พงษาวดาร โปรตุกาส

๏ เดิม พวก เฟนิเชี่ย พวก กาตากิเนีย แล พวก กะเรซะ ไป ค้า ขาย ด้วย ชาว โปรตุกาล ใน เวลา นั้น โปรตุกาล ชื่อ ลุซีตาเนีย เมือง โรม ไป รบ ได้ ไชย ชำนะ ลุซีตาเนีย ภาย หลัง คน ป่า มา อาละมาน เข้า ไป อาไศรย อยู่ พวก มะรอโก เข้า ไป ก็ ได้ ไชย ชำนะ หลาย จำพวก แล เมื่อ เวลา ศักราช พระเยซู ๑๐๕๐ ปี กระ ษัตร ซะเบ่น ได้ รบ กับ ชาว มะรอโก ก็ ได้ ไชย ชำนะ แล้ว ได้ สมบัติ คือ ที่ ดิน กลางแม่ น้ำ สอง แห่ง ชื่อ แม่ น้ำ ดุยุโร แล มินโฮ สอง แม่ น้ำ นั้น กระหนาบ ที่ อัน นั้น อยู่ มา ภาย หลัง กระษัตร แบ่ง ราช สมบัติ ให้ โอรส องค หนึ่ง ชื่อ คาระเซีย ครั้น คาระเซีย ได้ ราช สมบัติ แล้ว ชาว ประเทศ นั้น ก็ เรียก คาระเซีย ว่า กระษัตร โปรตุกาล เมื่อ คาระเซีย สิ้น พระชนม์ แล้ว เขา ก็ ฝัง ศภ ไว้ แล้ว เอา หิน บัลลังก์ มา จารุก เปน อักษร บอก ว่า คาระเซีย นี้ เปน กระษัตร โปรตุกาล มา ภาย หลัง อัลฟันโซ ที่ หก ผู้ เปน กระษัตร ใน เมือง คาซะตีล แล เมือง ลีอ้น ได้ รบ กับ ชาว มะรอโก ได้ ไชย ชำนะ กระษัตร ใน เมือง ชื่อ ซาลา ศักราช พระเยซู ๑๐๙๗ ปี เพราะ เหตุ นั้น กระษัตร อันฟัลโซ ไป ขอ กอง ทัพ ฝรั่งเศส ไป รบ กับ ชาว มะรอโก ใน พวก ฝรั่ง เสศ ที่ มา ช่วย มี เจ้า องค์ หนึ่ง ชื่อ เฮนรี่ เวลา ที่ ได้ รบ กับ ชาว มะรอโก เจ้า เฮนรี่ ได้ ไชย ชำนะ เพราะ เหต นั้น กระษัตร อัลฟันโซ ก็ ยก ราช ธิดา ให้ แก่ เจ้า เฮนรี่ แล้ว ยก ยอ เฮนรี่ เรียก ว่า เจ้า โปรตุกาล ใน เวลา นั้น ประเทศ โปรตุกาล ก็ อยู่ ใน อำนาจ เจ้า เฮนรี่ มิ ได้ ตั้ง อยู่ ใน อำนาจ กระษัตร อัลฟันโซ ภาย หลัง เจ้า เฮนรี่ ก็ ถึง แก่ อนิจ กรรม ใน เวลา ศักราชพระเยซู ๑๑๑๒ ปี ราช โอรส ของ เจ้า เฮนรี นั้น ก็ ได้ ราชสมบัติ ชื่อ ว่า อัลพันโซ ที่ หนึ่ง แล ใน เวลา ศักราช พระเยซูได้ ๑๑๓๙ ปี อัลพันโซ ที่ หนึ่ง ได้ ไชย ชำนะ แก่ เจ้า มะรอโก นั้น ห้า องค เพราะ เหตุ ดั่ง นั้น ชาว ประเทศ โปรตุกาล ก็ สรรเสริญ ยก ยอ เจ้า อัลพันโซ ที่ หนึ่ง ๆ นั้น ก็ ขึ้น เปน กระษัตร ครอง สมบัติ ใน ประเทศ โปรตุกาล ครั้น เวลา ศักราช พระเยซู ได้ ๑๑๔๘ ปี กระษัตร อัลพันโซ ก็ ยก ไป ตี เอา เมือง ลีซะบัน ได้ ไชย ชำนะ ด้วย ทหาร อิง แลนด ช่วย รบ ด้วย กำปั้น รบ แล้ว กระษัตร อัลพันโซ ที่ หนึ่ง ก็ ถึง อนิจ กรรม ใน เวลา ศักราช พระเยซู ๑๑๘๕ ปี ๚ะ

๏ ครั้น อยู่ มา ภายหลัง กระษัตร อัลพันโซ ที่ สาม ได้ ครอง สมบัติ ใน ประเทศ โปรตุกาล ใน เวลา ศักราช พระเยซู ได้ ๑๒๔๕ ปี อยู่ มา เวลา ศักราช พระเยซู ได้ ๑๒๗๙ ปี ภายหลัง ประเทศ นั้น ได้ จำเริญ ขึ้น ด้วย มี กระษัตร ครอง สืบ ๆ กัน มา เมื่อ กระษัตร ประเทศ โปรตุกาล ได้ ไชย ชำนะ พวก มะรอโก แล้ว ก็ เกิด รบ พุ่ง ด้วย กระษัตร เมือง คาซะตีล กระษัตร โปรตุกาล ชื่อ เดนิศ เปน คนดี ได้ ครอง สมบัติ ใน เวลา ศักราช พระ เยซู ๑๒๗๙ ปี จน ถึง ๑๓๒๕ ปี บาง ที คน เรียก พระองค์ ว่า กระษัตร สัจซื่อ บาง คน เรียก ว่า เปน บิดา โปรตุกาล คน เรียก กระษัตร นั้น หลาย ชื่อ กระษัตร นั้น เปน นักปราช มี ปัญญา ฉลาด มาก กว่า กระษัตร ที่ ครอง ประเทศ โปรตุกาล มา แต่ ก่อน ๆ นั้น เพราะ เหตุ ดั่ง นั้น กระษัตร นั้น ได้ ทำ นุ บำรุง คน ที่ อยาก จะ เรียน ให้ รู้ มาก แล ได้ ตั้ง ที่ สั่ง สอน ใน เมือง ลีซะบัน ที่ เปน เมือง หลวง แล ที่ สั่ง สอน นั้น เขา ได้ ยก ไป จาก เมือง ลีซะบัน ไป ตั้ง อยู่ ใน เมือง โคอิมบะรา เวลา ศักราช ๑๓๐๙ ปี เมื่อ กระษัตร เดนิศ ได้ ครอง สมบัติ ชาว ประเทศ นั้น ได้ อุส่าห์ จำเริญ ใน กิจการ สาม อย่าง คือ ทำ นา ค้า ขาย แล่น กำปั่น ๚ะ

๏ คน ใน ประเทศ นั้น มี รูป ร่าง งาม ดี แต่ ไม่ สู้ มี แรง ด้วย รูป ร่าง นั้น บาง ๆ ไม่ อ้วน ไม่ โต ผิว เนื้อ นั้น สอง ศรี ชาว ประเทศ นั้น แบ่ง ออก เปน สี่ ส่วน ๆ หนึ่ง เปน ญาติวงษ์ ของ กระษัตร ส่วน หนึ่ง เปน พวก บาทหลวง ส่วน หนึ่ง เปน คน ค้า ขาย ส่วน หนึ่ง เปน พล ไพร่ แล ญาติวงษ ของ กระษัตร ไม่ ได้ อยู่ ใน บ้าน เรือน เดิม ของ ตน เอา เรือน มา ตั้ง ไว้ อยู่ ใกล้ กับ วัง ของ กระษัตร เพื่อ จะ ทำ ราชการ เปน เจ้า นาย ต่าง กรม นั้น โดย ลำดับ กัน ผู้ ชาย ใน ประเทศ นั้น บาง คน ไม่ กิน น้ำ องุ่น แต่ ผู้ หญิง ไม่ กิน น้ำ องุ่น เลย ทั่ว ทั้ง ประเทศ โปรตุกาล แล ยา บุหรี่ เขา ใช้ น้อย ขนม ที่ ทำ ด้วย เข้า โภช เปน อาหาร พล ไพร่ เขา กิน ผัก เปน อัน มาก ๚ะ

