๏ ข้อ นี้ ว่า จะ ให้ เลิก ทาษ นั้น เปน การ สมควร การ ดี แต่ จะ ให้ เลิก เสีย นั้น ข้าพเจ้า เหน ว่า ยัง ไม่ ได้ ด้วย ธรรมเนียม กรุง สยาม กับ กรุง ประเทศ ต่าง ที่ ความ ฎี ใน พระเยซู ศาสนา เปน พัน ธรรมเนียม ขุนนาง ไพร พล เรือน เขา มี่ ความ สัจ ซื่อ ต่อ ท่าน ผู้ สำเร็จ ราชการ เขา ไม่ ต้อง ถือ น้ำ ขุนนาง กรุง สยาม ต้อง ถือ น้ำ ถ้า ท่าน ผู้ ใด อัน มี่ ความ สัจ ซื่อ เคร่ง ครัด ท่าน ผู้ นั้น ก็ ต้อง ยาก จน ขุนนาง เมื้อง ฝรั่ง นั้น เขา มี่ เงิน เดือน ขุนนาง ใน กรุง สยาม มี่ แต่ เบี้ย หวัด เงิน ปี่ ที่ ได้ เงิน เดือน ไม่ ภอ แจก ลูก เมีย ครั้น จะ ทำ ตาม สัจ ซื่อ ท้อง ก็ ต้อง หิว ลูก เมีย จะ เอา อะไร กิน เข้า ไป เหมือน เจ้า พนักงาน จัด ให้ ภาษี่ แก่ ผู้ ที่ผูก ออก ไป นั้น ถ้า จะ เอา ตาม กฎหมาย จริง พวก จิ้น เจ้า ภาษี่ ที่ ไหน จะ รับ ทำ ไป ได้ อาไศรย เจ้า พนักงาน สมเคราะห์ ผ่อน สั้น ผ่อน ยาว น้ำ พึ่ง เรือ เสือ พึ่ง ป่า เวลา เจ้า พนัก งาน ที่ ได้ สมเคราะห์ นั้น ทำ แซยิด ฉลอง ตรา โกน จุก ลูก สุด แล้ว แต่ มี่ การ มงคล ต่าง ๆ ตาม บันดา พวก เจ้า ภาษี่ ที่ เปน หนี้ หลวง ก็ ออก ช่วย การ นั้น จึ่ง ได้ สนุกนิ์ ถ้า เจ้า พนักงาน ไม่ สมเคราะห์ จะ เร่ง เงิน หลวง ตาม กฎหมาย จริง ตาม บันดา พวก เจ้า ภาษี่ ก็ ต้อง ติด ทิม ติด ตราง ตาย ถ้า จะ เอา เงิน จริง ตาม บันดา พวก เจ้า ภาษี่ ใคร ทำ ขาด ทุน มาก น้อย เท่า ใด เอา ตัว มา สาบาล ที่ ขาด นั้น ยก ให้ ถ้า ใคร ทำ ไม่ ขาด คิด เอา เงิน หลวง จง เต็ม อย่าง นี้ เจ้า ภาษี่ จึง จะ ไม่ เปน หนี้ หลวง แต่ เจ้า พนักงาน ต้อง อด ท้อง แห้ง ๚ะ

๏ ที่ นี้ จะ ขอ ว่า ถึง เรื่อง ทาษ ซึ่ง จดหมาย เหตุ จะ ให้ เลิก ทาษ เสีย ใน เร็ว ๆ ข้าพเจ้า เหน ว่า ยัง มี ความ ขัด ข้อง อยู่ ด้วย กรุง สยาม มี ภาษี หวย ถั่ว โป การ พนัน ต่าง ๆ ฝิ่น เหล้า ของ เหล่า นี้ ที่ จริง ได้ ทำ ให้ คน เปน ทาษ ให้ โทษ แก่ มนุษย์ ทั้งหลาย ที่ มี สันดาน การ ชั่ว ห้าม ไม่ ฟัง ขืน จะ ประพฤติ การ ชั่ว เหล่า นี้ จึ่ง ได้ ยาก เปน หนี้ เปน ข้า จะ ต้อง คิด ดับ ของ เหล่า นี้ เสีย ก่อน จึ่ง จะ เลิก ทาษ ได้ อีก ประการ หนึ่ง คน จน ไป เปน ความ จะ กิน เข้า ไป ก็ ไม่ มี ตระลาการ จะ เรียก เอา ค่า โส้หุ้ย ธรรมเนียม ไม่ มี เงิน จะ ให้ แล้ว ความ แพ้ เขา ตัว ก็ ต้อง ไป ติด ทิม ติด ตราง ไม่ มี เงิน มี แต่ ลูก ลูก ชาย ต่ำ กว่า ปี มะโรง ครั้น จะ เอา ไป ซื้อ ขาย ถ่าย พ่อ แม่ ให้ พ้น จาก โทษ กฎหมาย ก็ ห้าม ผู้ ช่วย ก็ ไม่ อาจ ช่วย พ่อ แม่ จะ มิ ต้อง ติด ทิม ติด ตราง ตาย ฤา ข้าพเจ้า เหน ความ ดัง นี้ จึ่ง ได้ มี คำ ขัด ขวาง อีก ประ การ หนึ่ง คน ชาว กรุง สยาม จะ อยู่บ้าน เรือน ผัว เดียว เมีย เดียว กับ ด้วย ลูก จ้าง ก็ ไม่ ได้ ข้อ หนึ่ง กลัว ผี หลอก ข้อ สอง กลัว ผู้ ร้าย จะ ปล้น สดม ลัก ขะโมย ข้อ สาม อำนาจ ไม่ มี ลูก จ้าง ไม่ เกรง กลัว ข้อ สี่ ปัญญา น้อย ไม่ มี เงิน จะ ให้ ลูก จ้าง คน ชาว ยุโรป ผัว เดียว เมีย เดียว อยู่ เคหา เหย่า เรือน โต ใหญ่ ก็ ได้ ถือ ว่า ไม่ มี ผี ใช้ ลูก จ้าง ก็ ได้ ดู เหมือน มี อำนาจ คน พาล ไม่ อาจ คิด ประทุ ษะร้าย เพท ธรรมเนียม ไม่ เหมือน กัน ซึ่ง จะ ให้ เลิก ทาษ นั้น เหน จะ ต้อง งด ไว้ ก่อน ถ้า จัด แจง หวย ถั่ว โป ให้ เลิก แล เรื่อง ความ ให้ เรว เปน ยุติธรรม ทุก ๆ ราย อย่า ให้ คู่ ความ อับ จน เหลือ เกิน จน ตั้ง ตัว ฝืน ตัว ไม่ ขึ้น เลย ภาย หลัง จึ่ง ค่อย เลิก ทาษ คน ซึ่ง เปน ทาษ นั้น เพราะ ด้วย มัน จน มัน จึ่ง ได้ ขาย ตัว เปน ทาษ พึ่ง นาย ๚ะ

