เงิน ๑๓๒๔๘ บาท กับ ๘ อัฐ แต่ จำนวน เงิน ที่ ได้ รับ ใน จำนวน ๘ เดือน เปน เงิน ๓๗๙๓ บาท ๕๒ อัฐ ขาด เงิน อยู่ ๙๔๕๕ บาท กับ ๒๐ อัฐ ๚ะ

๏ ราย งาน ที่ ๑ ของ ผู้ ตรวจ จัด การ ใหญ่ ใน กรม โทรเลข ของ หลวง กรุง เทพ ฯ จำนวน ปี ที่ ล่วง แล้ว จน ถึง ที่ สุด ณวัน เสาร์ แรม สอง ค่ำ เดือน ๕ ปี วอก ยัง เปน เบญจศก จุลศักราช ๑๒๔๕–๖ ตรง กับ วัน ที่ ๑๒ เดือน เอปริล คฤศต ศักราช ๑๘๘๔ ซึ่ง เปน เวลา ที่ สุด ปี สยาม จุลศักราช ๑๒๔๕ ๚ะ

๏ ได้ รับ เงิน จำนวน เงิน ที่ ได้ รับ ตั้ง แต่ ได้ จัด การ เบ็ด สาย โทรเลข เปน ราชการ แผ่นดิน มา จน ถึง ณวัน เสาร์ เดือน ๕ แรม สอง ค่ำ ปี วอก ยัง เปน เบญจ ศก ๑๒๔๕ ซึ่ง เปน ปลาย ปี จุลศักราช ๑๒๔๕ รวม เปน เงิน ๓๓๙ ชั่ง กับ ๖๘ บาท ๓๒ อัฐ จำนวน เงิน ที่ ได้ รับ จำเพาะ ใน การ บอก คำ โทรเลข เปน เงิน ๒๘๐ ชั่ง กับ ๔๑ บาท ๓๑ อัฐ แล เงิน เหลือ จาก นั้น ได้ มา แต่ ขาย หนังสือ วิธี โทรเลข แล จด บาญชี ตำบล แล อื่น ๆ ๚ะ

๏ จำหน่าย เงิน ทำ การ อย่าง ที่ ๑ นอก จาก เงิน ประจำ เดือน จำนวน เงิน ที่ จำหน่าย ใน การ ตั้ง สาย โทรเลข แล ออฟฟิซ รวม เปน เงิน ๒๒๒๗ ชั่ง ๒๕ บาท ๕๖ อัฐ นั้น คือ สาย โทรเลข วาง ใต้ น้ำ ตั้ง แต่ แหลม ลำภู ราย ถึง กระโจม ไฟ ๑๗๖ ชั่ง ๒๘ บาท ๔๘ อัฐ สาย โทรเลข ตั้ง แต่ บางปอิน ถึง กรุง เก่า ๒๘ ชั่ง ๒๓ บาท ๒๘ อัฐ สาย โทรเลข ฝ่าย ตะวัน ออก ๘๘๑ ชั่ง ๕๙ บาท ๑๓ อัฐ สาย โทรเลข ฝ่าย ตะวัน ตก ๕๔๗ ชั่ง ๖๕ บาท ๑๘ อัฐ ค่า ใช้ สอย ต่าง ๆ ๕๙๓ ชั่ง ๘ บาท รวม ๒๒๒๗ ชั่ง ๒๕ บาท ๕๖ อัฐ ๚ะ


การ ใน ปี ใหม่ นี้ สุริย์ แล จันทร อังคาส
ปี นี้ จะ มี สุริย์ สาม หน แล จันทร อังคาส สอง หน

๏ ๑ สุริย์ เปน อันนุลา อิกคิบซ ( หมด ดวง เว้น แต่ วง ขอบ รอบ นอก ) ณวัน จันทร์ เดือน ห้า ขึ้น ค่ำ หนึ่ง แต่ ไม่ เปน อัน เหน ได้ ใน ประเทศ สยาม จะ เหน ได้ แต่ คน อัน อยู่ ซีก กลาง ข้าง ตะวัน ตก ข้าง เหนือ มหา ส่มุท แอตลันติก ประเทศ อะเมริกะ เหนือ แล ซีก ตวัน ออก ข้าง เหนือ มหา ส่มุท ปะซิฟึก ๚ะ

๏ ๒ จันทร อังคาธ แต่ ไม่ หมด ดวง เหน ใน กรุง เทพ ณวัน จันทร เดือน ห้า ขึ้น สิบห้า ค่ำ ตั้ง แต่ เวลา สอง ทุ่ม สี่สิบ มินิต จน หมด จันทร์ อังคาธ สอง ยาม เสศ

๏ ๓ สุริย์ หมด ดวง ณวัน พุฒ เดือน สิบ ขึ้น ค่ำ หนึ่ง แต่ ไม่ เปน อัน เหน ได้ ใน กรุง เทพ จะ เหน ได้ แต่ คน อัน อยู่ ที่ มหา ส่มุท ปะซิฟิก ข้าง ทิศ ใต้ ๚ะ

๏ ๔ จันทร อังคาธ แต่ ไม่ หมด ดวง ณวัน พุฒ เดือน สิบ ขึ้น สิบห้า ค่ำ แต่ ไม่ เปน อัน เหน ได้ ใน กรุง เทพ จะ เหน ได้ แต่ คน อัน อยู่ ที่ อะเมริกะ กลาง แล มหา ส่มุท ปะซิฟึก ๚ะ