๏ คน จับไข้ ห่าง ๆ ที่ ข้าง เหนือ เปน โรค เมื่อย แล เสียด คน ที่ ไป ทำ นา เกลือ เกิด โรค ท้อง มาร มาก บาง แห่ง คน เกิด โรค เรื้อน ที่ ข้าง ใต้ ก็ เกิด โรค เพราะ กิน ลูก มเดื่อ ดิบ ฯะ

๏ แต่ นี้ จะ ว่า ด้วย ทำ เนียม คน เที่ยว ไป ทาง ไกล ต้อง เอา อาหาร แล ที่ นอน ไป ด้วย เมื่อ เขา ไป ม้า อัศดอน ขี่ ไป ตัว หนึ่ง ตัว อื่น ก็ บันทุก ที่ นอน แล อาหาร ไป ตาม มาก แล น้อย สอง ตัว บ้าง สาม ตัว บ้าง คน ไป ใน หนทาง ไม่ กลัว คน พาล จะ คอย ตีชิง เข้า ของ ทอง เงิน คน ที่ มี วาสนา มี ยศ ศักดิ์ มาก เมื่อ จะ ไป เยี่ยม เยียน เพื่อน ฝูง กัน ก็ แต่ง ตัว ด้วย เสื้อ หมวก พร้อม เขา เหน็บ กระบี่ ชื้น ขี่ ม้า ไป แล พล ไพร่ ใน ประเทศ นั้น คือ ผู้ หนึ่ง ก็ ดี ถ้า เดิน ไป มา ภบ คน มี วาสนา ขี่ ม้า ฤๅ ขี่ ม้า มุละ ไป เขา ก็ ถอด หมวก เปน ที่ คำนับ แล้ว ก็ ออก ปาก ว่า พระ เจ้า จง รักษา ชีวิตร ของ ท่าน ให้ ยืน นาน เถิด พล ไพร่ ก็ มี ทำเนียม ประลาด บ้าง สิ่ง ของ ที่ หนัก เขา ก็ ลาก ไป เขา ไม่ แบก ให้ หนัก บ่า ก็ มี คน ขอ ทาน เปน อัน มาก เมื่อ เที่ยว ขอ ทาน เข้า ที่ เรือน ไหน ก็ นั่ง อ้อน วอน ขอ อยู่ ขี่ นั้น ร่ำ ไป ไม่ หยุด ปาก เลย ศัก ครึ่ง โมง ผู้ หญิง อยู่ บ้าน ไม่ ได้ เที่ยว ไป เขา ไม่ ไป นอก บ้าน เว้น แต่ ไป สวด ผู้ หญิง เมื่อ ได้ ผัว แล้ว ก็ ไม่ ได้ เปลี่ยน ชื่อ แล คน คำนับ กัน ด้วย ชื่อ พ่อ แม่ ให้ เขา ให้ โค ตัว ผู้ สู้ กัน กับ คน ผู้ ชาย อย่าง นั้น โค ตัว นั้น ก็ โดด เข้า เพื่อ จะ ชน คน นั้น คน นั้น ก็ จับ เอา เขา โค ตัว ผู้ ดัน ไว้ โค ตัว ผู้ นั้น ก็ แกว่ง ศีศะ ไป มา คน นั้น ก็ ไม่ อาจ วาง มือ ได้ ต้อง มี เพื่อน มา ช่วย ฯะ

๏ บาทหลวง เปน ผู้ สั่ง สอน ผู้ ที่ มา เรียน ไป ตาม คน ใน เมือง โปรตุกาล ถือ อย่าง บาทหลวง มี ที่ สั่ง สอน ที่ ใหญ่ ใน ประเทศ แห่ง หนึ่ง มี หนังสือ ต่าง ๆ กัน ๖๐๐๐๐ เล่ม แล ใน เมือง ลีซะบัน มี ที่ สำหรับ สั่งสอน ลูก เจ้า ทั้งปวง แล มี ที่ สำหรับ สั่งสอง ลูก พล ไพร่ นั้น ประมาณ ๘๐๐ แห่ง ฯะ

๏ ศาสนา โปรตุกาล เปน ศาสนา บาทหลวง ตลอด ไป บาทหลวง มี ที่ สำหรับ คน ไม่ มี ภรรยา ประมาณ ๔๑๘ แห่ง กับ ที่ สำหรับ หญิง ที่ ไม่ มี สามี ประมาณ ๑๕๐ แห่ง แล ผู้ สั่ง สอน คือ บาทหลวง นั้น มี อยู่ ประมาณ ๒๒ ๐๐๐ คน แล คน ที่ ไม่มี ภรรยา อยู่ อาไศรย ทั้ง ๔๑๘ แห่ง นั้น เปน คน ประมาณ ๑๔ ๐๐๐ คน ผู้ หญิง ที่ อาไศรย อยู่ ใน ที่ ไม่ มี สามี นั้น ได้ ศัก ๑๐ ๐๐๐ คน แต่ พวก ผู้ ชาย บาง คน อยู่ ใน ที่ ๔๑๘ แห่ง นั้น ถือ ว่า ไม่ ต้อง เที่ยว หา อาหาร กิน พระเจ้า จะ เลี้ยง ไว้ ครั้น ถึง เวลา อยาก อาหาร แล้ว ก็ ขึ้น ไป ตี ระฆัง บน หอ ระฆัง นั้น ให้ พล ไพร่ รู้ ว่า หิว ไม่ มี อะไร จะ กิน แล้ว พล ไพร่ ก็ ภา กัน เอา อาหาร มา เลี้ยง คน พวก นั้น เปน ทำเนียม ของ ประเทศ โปรตุกาล ฯะ

๏ แต่ เมือง ขึ้น แก่ ประเทศ โปรตุกาล นั้น ใน มหาสมุท อัดแลนติก นั้น มี หมู่ เกาะ สาม หมู่ ที่ ขึ้น โปรตุกาล เกาะ หมู่ หนึ่ง ชื่อ อาโซเร หมู่ หนึ่ง ชื่อ แหลม เวระเด หมู่ หนึ่ง ชื่อ มะเดรา แล เขา มี เมือง ขึ้น บ้าง ใน โมสำ บิ๊ก แล อันโคลา บ้าง อยู่ ข้าง ทวีป แอฟริกะ แล เมือง ใน ประเทศ ฮินดูสถาน นั้น ขึ้น กับ ประเทศ โปรตุกาล เมือง หนึ่ง ชื่อ โคคา แล ชาว ประเทศ โปรตุกาล ได้ ไป อาไศรย อยู่ ใน เกาะ มะกาว บ้าง ฯะ