๏ อิก ประการ หนึ่ง คน ที่ จน ลูก มาก หา กิน ไม่ ทัน เลี้ยง ลูก ซึ่ง ห้าม ไม่ ให้ ขาย ลูก เปน ทาษ ทำ อย่าง ไร ลูก จะ ได้ เข้า กิน เรา คน กลาง เหน ว่า คน ที่ จน ควร ต้อง ให้ ขาย ลูก ช่วย ทุกข ของ พ่อ แม่ ก็ เปรียบ เหมือน อย่าง ได้ ใช้ แรง แทน คุณ พ่อ แม่ ที่ ไป ยาก เพราะ หวย ถั่ว โป ขาย ตัว เอง คน จำพวก นั้น มี บาป มาก การ ชั่ว หวย ถั่ว โป เรื่อง อยาก เปน ความ กัน เรื่อง สูบ ฝิ่น กิน เหล้า ควร จะ ต้อง ตัก เตือน ว่า กล่าว เรื่อง ความ เปน หัว ใจ ของ ราษฎร ๆ เปน กำ ลัง ของ แผ่นดิน เรา คน กลาง คิด เหน ว่า หวย ทั่ว โป เลิก เสีย คิด เอา เงิน ภาษี กะวิ ขึ้น ราษฎร คง จะ มี เงิน เหลือ ถ้า เลิก หวย ถั่ว โป เสีย คน อย่า โง่ ด่วน เปน ความ กัน เรื่อง ผู้ ร้าย เอา ธรรมเนียม เชียง ใหม่ ถ้า ทำ ได้ อย่าง นี้ ก็ เหมือน แก่ บำรุง ราษฎร ๆ เหมือน กับ ตีน ปู คอเวินแมนต ขุนนาง เจ้า นาย เหมือน กับ ตัว ปู ถ้า ทิ้ง ไว้ ให้ ตีน มือ เน่า เปื่อย มือ ด้วน ตีน กุด ไป วัน น่า ตัว ปู จะ ไป ข้าง ไหน ก็ ไม่ ได้ เรา พูด กัน แต่ สั้น ๆ ไม่ ต้อง ไป ตฤก ตรอง ให้ ภุก ซึ้ง ป่วย การ ปัญญา เรื่อง ความ ชำระ จริง มัน ก็ สั้น ถ้า ชำระ เท็จ มัน ก็ ยืด ยาว ถ้า จะ ชำระ จริง อย่า มี ความ เกรง ใจ เอา เงิน กอง ให้ ถ้วม หัว ก็ ไม่ เอา ถ้า เหน แก่ น่า กัน มี ความ เกรง ใจ จะ ชำระ อย่าง ไร ก็ ไม่ เปน ยุติธรรม คอเวินแมนต ต้อง ป้อง กัน รักษา อณา ประชา ราษฎร ให้ อยู่ เย็น เปน ศุข ให้ ทำ มา หา กิน คล่อง เปน การ สำ คัญ กว่า การ อื่น ๆ หมด ฑะ

๏ พ่อ แม่ ถึ่ง จะ จน สัก เท่า ไร ถ้า รัก ลูก เต้า จะ คิด อ่าน ขาย ลูก เต้า นั้น ไม่ ได้ ถ้า พ่อ แม่ เปน คน พาล ปัญญา สั้น มัน คง ไม่ รู้ จัก คิด การ ยาว แล มี แต่ ปัญญา สั้น เพราะ เปน คน พาล บิดา มารดา ถึง เปน คน จน ถ้า มี ใจ กลัว บาป คง รัก ลูก สุด ใจ คง คิด อ่าน เลิก การ ต่าง ๆ ซึ่ง จะ พา ให้ ตัว เปน คน จน คง คิด อ่าน ประพฤติ การ งาน เรียบ ร้อย ให้ ลูก เหน ว่า พ่อ แม่ รัก ลูก สุด ใจ ภอ ลูก เต้า จะ ยึด เอา การ เรียบ ร้อย ของ พ่อ แม่ เปน เหยี่ยง อย่าง แบบ แผน ของ ตัว พ่อ แม่ เช่น นี้ คง ส่อน ลูก เต้า ให้ เรียน รู้ ถึ่ง สาศนา แท้ จริง อัน เลอียด ดี เกิน สาศนา อื่น ๆ ทั่ว กัน คง ฝาก ลูก เต้า ให้ ไป อยู่ กับ ครู ดี ให้ เรียน หนังสือ ต่าง ๆ วิชา การ ต่าง ๆ ภอ ลูก เต้า นั้น ถึ่ง อายุศม์ สมควร แล้ว คง มี ท่า ทาง ทำ มา หา กิน คล่อง ๆ คง ตั้ง เนื้อ ตั้ง ตัว ได้ เปน หลัก ถาน ใน แผ่นดิน บ้าน เมือง ครั้น พ่อ แม่ แก่ ชะรา ขัด ขวาง มา ประการ ได้ ลูก เต้า คง มี กำลัง พาหนะ ดับ ทุกข ร้อน เลี้ยง บิดา มารดา ต่อ ไป ได้ ถ้า พ่อ แม่ ปัญญา สั้น ด่วน ขาย ลูก เต้า เปน ข้า เปน ทาษ ท่าน ผู้ อื่น แต่ อายุศม์ เยาว ๆ นั้น ลูก เต้า นั้น คง เปน คน จน ตลอด ชีวิตร คราว ขัด คราว ยาก ของ พ่อ แม่ นั้น มี ขึ้น เมื่อ ไร บุตร ที่ จน นั้น ก็ เหลือ กำลัง ที่ จะ ช่วย ที่ จะ เปน ที่ พึ่ง ของ พ่อ แม่ ไป ได้ พ่อ แม่ ทั้งหลาย ทั่ว ตลอด พระราช อาณา เขตร ประเทศ สยาม นี้ จง ตฤก ตรอง ประพฤติ การ ให้ สม คำ เตือน ปัญญา ของ เอไดเตอร ด้วย เทอญ จง ตั้ง เปน ธรรมเนียม บ้าน ให้ พ่อ แม่ ลูก เต้า อ่าน พระ คำภีร์ ของ สมเดจ พระบรม มหา เยซู เจ้า เรา วัน ละ เล็ก วัน ละ น้อย ทุก เช้า ทุก เย็น เปน แก้ว วิเศษ ให้ ส่อง เหน ให้ เกลียด ความ ชั่ว ทุกอย่าง ให้ ได้ อ่าน พระ คำภีร์ แล้ว จึ่ง อ้อน วอน ขอ ให้ สมเดจ พระบรม มหา เยซู เจ้า เรา ดัด แปลง ใจ ของ พ่อ แม่ ของ ลูก เต้า ให้ มี ความ ดี ใจ มะนะ เพียร เว้น การ บาป ทั้งปวง ซึ่ง พระเยซู เจ้า เรา ได้ ห้าม ให้ มี ความ ดี ใจ มะนะ เพียร ทำ การ ชอบ การ ดี ทุก อย่าง ซึ่ง สมเดจ พระบรม มหา เยซู เจ้า เรา ได้ สั่ง ให้ ทำ นั้น ท่าน ทั้ง หลาย ที่ อยาก จะ รู้ ใน การ นี้ ยิ่ง เลอียด ขึ้น เชิญ มา เรียน มา รู้ ไป จาก ที่ เรียน ที่ สอน ที่ บ้าน ครู สมิท ที่ บาง คอแหลม ด้วย เถิด เอไดเตอร ๚ะ

๏ ทาง เมล ออก จาก กรุง เทพ ฯ ไป ยัง เมือง โค ราช ตาม ทาง เมือง สระบุรี เสมอ จัด ไว้ แล้ว เมล จะ ออก จาก กรุง จะ ถึง เมือง สระบุรี ใน เจด วัน เมล นั้น จะ ออก จาก กรุง เทพ ฯ แล จาก เมือง โคราช ทุก วัน พฤหัสนบดี เช้า ตำบล ไปรสนีย ตาม ทาง ไป เมือง โคราช นั้น จัด ตั้ง ไว้ แล้ว ที่ อรัญญิก ที่ ท่า งาม ที่ หาด พระ ยาทศ ตำบล พระพุทธ บาท เลิก แล้ว ๚ะ