๏ ๕ สุริย์ หมด ดวง ณวัน ศุกร เดือน สี่ ขึ้น ค่ำ หนึ่ง ปี ระกา สัปตศก แต่ จะ ไม่ เปน อัน เหน ได้ ใน ประเทศ สยาม เหน ได้ แต่ อะเมริกะ เหนือ แล ตอน กลาง มหา ส่มุท ปะซิฟึก ๚ะ

กรุศ

๏ ปี นี้ ตก วัน จันทร เดือน ห้า ขึ้น ค่ำ หนึ่ง แต่ คน จับ การ เล่น แต่ วัน เสาร เดือน สี่ แรม สิบ สี่ ค่ำ แล เล่น ไป จน วัน พุฒ เดือน ห้า ขึ้น สาม ค่ำ ปี นี้ ๚ะ

ถือ น้ำ

๏ ปี นี้ คราว แรก ถือ น้ำ ตก เปน วัน พุฒ เดือน ห้า ขึ้น สาม ค่ำ คน ทั้งปวง ที่ ทำ ราชการ รับ เบี้ยหวัด ได้ ชุมนุม ที่ วัด พระ แก้ว ถือ น้ำ ตาม ธรรมเนียม เคย ทุก ปี ๚ะ

๏ ปี นี้ หน แรก วัน พุฒ เดือน ห้า ขึ้น สาม ค่ำ ครั้ง หนึ่ง วัน อังคาร เดือน สิบ แรม สิบสาม ค่ำ อีก ครั้ง หนึ่ง ๚ะ

แดด จะ อยู่ กลาง โลกย

๏ ณวัน ศุกร เวลา บ่าย ห้า โมง สาม มินิต แล ยี่ สิบเอ็ด เซแกนด์ ๚ะ

มหา สงกรานต

๏ ปี นี้ จะ ตก วัน อาทิตย เดือน ห้า แรม สิบ สาม ค่ำ

เข้า พรรษา

๏ ปี นี้ วัน จันทร เดือน แปด ทุติย สาธ แรม ค่ำ หนึ่ง ๚ะ

ออก พรรษา

๏ ปี นี้ วัน เสาร์ เดือน สิบเอ็ด แรม ค่ำ หนึ่ง ๚ะ

เฉลิม พระชนม์ พรรษา

๏ ปี นี้ วัน จันทร์ เดือน สิบ ขึ้น สิบสาม ค่ำ ๚ะ

ลอย พระ ประทีป

๏ ปี นี้ ครั้ง แรก วัน ประหัษบดี เดือน สิบเอ็ด ขึ้น สิบ สี่ ค่ำ วัน ศุกร ขึ้น สิบห้า ค่ำ แล วัน เสาร์ แรม ค่ำ หนึ่ง ครั้ง สอง นั้น วัน ศุกร เดือน สิบสอง ขึ้น สิบสี่ ค่ำ วัน เสาร์ ขึ้น สิบห้า ค่ำ แล วัน อาทิตย แรม ค่ำ หนึ่ง ๚ะ


ทอด กระฐิน

๏ ปีนี้ ตั้ง แต่ วัน เสาร์ เดือน สิบเอ็ด แรม ค่ำ หนึ่ง จน ถึง กลาง เดือน สิบสอง ฯะ

โล้ ชิงช้า

๏ ปีนี้ วัน แรก วัน จันทร เดือน ญี่ ขึ้น เจด ค่ำ วัน ที่ สอง เปน วัน พุฒ เดือน ญี่ ขึ้น เก้า ค่ำ ฯะ

กรุศ จีน

๏ ปีนี้ วัน พุฒ เดือน ญี่ แรม สิบห้า ค่ำ ปี ระกา สัปต ศก ๑๒๔๗ ฯะ

เจ้า คุณ กระลาโหม

๏ วัน อาทิตย เดือน สี่ แรม แปด ค่ำ เวลา เช้า หก โมง เจ้า คุณ มา ยัง ปากน้ำ ภัก สัก ครู่ หนึ่ง ครั้น เวลา เที่ยง วัน นั้น เอง ท่าน กลับ มา ยัง กรุง เทพ ฯะ

ราชทูต ยูไนเตด ซเตศ ที่ กรุง เทพ

๏ มี ข่าว ว่า เยนิรัล ฮอลเดอร์แมน ราชทูต อะเม ริกัน ไม่ ช้า นัก จะ กลับ ไป บ้าน ได้ รับ คำ อะ นุญาต ให้ ไป เที่ยว เอา อากาศ สัก หก เดือน ฯะ


ค่า แลก เงิน ที่ เมือง สิงฆโปร์
ณวัน อังคาร เดือน สี่ แรม สิบ ค่ำ
เงิน แบนก์ ลันดัน สี่ เดือน ๓ ชิลิง ๖ เปนซ ๖ อัฐ

เงิน โปรเวศ สาม เดือน ๓ ชิลิง ๗ เปนซ กับ อัฐ หนึ่ง ค่า ซอวริน ทอง คำ ถึง ๕ เหรียน ๗๐ เซนต

