๏ ใน กอง ทัพ ของ พระยา ซาธูล นั้น มี สาม คน เปน ลูก ของ ยิชาย ชาว เมือง เบธเลฮ็ม ชื่อ คน หัว ปี นั้น ว่า เอลีอาบ ที่ สอง นั้น ว่า อะ บี่นาดาบ ที่ สาม ว่า ซามา น้อง สุด ท้อง ชื่อ ดะวิด ยัง อยู่ บ้าน เฝ้า ฝูง แกะ อยู่ ฝ่าย ยิชาย ผู้ บิดา ก็ เรียก ดาวิด ผู้ ลูก ชาย มา บอก ว่า เจ้า จง เอา เข้า ตอก แล ขนม นี้ สิบ อัน ไป ให้ แก่ พวก พี่ ชาย ใน กอง ทัพ แล้ว เนย แขง สิบ อัน ให้ แก่ นาย กอง นั้น แล้ว จง ถาม ดู ว่า พี่ ชาย ทั้ง สาม คน อยู่ อย่าง ไร จะ ได้ รู้ เหตุ การ ดาวิด จึ่ง ทำ ตาม คำ พ่อ สั่ง เก็บ เอา สิ่ง ของ ไป ส่ง ครั้น มา ไกล้ กอง ทัพ แล้ว ก็ แล เหน ทัพ ทั้ง สอง ฝ่าย รุก ออก มา จะ ต่อ สู้ กัน ก็ ให้ ร้อง โกลาหล ดาวิด จึ่ง วิ่ง เข้า ไป ใน กอง ทัพ หา พวก พี่ ชาย แล้ว ทัก ทาย ถาม ว่า ท่าน สบาย ดี อยู่ ฤา คราว เมื่อ พวก พี่ น้อง ยัง พูด กัน อยู่ นั้น ฆาละยัธ ที่ ห้าว หาญ ของ พวก พะเลเซ็ธ ออก มา ยืน ตรง หน้า กอง ทัพ อิศราเอล ป่าว ร้อง เหมือน หน หลัง พวก อิศราเอล ทั้ง หลาย ได้ เหน ได้ ยิน แล้ว ก็ ตก ใจ หนี ฆาละยัธ ก็ ได้ ดู หมิ่น ป่าว ร้อง ดั่งนั้น ทั้ง เช้า ทั้ง เย็น ถึง ๔๐ วัน ชาว ยิศราเอล ลาง คน ก็ ถาม ดาวิด ว่า คน นี้ ที่ ประ มาท ต่อ เรา ดั่ง นี้ เจ้า ได้ เหน ฤๅ ไม่ ถ้า ใคร ผู้ ได จะ ฆ่า มัน มหากระษัตร จะ ให้ ทรัพย์ สมบัติ แก่ ผู้ นั้น เปน อัน มาก แล้ว จะ ประ ทาน ราช บุตรี ให้ เปน ภรรยา ผู้ นั้น ด้วย ดาวิด จึ่ง ถาม ว่า อ้าย ชาว ฟะเลเชี่ธ คน นี้ จะ เปน ใคร ที่ จะ บังอาจ มา ดู หมิ่น แก่ กอง ทัพ แห่ง พระเจ้า ผู้ ทรง ชีวิตร อยู่ ลาง คน ที่ ได้ ยิน ถ้อย คำ ของ ดาวิด ที่ ว่า นั้น ก็ เอา เนื้อ ความ ไป กราบ ทูล ซาอูล ผู้ กระษัตร ให้ ทราบ กระ ษัตร ซาอูล จึ่ง สั่ง ให้ หา ตัว ดาวิด เข้า มา มา แล้ว ดาวิด จึ่ง ทูล ว่า อย่า ให้ ผู้ ได เสีย ใจ เพราะ อ้าย ชาว ฟะเลเชี่ธ คน นี้ เลย ข้าพเจ้า จะ รับ อาษา ออก ไป สู้ รบ กับ มัน เอง