๏ เมล ตั้ง แต่ กรุง เทพ ฯ ไป เมือง พนัศ อ้างหิน บาง ละมุง เสมด ซึ่ง แต่ ก่อน เคย มี แต่ วิก ละ หน แต่ นี้ ไป จะ มี วิก ละ ส่อง หน เมล นี้ จะ ออก จาก กรุง เทพ ฯ ทุก วัน อังคาร แล ทุก วัน ศุกร ๚ะ

๏ แล จะ ตั้ง ตำบล ไปรสนีย ที่ บาง ปะกง ๚ะ

๏ เมล สำหรับ เมือง จันทบุรี แล ปาก น้ำ จันทบุรี แล บ้าน กระจะ จะ ออก จาก กรุง เทพ ฯ ทุก วัน พุฒ ๚ะ

๏ แจ้ง ความ มา ณวัน ศุกร เดือน ห้า ขึ้น สิบสาม ค่ำ จุลศักราช ๑๒๔๘ ปี จอ อัฐศก ๚ะ

ข่าว ใน กรุง

๏ ใน เมื่อ เรว ๆ นี้ มี ผู้ ร้าย เข้า ไป ใน ห้อง หนังสือ ที่ วัด อังกฤษ เคียง ห้าง บอนิโอกำปะนี ขโมย หนังสือ ฝรั่ง ไป กว่า หกสิบ เจ็ดสิบ เล่ม ของ ที่ ขโมย ไป อย่าง นี้ มัก ตก อยู่ ใน โรง จำนำ ควร จะ จัด การ ห้าม อย่า ให้ โรง จำนำ รับ ของ ขโมย จำนำ ไว้ เลย ฯะ

๏ สมเด็จ พระเจ้า น้อง ยาเธอ เจ้าฟ้า ภาณุรังษี สว่าง วงษ กรมพระ ภาณุพันธุวงษ วรเดช ซึ่ง สำเร็จ ราชการ กรม ไปรสนีย์ แล โทรเลข กรุง สยาม ประกาศ แต่ ท่าน ทั้งหลาย ทั้งปวง บันดา ผู้ ซึ่ง มี ความ ยินดี ที่ อยาก จะ ทราบ แล อยาก จะ ใช้ การ ไปรสนีย์ สยาม ให้ ทราบ ทั่ว กัน ว่า ฯะ

๏ ด้วย บัดนี้ ได้ ตั้ง ออฟฟิซ ไปรสนีย์ ขึ้น ระหว่าง กรุงเทพ ฯ แล เมือง นคร ราชสีมา โดย ทาง กรุงเก่า สระบุรี ฯะ

๏ เมล ไปรสนีย์ จะ ได้ ออก จาก กรุงเทพ ฯ ทุก วัน พฤหัสบดี เวลา เช้า จะ มา ถึง เมือง นคร ราชสีมา ใน ๘ วัน ฯะ

๏ เมล จะ ได้ ออก จาก เมือง นคร ราชสีมา ลงมา กรุงเทพ ฯ ทุก วัน พฤหัสบดี เหมือน กัน ฯะ

๏ ออฟฟิซ ไปรสนีย์ ซึ่ง ได้ ตั้ง ขึ้น ใหม่ ใน ระหว่าง ทาง นี้ คือ อรัญญิก แห่ง หนึ่ง ท่างาม แห่ง หนึ่ง หาด พระยา ทด แห่ง หนึ่ง แต่ ออฟฟิซ ที่ เมือง พระพุทธ บาท นั้น ได้ หยุด สงบ ไว้ ไม่ เปิด ฯะ

๏ ประกาศ มา แต่ ตึก ใหญ่ ที่ ว่า การ กรม ไปรสนีย์ แล โทรเลข ฯะ

๏ ณวัน พุฒ เดือน ห้า ขึ้น สิบ เอจ ค่ำ ปี จอ อัฐ ศก ๑๒๔๘ ฯะ

๏ สมเด็จ พระเจ้า น้อง ยาเธอ เจ้าฟ้า ภาณุรังษีสว่าง วงษ กรมพระ ภาณุพันธุวงษ วรเดช ซึ่ง สำเร็จ ราชการ กรม ไปรสนีย์ แล โทรเลข กรุง สยาม ประกาศ แก่ ท่าน ทั้ง หลาย ทั้ง ปวง บันดา ผู้ ซึ่ง มี ความ ยินดี ที่ อยาก จะ ทราบ แล อยาก จะ ใช้ การ ไปรสนีย์ สยาม ให้ ทราบ ทั่ว กัน ว่า ฯะ

๏ ด้วย ได้ เบ็ด การ ไปรสนีย์ ตาม หัว เมือง ชาย ทเล ฝั่ง ตวัน ออก ระหว่าง กรุงเทพ ฯ ติด ต่อ กับ เมือง ฉเชิง เทรา เมือง พนัศ เมือง อ่างศิลา บาง ละมุง บาง ปะกง ซึ่ง ได้ ตั้ง ออฟฟิซ ขึ้น ใหม่ นั้น ฯะ

๏ เมล ไปรสนีย์ จะ ได้ เดิน เสมอ ๗ วัน ๒ ครั้ง คือ กำหนด จะ ออก จาก กรุงเทพ ฯ วัน อังคาร ครั้ง ๑ ใน เวลา เช้า เสมอ ไป ฯะ

๏ ประกาศ มา แต่ ตึก ใหญ่ ที่ ว่า การ กรม ไปรสนีย แล โทรเลข ๚ะ

๏ ณวัน พุฒ เดือน ห้า ขึ้น สิบเอ็ด ฯ ค่ำ ปี จอ อัฐ ศก ๑๒๔๘ ๚ะ

๏ พระเจ้า น้อง ยา เธอ กรม หมื่น ภูธเรศร ธำรงศักดิ รับ พระบรม ราช โองการ ใส่ เกล้า ฯ ทรง พระ กรุณา โปรด เกล้า ฯ สั่ง ว่า ให้ ประกาศ แก่ พระ บรม วงษานุวงษ ข้า ราช การ แล ราษฎร พ่อค้า ให้ ทราบ ทั่ว กัน ว่า ๚ะ

๏ ด้วย คลอง ภาษี เจริญ เปน คลอง ที่ ได้ ต่อ ติด กับ ลำ น้ำ เมือง นคร ไชยศรี เมื่อ แผ่นดิน พระบาท สมเด็จ พระจอม เกล้า เจ้า อยู่ หัว ทรง พระ กรุณา โปรด เกล้า ฯ ให้ ขุด เปิด ให้ ราษฎร เดิน ไป มา ค้า ขาย ใน ทาง นั้น ราษฎร ก็ ได้ บันทุก สินค้า ตาม หัว เมือง ใน ลำ น้ำ เมือง นคร ไชยศรี ไป มา ค้า ขาย ตลอด ถึง ลำ น้ำ เจ้า พระยา ง่าย สดวก ขึ้น เปน การ เจริญ ยิ่ง กว่า แต่ ก่อน แต่ คลอง ภาษี เจริญ นี้ เปน คลอง น้ำ ซน มัก จะ เกิด มูล ดิน ขึ้น ตื้น เรว เรือ ค้า ขาย ไป มา ไป ได้ แต่ คราว น้ำ เมื่อ ณปี กุน สัปตศก ได้ ทรง พระ กรุณา โปรด เกล้า ฯ ให้ ขุด ลอก ดิน ใน ลำ คลอง ครั้ง หนึ่ง เรือ ค้า ขาย จึ่ง ได้ ไป มา คล่อง สดวก บัดนี้ ได้ ทรง ทราบ ใต้ ฝ่า ลออง ธุลีพระ บาท ว่า ราษฎร ได้ ความ ลำบาก เพราะ คลอง ตื้น เสีย ไป อีก เปน ที่ ขัด ขวาง ใน ที่ จะ ไป มา ค้า ขาย ต้อง จ้าง กระบือ ชัก ลาก จึ่ง จะ ไป มา ได้ เปน เหตุ ให้ พ่อค้า ท้อ ถอย ใน การ ที่ จะ ทำ มา หา กิน เพราะ ได้ ถูก ความ ยาก ลำ บาก มี พระ ราช ประสงค์ จะ ให้ การ ค้า ขาย ใน พระ ราช อณา เขตร มี ความ เจริญ ขึ้น จึ่ง ทรง พระกรุณา โปรด เกล้า ฯ ให้ เจ้า พนักงาน ตรวจ ตำบล คลอง ที่ ตื้น แล เบิก พระ ราช ทรัพย์ จัด จ้าง จีน ขุด ลอก คลอง ใน ตำบลที่ ตื้น เสีย ไป ให้ ฤก เหมือน แต่ ก่อน อย่า ให้ เปน ที่ ขัด ขวาง กับ ราษฎร ที่ ไป มา ค้า ขาย ได้ กำหนด เจ้า พนักงาน จะ ได้ ปิด ทำนบ ลง มือ ทำ การ ขุด คลอง ๚ะ