ข่าว โทรเลข นอก

ประเทศ อิงแลนด์ แล ฝรั่งเสศ

๏ กรุง ลันดัน วัน เสาร เดือน สี่ ขึ้น สิบ สี่ ค่ำ ใน ที่ ปฤก ษา ราชการ อังกฤษ คือ เฮาซ ออฟ กอมมันซ ลอด อี พีสะมอริศ เมื่อ ตอบ คำ ถาม ได้ ว่า คอเวินแมนต อังกฤษ คง แจ้ง ความ แก่ คอเวินแมนต ฝรั่งเสศ ว่า ซึ่ง จะ จัด ว่า เข้า เปน ของ ต้อง ห้าม คราว กำลัง รบ นั้น อัง กฤษ คง ไม่ ยอม ๚ะ

โอไรเอนเตล แบนก
( พวก ที่ รับ รักษา เงิน ให้ กู้ เงิน ทั้ง ใช้ ทั้ง เสีย ดอก เบี้ย )

๏ แบนก นี้ ยอม ให้ มี เงิน เฉลี่ย กัน ถึง สิบ ชิลิง

ประเทศ ซูดัน

๏ เมือง ไกโร วัน อังคาร เดือน สี่ แรม สาม ค่ำ กอง ทัพ แถว ของ เยนิรัล เออล ผู้ ถึง แก่ กรรม แล้ว ได้ คำ สั่ง ให้ กลับ มา ยัง เมือง กอตี้ ฯะ

กอง ทัพ

๏ กรุง ลันดัน วัน อังคาร เดือน สี่ แรม สาม ค่ำ เยนิ รัล อะลิซัน เลื่อน ที่ เปน แอดบุเตนต์ เยนิรัล แล้ว แล เยนิ รัล เฮอเบิด คง ที่ เปน กว่าเตอร์แมศเตอร เยนิรัล ความ นี้ แก้ ความ ข่าว วัน จันทร เดือน สี่ ขึ้น สิบ ค่ำ ๚ะ


ประเทศ ซูดัน

เมือง ไกโร วัน พุฒ เดือน สี่ แรม สี่ ค่ำ เยนิรัล บุลเลอร ถอย จาก เมือง อบุเกลี่ย แล เมือง แคกดูล ไป ถึง เมือง กอรตี แล้ว ๚ะ

ประเทศ แอฟแคนิสตัน

๏ กรุง ลันดัน วัน พุฒ เดือน สี่ แรม สี่ ค่ำ กอง ทัพ รุเซี่ย คอย เลื่อน ลง เอา ประเทศ แอฟแคน ไว้ บริติซ คอเวินแมนต เตือน ให้ พวก แอฟแคน ขัด อย่า ให้ พวก นั้น รุก เข้า มา อีก ๚ะ

ประเทศ ยุไนเตด ซเตศ

๏ เมือง นุยอก วัน ประหัสบดี เดือน สี่ แรม ห้า ค่ำ ใน สปีช แรก ของ เปรไซเดนต์ กลิฟแลนด ว่า ถึง การ มิ ให้ มี สัญญา เกี่ยว ข้อง อัน เปน เหตุ วิวาท ได้ แล ถึง การ ห้าม มิ ให้ จีน มา อยู่ ด้วย ๚ะ

ประเทศ รุเซี่ย แล อิงแลนด

๏ กรุง ลันดัน วัน ศุกร เดือน สี่ แรม หก ค่ำ ใน ที่ ประชุม ปฤกษา ราชการ อังคริษ คือ เฮาซ ออฟ กอมมันซ มิศเตอ แคลดซโตน เมื่อ ตอบ คำ ถาม ได้ ว่า เรื่อง เลอียด ทั้ง เรื่อง ยาก ลำบาก นัก ยัง เกี่ยว กัน อยู่ กับ ประเทศ รุเซี่ย ท่าน จึง มี ความ เสีย ดาย เปน อัน มาก ถ้า จะ ขืน มี คำ ถาม ต่อ ไป ใน เรื่อง เหล่า นี้ ๚ะ

ประเทศ ซูดัน

๏ เมือง ไกโร ที่ ประชุม ที่ ตั้ง ของ กอง ทัพ อังคริษ จะ ขยาย ไป อยู่ ที่ เมือง ดอนโหลาะ ๚ะ

ประเทศ รุเซี่ย แล อิงแลนด

๏ กรุง ลันดัน วัน เสาร เดือน สี่ แรม เจด ค่ำ หนังสือ จดหมาย เหตุ อังคริษ คือ เดลี่ นุซะ ลง พิมพ ข้อ หนึ่ง ว่า ได้ หนังสือ ราชการ แต่ คอเวินแมนต รุเซี่ย เปน ที่ ไว้ ใจ กัน ได้ จะ ตก ลง จัด การ เปน อัน เรียบ ร้อย ลง ได้ ๚ะ

ประเทศ จีน กู้ เงิน

๏ เมือง ฮองกอง วัน อาทิตย เดือน สี่ แรม แปด ค่ำ เงิน ที่ ประเทศ จีน จะ กู้ นั้น มี ภอ ความ ที่ หา นั้น ๚ะ

สาย โทรเลข

๏ สายโทรเลข เมือง ทวาย ที่ จะ ต่อ กัน กับ สาย โทรเลข ประเทศ สยาม ที่ หยุด เลิก กัน นั้น บัด นี้ กำลัง จัด ขึ้น ใหม่ มิศเตอ ซี อี บีดแมน เปน ผู้ จัด ทำ อยู่ คง แล้ว ไม่ ช้า คน ที่ ทำ อยู่ เดี๋ยว นี้ มี ความ สบาย มาก กว่า คน ที่ ทำ การ ปี กลาย นั้น ๚ะ