กระ ษัตร ซาอูล ได้ ฟัง ดั่ง นั้น จึ่ง ตอบ กับ ดาวิด ว่า เจ้า จะ ไป สู้ มัน ไม่ ได้ เจ้า เปน แต่ เด็ก เขา คน ชำนาญ ใน การ สงคราม ตั้ง แต่ เด็ก ฝ่าย ดาวิด ก็ ตอบ ทูล ว่า ข้าพเจ้า ได้ เฝ้า เลี้ยง ฝูง แกาะ ของ บิดา คราว หนึ่ง มี สิงห์ โต ตัว หนึ่ง หมี ตัว หนึ่ง ออก มา ชิง ลูก แกะ ตัว หนึ่ง แต่ ใน ฝูง เอา มา ข้าพเจ้า ได้ ไล่ ตาม มัน ชิง ลูก แกะ จาก ปาก มัน ตี มัน ไห้ ตาย ทั้ง สิงห์โต ทั้ง หมี แล้ว อ้าย ชาว ฟะเลเซิธ คน นี้ ก็ จะ เปน เหมือน กัน กับ เขา เพราะ มัน มา ดูถูก แก่ กอง ทัพ แห่ง พระเจ้า ผู้ ทรง ชี วิตร อยู่ ดาวิด ก็ ยัง ว่า พระองค์ เจ้า ที่ ได้ ช่วย ข้าเจ้า ไห้ รอด จาก กำลัง สิงห์โต แล หมี นั้น พระองค์ ก็ จะ ช่วย ไห้ รอด จาก มือ อ้าย ชาว ฟะเลเซิธ คน นี้ เหมือน กัน ครั้น ซาอูล ผู้ กระ ษัตร ทรง ฟัง ดาวิด กล่าว ดั่ง นี้ จึ่ง สั่ง ดาวิด ว่า จง ไป เถิด แล้ว ไห้ พระองค์ เข้า สถิตย์ อยู่ ด้วย เถิด พระยา ซาอูล จะ ไห้ ดาวิด ไส่ เกราะ แล ถือ กระบี่ ของ ท่าน เอง แต่ ดาวิด ไม่ เคย ไช้ เครื่อง อย่าง นั้น จึ่ง เปลื้อง ถอด ออก เสีย แล้ว ถือ ไม้ เท้า เดิน ไป ถึง ลำธาร เลือก เอา ก้อน หิน อัน เกลี้ยง ดี เก็บ แต่ ใน น้ำ นั้น ไส่ ลง ใน ถุง ยาม สำหรับ คน เลี้ยง แกะ แล มือ ถือ เครื่อง สำหรับ โยน หิน นั้น จึ่ง เดิน ออก ไป ไกล้ กับ ฆาละยัธ ชาว ฟะเลเซิธ นั้น ฆาละยัธ ก็ ออก มา หา ดาวิด ครั้น ฆาละยัธ แล เหน ดาวิด เหน เปน แต่ เด็ก ผิว เนื้อ ผ่อง ไส หน้า ตา งด งาม ก็ ดู หมิ่น บอก แก่ ดาวิด ว่า ข้า จะ เปน ตัว หมา ฤๅ ที่ เจ้า ออก มา หา ด้วย ไม้ เท้า ดั่ง นี้ ก็ แช่ง ด่า ดาวิด ว่า มึง มา นี้ เถิด ข้า จะ เอา เนื้อ มึง ไห้ นก แล สัตว์ ร้าย กิน เสีย ดาวิด จึ่ง ตอบ แก่ ฆาละยัธ ว่า ท่าน ถือ กระ บี่ ถือ ทวน แล โล่ ออก มา หา ข้า แต่ ข้า มา หา ท่าน อาไศรย แก่ พระนาม พระองค์ เจ้า ผู้ เปน เจ้า ของ กอง ทัพ พวก ยิศราเอล ซึ่ง ท่าน ประมาท นั้น วัน