๏ แต่ ณวัน ศุกร์ เดือน ห้า ขึ้น หก ค่ำ ปี จอ ยัง เปน สัปตศก จึ่ง โปรด เกล้า ฯ ให้ ประกาศ ให้ ราษฎร ลูก ค้า ไทย จีน ซึ่ง เคย ไป มา ค้า ขาย ใน ทาง คลอง ภาษี เจริญ ทราบ ทั่ว กัน ว่า ใน ระหว่าง ที่ คลอง ยัง ปิด ทำ นบ ทำ การ ขุด คลอง อยู่ ก็ ให้ ไป มา ค้า ขาย ใน ทาง คลอง อื่น อย่า ให้ ต้อง รอ ช้า เสีย เวลา การ ค้า ขาย ๚ะ

๏ หนึ่ง ราษฎร ที่ ปลูก เรือน โรง ร้าน แล ต้น ผลไม้ อยู่ ริม คลอง เปน ที่ กีด ขวาง ที่ จะ ทิ้ง ดิน ก็ ให้ รื้อ ถอน ตัด ฟัน เสีย อย่า ให้ เปน ที่ กีด ขวาง ได้ ถ้า ที่ สวน ที่ นา ของ ผู้ ใด ซึ่ง ได้ ขุด คู ขุด คลอง ออก มา ถึง คลอง ภาษี เจริญ เปน ที่ น้ำ ไหล เข้า ออก ได้ ก็ ให้ เจ้า ของ ที่ ปิด ทำนบ คู คลอง ของ ตัว เสีย อย่า ให้ น้ำ ไหล พัง ออก มา ได้ เปน อัน ขาด กว่า คลอง จะ ขุด แล้ว ๚ะ

๏ ประกาศ มา ณวัน พุฒ เดือน ห้า ขึ้น สี่ ค่ำ ปี จอ ยัง เปน สัปตศก ๑๒๔๗—๘ ๚ะ

๏ พระบาท สมเด็จ พระ เจ้า อยู่ หัว ได้ ทรง พระ มหา กรุณา โปรด เกล้า ฯ ให้ เจ้า พนักงาน ต่าง ๆ จัด ให้ มี เรือ อัน เต็ม ด้วย น้ำ จืด ไป ตั้ง จอด อยู่ ใน ตำบล ต่าง ต่าง หลาย แห่ง เปน อัน มาก แล คน อัน อยู่ ใกล้ เคียง เรือ เล่า นั้น จอด อยู่ ไป ขอ น้ำ จืด แต่ เรือ เล่า นั้น ได้ ตาม แต่ จะ ต้อง การ เรือ ต่าง ๆ ที่ มี น้ำ จืด สำหรับ แจก ให้ แก่ ราษฎร มี ธง ขาว ปัก อยู่ ที่ เรือ เปน สำคัญ กำปั่น กล ไฟ เล็ก ๆ คอย ลาก เรือ น้ำ เต็ม ลำ มา เปลี่ยน ไว้ แทน ลำ ที่ น้ำ นั้น หมด ถ้า น้ำ มี คง ยก ธง เปน สำคัญ ถ้า น้ำ หมด คง ลด ธง ไว้ พลาง ระยะ ตำบล ต่าง ๆ ที่ จะ จอด เรือ น้ำ แจก แก่ ราษฎร นั้น คือ ๏ ๑ ปาก คลอง ผดุง กรุง กระเกษม ข้าง บน ๏ ๒ ปาก คลอง บาง ลำภู บน

๏ ๓ ปาก คลอง บาง กอก น้อย ๏ ๔ ปาก คลอง หลอด ๏ ๕ วัด ระฆัง ๏ ๖ ท่า พระ ๏ ๗ ปาก คลอง มอญ ๏ ๘ ท่า เตียน ๏ ๙ ปาก คลอง บาง กอก ใหญ่

๏ ๑๐ สุนัน ทาลัย ๏ ๑๑ ห้าง มูลเลอร์ เก่า ๏ ๑๒ ปาก คลอง โอ่ง อ่าง ๏ ๑๓ ตึก แขก ขาว ๏ ๑๔ ตะพาน วัด จักรหวัด ๏ ๑๕ โรง ยาย มา ๏ ๑๖ ตะพาน ศาล เจ้า ใหม่ ๏ ๑๗ ตะพาน เล่าเอี๊ย ศาล เจ้า เก่า ๏ ๑๘ โรง เจ สัว ติด ๏ ๑๙ ท่า วัด สำพันธวงษ ๏ ๒๐ โรง เรือ สิงฆ โปร จอด ๏ ๒๑ วัด ประทุม คงคา ๏ ๒๒ ปาก คลอง วัด ทอง ธรรมชาติ ๏ ๒๓ ศาล เจ้า จอ ซือ ก๋ง ๏ ๒๔ ปาก คลอง ผดุง ล่าง ๏ ๒๕ ศุลกสถาน ๏ ๒๖ ปาก คลอง วัด สวน พูล ไป บาง รักษ ๏ ๒๗ ยุใน เวอร์ ซัล โฮเตล ๏ ๒๘ วัด ยัน นาวา ๏ ๒๙ วัด บาง ขวาง ๏ ๓๐ ปาก คลอง สำเหร่ ๏ ๓๑ วัด โชต นา ราม ๏ ๓๒ ถนน ตก ๏ ๓๓ ดาว ขะนอง ๏ ๓๔ วัด จันทร์ ๏ ๓๕ ปาก คลอง บาง ปะ กอก บาง ปะ แก้ว ๏ ๓๖ ปาก ลัด บน ๏ ๓๗ ปาก คลอง เตย ๏ ๓๘ ปาก คลอง พระ โขนง ๏ ๓๙ บาง นา ๏ ๔๐ ตลาด ท่า หิน ๏ ๔๑ ปาก ลัด ล่าง ๏ ๔๒ ปาก คลอง บาง ปลากด ๏ ๔๓ บาง จะเกร็ง ๏ ๔๔ บาง หญ้า แพรก ๏ ๔๕ ด่าน เมือง สมุท ปรา การ ๏ ๔๖ ปาก คลอง เมือง รวม ๔๖ ตำบล ใน คลอง รอบ พระ นคร แล ใน พระ นคร ตาม พระเจ้า น้อง ยาเธอ กรม หมื่น ภูธเรศ ธำรงค ศักดิ ขอ ให้ มี ใน คลอง ผดุง ๏ ตพาน เหล็ก วัด มหา พฤก ฒา ราม ๏ ตลาด ใหม่ ลง หัว ลำโพง ๏ ตพาน โยเส ๏ สี่ แยก มหา นาก ๏ คลอง คู รวม ๔ ตำบล ๏ ใน คลอง คู ๏ พระ นคร ๏ ตพาน หัน ๏ ตพาน เหล็ก ถนน ใหม่ ๏ ตพาน เหล็ก วัด สะเกด ๏ ตพาน วัด พรหม สุรินท ๏ ศพาน ถ่าน บ้าน พระยา นร รัตน์ ๚ะ