ประเทศ ตอนกวิน แล ฝรั่งเศศ

๏ เมือง ลุงเจ้า วัน อังคาร เดือน สี่ แรม สาม ค่ำ กอง ทัพ ฝรั่งเศศ ข้าม เขตร แดน เมือง กวางไซ แล้ว แต่ ชุมนุม แน่น อยู่ ใน แล รอบ เมือง สังซอน ๚ะ


กำปั่น รบ ฝรั่งเสศ

๏ เมือง นิงโป กำปั่น รบ ฝรั่งเสศ ลำ หนึ่ง ที่ เมือง จีนใช้ ถูก ลูก ปืน ป้อม เสีย ลำ เรือ ไป บ้าง ต้อง ถอย ยัง มี กำปั่น รบ ฝรั่ง คอย นอก อยู่ ๚ะ

๏ เมือง แกนตอน วัน ศุกร เดือน สี่ แรม เจด ค่ำ มี ข่าว โทรเลข ราชการ มา แต่ ลุง เจา ใจ ความ ว่า พวก ฝรั่ง ทั้ง พวก ที่ ช่วย ฝรั่งเสศ นั้น ได้ ตี ป้อม นอก ๆ ที่ เมือง สินกวัน ซึ่ง เปน เขตร แดน เมือง กวางไช พวก จีน อ้าง ว่า ได้ ตี ชิง เอา ป้อม เหล่า นั้น คืน มา จาก พวก ฝรั่งเสศ ขับ ไล่ ฝรั่งเสศ พ้น เขตร ไป พวก จีน กำ ลัง จัด การ จะ รุก ไล่ ตี พวก ฝรั่งเสศ ใน ประเทศ ตอน กวิน ฯะ


การ ที่ วัด ประยุรวงษ

๏ ณวัน เสาร แรม สิบสี่ ค่ำ แล วัน อาทิตย แรม สิบห้า ค่ำ เดือน สี่ แล วัน ขึ้น ค่ำ หนึ่ง เดือน ห้า มี การ ที่ เขา วัด ประยุรวงษ นั้น พระยา ภาษกรวงษ ท่าน ได้ ออก ทรัพย พระสงฆ เปน ที่ สังฆิทธิกร เปน แม่ งาน มี การ ฉลอง พระ แท่น วัน เสาร แรม สิบสี่ ค่ำ เดือน สี่ มี ลคร แล เดือน ห้า ขึ้น ค่ำ หนึ่ง มี อีก วัน หนึ่ง ทั้ง สอง วัน นั้น พวก ราษฎร เปน อัน มาก เขา ภา กัน ไป นะมัศการ พระแท่น ได้ ดู ลคร ด้วย แล ร้าน ตลาด ก็ มี มาก ตั้ง แต่ พระ เจดี่ย ด้าน ตวัน ตก ไป จน ประตู ด้าน ตวัน ออก ฯะ

คำ สุภาสิต

๏ คน ใด หา ลาภ ด้วย มารยา อุบาย กล วาจา ลูบ ไล้ กระสรร ซึ่ง ลาภา เพื่อ โลภ กล่าว ฝ่าย ดี อย่า ให้ เชื่อ ถ้อย พั่ง คำ ๚ะ

๏ ว่า ด้วย แม่ อึ่ง อาง ๚ะ

๏ ยัง มี แม่ อึ่ง อาง ตัว หนึ่ง มี ลูก มาก อยู่ มา เมื่อ น่า ฝน เวลา เย็น ฝน ตก สะ แล้ว อึ่ง อาง นั้น ก็ ละ ลูก ไว้ ไป อยู่ ที่ ไกล ไป

๏ วัน นั้น มี ควาย ฝูง หนึ่ง เดิน มา เฮยียบ ลูก อึ่ง อาง ตาย เสีย เกือบ หมด เหลือ อยู่ แต่ ตัว พี่ สาว หัว ปี ตัว เดียว ครั้น ควาย ไป ลับ แล้ว ประ เดี๋ยว แม่ อึ่ง อาง ก็ มา ๚ะ

๏ เหน ลูก ตาย กลาด อยู่ จึง ถาม ลูก สาว ว่า นี่ ใคร มา ทำ ร้าย ลูก เรา ลูก บอก ว่า เมื่อ ตะกี้ ตัว อะไร ก็ ไม่ รู้ ได้ ละ แม่ ทั้ง โต ทั้ง ดำ มัน มา หลาย ตัว มัน เฮยียบ เอา แม่ จึง ถาม ว่า ตัว คั้ง คก ฤา ลูก ว่า ไม่ ใช่ ๚ะ