๏ ใน พระคัมภีร์ มี คำ สั่ง ดัง นี้ ซึ่ง ชั่ว นั้น ให้ หลีก ให้ พ้น ฝ่าย ความ ชั่ว ก็ มี อยู่ สอง อย่าง ๆ หนึ่ง คือ ที่ เกิด มา ใน เนื้อ หนัง อีก อย่าง หนึ่ง คือ ที่ เกิด มา ใน จิตร ใจ ที่ เกิด ใน เนื้อ หนัง นั้น เปน สาระพัด โรค ที่ เกิด ใน จิตร ใจ สิ่ง ใด ๆ ที่ ผิด กัน กับ พระบัญญัติ การ ผิด พระบัญญัติ นั้น เปน การ ผิด ใหญ่ หลวง นัก นั้น แล คือ เปน แม่ ของ ความ ผิด ทั้งปวง จึง ให้ คน ฉิบหาย เสีย มิ ให้ นับ ถือ พระเจ้า ถ้า ไม่ มี ความ ผิด ใน โลกย เลย ทุกข ร้อน ลำบาก เวทนา แล ความ ตาย ก็ ไม่ มี เหมือน กัน ด้วย ความ ผิด เข้า มา ติด ใน โลกย แล้ว ความ ตาย ก็ เข้า มา เพราะ ความ ผิด นั้น ซึ่ง ชั่ว ลำบาก ใน เนื้อ หนัง เรา ก็ ต้อง เอนดู ที่ จะ ชัง พ้อ เลียน นั้น ก็ บาป ฝ่าย ว่า ชั่ว ที่ เกิด ใน จิตร ใจ เล่า ก็ ต้อง ถือ ว่า เปน ที่ น่า เกลียด คำ พระ ที่ อยู่ ต้น เปน แบบ นี้ ก็ จะ ให้ เรา อด ปราศจาก ความ ผิด สิ่ง เดียว หา มิ ได้ จะ ให้ ถือ เหมือน น่า เกลียด น่า ชัง ที่ เดียว เมื่อ เหน ว่า ความ ผิด นั้น บันดาน ให้ มนุษ เปน ลำบาก เวทนา เท่า ใด เรา ก็ ต้อง เกลียด ชัง เท่า นั้น เปรียบ เหมือน ของ ที่ ชั่ว ร้าย แล ยาพิศม์ ที่ ชัง ถึง สิ้น ชีวิตร บุทคล ผู้ ใด เหน ความ ผิด ทุจริต แผ่ ไป ใน มนุษ แล้ว ผู้ นั้นมี น้ำ ใจ ที่ จะ ว่า ชัง ประ ไร ผู้ นั้น และ เหมือน คน ที่ หลงทำ ผิด นั้น เอง เหมือน เขา เปน สัตรู ต่อ พระองค์ เหมือน กัน แล พระเจ้า จึ่ง ตรัส ว่า ดัง นี้ ว่า คน ผู้ ใด ไม่ ฝาก ตัว ให้อยู่ กับ เรา ก็ เปน สัตร กับ เรา ข้อ นี้ จะ ให้ เรา ถือ ผิด ทั้งปวง ว่า เปน บาป ยิ่ง หนัก หนา จะ ให้ เรา เกลียด ชัง ความ ผิด นั้น เพราะ ว่า ไม่ สม ควร ที่ จะ ทำ ก็ เปน ลามก ประ ทุษฐ ร้าย ยิ่ง นัก แล ๚ะ

๏ ที่ พระเจ้า ตรัสว่า ซึ่ง ชั่ว นั้น หลีก ให้ พ้น ท่าน ทั้ง หลาย นั้น เหน จะ เข้า ใจ แล้ว บัดนี้ เรา จะ ตรึก ตรอง ดู ใน การเล่น โป แล เล่น เบี้ย แล สาระพัด เล่น ทั้งปวง ที่ ว่า นั้น จะ ถูก ต้อง กัน กับ ด้วย คำ พระ เจ้า ห้าม ฤๅ ไม่ และ การ เล่น ที่ จะ ห้าม นั้น เรา เข้า ใจ ว่า แต่ บันดา การ เล่น นั้น จะ ต้อง ให้ เสีย เงิน ก็ ดี เสีย ทรัพย สมบัติ อัน ประเสริฐ อื่น นั้น ก็ ดี ตาม ปัญญา ฉลาด แล โง่ แห่ง ผู้ เล่น นั้น ที่ จะ เล่นอย่าง ไร ที่ จะ เสีย เงิน เท่า ใด ว่า เปน ที่ จะ ให้ ฉิบหาย ใน อะบาย ถ้า จะ ได้ กำไร ด้วย ดวด ก็ ดี ด้วย หวย แล เบี้ย โป ก็ ดี จะ เสีย บาท หนึ่ง ก็ ดี พัน บาท สิบ หมื่น บาท ก็ ดี ไม่ เปน อะ ไร ด้วย ว่า เหต ที่ ห้าม ก็ มี อยู่ ใน คำ อะธิบาย นี้ เมื่อ จะ กล่าว ด้วย นักเลง จะ ให้ ท่าน เข้า ใจ ว่า นักเลง นั้น คือ คน ผู้ ใด ที่ เคย เล่น เนือง ๆ แล หากิน เลี้ยง ชีวิตร ด้วย สิ่ง นั้น ประการ หนึ่ง การ เล่น เปน การ ชั่ว บัดนี้ เรา จะ กล่าว ให้ ท่าน เหน ว่า ข้อ นี้ เปน แน่ นอน ตาม ประ เพนี่ เยี่ยง อย่าง แห่ง การ นักเลง พระเจ้า ก็ ห้าม เหมือน ความ ผิด ทั้ง ปวง แต่ ใน พระบัญญัติ มี ประการ หนึ่ง จะ ห้าม แต่ เล่น สิ่ง เดียว นี้ หา มิ ได้ แต่ ทว่า ใน บัญญัติ ห้าม มิ ให้ มี ใจ โลภ มิ ให้ รัก เงิน เกิน ขนาด ฝ่าย คน ที่ เล่น ก็ มี ใจ โลภ เปน อัน มาก เมื่อ ได้ กำไร แล้ว ยัง หา สิ้น ความ ปราถนา ไม่ ใจ โลภ ก็ เปรียบ เหมือน ราก ใน ต้น ไม้ ที่ เสีย ถ้า ราก ชั่ว ไป แล้ว กิริยา อา การ ดุจ ผล ไม้ นั้น ก็ จะ ชั่ว ไป ด้วย ถ้า เล่น ได้ กำไร แล้ว เขา ก็ เอา เงิน กำไร นั้น มา หลง ทำ ผิด ต่าง ๆ แล้ว ไม่ ช้า ไม่ นาน ก็ จะ ถึง ที่ ปรับ โทษ ใน นรก ฯะ

๏ ข่าว ใน กรุง เทพ ฯะ
พระเจ้า ลูก เธอ ทรง ผนวช

๏ ครั้น ณวัน พฤหัสบดี เดือน หก แรม เก้า ค่ำ ปี รกา สัปตศก วัน หนึ่ง วัน ศุกร เดือน หก แรม สิบ ค่ำ วัน หนึ่ง วัน เสาร์ เดือน หก แรม สิบ เอ็ด ค่ำ วัน หนึ่ง ทรง มี การโต ใหญ่ ใน พระ บรมราชวัง จัด ให้ พระเจ้า ลูก เธอ สี่ พระองค์ ทรง ผนวช นาม ชื่อ พระเจ้า ลูกเธอ ทั้ง สี่ พระองค์ นั้น คือ พระองค์ เจ้า กิติยากร วรลักษณ พระองค์ หนึ่ง พระองค์ เจ้า พิพัฒน์ ศักดิ์ พระองค์ หนึ่ง พระองค์ เจ้า ประวิช วัฒโนดม พระองค์ หนึ่ง พระองค์ เจ้า จิรประวัติ วรเดช พระองค์ หนึ่ง ครั้น การ แห่ การ ตั้ง เสร็จ แล้ว จึ่ง ส่ง พระ องค์ เจ้า สามเณร ให้ อยู่ ที่ ตำหนัก วัด บวรนิเวศ วิหาร ทั้ง ๔ องค์ ฯะ