๏ ใน คลอง ถือ เรือ น้ำ ๕ ลำ แล้ว แต่ กรม พระนคร บาล จะ สั่ง ให้ จอด ที่ จะ ได้ ขน จ่าย ให้ กับ คน ที่ อยู่ ดอน ๚ะ

๏ เรือ น้ำ ส่วน ที่ จะ จำหน่าย ใช้ ใน พระ บรมหา ราชวัง แล พระราช วัง บวร ส่วน ของ พระเจ้า น้อง ยา เธอ กรม หมื่น อดิศร อุดม เดช ต่าง หาก ๚ะ

๏ ด้วย สมเด็จ พระเจ้า น้อง ยาเธอ เจ้า ฟ้า จาตุรนต รัศมี กรมพระ จักรพรรดิพงษ รับ พระ บรม ราช โองการ ใส่ เกล้า ฯ ทรง พระ กรุณา โปรด เกล้า ฯ ให้ ประกาศ แก่ พระ บรม วงษา นุวงษ ข้า ทูล ลออง ธุลี่ พระบาท ทั้ง ฝ่าย น่า ฝ่าย ใน ล สมณ ชี พราหมณ อณา ประชา ราษ ฎร แล ชาว ต่าง ประเทศ ซึ่ง อาไศรย อยู่ ใน แขวง จัง หวัด กรุง เทพ ฯ เมือง นคร เขื่อน ขันธ เมือง สมุท ปรา การ ให้ ทราบ ทั่ว กัน ว่า ใน ปี นี้ น้ำ เค็ม ไหล ขึ้น แรง จัด นัก ผิด กว่า เวลา ที่ ปรกติ ตาม เคย ทุก ปี จะ เปน เหตุ ด้วย น้ำ น้อย ติด กัน มา ใน ปี วอก ฉอศก ปีระกา สัปตศก น้ำ ใน ลำ แม่ น้ำ จึ่ง น้อย ไป ไม่ พอ กับ น้ำ เค็ม ที่ ไหล ขึ้น มา แรง เวลา น้ำ ลง แห้ง ขอด ก็ ไม่ จืด เหมือน แต่ ก่อน มา ราษฎร ต้อง บริโภค น้ำ เค็ม เปน เหตุ ที่ จะ ให้ เกิด โรค ท้อง เสีย เปน ต้น ทรง พระ กรุณา ปรานี แก่ ไพร่ ฟ้า ประชา กร ที่ ได้ ความ ลำบาก เพราะ บริโภค น้ำ เค็ม นั้น เปน อัน มาก จึ่ง ทรง พระ กรุณา โปรด เกล้า ฯ ให้ มี แม่ กอง จัด จ้าง เรือ ใหญ่ ขึ้น ไป ตัก น้ำ จืด ข้าง เหนือ น้ำ ให้ เรือ กล ไฟ ลาก ลง มา จำหน่าย จ่าย แจก ให้ พระ บรม วงษา นุวงษ ข้า ทูล ลออง ธุลี่ พระบาท ทั้ง ฝ่าย น่า ฝ่าย ใน แล สมณ ชี พราหมณ ไพร่ ฟ้า ประชา ราษฎร แล คน ชาว ต่าง ประ เทศ ซึ่ง อาไศรย อยู่ ใน ตำบล ระหว่าง ที่ น้ำ เค็ม นั้น ให้ ได้ บริโภค น้ำ จืด ทั่ว กัน จะ ได้ ตั้ง ตำบล จำหน่าย น้ำ จืด ที่ ได จะ ให้ อำเภอ กำนัน เจ้า น่า ที่ ทั้งปวง ประ กาศ ป่าว ร้อง ให้ ผู้ ซึ่ง อยู่ ใน ตำบล น้ำ เค็ม นั้น ให้ ทราบ ทั่ว กัน จึ่ง มา รับ น้ำ จืด ไป บริโภค ใช้ สรอย ตาม ซึ่ง พระบาท สมเด็จ พระเจ้า อยู่ หัว ทรง ตั้ง พระ ราช ฤๅ ทัย ที่ จะ ทรง อนุ เคราะห รักษา แก่ ไพร่ ฟ้า ประชา ราษฎร ซึ่ง ได้ อาไศรย พึ่ง พระ บรม โพธิ สมภาร ใน พระราช อณาเขตร ให้ พ้น จาก เหตุ ที่ จะ เปน อันตราย ทั้งปวง ให้ ได้ ความ สุข สวัสดิ์ สมบูรณ ทั่ว กัน ทั้ง สิ้น ฯะ ประกาศ มา ณวัน พฤหัสบดี เดือน ห้า แรม สี่ ค่ำ ปีจอ อัฐ ศก ศักราช ๑๒๔๘ เปน วัน ที่ ๖๓๗๒ ใน ราชการ ปัตยุบัน นี้ ๚ะ

ข่าว โทรเลข นอก

เงิน ไปรเวต์ สาม เดือน ๓ ชิลิง ๕ เปนซ ๓ อัฐ ค่า ซอวริน ทอง คำ ถึง ๖ เหรียน ๑๐ เซนต

๏ เมือง กอนซแตนไตนโนเปล วัน เสาร์ เดือน ห้า ขึ้น หก ค่ำ ปรินซ์ อะเล็กซันเดอร ยอม ตาม ความ ปราถนา ของ ประเทศ ใหญ่ รับ จะ เปน คอเวินนอ ประเทศ รูมิ เลีย ตวัน ตก ห้า ปี ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน เสาร์ เดือน ห้า ขึ้น เจ็ด ค่ำ ลอดฮา ริงตัน ติเตียน แบบ เรื่อง โฮมรูล ของ มิสเตอร์ แกลด ซโตน แล ร้อง ถึง ทุก หมู่ ทุก ชนิด ให้ เข้า กัน พร้อม กัน ให้ รักษา เอก ภาพ ของ เอมไปร์ คือ แผ่นดิน บ้าน เมือง อัน รวม อยู่ ใน เอมไปร์ นั้น ๚ะ

๏ พวก เฮาซ ออฟ กอมมันซ์ ยอม เลิก การ ทุ่ม เถียง กัน ด้วย เรื่อง นั้น ไป พลาง ๚ะ

๏ มิสเตอร์ เฮนิเอยะ ซึ่ง เปน แซนเซิลลอร์ ของ ดะชี่ แลนแกซเตอร์ ลา ออก จาก ราชการ แล้ว ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน จันทร เดือน ห้า ขึ้น เก้า ค่ำ พวก หัว น่า ของ พวก ที่ ทำ วุ่น วาย นั้น ปล่อย แล้ว หา เปน โทษ ไม่ ๚ะ

๏ เมือง อะเธนซ์ วัน จันทร เดือน ห้า ขึ้น เก้า ค่ำ พวก แจมเบอร์ ออฟ เอาปติ ครั้น ได้ ทุ่ม เถียง กัน เข้ม แขง นาน ได้ โวต ว่า มี ความ ไว้ ใจ ใน พวก มินิศตรี่ ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน อังคาร เดือน ห้า ขึ้น สิบ ค่ำ เอิล มอลี่ เอิล กอก เอิล เกนแมร์ ลา ออก จาก ราชการ แล้ว ๚ะ