๏ ที่ ว่า ด้วย แม่ อึ่ง อาง เรื่อง นี้ ต่อ กับ น่า ๔๖๑ ฯะ


กำปั่น เข้า ออก ใน กรุงเทพ
ถัด แต่ วัน แรม ๑๑ ค่ำ เดือน สี่ จน ถึง วัน ขึ้น ๓ ค่ำ เดือน ๕ ปี ระกา ยัง เปน ฉศก ๑๒๔๖
๏ ใน บาญชี นี้ ใช้ อักษร แทน กัน ดัง นี้ ก ก ฟ แทน กำปั่น กล ไฟ ก ก ฟ ร แทน กำปั่น กล ไฟ รบ ก ๒ ส ค แทน
กำปั่น สอง เสา ครึ่ง ก ๓ ส แทน กำปั่น สาม เสา ก ส ค แทน กำปั่น เสา ครึ่ง ก ฟ จ ข แทน กำปั่น ไฟ จักร ข้าง ๚ะ
เรือ เข้า
ชื่อ กำปั่นธง แล กระบวนน้ำ หนักชื่อ กปตันห้าง ที่ เรือ ขึ้นมา แต่ ไหนวัน เข้า
เฮกุบะก ก ฟ อังกฤษ๕๙๐ ตันไวตวินดซอ โรซ แอน โกสิงฆโปรแรม ๑๑ ค่ำ
ไตเจี่ยวก ก ฟ อังกฤษ๘๖๒ยอรแดนวินดซอ โรซ แอน โกซัวเถา๑๒ ค่ำ
สุริยวงษก ก ฟ เยอรแมน๕๓๓เรตเมเกอร์มารกวาดด แอน โกสิงฆโปร๑๓ ค่ำ
มงกุฏก ก ฟ ร สยาม๓๐๐๐ไลเซอรเกาะ สีชัง๑๓ ค่ำ
กวอรตะก ก ฟ เยอรแมน๗๗๕ฮกกวันฮินยสิงฆโปร๑๕ ค่ำ
แคนยุปก ก ฟ อังกฤษ๕๖๑นิวตันวินดซอ โรซ แอน โกฮ่องกองขึ้น ๑ ค่ำ
นอตีลัซก ก ฟ ร ออซเตรียน๖๐๐ซเตลเดอรซะราวัก๑ ค่ำ
พระจุล จอมเกล้าก ก ฟ อังกฤษ๑๐๑๑ซดรัดตันวินดซอร โรซ แอนโกฮ่องกอง๑ ค่ำ
แมกอะลิศเตอรก ก ฟ อังกฤษ๔๖๗ดุลลอกบอนิโอ กำปะนีสิงฆโปร๒ ค่ำ
เรือ ออก
จะ ไป ไหนวัน ออก
เฮกุบะก ก ฟ อังกฤษ๕๙๐ไวตวินดซอ โรซ แอน โกสิงฆโปรแรม ๑๔ ค่ำ
ไตเจี่ยวก ก ฟ อังกฤษ๘๖๒ยอรแดนวินดซอ โรซ แอน โกสิงฆโปร๑๕ ค่ำ
สุริยวงษก ก ฟ เยอรแมน๕๓๓เรตเมเกอร์มารกวาดด แอน โกสิงฆโปรขึ้น ๑ ค่ำ
บุรระนอฟอถก ๒ ส ค สยาม๓๕๐จิ่นสิงฆโปร๒ ค่ำ
๏ กำปั่น กล ไฟ ชื่อ เฮกุบะ มี คน เดิน สาร ที่ ดาด ฟ้า ถึง ๑๕ คน ๏ กำปั่น กล ไฟ ชื่อ ไตเจี่ยว มี คน เดิน สาร ที่
ดาด ฟ้า ถึง ๑๗ คน

๏ แม่ ว่า อี กา ฤๅ ลูก ว่า ไม่ ใช่ ดอก มัน บิน ไม่ ได้ แม่ ว่า เต่า ดอก กระมัง ลูก ว่า ไม่ ใช่ เต่า ข้า รู้ จัก แม่ อึ่ง อ่าง ก็ โกรธ นัก จึ่ง แผด เสียง ออก มา ว่า กะนั้น ตัว อะไร เล่า ฯะ

๏ แม่ เจ้า เอ๋ย ไป เที่ยว เล่น เสีย ไม่ เอา ใจ ใส่ ระวี่ ระวัง น้อง นี่ ลูก ว่า ไม่ รู้ ที่ จะ ทำ กะ ไร จะ ช่วย ก็ สู้ สัตว นั้น ไม่ ไหว มัน โต หนัก แม่ จึ่ง ว่า มัน โต ศัก เท่า ไหน ที่ เดียว ทำ มือ ให้ ดู ตู๋ ลูก ว่า ถึง ทำ มือ ก็ ไม่ เท่า มัน ดอก ฯะ

๏ นาง แม่ ก็ โกรธ มาก ขึ้น จึ่ง พอง ตัว ออก แล้ว ถาม ลูก ว่า มัน โต ศัก เท่า นี้ ได้ ฤๅ ไม่ ลูก ว่า โต กว่า แม่ ก็ พอง ออก อีก แล้ว ว่า เอ้า เท่า นี้ ละ ลูก ว่า โต กว่า มาก แม่ ก็ ยิ่ง พอง ออก อีก แล้ว ว่า เท่า นี้ ฤๅ ๚ะ

๏ ลูก ว่า แม่ อย่า ทำ ให้ ยาก เลย ไม่ เท่า มัน ดอก นาง แม่ ก็ ยิ่ง โกรธ เต็ม ที่ แล้ว ก็ ยิ่ง กะ เบิ่ง พอง ตัว หนัก ออก อีก จน หน้า เสิ่ง กะ ตา ชั้น แล้ว พูด จน เสียง แหบ เสียง ไม่ ใคร่ จะ ออก ถาม ว่า เท่า นี้ ได้ ฤๅ ไม่ เล่า ภอ ขาด คำ เท่า นั้น แล้ว ท้อง ก็ แตก ตาย ๚ะ