คำ ประกาศ สาย โทรเลข ฝ่าย ตวัน ตก

๏ สมเด็จ พระเจ้า น้อง ยาเธอ เจ้า ฟ้า ภาณุรัง ษี สว่าง วงษ กรม หลวง ภาณุพันธุวง วรเดช ซึ่ง สำ เรจ ราชการ กรม ไปรสนีย แล โทรเลข กรุง สยาม ฯะ

๏ ขอ แจ้ง ความ มา ยัง ท่าน ทั้งปวง บันดา ซึ่ง มี ความ ปราถนา จะ ใช้ สาย โทรเลข ซึ่ง พระบาท สมเด็จ พระเจ้า อยู่ หัว ได้ ทรง พระ กรุณา โปรด เกล้า ฯ ให้ จัด ตั้ง ขึ้น ไว้ เมื่อ ปี กลาย ระหว่าง กรุง เทพ แล เขตร แดน สยาม ฝ่าย ตวัน ตก ต่อ กับ สาย ของ อินเดีย อังกฤษ ที่ เขา แดน สาย นั้น จะ เปิด ใช้ ได้ อีก แต่ ณวัน ๒ เดือน ๗ ขึ้น ๕ ค่ำ ปี ระ กา สัปตศก ศักราช ๑๒๔๗ ฯะ

๏ สาย โทรเลข ทาง นี้ เมื่อ ปี กลาย ต้อง ปิด เพราะ ว่า เจ้า พนักงาน ฝ่าย อังกฤษ ที่ ปลาย แดน นั้น เกิดอันตราย ล้ม ตาย มาก บัดนี้ ใน เขตร แดน ฝ่าย สยาม ได้ ทำ ทาง ขึ้น ไว้ อีก ทาง หนึ่ง ตั้ง แต่ ตำบล ลำทราย ไป ถึง บ้อง ตี้ จะ ได้ เปน ทาง ใช้ เปลี่ยน แทน ทาง เก่า ซึ่ง ไป ทาง โป่งสแก เขา แดน ใน เวลา ที่ ทาง นั้น จะ ขัด ขวาง ต้อง ปิด จึ่ง มี ความ หวัง ใจ ว่า ทาง โทรเลข ฝ่าย ตวัน ตก แต่ นี้ ไป จะ ใช้ ได้ ตลอด ไม่ มี เวลา ปิด แล จะ เปน การ สม ปราถนา คน ทั้งปวง ฯะ

๏ อนึ่ง พิกัด ราคา ค่า คำ โทรเลข บอก ไป ต่าง ประเทศ ซึ่ง ส่ง ไป ทาง อินเดีย นั้น ได้ ประ กาศ ไว้ แต่ ปี กลาย ครั้ง หนึ่ง แล้ว คง ใช้ ได้ ตาม พิกัด นั้น ต่อ ไป มิ ได้ เปลี่ยน แปลง สิ่ง ใด ฯะ

๏ ประกาศ มา แต่ ออฟฟิซ ไปรสนีย แล โทรเลข ณวัน อาทิตย เดือน เจด ขึ้น สี่ ค่ำ ปี ระกา สัปตศก ศักราช ๑๒๔๗ ฯะ

เจ้า พระยา มหินทรศักดิ์ ธำรงค

๏ ใน บันดา พวก เสนาบดี ซึ่ง เปน ผู้ ใหญ่ อา ยุศม มาก ท่าน ได้ ทำ ราชการ สนอง พระเดช พระคุณ เปน อัน มาก ใน แผ่นดิน พระ จอม เกล้า แล ใน แผ่น ดิน พระบาท สมเด็จ พระ จุล จอม เกล้า ด้วย แล สม เด็จ พระ จอม เกล้า เมื่อ ยัง ทรง ผนวช อยู่ ได้ ชุบ เลี้ยง เจ้า พระยา มหินทรศักดิ์ ธำรงค แต่ อายุศม เตก ขึ้น มา เมื่อ สมเด็จ พระ จอมเกล้า ได้ ถา ผนวช พาน พิภพ เสวย พระราช สมบัติ แล้ว จึ่ง ได้ ทรง พระ กรุณา โปรด เกล้า ฯ ตั้ง ให้ ท่าน เปน ตำ แหน่ง ขึ้น ที่ ละ เล็ก ที่ ละ น้อย จึ่ง ใน แผ่นดิน นี้ ท่าน ก็ รับ ทำ ราชการ สนอง พระเดช พระคุณ ด้วย ความ ซื่อ สุจริต ใน หลวง เดี๋ยว นี้ ก็ ทรง พระ กรุณา ชุบ เลี้ยง พระ ราชทาน ตำแหน่ง ขึ้น จน ท่าน ได้ ถึง ที่ เปน มหา เสนาบดี เจ้า พระยา มหินทรศักดิ์ธำรงค์ มี บุตร ชาย หลาย คน ท่าน ก็ รัก บุตร ชาย เหล่า นั้น มิ ได้ คิด เสีย ดาย เปลื้อง ทรัพย เปน อัน มาก ให้ บุตร ชาย ไป เรียน หนังสือ ใน เมือง นอก เพื่อ จะ ได้ เปน คน ขยัน รัก ทำ ราชการ สนอง พระเดช พระคุณ ด้วย ความ ซื่อ สุจริต ต่อ ไป บุตร ชาย คน หนึ่ง ได้ รับ ราช การ ไป อยู่ ทำ ราชการ ใน กรุง ลันดัน บุตร ชาย คน นี้ เปน ที่ รัก สุด ใจ ของ บิดา มิ ได้ เปน ใจ นักเลง ขนอง ทำ ให้ บิดา มารดา เสียบ เจบ ใจ ร้อน มี ความ วิตก ด้วย ข้าง น่า ของ บุตร เลย คำ เลื่อง ฦา กัน ว่า เจ้า พระยา มหินทรศักดิ์ ธำรงค์ รู้ ตัว ว่า แก่ ลง ทุก วัน จะ สนอง พระเดช พระคุณ ทำ ราช การ ต่อ ไป ไม่ นาน ไม่ กี่ ปี แล้ว จึ่ง รีบ จัด แจง ทำ หนังสือ พิไลกัน เสร็จ แล้ว ท่าน ถือ ว่า ท่าน เปน แต่ คน อาไศรย ทรัพย สมบัติ ไป พลาง เมื่อ ท่าน จะ ลา โลกย นี้ ไป แล้ว ท่าน จัด การ จะ ให้ ทรัพย สมบัติ นั้น ตก เปน ผล ประโยชน แก่ หลาน เหลน ของ สมเด็จ พระ จอมเกล้า สนอง พระเดช พระคุณ ของ สมเด็จ พระเจ้า องค์ นั้น ต่อ ๆ กัน ไป ๚ะ

๏ มี ที่ เข้า ใจ ว่า ใน เดือน หก ข้าง ขึ้น มองเซอ เฟรี่ มี หนังสือ คำนับ มา ยัง ราชทูต สยาม ที่ กรุง ปารีศ เปน ที่ ไว้ ใจ กัน ใหม่ ด้วย เรื่อง เขตร แดน ต่อ ประเทศ เขมร ใน หนังสือ นั้น ท่าน ว่า คอเวิน แมนต ฝรั่งเสศ มิ ได้ หมาย จะ ล่วง เกิน ของ อัน ควร ตาม หนังสือ สัญญา ที่ ได้ กำหนด แคเรนติ การ ให้ แน่ คราว ชุมนุม กัน สัญญา เมื่อ คริศต ศักราช ๑๘๖๗ แดน ต่อ แดน กัน ยง มิ ได้ หมาย ให้ แน่ แต่ เรา เหน ว่า เมื่อ ตั้ง ข้าหลวง คง จัด การ ให้ สมควร ไม่ มี ที่ สงไสย กัน ถึง หัว เมือง สัก เมือง ดอก สงไสย แต่ เพียง ว่า แดน ต่อ แดน กัน แห่ง หัว เมือง นั้น จะ ไป ถึง เพียง ไหน ๚ะ