๏ การ ทุ่ม เถียง กัน ด้วย แบบ โฮมรูล ของ มิสเตอร์ แกลดซโตน เปน อัน เลิก ไป พลาง อีก แล้ว ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน พุฒ เดือน ห้า ขึ้น สิบเอ็ด ค่ำ พวก เฮาซ ออฟ กอมมันซ์ ได้ อ่าน ครั้ง แรก บิล ของ มิศ เตอร์ แกลดซโตน ว่า การ โฮมรูล ใน เกาะ ไอเออร์แลนด์ ๚ะ

๏ เอิน แชฟต์ซะบะรี่ ประหาร ชีวิตร ของ ท่าน เอง ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน พฤหัศบดี เดือน ห้า ขึ้น สิบสอง ค่ำ ได้ มี คราว ชุมนุม กัน เปน อัน มาก คน ทุก พวก ทุก ชนิด มี คน หัว น่า ของ เขา ชุมนุม พร้อม กัน ที่ นั้น ลอด ซอลซเบอรี่ หมาย บิล นั้น ว่า เปน บิล คน ขลาด ถอย หนี จะ ให้ ทั้ง เอมไปร์ อ่อน กำลัง ไป แล้ว จึ่ง ขอ ตั้ง ข้อ ถอด ฮาริงตัน ก็ เหน ชอบ ข้อ ให้ ตั้ง ข้อ นั้น ว่า การ รวม ทำ กฎหมาย ของ ประเทศ แครต บริตัน แล ไอ เออรแลนด์ ต้อง รักษา ไว้ ให้ แขง แรง คน พร้อม กัน นั้น ก็ ได้ เหน ดี ตั้ง ข้อ นั้น เปน ข้อ ขึ้น ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน สุกร เดือน ห้า ขึ้น สิบสาม ค่ำ ของ ที่ ขาด ใน บาญชี่ย์ บัชกิด กำหนด เงิน ต้อง ใช้ ใน การ แผ่นดิน นั้น หมาย จะ ชัก ๘๐๐๐๐ ชั่ง แต่ เงิน สินกิง ฟันต์ มา ใช้ ไม่ ต้อง คิด เก็บ เงิน แต่ ราษฎร มาก กว่า เคย ๚ะ

๏ โรค ลง ราก เกิด ขึ้น ใน เมือง บรินดิซิ แล้ว ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน อาทิตย์ เดือน ห้า ขึ้น สิบ สาม ค่ำ พวก เฮาซออฟกอมมันซ ได้ อ่าน ครั้ง แรก บิล ข้อ หนึ่ง ซึ่ง จะ ให้ พวก ไอริช ที่ เปน เจ้า ของ ที่ วาง ที่ เลิก ไม่ เปน เจ้า ของ ๚ะ

๏ พวก ประเทศ นี้ ยัง ตั้ง ท่า ที่ จะ สู้ รบ ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน อังคาร เดือน ห้า แรม สอง ค่ำ เปน ที่ คาด ขเน ใจ ว่า เมื่อ จะ อ่าน บิล เรื่อง โฮมรูล นั้น ครั้ง สอง ลอด ฮาริงตัน จะ ขอ ตั้ง ข้อ อย่า รับ บิล นั้น เลย ๚ะ ประเทศ คริศ แล เตอกี่

๏ เมือง อาเทนซ วัน พุฒ เดือน ห้า แรม สาม ค่ำ หมู่ ทหาร ที่ รักษา เมือง อาเทนซ รับ คำ สั่ง แล้ว ให้ ขยาย ไป อยู่ ที่ ปลาย เขตร ๚ะ

๏ ณวัน อังคาร เดือน ห้า ขึ้น สิบ ค่ำ จิ่น คน หนึ่ง ที่ ทำ การ ที่ ห้าง ทำ น้ำ ประสม ลม ตาย เพราะ ขวด น้ำ โซดา แตก ไป ขวด หนึ่ง เมื่อ จะ บิด กระดาษ บอก น้ำ ใน ขวด ตัว ไม่ ทัน รู้ ตัว ขวด นั้น ก็ แตก ซีก ขวด ซีก หนึ่ง กะ เด็น ถูก คอ เส้น เลือด หัว ใจ ขาด ที่ แผล นั้น เลือด ไหล อาบ ตัว เปน อัน มาก เหลือ เกิน ถึง หมอ รักษา รีบ มา ถึง คน เจ็บ นั้น เหลือ กำลัง เหลือ ปัญญา จิ่น คน นั้น ตาย ใน ประมาณ สาม มินิต เท่า นั้น เอง ฯะ

๏ แมว แล หมาใน กำลัง พูด กัน อยู่ คราว หนึ่ง ใน กลาง ป่า หมาใน จึ่ง ได้ ว่า แม้น จะ เกิด เหตุ ร้าย สัก เท่า ใด กู ไม่ กลัว คง ไม่ เปน อันตราย กู มี มารยา กล หลาย พัน ซึ่ง เปน ที่ พึ่ง อาไศรย ได้ หมาใน จึ่ง ถาม ว่า หาก ว่า สัตร จะ มา กระชั้น เข้า ท่าน จะ ทำ ประ การ ใด อี แมว จึ่ง ตอบ ไม่ ฉัน มี แต่ ท่า เดียว ถ้า ท่า นั้น ไม่ เปน การ แล้ว ฉัน ก็ จะ จน ต้อง เสีย ที หมา ใน จึ่ง ตอบ ว่า กู สมเพช มึง นัก เต็ม กำลัง ใจ แล ดี ใจ จะ สอน ให้ มึง สัก ท่า สอง ท่า ของ กู แต่ การ ทุก วัน นี้ ที่ จะ ไว้ ใจ เขา ไม่ ดี เลย แต่ ทุก วัน นี้ มัก พูด กัน ว่า ต่าง คน ต่าง ต้อง อาไศรย ตัว เอง กู ก็ ถือ ดัง นี้ และ ยัง ไม่ ทัน ขาด คำ ทั้ง หมาใน ทั้ง แมว ตก ใจ ได้ ยิน เสียง ฝูง สุนักข์ เห่า ไล่ ติด ตาม มา อี แมว อา ไศรย ท่า เดียว ของ มัน รีบ หนี ขึ้น ต้นไม้ นั่ง ดู สุนักข์ เฉย ที่ ปลาย ยอด ไม้ นั้น แต่ นั้น ก็ แล เหน อ้าย หมาใน ยัง ไม่ ทัน หนี พ้น มัน มารยา มาก สุนักข์ ล้อม ได้ แล้ว ตัว กัด ฉีก เปน ชิ้น ๆ เปน อัน มาก ๚ะ

๏ นิทาน นี้ จะ สอน ว่า คน ไม่ หมั่น ไม่ เพียร ไม่ เปน คน วิเศษ ขึ้น ได้ ๚ะ

๏ เรื่อง นี้ จะ สอน หมาย อย่าง หนึ่ง ไว้ เปน การ สุจริต แล เพียร ประพฤติ ตลอด ชีวิตร คง ได้ สำเรจ การ ทาง ควร ทาง ดี ทาง ถูก ต้อง เปน ทาง พ้น ความ ร้าย คน ที่ ยัก การ เนือง ๆ มัก เสีย การ ๚ะ