๏ ใจ ความ นี้ ห้าม ว่า อย่า โกรธ มาก ไป มัก จัก ได้ ความ ผิด ทิ้ง ชีวิตร วาย วาง ดั่ง อึ่ง อ่าง นี้ แล ๚ะ


ค่า ลง บอก การ แล ของ ซึ่ง ท่าน จะ ต้อง การ นั้น
ใน จดหมาย เหตุ สยาม ไสมย
ลง ความ น้อย กว่า สาม เดือน ลง มา

คราว แรก ๑๐ บันทัด ฤๅ น้อย กว่า ๑๐ บันทัด ๗ บาท ๒ สลึง คราว แรก ทุก บันทัด เกิน ๑๐ บันทัด คิด เอา บันทัด ละ ๓ สลึง ถ้า จะ ลง กว่า หน หนึ่ง จะ เรียก เอา ครึ่ง ราคา ที่ ว่า มา แล้ว นั้น

ถ้า ลง ตลอด เดือน
สิบ บันทัด ฤๅ น้อย กว่า สิบ บันทัด เดือน ละ ๑๕ บาท
ทุก บันทัด อัน เกิน สิบ บันทัด จะ เรียก เอา บันทัด ละ ๖ สลึง
ถ้า ลง ตลอด ปี

แถว เท่า แถว น่า ใน แถว หนึ่ง จะ เรียก เอา ปี ละ ๒๐๐ บาท ซีก แถว จะ เรียก เอา ปี ละ ๑๒๐ บาท เสี้ยว แถว จะ เรียก เอา ปี ละ ๘๐ บาท


ขอ แจ้ง ความ ให้ รู้ ทั่ว กัน

๏ ที่ โรง พิมพ บางคอแหลม มี เจ้า พนักงาน สำ หรับ รับ แปล หนังสือ ภาษา สยาม เปน ภาษา ฝรั่ง ฤา จะ แปล ภาษา ฝรั่ง เปน ภาษา สยาม ก็ ได้ ท่าน ทั้งหลาย อัน จะ ต้อง การ ล่าม ฤา จะ มี ธุระ อยาก จะ แปล หนังสือ เชิญ มา ที่ โรงพิมพ บาง คอแหลม คง ได้ สำเร็จ ความ ปราถนา ราคา จะ คิด เอา แต่ ภอ สม ควร การ ๚ะ

๏ แจ้ง ความ มา ณวัน พุฒ เดือน ญี่ ขึ้น สิบห้า ค่ำ จุลศักราช ๑๒๔๖ ปี วอก ฉอศก ๚ะ


พึ่ง ได้ รับ ยา ใหม่

๏ ยา เม็ด กอง ใหม่ คือ ยา เม็ด ตับ เฮดอก จง รวัง ยา เม็ด ปลอม !!! ยา เม็ด ตับ เฮดอก แท้ แท้ นั้น มี ขาย จำเพาะ แห่ง เดียว ใน กรุง เทพ คือ นาย ห้าง เอ ยุลิง แอน โก เปน เอเยิ่นต์ สำหรับ ขาย ยา นี้ ห้าง เดียว ใน กรุง เทพ แจ้ง ความ มา ณวัน พุฒ เดือน ญี่ แรม สิบสี่ ค่ำ จุลศักราช ๑๒๔๖ ปี วอก ฉอศก (จ ห) ๚ะ


ยา สำหรับ บ้าน อย่าง สักสิทธิ์ นัก


AYER'S AGUE CURE.

๏ ๔ ยา คือ เอเออร์ เอคู กูเออ แก้ ไข้ จับ แล โรค ต่าง ๆ อัน มัก เกิด ใน ที่ ลุ่ม ที่ ชุ่ม ชื้น นัก ๚ะ

๏ ถ้า เกิด เหตุ ว่า ผิด ลม ผิด อากาศ ผิด ภูม ที่ แล้ว รีบ กิน ยา เอเออร์ เอคู กูเออ ให้ ดับ เหตุ ร้าย แล กิน จน ตัว หาย ดี ยา ขนาน นี้ กิน วัน ละ สี่ หน คราว ละ ช้อน น้ำ ร้อน ช้อน หนึ่ง ก่อน รับ ประทาน อาหาร สัก ครึ่ง ชั่ว โมง สาม หน แล ก่อน จะ เข้า นอน หน หนึ่ง ถ้า เดก อายุ สิบ ขวบ ให้ กิน ๓๐ หยด ถ้า ห้า ขวบ ๒๐ หยด ยา ขนาน นี้ กิน ได้ ใน น้ำ ชา น้ำ กาแผ่ น้ำ นม ฤา ใน น้ำ ก็ ได้ ถ้า ไม่ ใคร่ เดิน กิน ยา เม็ด เอเออร์ ปิ๋ลซ์ ให้ เดิน ภอ เปน ปรกติ ๚ะ


AYER'S HAIR VIGOR.