๏ มองเซอ ซุเอ เอนเยนเนี่ร ฝรั่งเสศ คน หนึ่ง อัน มี ชื่อ เสียง จะ ออก จาก ประเทศ ฝรั่งเสศ ณวัน พุฒ เดือน เจค ขึ้น เจค ค่ำ จะ ไป ถึง ประเทศ ตวัน ออก อัน ไกล ห่าง นั้น เพื่อ จะ เซอเว เนื้อ ที่ เมือง นั้น แล้ว จะ รีโปด ว่า การ ทำ ทาง รถ ไฟ ใน ประเทศ เขมร แล ประเทศ ตอนกิง เยนเยนีร์ นั้น จะ ไป เมือง เขมร ก่อน เมื่อ การ เสร็จ ที่ เมือง นั้น แล้ว จึ่ง จะ ไป เมือง ตอน กิง ๚ะ

๏ หนังสือ พิ่ง มี มา จาก เมือง อะเมริกะ ว่า แม้น คน นี้ ถึง แก่ กรรม แล้ว ครู เยวิลซัน สามี ได้ ภา ภรรยา แหม่ม คน นี้ เข้า มา ใน กรุง เทพ วัน ประหัสบดี เดือน แปด อุตราสาธ ขึ้น สิบ สี่ ค่ำ ปี มะเสง เอก ศก ๑๒๓๓ ครั้น ผัว เมีย ทั้ง ส่อง คน ได้ ภัก อาไศรย อยู่ ใน กรุง เทพ ประมาณ สัก ปี หนึ่ง จึ่ง ได้ ไป ตั้ง สอน พระเยซู ศาสนา อยู่ ใน เมือง เชียง ใหม่ จน ปี ชวด อัฐ ศก ๑๒๓๘ แหม่ม นั้น ไม่ สู้ สบาย จึ่ง ต้อง กลับ ไป ถึง อะเมริกะ เมื่อ กลับ ไป เมือง อะเมริกะ คราว นี้ ไป พร้อม ทั้ง สามี ภรรยา บุตร ชาย คน หนึ่ง บุตร สาว ส่อง คน ครู วิลซัน นั้น ได้ อยู่ ใน เมือง อะเมริกะ จน ปี ขาน สำฤทธิศก จึ่ง กลับ มา ยัง กรุง เทพ แล้ว จึ่ง ขึ้น ไป เมือง เชียง ใหม่ ประพฤติ การ สอน พระเยซู ศาสนา แต่ แหม่ม วิลซัน แล บุตร ทั้ง สาม คน นั้น ค้าง อยู่ ใน เมือง อะเมริกะ อาไศรย อยู่ เคียง ชกูล ใหญ่ ชกูล หนึ่ง ชื่อ ว่า ออกซฟอด เซไมเนร์ สำหรับ สอน หญิง สาว ใน หัว เมือง โอไฮโอ ประมาณ หลาย เดือน แมม วิลซัน นั้น ก็ สำคัญ ว่า ก็ ยัง ชั่ว มาก แล หมาย ว่า ไม่ ช้า คง จะ กลับ มา ยัง กรุง เทพ แล กลับ ขึ้น ไป เมือง เชียง ใหม่ ด้วย แต่ วัน หนึ่ง ลม จับ ตั้ง แต่ นั้น หา รู้ สึก ไม่ นอน ไม่ รู้ ตัว พูด ไม่ ออก จน ดวง จิตร วิญาณ ของ แหม่ม นั้น หลุด ขาด จาก ความ ลำบาก ของ ร่าง กาย ขึ้น ไป อยู่ กับ สมเด็จ พระบรม มหา เยซู เจ้า เรา เปน ศุข เปน นิจ ๚ะ

๏ ณวัน อาทิตย เดือน หก แรม ห้า ค่ำ ใน เวลา กลาง คืน พวก กระบถ ตี เมือง ตั่ง คาย คู แต่ พวก ฝรั่งเสศ ขับ ไล่ ติด ตาม ยาว สัก สอง กิลอมี เตอร์ ฯะ

๏ พวก ฝรั่งเสศ ได้ ข่าว ว่า ตะเภา ไหหลำ ลำ หนึ่ง อัน ออก จาก กรุง เทพ จะ แวะ เหนือ เกาะ ตรน แล จะ จำหน่าย เครื่อง อาวุธ ปืน ดิน ลูก บัศ์ตัน ด้วย พวก ฝรั่ง ใช่ เรือ ลาด ตะเวน ลำ หนึ่ง ลูก เรือ เปน กะลาสี ฝรั่งเสศ แต่ เรือ ฝรั่งเสศ ตาม ตะภาว นั้น ใน น้ำ ตื้น ไม่ ได้ แต่ ยิง ตะภาว นั้น ตะภาว นั้น ฝี ตีน ไว นัก เอา ตัว รอด หนี ไป ได้ ฯะ

๏ ขม สะเดา น้ำ ผึ้ง ทศ กร ปน ปอง ปลุก รศ คน อิก อ้อย น้ำ พัน กลออม ปรน รศ เล่า ขม แห่ง สะเดา น้อย ห่อน เว้น วาย ขม ฯะ

เงิน ไปรเวศ สาม เดือน ๓ ชิลิง ๗ เปนซ กับ ๔ อัฐ ค่า ซอวริน ทอง คำ ถึง ๕ เหรียน ๗๕ เซนต

ข่าว โทรเลข นอก

๏ กรุง ลักดัน วัน อังคาร เดือน หก แรม เจด ค่ำ คอ เวินแมนต อังกฤษ แล รุเซีย ได้ จัด การ ที่ จะ รีบ จับ การ หาฤๅ ปรึกษา ให้ ตก ลง กัน ใน กรุง ลันดัน ฯะ

๏ ใน เฮาซ ออฟ กอมมันซ มี การ พูดจา ไล่ เลียง เถียง กัน นาน ด้วย เรื่อง ราย นี้ ใน คราว ไล่ เลียง กัน นั้น ลอด รานดอลฟ ชัชชิล ติ เตียน นัก ซึ่ง จะ เข้า ใจ กัน กับ รุเซีย ว่า การ เช่น นั้น จะ เปน การ คร้าม เขา ฯะ

๏ กรุง ลันดัน วัน พุฒ เดือน หก แรม แปด ค่ำ เฮาซ ออฟ กอมมันซ เหน ชอบ ตั้ง โวด เบิก เงิน อีก ฯะ

๏ เซอ ปีเตอ ร ลัมซเดน รับ คำ สั่ง แล้ว ให้ รีบ กลับ มา บ้าน ฯะ

๏ กรุง ลันดัน วัน พุฒ เดือน หก แรม แปด ค่ำ คอ เวินแมนต รุเซีย แสดง ความ ว่า เตม ใจ จะ คิด ด้วย ที่ จะ ขยาย ที่ ตั้ง นอก ใน เขตร แดน ซึ่ง เปน ที่ เถียง กัน ภอ พวก ข้า หลวง ที่ จะ จัด เขตร จะ ชุมนุม กัน ฯะ

๏ กรุง ลันดัน วัน ประหัสบดี เดือน หก แรม เก้า ค่ำ กิง เจ้า ประเทศ เดนมาก ยอม จะ รับ ธุระ เปน คน กลาง ตัดสิ้น เรื่อง ความ ว่า ด้วย สัญญา เดือน มาช วัน ที่ สิบเจด ที่ อังกฤษ แล รุเซีย สัญญา กัน ว่า ทั้ง รุเซีย ทั้ง พวก แอฟคัน ทั้ง สอง ฝ่าย จะ ไม่ รุก เข้า ไป อีก ต่อ ไป ใน เขตร ซึ่ง เปน ที่ เถียง กัน ว่า ต่าง พวก ต่าง ได้ เข้า ใจ ความ ผิด กัน ฤๅ ไม่ ฯะ