เรือน แล ที่ สำหรับ เช่า

๏ ท่าน ทั้งปวง อัน อยาก เช่า บ้าน ฤา ที่ สำหรับ ปลูก เรือน ฤา ที่ สำหรับ จอด แพ ริม ฝั่ง แม่ น้ำ ฤา จะ ทำ ท่า เรือ จ้าง มา หา เอไดตอร เจ้า ของ หนังสือ สยาม ไสมย ก็ คง ได้ ความ ยิ่ง เลอียด ที่ เหล่า นี้ อยู่ ตาม แนว ถนน เจริญ กรุง ตาม ถนน ลง ท่า ตรง ข้าม คลอง ดาวขะนอง ลง แม่ น้ำ ฤา ออก ถนน ใหญ่ ได้ โดย สดวก ( จ ห ) ๚ะ

๏ กำปั่น ไฟ เมล จะ ออก จาก ท่า นาย ห้าง โคติ ที่ กรุง ฯ ไป เมือง เพ็ชร์บุรี ทุก วัน เสาร์ เวลา บ่าย แล จะ กลับ ออก จาก บ้าน แหลม ทุก วัน อาทิตย เวลา กลาง คืน ฤา วัน จันทร์ เช้า แล้ว แต่ น้ำ จะ ออก ได้ ๚ะ

๏ ถ้า จะ ส่ง สินค้า ขา ไป ขา มา แล้ว แต่ จะ ตก ลง กัน กับ นาย ห้าง โคติ ฤๅ กัปตัน กำปั่น นั้น ๚ะ

๏ วัน อังคาร เวลา เที่ยง ทุก วัน จะ มี กำปั่น ไฟ เมล ลำ หนึ่ง ออก จาก ท่า ห้าง โคติ จะ ไป เมือง จันทบุรี ด้วย ๚ะ

๏ แจ้ง ความ มา ณวัน พุฒ เดือน สาม ขึ้น สิบ สี่ ค่ำ จุล ศักราช ๑๒๔๗ ปี ระกา สัปตศก (จ ห) ๚ะ

๏ แจ้ง ความ ให้ ท่าน ทั้งหลาย ทราบ ทั่ว กัน ว่า ต้น ทาง เดิน ไป ที่ ถนน สี่ลม ที่ ตึก คุณ เวต เภา มี ห้อง ที่ น่า ตึก เบ็ด สำหรับ รักษา คน เจ็บ ที่ เปน โรค ต่าง ต่าง ถ้า ท่าน ผู้ หนึ่ง ผู้ ใด อยาก จะ เข้า ไป ข้าง ใน รักษา เชิญ ถาม แล ไป ได้ ทุก ๆ เวลา เมื่อ ต้อง การ ยา ฤๅ จะ ให้ ดู โรค ที่ เจ้า พนักงาน หมอ อยู่ ที่ ตึก นั้น แล ค่า ธรรมเนียม ยา แล รักษา โรค จะ คิด เอา แต่ ราคา ภอ สมควร กับ คน ที่ มี อัน จะ กิน แต่ คน จน นั้น จะ ให้ ทาน ๚ะ

๏ จะ เปีด โรง ยา ทุก ๆ วัน ตั้ง แต่ เวลา เช้า โมง ๑ จน ถึง ๓ โมง เช้า ท่าน ที่ ไม่ อยาก จะ ให้ รักษา ที่ โรง ฮอสปิตแตล ( คือ โรง ยา ) ให้ คน มา บอก อาการ ที่ เปน โรค แล ขอ ยา ก็ ได้ จะ คิด เอา ราคา กับ ท่าน ผู้ มี อัน จะ กิน ค่า ยา แล รักษา บ้าง เล็ก น้อย แต่ คน จน นั้น จะ ไม่ คิด เอา ให้ เปน ทาน ๚ะ

๏ จะ ปลูก ฝี ทุก ๆ วัน เสาร์ ขอ เชิญ ท่าน ผู้ อยาก ปลูก ฝี มา หา ตั้ง แต่ เวลา เช้า โมง ๑ จน ถึง เวลา ๓ โมง เช้า แล จะ คิด เอา คน หนึ่ง แต่ ราคา สอง สลึง เว้น แต่ คน จน จะ ไม่ คิด เอา เลย ๚ะ

๏ ถ้า อยาก จะ รู้ ความ เลอียด ขอ เชิญ ท่าน มา หา มิศเตอร์ ดาวิน ผู้ เปน คน จัด แจง ดู แล ใน โรง ยา นี้ เถิด (จ ห) ๚ะ

๏ เปน ภาษา อังครีษ บอก วัน เดือน ฝรั่ง จีน ไทย บอก ให้ รู้ เลอียด ว่า ดวง อาทิตย์ อยู่ เหนือ ฤๅ ใต้ กลาง โลกย ทุก วัน เท่าไร ตลอด ปี ให้ รู้ ว่า สูน ไส้ กลาง ดวง อา ทิตย์ ดู โต เล็ก เท่าไร ทุก วัน ให้ รู้ ว่า เวลา เที่ยง แล เวลา ตาม เงา แดด คลาด กัน วัน ละ เท่าไร ให้ รู้ ว่า เว ลา น้ำ ขึ้น น้ำ ลง ที่ กรุง เทพ ทุก วัน แจ้ง ให้ รู้ ถึง การ อื่น เปน อัน มาก อัน ควร คน ทั้งปวง จะ รู้ ถ้า ไม่ รู้ เขา จะ นินทา ว่า คน โง่ ประนินทิน นี้ ราคา ทุก เล่ม ละ สี่ บาท เท่านั้น เชิญ มา ซื้อ ที่ โรง พิมพ์ บางคอแหลม มี ถึง เก้า เล่ม ถ้า ต้อง การ ได้ ตั้ง แต่ คริศ ศักราช ๑๘๗๘ ถึง ๑๘๘๖ ครบ เก้า ปี (จ ห) ๚ะ

๏ เจ้า ของ หนังสือ สยาม ไสมย มี ความ ปราถนา จะ ให้ ออก สอง อย่าง อย่าง หนึ่ง จะ ให้ ออก ทก วัน เว้น แต่ วัน อาทิตย อีก อย่าง หนึ่ง ให้ ออก เจด วัน ครั้ง หนึ่ง เสมอ มิ ให้ ขาด เมื่อ คน ทั้ง ปวง ตั้ง ใจ ซื้อ เปน อัน มาก คง สำ เร็จ การ คง ได้ อ่าน หนังสือ จดหมาย เหตุ ราคา ถูก ๆ ด้วย แล ตั้ง แต่ นี้ ไป จะ ออก จดหมาย เหตุ สยาม ไสมย นี้ เดือน ละ สี่ คราว ไป ก่อน ๚ะ

๏ สยาม ไสมย ที่ จะ ออก พลาง เดือน ละ ๔ หน นั้น จะ ขาย ปลีก ฉบับ ละ สลึง

๏ ถ้า รับ เอา ตลอด ปี แล้ว ใช้ เงิน ล่วง น่า ราคา ปี ละ หก บาท คือ ห้า สิบ สอง ฉบับ ถ้า มา รับ ไป จาก โรง พิมพ์ ถ้า จะ ให้ ส่ง ถึง บ้าน อาไศรย ไปรสนีย์ ต้อง เสีย ปี ละ หก บาท สาม สลึง สี่ อัฐ ๚ะ

๏ ค่า บอก ถึง คน เกิด คน ตาย ฤา ทิ้ง ห้าง ขาย ของ ถึง การ เลล้ง แล ของ ซึ่ง จะ ขาย นั้น ฤา บอก ความ ของ คน ซึ่ง จะ หา การ ฤา แจ้ง ความ ต้อง การ ของ ตัว จะ คิด ค่า ลง ตาม ว่า แล้ว นั้น ๚ะ