๏ ๕ ยา คือ เอเออร์ แฮร วิคอร เปน ของ สำหรับ โต๊ะ แต่ง ตัว เปน ยา แก้ ผม หล่น ให้ ดก แล ผม หงอก ให้ มี ศรี อย่าง เดิม ๚ะ

๏ ยา ขนาน นี้ ถ้า จะ ทา ผม เปน แต่ การ แต่ง ตัว ไม่ ต้อง เขย่า ขวด ถ้า จะ ใช้ รักษา เนื้อ ศีศะ เขย่า ก่อน จึ่ง ทา ผม เถิด ๚ะ

๏ เชิญ ไป ซื้อ ยา ห้า อย่าง นี้ ที่ ห้าง เอ ยุลิง แอน โก ตั้ง ห้าง ฝั่ง แม่ น้ำ เจ้า พระยา ใต้ ปาก คลองขุด ใหม่ ล่าง เหนือ ตึก กงซุล โปรตุเกษ ขึ้น ไป หน่อย หนึ่ง ๚ะ


๏ จดหมาย เหตุ สยาม ไสมย ๚ะ

๏ เจ้า ของ หนังสือ สยาม ไสมย มี ความ ปราถนา จะ ให้ ออก สอง อย่าง อย่าง หนึ่ง จะ ให้ ออก ทก วัน เว้น แต่ วัน อาทิตย อีก อย่าง หนึ่ง ให้ ออก เจด วัน ครั้ง หนึ่ง เสมอ มิ ให้ ขาด เมื่อ คน ทั้ง ปวง ตั้ง ใจ ซื้อ เปน อัน มาก คง สำ เร็จ การ คง ได้ อ่าน หนังสือ จดหมาย เหตุ ราคา ถูก ๆ ด้วย แล ตั้ง แต่ นี้ ไป จะ ออก จดหมาย เหตุ สยาม ไสมย นี้ เดือน ละ สี่ คราว ไป ก่อน ๚ะ

ราคา

๏ สยาม ไสมย ที่ จะ ออก พลาง เดือน ละ ๔ หน นั้น จะ ขาย ปลีก ฉบับ ละ สลึง

๏ ถ้า รับ เอา ตลอด ปี แล้ว ใช้ เงิน ล่วง น่า ราคา ปี ละ หก บาท คือ ห้า สิบ สอง ฉบับ ถ้า มา รับ ไป จาก โรง พิมพ์ ถ้า จะ ให้ ส่ง ถึง บ้าน อาไศรย ไปรสนีย์ ต้อง เสีย ปี ละ หก บาท สาม สลึง สี่ อัฐ ๚ะ

๏ ค่า บอก ถึง คน เกิด คน ตาย ฤา ทิ้ง ห้าง ขาย ของ ถึง การ เลล้ง แล ของ ซึ่ง จะ ขาย นั้น ฤา บอก ความ ของ คน ซึ่ง จะ หา การ ฤา แจ้ง ความ ต้อง การ ของ ตัว จะ คิด ค่า ลง ตาม ว่า แล้ว นั้น ๚ะ

๏ ถ้า คน จะ เข้า กัน ซื้อ ถึง หก ฉบับ จะ คิด เอา แต่ ค่า ห้า ฉบับ คือ จะ ยก ให้ หนึ่ง ใน หก ๚ะ

๏ จดหมาย เหตุ นี้ เจ้า ของ จะ ส่ง แต่ เพียง เปน แห่ง ๆ ผู้ ซื้อ ต้อง ไป รับ ใน ตำบล ต่าง ๆ ซึ่ง จะ หมาย ไว้ นั้น

๏ ที่ บ้าน แม่ เปรม ที่ วัด เกาะ แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ ที่ แพ นาย เทพ ตรง ข้าม ปาก คลอง บางหลวง ที่ ขาย เครื่อง แก้ว แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ ที่ ตึก แม่ แพ ที่ สี่กัก เหนือ เสา ชิงช้า แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ ที่ โรง พิมพ์ บาง คอแหลม แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ จะ ส่ง ทาง ไปรสนีย์ ถึง บ้าน ถ้า บ้าน อยู่ ใน เขตร ทาง ไปรสนีย์ นั้น แต่ ผู้ ซื้อ หนังสือ นี้ ต้อง เสีย เงิน ค่า หนังสือ ค่า ไปรสนีย เสร็จ ก่อน จึ่ง จะ ส่ง ทาง นั้น ได้ แต่ ต้อง บอก ชื่อ ตำ บล บ้าน ถนน แล คลอง นัมเบอ ที่ อยู่ นั้น ให้ แน่ ด้วย ฯะ

๏ เพราะ คน ที่ ซื้อ อ่าน นั้น มาก เจ้า ของ รับ ส่ง ทุก แห่ง ไม่ ได้ จะ ส่ง เปน แห่ง ๆ ไป พลาง ให้ ผู้ ซื้อ นั้น ไป รับ ทุก คราว ออก ณะ ตำบล อัน อยู่ ใกล้ เคียง บ้าน ผู้ ซื้อ นั้น เถิด หนังสือ นี้ จะ ออก ทุก วัน พุฒ ตลอด ปี เมื่อ จัด ส่ง ถึง ตำบล อื่น แล้ว จะ บอก ให้ รู้ ด้วย ฯะ