๏ กรุง ลันดัน วัน ศุกร เดือน หก แรม สิบ ค่ำ ซึ่ง จะ ไล่ เลี่ยง ทุ่ม เถียง กัน ว่า ด้วย ปอไลซี กอง คอเวิน แมนต กับ ประเทศ ต่าง ๆ นั้น กำหนด จะ ชุมนุม ไล่ เลี่ยง ทุ่ม เถียง กัน ณวัน จันทร เดือน หก แรม สิบสาม ค่ำ ฯะ

๏ กรุง ลันดัน วัน ศุกร เดือน หก แรม สิบ ค่ำ กำ หนด กัน แล้ว ว่า วัน จันทร เดือน หก แรม สิบสาม ค่ำ จะ ชุมนุม กัน ไล่ เลียง แสดง ความ คิด ต่าง ๆ ด้วย ปอไลซี่ ของ คอเวินแมนต ต่อ ประเทศ ต่าง ๆ ฯะ

๏ กรุง ลันดัน วัน เสาร เดือน หก แรม สิบเอ็ด ค่ำ เซอ ซแตฟฟอด นอดโกด ได้ มี คำ หมาย ใน วัน จันทร ว่า คง ขอ ให้ ตั้ง โวด ติ เตียน เท่า กัน กับ การ ไม่ ให้ เบิก เงิน อีก จน มี คำ แจ้ง ออก มา ว่า คอเวินแมนต์ จะ ประพฤติ์ การ ด้วย ปอไลซี่ อย่าง ไร แล เงิน นั้น จะ เอา ไป ใช้ กัน อย่าง ไร ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน เสาร เดือน หก แรม สิบเอ็ด ค่ำ หนังสือ จดหมาย เหตุ ราชการ คือ เมเชนเยอ ลง พิมพ ข้อ หนึ่ง ว่า การ ซึ่ง เยนิรัล โกมะรอฟ ได้ ทำ นั้น เปน การ นอก คำ สั่ง ของ คอเวินแมนต์ รูเชี่ย นั้น

๏ กรุง ลันดัน วัน จันทร เดือน หก แรม สิบสาม ค่ำ คำ สั่ง ให้ กอง ทัพ เพิ่ม เติม บริติช ลง กำปั่น ให้ ไป ประเทศ อินเดีย นั้น เปน อัน เลิก ไม่ ให้ ไป แล้ว ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน อังคาร เดือน หก แรม สิบสี่ ค่ำ ลอด แครนวิล เมื่อ ตอบ คำ ถาม ใน เฮาซ ออฟ ลอดซ์ มะคืน นี้ แจ้ง ความ ว่า คราว ท่าน เอง กับ ลอด กิมเบอรลี่ เอม ตะ ซแตล แล เอม ตะ เลศะ ประชุม ปฤกษา ราชการ พร้อม กัน ได้ ตก ลง พร้อม กัน ตัด สิน ด้วย เขตร ต่อ ของ ประเทศ แอฟคัน อัน เปน ที่ ชอบ แก่ ประเทศ อิง แลนด ประเทศ รูเชีย แล ท่าน ไวซรอย ประเทศ อินเดีย ด้วย

๏ กรุง ลันดัน วัน อังคาร เดือน หก แรม สิบสี่ ค่ำ พวก ที่ เฮาซ ออฟ กอมมันซ ได้ โวด ไม่ รับ ตั้ง โวด ติ เตียน นั้น ใน ซึ่ง โวด เข้า กัน เหน กับ คอเวินแมนต์ ถึง ๓๕๐ นาย ที่ ไม่ เหน กับ คอเวินแมนต์ ถึง ๒๖๐ นาย ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน พุฒ เดือน หก แรม สิบห้า ค่ำ พวก เฮาซ ออฟ กอมมันซ ได้ เรื่อง ที่ เรียก ว่า ริดิศไตร บุเช่อน บิล ครั้ง สาม แล้ว ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน พุฒ เดือน หก แรม สิบห้า ค่ำ ข้อ สัญญา ซึ่ง ลอด แครนวิล แจ้ง ความ ออก นั้น ส่ง ออก ไป ถึง สมเด็จ พระเจ้า ซาร เจ้า รูเชี่ย ให้ ท่าน รับ ยิง ยอม ตาม ด้วย ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน พุฒ เดือน หก แรม สิบห้า ค่ำ พวก ข้าหลวง บริติช จะ ออก ไป ตั้ง ป้อม ทำ คู ให้ เมือง ฮิรัด แขง แรง ขึ้น ท่าน อามีร เจ้า ประเทศ เมือง นั้น ยอม ให้ ทำ ๚ะ

๏ เมือง ไกโร วัน พุฒ เดือน หก แรม สิบห้า ค่ำ พวก กอง ทัพ บริติช จะ ถอน มา ข้าง แรม เดือน เจด ๚ะ

๏ เขตร ต่อ ประเทศ อิยิบต จะ ขยาย ออก ไป ถึง เมือง วะดี่ ฮาลฟะ ๚ะ

คราว แรก ๑๐ บันทัด ฤา น้อย กว่า ๑๐ บันทัด ๗ บาท ๒ สลึง คราว แรก ทุก บันทัด เกิน ๑๐ บันทัด คิด เอา บันทัด ละ ๓ สลึง ถ้า จะ ลง กว่า หน หนึ่ง จะ เรียก เอา ครึ่ง ราคา ที่ ว่า มา แล้ว นั้น

แถว เท่า แถว น่า ใน แถว หนึ่ง จะ เรียก เอา ปี ละ ๒๐๐ บาท ซีก แถว จะ เรียก เอา ปี ละ ๑๖๐ บาท เสี่ยว แถว จะ เรียก เอา ปี ละ ๘๐ บาท

๏ ที่ โรง พิมพ บางคอแหลม มี เจ้า พนักงาน สำ หรับ รับ แปล หนังสือ ภาษา สยาม เปน ภาษา ฝรั่ง ฤา จะ แปล ภาษา ฝรั่ง เปน ภาษา สยาม ก็ ได้ ท่าน ทั้งหลาย อัน จะ ต้อง การ ล่าม ฤา จะ มี ธุระ อยาก จะ แปล หนังสือ เชิญ มา ที่ โรงพิมพ บาง คอแหลม คง ได้ สำเร็จ ความ ปราถนา ราคา จะ คิด เอา แต่ ภอ สม ควร การ แจ้ง ความ มา ณวัน พุฒ เดือน ญี่ ขึ้น สิบ ห้า ค่ำ จุลศักราช ๑๒๔๖ ปี วอก ฉอศก ๚ะ

๏ หนังสือ นี้ เปน ที่ ให้ รู้ ทั่ว ตลอด กัน ว่า แต่ ก่อน จิ่น ลิมฮิงฮอง คน หนึ่ง จิ่น ลิม จีน ลิออง คน หนึ่ง จิ่น ยี่ โอโต ปุย คน หนึ่ง แล จิ่น ตันใจซิน คน หนึ่ง ทั้ง สี่ คนนี้ เคย เข้า หุ้น เข้า ส่วน ตั้ง ห้าง มี ชื่อ สินไตลือง บัด นี้ ต่าง คน ต่าง เตม ใจ เลิก เข้า หุ้น เข้า ส่วน เลิก ห้าง นั้น แล้ว ตั้ง แต่ ณวัน เสาร์ เดือน หก แรม สิบห้า ค่ำ ปี วอก ฉศก ๑๒๔๖ แต่ จิ่น ตันใจซิน จะ ใช้ หนี้ สิน แห่ง ห้าง นั้น จิ่น ลิมฮิงฮอง ขอ แจ้ง ความ มา ณวัน เสาร์ เดือน เจด ขึ้น สาม ค่ำ ปี ระกา สัปตศก ๑๒๔๗ ( ๓ ห ) ๚ะ