๏ ถ้า คน จะ เข้า กัน ซื้อ ถึง หก ฉบับ จะ คิด เอา แต่ ค่า ห้า ฉบับ คือ จะ ยก ให้ หนึ่ง ใน หก ๚ะ

๏ จดหมาย เหตุ นี้ เจ้า ของ จะ ส่ง แต่ เพียง เปน แห่ง ๆ ผู้ ซื้อ ต้อง ไป รับ ใน ตำบล ต่าง ๆ ซึ่ง จะ หมาย ไว้ นั้น

๏ ที่ บ้าน แม่ เปรม ที่ วัด เกาะ แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ ที่ แพ นาย เทพ ตรง ข้าม ปาก คลอง บางหลวง ที่ ขาย เครื่อง แก้ว แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ ที่ ตึก แม่ แพ ที่ สี่กัก เหนือ เสา ชิงช้า แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ ที่ โรง พิมพ์ บาง คอแหลม แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ จะ ส่ง ทาง ไปรสนีย์ ถึง บ้าน ถ้า บ้าน อยู่ ใน เขตร ทาง ไปรสนีย์ นั้น แต่ ผู้ ซื้อ หนังสือ นี้ ต้อง เสีย เงิน ค่า หนังสือ ค่า ไปรสนีย เสร็จ ก่อน จึ่ง จะ ส่ง ทาง นั้น ได้ แต่ ต้อง บอก ชื่อ ตำ บล บ้าน ถนน แล คลอง นัมเบอ ที่ อยู่ นั้น ให้ แน่ ด้วย ฯะ

๏ เพราะ คน ที่ ซื้อ อ่าน นั้น มาก เจ้า ของ รับ ส่ง ทุก แห่ง ไม่ ได้ จะ ส่ง เปน แห่ง ๆ ไป พลาง ให้ ผู้ ซื้อ นั้น ไป รับ ทุก คราว ออก ณะ ตำบล อัน อยู่ ใกล้ เคียง บ้าน ผู้ ซื้อ นั้น เถิด หนังสือ นี้ จะ ออก ทุก วัน พุฒ ตลอด ปี เมื่อ จัด ส่ง ถึง ตำบล อื่น แล้ว จะ บอก ให้ รู้ ด้วย ฯะ

๏ หนังสือ ต่าง ๆ อัน มี ขาย ที่ โรง พิมพ์ บางคอแหลม ฯะ

๏ มี หนังสือ เปน เรื่อง พระเยซูศาสนา แล หนังสือ ต่าง ๆ สำหรับ สอน เด็ก ให้ อ่าน หนังสือ ไท แล หนังสือ อังกฤษ ออก มี หนังสือ สำหรับ สอน วิชา คิด เลข สอน ให้ รู้ ถึง ตำรา ดาว แล มี หนังสือ สำหรับ สอน ใจ ให้ รู้ ขนบ ธรรมเนียม จะ ได้ เปน คน เรียบ ร้อย แล จะ ได้ เปน คน แต่ง หนังสือ เปน เรื่อง ราว เปน บท กลอน หนังสือ อ่าน เล่น ก็ มี มาก หลาย อย่าง หนังสือ ต่าง ๆ นั้น คือ ฯะ

๏ ก ข ก กา ปถม ก กา ไท กา กับ สุนักข์ แล นกยาง กากี คำ ฉันท์ แล คำ กลอน กฤษนา สอน น้อง ขันธ วิภังค์ นี่ ตำรา ยา เกล็ด พระ คริษวงษ ตาม มัดธาย แล ตาม โยฮัน เปน เรื่อง ใน พระ คัมภีร์ พระ เยซู สาสนา จันทะ โครพ จินดามณี พระยาฉัททัน ซุยถัง ตำราดาว ตำรา คิด เลข อย่าง ใหม่ ทิพสังวาล นิราศ เกาะ จาน นิราศ เมือง แกลง นิราศ โคราช นิราศ ฉถาง นิราศ ชม ตลาด นิราศ วัด เจ้า ฟ้า นิราศ เดือน นิราศ พระ แท่น ดง รัง นิราศ ทวาราวดี นิราศ นรินทร์ นิราศ พระ บาท นิราศ พระ ปถม นิราศ เมือง เพ็ชร นิราศ อิเหนากับนิราศภูเขา ทอง นกกระ จาบ เบญมาศทอง ปถม มาดา อัง กฤษ บุจฉา แล วิสัชนา ใน ศาสนา แท้ จริง เพ็ชพงกุฏ พระยไภยมณี พระ สมุท ราชาธิราช มงคลทิปนี่ แปลเปน สุภาสิต สอน หญิง มายา สัตรี ลักษณวงษ สวัสดิ รักษา บัญญัติพระ ร่วง ภาลี สอน น้อง ลักษณ ภรรยา เจ็ด สถาน กฤษนา สอน น้อง ลักษณ บุตร สาม สถาน วงษสวรรค์ เสภา คือ ขุนช้าง ขุนแผน สิงหไกรภพ สังข ทอง คือ เจ้าเงาะ สิบ สอง เหลี่ยม สุภาสิต ต่าง ๆ คือ โลกนิตย ขงจู มงคลทิปนแปล สุภาสิต สอน หญิง แม่ ม่าย สอน ลูก สุภาสิต สอน เด็ก สุภาสิต พระร่วง สุภาสิต โคลง สมุท จะ หัด อังกฤษ อุณรุท อิเหนา รามเกียรติ พงษาวดาร ขุนหลวงหาวัด ถม อากาศ ทำนาย ฝัน ตราซูทอง คำ เตือน สติ พงษาวดาร บูราณ พระ สี่ เสาร อุไทย จดหมายเหตุ เมือง พม่า

๏ หนังสือ ภาษาสยาม ต่าง ๆ มี ขาย ที่ โรงพิมพ์ บางคอแหลม นี้ เมื่อ ขาย ปลีก มี ราคา ตี พิมพ์ ใน หนังสือ ทุก ๆ เล่ม ธรรมเนียม นั้น คือ ว่า ถ้า สมุดไทย เล่ม ๑ เปน อักษร พิมพ์ เล็ก คิด เอา ราคา เล่ม ละ สลึง ถ้า รวม สี่ เล่ม ใบ ปก อ่อน เล่ม ละ บาท ถ้า เปน อักษร พิมพ์ ใหญ่ คิด เอา ราคา เล่ม ละ สลึง เฟื้อง ถ้า รวม สี่ เล่ม ใบ ปก อ่อน เล่ม ละ หก สลึง ถ้า ใบ ปก แขง คิด ราคา ใบ ปก อีก เล่ม ละ บาท ถ้า ท่าน ทั้ง หลาย จะ ซื้อ หนังสือ ที่ ละ มาก ๆ จบ ทุก เรื่อง ที่ มี ใน โรง พิมพ ฤา ถ้า ลูกค้า วานิช จะ ซื้อ ที่ ละ มาก ๆ สำ หรับ จะ ตั้ง โรง ขาย หนังสือ จะ ลด ราคา ร้อย ยี่สิบ บาท จะ คิด เอา แต่ ร้อย บาท ถ้า ไม่ ถึง เพียง นี้ จะ จัด ว่า ซอ ปลีก กัน ก็ คง ขาย ตาม ราคา ปลีก อัน บอก ไว้ ใน หนังสือ ทุก ๆ เล่ม นั้น แล ถ้า จะ มา ซื้อ หนังสือ ที่ โรงพิมพ์ นี้ ต้อง ใช้ เงิน สด ขาย เชื่อ ไม่ ได้ ตั้ง แต่ นี้ ไป เปน อัน ขาด