๏ หนังสือ ต่าง ๆ อัน มี ขาย ที่ โรง พิมพ์ บางคอแหลม ฯะ

๏ มี หนังสือ เปน เรื่อง พระเยซูศาสนา แล หนังสือ ต่าง ๆ สำหรับ สอน เด็ก ให้ อ่าน หนังสือ ไท แล หนังสือ อังกฤษ ออก มี หนังสือ สำหรับ สอน วิชา คิด เลข สอน ให้ รู้ ถึง ตำรา ดาว แล มี หนังสือ สำหรับ สอน ใจ ให้ รู้ ขนบ ธรรมเนียม จะ ได้ เปน คน เรียบ ร้อย แล จะ ได้ เปน คน แต่ง หนังสือ เปน เรื่อง ราว เปน บท กลอน หนังสือ อ่าน เล่น ก็ มี มาก หลาย อย่าง หนังสือ ต่าง ๆ นั้น คือ ฯะ

๏ ก ข ก กา ปถม ก กา ไท กา กับ สุนักข์ แล นกยาง กากี คำ ฉันท์ แล คำ กลอน กฤษนา สอน น้อง ขันธ วิภังค์ นี่ ตำรา ยา เกล็ด พระ คริษวงษ ตาม มัดธาย แล ตาม โยฮัน เปน เรื่อง ใน พระ คัมภีร์ พระ เยซู สาสนา จันทะ โครพ จินดามณี พระยาฉัททัน ซุยถัง ตำราดาว ตำรา คิด เลข อย่าง ใหม่ ทิพสังวาล นิราศ เกาะ จาน นิราศ เมือง แกลง นิราศ โคราช นิราศ ฉถาง นิราศ ชม ตลาด นิราศ วัด เจ้า ฟ้า นิราศ เดือน นิราศ พระ แท่น ดง รัง นิราศ ทวาราวดี นิราศ นรินทร์ นิราศ พระ บาท นิราศ พระ ปถม นิราศ เมือง เพ็ชร นิราศ อิเหนากับนิราศภูเขา ทอง นกกระ จาบ เบญมาศทอง ปถม มาดา อัง กฤษ บุจฉา แล วิสัชนา ใน ศาสนา แท้ จริง เพ็ชพงกุฏ พระยไภยมณี พระ สมุท ราชาธิราช มงคลทิปนี่ แปลเปน สุภาสิต สอน หญิง มายา สัตรี ลักษณวงษ สวัสดิ รักษา บัญญัติพระ ร่วง ภาลี สอน น้อง ลักษณ ภรรยา เจ็ด สถาน กฤษนา สอน น้อง ลักษณ บุตร สาม สถาน วงษสวรรค์ เสภา คือ ขุนช้าง ขุนแผน สิงหไกรภพ สังข ทอง คือ เจ้าเงาะ สิบ สอง เหลี่ยม สุภาสิต ต่าง ๆ คือ โลกนิตย ขงจู มงคลทิปนแปล สุภาสิต สอน หญิง แม่ ม่าย สอน ลูก สุภาสิต สอน เด็ก สุภาสิต พระร่วง สุภาสิต โคลง สมุท จะ หัด อังกฤษ อุณรุท อิเหนา รามเกียรติ พงษาวดาร ขุนหลวงหาวัด ถม อากาศ ทำนาย ฝัน ตราซูทอง คำ เตือน สติ พงษาวดาร บูราณ พระ สี่ เสาร อุไทย จดหมายเหตุ เมือง พม่า

๏ หนังสือ ภาษาสยาม ต่าง ๆ มี ขาย ที่ โรงพิมพ์ บางคอแหลม นี้ เมื่อ ขาย ปลีก มี ราคา ตี พิมพ์ ใน หนังสือ ทุก ๆ เล่ม ธรรมเนียม นั้น คือ ว่า ถ้า สมุดไทย เล่ม ๑ เปน อักษร พิมพ์ เล็ก คิด เอา ราคา เล่ม ละ สลึง ถ้า รวม สี่ เล่ม ใบ ปก อ่อน เล่ม ละ บาท ถ้า เปน อักษร พิมพ์ ใหญ่ คิด เอา ราคา เล่ม ละ สลึง เฟื้อง ถ้า รวม สี่ เล่ม ใบ ปก อ่อน เล่ม ละ หก สลึง ถ้า ใบ ปก แขง คิด ราคา ใบ ปก อีก เล่ม ละ บาท ถ้า ท่าน ทั้ง หลาย จะ ซื้อ หนังสือ ที่ ละ มาก ๆ จบ ทุก เรื่อง ที่ มี ใน โรง พิมพ ฤา ถ้า ลูกค้า วานิช จะ ซื้อ ที่ ละ มาก ๆ สำ หรับ จะ ตั้ง โรง ขาย หนังสือ จะ ลด ราคา ร้อย ยี่สิบ บาท จะ คิด เอา แต่ ร้อย บาท ถ้า ไม่ ถึง เพียง นี้ จะ จัด ว่า ซอ ปลีก กัน ก็ คง ขาย ตาม ราคา ปลีก อัน บอก ไว้ ใน หนังสือ ทุก ๆ เล่ม นั้น แล ถ้า จะ มา ซื้อ หนังสือ ที่ โรงพิมพ์ นี้ ต้อง ใช้ เงิน สด ขาย เชื่อ ไม่ ได้ ตั้ง แต่ นี้ ไป เปน อัน ขาด