พระแก้ว อย่าง ดี

๏ มา ใหม่ มี อยู่ ที่ ห้าง ฟาก ใบเดก น่า บ้าน พระ ยา อินทรา ธิบดี ศรีราช รอง เมือง ถนน เฟื่อง นคร เนตร เกษ ยัง มิ ได้ เบิก เชิญ ท่าน แต่ง ตาม ชอบ ใจ ซื้อ ไว้ บูชา เปน ราคา ห้า บาท ใช้ ขึ้น ลง บห่อน ได้ ราคา ใช้ ไม่ ยั่ง ยืน แจ้ง ความ มา ณวัน พุฒ เดือน หก แรม แปด ค่ำ ปี ระกา สัปตศก ๑๒๔๗ ( ๓ ห ) ๚ะ

แจ้ง ความ ให้ รู้ ทั่ว กัน

๏ คำนับ มา ยัง ท่าน ทั้งหลาย ที่ เปน เจ้า เงิน เกี่ยว ติค อยู่ กับ ทรัพย มิสเตอร์ ปีเตอร กาเตอร ผู้ ถึง แก่ กรรม แล้ว ขอ ให้ ท่าน ส่ง บาญชี่ย เงิน นั้น มา ถ้า ท่าน ผู้ หนึ่ง ผู้ใด เปน หนี้ สิ้น เชิญ ท่าน รีบ มา ใช้ เงิน นั้นให้ทัน วัน พุฒ เดือน แปด ปถมาสาธ แรม ห้า ค่ำ ปี ระกา สัปตศก ๑๒๔๗ ด้วย เถิด มิศเตอ ซี่ เอลเลฟเซน เอกเซกุตอร ผู้ จัด การ ทรัพย ของ ผู้ ตาย แจ้ง ความ มา ณวัน พุฒ เดือน หก แรม สิบห้า ค่ำ จุลศักราช ๑๒๔๗ ปี ระกา สัปตศก ( ๔ ห ) ๚ะ

การ เลลัง ขาย

๏ จะ มี การ เลลัง ขาย ณวัน เสาร เดือน เก้า ขึ้น ห้า ค่ำ จะ ขาย ทั้ง บ้าน ทั้ง ที่ ทั้ง ของ สำหรับ บ้าน ของ มิสเตอร์ ปีเตอร กาเตอร ผู้ ถึง แก่ กรรม แล้ว ถ้า มิ ได้ ขาย เปน การ เงียบ ก่อน เวลา นั้น ของ เหล่า นี้ อยู่ ห้าง ประมาณ สัก แปด สิบ เลลา ข้าง ตวัน ออก จาก ตะภาน แดง ริม คลอง ที่ ตะลาด บางรัก จะ เลลัง ขาย ใน บ้าน ของ ผู้ ถึง แก่ กรรม แล้ว ถ้า ท่าน ทั้งหลาย ทั้งปวง อยาก จะ ซื้อ เปน การ เงียบ การ โปรเวต เชิญ มา หา ข้า พเจ้า ซี่ เอลเลฟเซน เอกเซกุตอร ผู้ จัด ทรัพย ของ ผู้ ถึง แก่ กรรม แจ้ง ความ มา ณวัน พุฒ เดือน ห้า ขึ้น สิบ ห้า ค่ำ จุล ศักราช ๑๒๔๗ ปี ระกา สัปตศก ( ๔ ห ) ๚ะ

ยา สำหรับ บ้าน อย่าง สักสิทธิ์ นัก
AYER'S AGUE CURE.

๏ ๔ ยา คือ เอเยอร์ เอคู กุเออ แก้ ไข้ จับ แล โรค ต่าง ๆ อัน มัก เกิด ใน ที่ ลุ่ม ที่ ชุ่ม ชื้น นัก ๚ะ

๏ ถ้า เกิด เหตุ ว่า ผิด ถม ผิด อากาศ ผิด ภูม ที่ แล้ว รีบ กิน ยา เอเยอร์ เอคู กุเออ ให้ ดับ เหตุ ร้าย แล กิน จน ตัว หาย ดี ยา ขนาน นี้ กิน วัน ละ สี่ หน คราว ละ ช้อน น้ำ ร้อน ช้อน หนึ่ง ก่อน รับ ประทาน อาหาร สัก ครึ่ง ชั่ว โมง สาม หน แล ก่อน จะ เข้า นอน หน หนึ่ง ถ้า เด็ก อายุ สิบ ขวบ ให้ กิน ๓๐ หยด ถ้า ห้า ขวบ ๒๐ หยด ยา ขนาน นี้ กิน ได้ ใน น้ำ ชา น้ำ กาแฝ่ น้ำ นม ฤๅ ใน น้ำ ก็ ได้ ถ้า ไม่ ใคร่ เดิน กิน ยา เม็ด เอเยอร์ บีลซ์ ให้ เดิน ภอ เปน ปรกติ ก็ ได้ ๚ะ

AYER'S HAIR VIGOR.

๏ ๕ ยา คือ เอเยอร์ แฮร วิกอร เปน ของ สำหรับ โต๊ะ แต่ง ตัว เปน ยา แก้ ผม หล่น ให้ ดก แล ผม หงอก ให้ มี ศรี่ อย่าง เดิม ๚ะ

๏ ยา ขนาน นี้ ถ้า จะ ทา ผม เปน แต่ การ แต่ง ตัว ไม่ ต้อง เขย่า ขวด ถ้า จะ ใช้ รักษา เนื้อ ศีศะ เขย่า ก่อน จึ่ง ทา ผม เถิด ๚ะ

๏ เชิญ ไป ซื้อ ยา ห้า อย่าง นี้ ที่ ห้าง เอ ยุลิง แอน โก ตั้ง ห้าง ฝั่ง แม่ น้ำ เจ้า พระยา ใต้ ปาก คลอง ขุด ใหม่ ถ่าง เหนือ ตึก กงซุล โปรตุเกษ ขึ้น ไป น้อย หนึ่ง ๚ะ

๏ เจ้า ของ หนังสือ สยาม ไสมย มี ความ ปราถนา จะ ให้ ออก สอง อย่าง อย่าง หนึ่ง จะ ให้ ออก ทก วัน เว้น แต่ วัน อาทิตย อีก อย่าง หนึ่ง ให้ ออก เจด วัน ครั้ง หนึ่ง เสมอ มิ ให้ ขาด เมื่อ คน ทั้ง ปวง ตั้ง ใจ ซื้อ เปน อัน มาก คง สำ เร็จ การ คง ได้ อ่าน หนังสือ จดหมาย เหตุ ราคา ถูก ๆ ด้วย แล ตั้ง แต่ นี้ ไป จะ ออก จดหมาย เหตุ สยาม ไสมย นี้ เดือน ละ สี่ คราว ไป ก่อน ๚ะ

๏ สยาม ไสมย ที่ จะ ออก พลาง เดือน ละ ๔ หน นั้น จะ ขาย ปลีก ฉบับ ละ สลึง

๏ ถ้า รับ เอา ตลอด ปี แล้ว ใช้ เงิน ล่วง น่า ราคา ปี ละ หก บาท คือ ห้า สิบ สอง ฉบับ ถ้า มา รับ ไป จาก โรง พิมพ์ ถ้า จะ ให้ ส่ง ถึง บ้าน อาไศรย ไปรสนีย์ ต้อง เสีย ปี ละ หก บาท สาม สลึง สี่ อัฐ ๚ะ

๏ ค่า บอก ถึง คน เกิด คน ตาย ฤา ทิ้ง ห้าง ขาย ของ ถึง การ เลล้ง แล ของ ซึ่ง จะ ขาย นั้น ฤา บอก ความ ของ คน ซึ่ง จะ หา การ ฤา แจ้ง ความ ต้อง การ ของ ตัว จะ คิด ค่า ลง ตาม ว่า แล้ว นั้น ๚ะ

๏ ถ้า คน จะ เข้า กัน ซื้อ ถึง หก ฉบับ จะ คิด เอา แต่ ค่า ห้า ฉบับ คือ จะ ยก ให้ หนึ่ง ใน หก ๚ะ

๏ จดหมาย เหตุ นี้ เจ้า ของ จะ ส่ง แต่ เพียง เปน แห่ง ๆ ผู้ ซื้อ ต้อง ไป รับ ใน ตำบล ต่าง ๆ ซึ่ง จะ หมาย ไว้ นั้น

๏ ที่ บ้าน แม่ เปรม ที่ วัด เกาะ แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ ที่ แพ นาย เทพ ตรง ข้าม ปาก คลอง บางหลวง ที่ ขาย เครื่อง แก้ว แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ ที่ ตึก แม่ แพ ที่ สี่กัก เหนือ เสา ชิงช้า แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ ที่ โรง พิมพ์ บาง คอแหลม แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ จะ ส่ง ทาง ไปรสนีย์ ถึง บ้าน ถ้า บ้าน อยู่ ใน เขตร ทาง ไปรสนีย์ นั้น แต่ ผู้ ซื้อ หนังสือ นี้ ต้อง เสีย เงิน ค่า หนังสือ ค่า ไปรสนีย เสร็จ ก่อน จึ่ง จะ ส่ง ทาง นั้น ได้ แต่ ต้อง บอก ชื่อ ตำ บล บ้าน ถนน แล คลอง นัมเบอ ที่ อยู่ นั้น ให้ แน่ ด้วย ฯะ

๏ เพราะ คน ที่ ซื้อ อ่าน นั้น มาก เจ้า ของ รับ ส่ง ทุก แห่ง ไม่ ได้ จะ ส่ง เปน แห่ง ๆ ไป พลาง ให้ ผู้ ซื้อ นั้น ไป รับ ทุก คราว ออก ณะ ตำบล อัน อยู่ ใกล้ เคียง บ้าน ผู้ ซื้อ นั้น เถิด หนังสือ นี้ จะ ออก ทุก วัน พุฒ ตลอด ปี เมื่อ จัด ส่ง ถึง ตำบล อื่น แล้ว จะ บอก ให้ รู้ ด้วย ฯะ

๏ หนังสือ ต่าง ๆ อัน มี ขาย ที่ โรง พิมพ์ บางคอแหลม ฯะ

๏ มี หนังสือ เปน เรื่อง พระเยซูศาสนา แล หนังสือ ต่าง ๆ สำหรับ สอน เด็ก ให้ อ่าน หนังสือ ไท แล หนังสือ อังกฤษ ออก มี หนังสือ สำหรับ สอน วิชา คิด เลข สอน ให้ รู้ ถึง ตำรา ดาว แล มี หนังสือ สำหรับ สอน ใจ ให้ รู้ ขนบ ธรรมเนียม จะ ได้ เปน คน เรียบ ร้อย แล จะ ได้ เปน คน แต่ง หนังสือ เปน เรื่อง ราว เปน บท กลอน หนังสือ อ่าน เล่น ก็ มี มาก หลาย อย่าง หนังสือ ต่าง ๆ นั้น คือ ฯะ

๏ ก ข ก กา ปถม ก กา ไท กา กับ สุนักข์ แล นกยาง กากี คำ ฉันท์ แล คำ กลอน กฤษนา สอน น้อง ขันธ วิภังค์ นี่ ตำรา ยา เกล็ด พระ คริษวงษ ตาม มัดธาย แล ตาม โยฮัน เปน เรื่อง ใน พระ คัมภีร์ พระ เยซู สาสนา จันทะ โครพ จินดามณี พระยาฉัททัน ซุยถัง ตำราดาว ตำรา คิด เลข อย่าง ใหม่ ทิพสังวาล นิราศ เกาะ จาน นิราศ เมือง แกลง นิราศ โคราช นิราศ ฉถาง นิราศ ชม ตลาด นิราศ วัด เจ้า ฟ้า นิราศ เดือน นิราศ พระ แท่น ดง รัง นิราศ ทวาราวดี นิราศ นรินทร์ นิราศ พระ บาท นิราศ พระ ปถม นิราศ เมือง เพ็ชร นิราศ อิเหนากับนิราศภูเขา ทอง นกกระ จาบ เบญมาศทอง ปถม มาดา อัง กฤษ บุจฉา แล วิสัชนา ใน ศาสนา แท้ จริง เพ็ชพงกุฏ พระยไภยมณี พระ สมุท ราชาธิราช มงคลทิปนี่ แปลเปน สุภาสิต สอน หญิง มายา สัตรี ลักษณวงษ สวัสดิ รักษา บัญญัติพระ ร่วง ภาลี สอน น้อง ลักษณ ภรรยา เจ็ด สถาน กฤษนา สอน น้อง ลักษณ บุตร สาม สถาน วงษสวรรค์ เสภา คือ ขุนช้าง ขุนแผน สิงหไกรภพ สังข ทอง คือ เจ้าเงาะ สิบ สอง เหลี่ยม สุภาสิต ต่าง ๆ คือ โลกนิตย ขงจู มงคลทิปนแปล สุภาสิต สอน หญิง แม่ ม่าย สอน ลูก สุภาสิต สอน เด็ก สุภาสิต พระร่วง สุภาสิต โคลง สมุท จะ หัด อังกฤษ อุณรุท อิเหนา รามเกียรติ พงษาวดาร ขุนหลวงหาวัด ถม อากาศ ทำนาย ฝัน ตราซูทอง คำ เตือน สติ พงษาวดาร บูราณ พระ สี่ เสาร อุไทย จดหมายเหตุ เมือง พม่า

๏ หนังสือ ภาษาสยาม ต่าง ๆ มี ขาย ที่ โรงพิมพ์ บางคอแหลม นี้ เมื่อ ขาย ปลีก มี ราคา ตี พิมพ์ ใน หนังสือ ทุก ๆ เล่ม ธรรมเนียม นั้น คือ ว่า ถ้า สมุดไทย เล่ม ๑ เปน อักษร พิมพ์ เล็ก คิด เอา ราคา เล่ม ละ สลึง ถ้า รวม สี่ เล่ม ใบ ปก อ่อน เล่ม ละ บาท ถ้า เปน อักษร พิมพ์ ใหญ่ คิด เอา ราคา เล่ม ละ สลึง เฟื้อง ถ้า รวม สี่ เล่ม ใบ ปก อ่อน เล่ม ละ หก สลึง ถ้า ใบ ปก แขง คิด ราคา ใบ ปก อีก เล่ม ละ บาท ถ้า ท่าน ทั้ง หลาย จะ ซื้อ หนังสือ ที่ ละ มาก ๆ จบ ทุก เรื่อง ที่ มี ใน โรง พิมพ ฤา ถ้า ลูกค้า วานิช จะ ซื้อ ที่ ละ มาก ๆ สำ หรับ จะ ตั้ง โรง ขาย หนังสือ จะ ลด ราคา ร้อย ยี่สิบ บาท จะ คิด เอา แต่ ร้อย บาท ถ้า ไม่ ถึง เพียง นี้ จะ จัด ว่า ซอ ปลีก กัน ก็ คง ขาย ตาม ราคา ปลีก อัน บอก ไว้ ใน หนังสือ ทุก ๆ เล่ม นั้น แล ถ้า จะ มา ซื้อ หนังสือ ที่ โรงพิมพ์ นี้ ต้อง ใช้ เงิน สด ขาย เชื่อ ไม่ ได้ ตั้ง แต่ นี้ ไป เปน อัน ขาด