นี้ พระองค์ นั้น จะ มอบ ท่าน ไว้ ใน มือ ของ ข้า แล้ว ข้า จะ ตัด ศีร์ษะ ท่าน เสีย แล ซาก ศพ ของ พวก ฟะเลเซิธ ทั้ง หลาย ข้า จะ ไห้ นก กลาง ฟ้า กับ สัตว ร้าย นั้น กิน เสีย ใน วัน นี้ เพื่อ จะ ได้ เปน ปรากฏ ไป ทั่ว ทั้ง แผ่นดิน ว่า พระเจ้า อัน เที่ยง แท้ มี อยู่ ใน ประเทศ ยิศราเอล แล้ว ฝูง คน ทั้ง ปวง อัน พร้อม อยู่ นี้ จะ ได้ รู้ เปน แน่ ว่า อัน พระองค์เจ้าจะ ช่วยให้รอดนั้น มิ ต้อง ประสงค์ ด้วย กระบี่ แล ทวน เลย เพราะ ว่า การ อัน รบ กัน อยู่ นี้เปน การ ของ พระเจ้า แล้ว ดาวิด สอด มือ เข้า ใน ถุง หยิบ ก้อน หิน ก้อน หนึ่ง วาง ลง ใน ที่ สำรับ โยน นั้น ก็ โยน สลั่ง ไป ถูก หน้า ผาก ของ ฆาละยัธ ก็ ล้ม ขว่ำ หน้า ลง กับ ดิน แล้ว ดาวิด วิ่ง ไป ยืน บน ตัว ฆา ละยัธ ชัก กระบี่ ของ ฆาละยัธ ออก จาก ผ้า ฟัน คอ ตัด ศีศะ ขาด ถือ ใน มือ พา มา ให้ แก่ พระยา ซาอูล ฝ่าย พวก ฟะเลเชี่ เหน ว่า ฆละ ยัธ ตาย แล้ว ก็ แตก ตื่น หนี ไป สิ้น แล พวก ยิศราเอล ตื่น ขึ้น ให้ ร้อง ไล่ ตาม ก็ ทำลาย ค่าย พวก ฟะเลเชี่ย แล้ว ไล่ เขา ไป จน เข้า ใน บ้าน เมือง แล้ว จึ่ง เลิก ทัพ กลับ มา ใน เมือง หลวง ส่วน โยนาธาน ผู้ บุตร ของ พระยา ซาอูล รู้ จัก กัน กับ ดาวิด แล้ว ก็ ผูก รัก กัน เหมือน รัก ชีวิตร ของ ตน แล พระยา ซาอูล ชัก ดาวิด ให้ มา อยู่ ด้วย มิ ให้ กลับ ไป อยู่ บ้าน พ่อ อีก เลย ๚ะ

๏ ครั้น เพลว พวก ยิศราเอล กลับ มา จาก การ สงคราม กับ พวก ฟะเลเชี่ย นั้น พวก ผู้ หญิง ชาว ยิศราเอล ออก มา จาก บ้าน เมือง ทั้งปวง ขับ รำ ด้วย เครื่อง ดุริยางค์ ดนตรี เปน อัน มาก ร้อง ตอบ โต้ กัน ว่า พระยา ซาอูล ได้ ฆ่า ศัตรู เปน พัน ๆ แต่ ดาวิด ได้ ฆ่า เสีย เปน หมื่น ๆ พระยา ซาอูล ได้ ยิน ดัง นั้น ก็ น้อย พระไทย หนัก หนา ว่า ดาวิด ได้ เพียง นี้ แล้ว ก็ จะ เอา อะไร อีก เล่า ยัง เหลือ แต่ จะ ชิง เอา ราช สมบัติ แต่ วัน นั้น มา พระยา ซาอูล คอย มอง ดู หา ช่อง ชอบ กล จะ ทำ ร้าย แก่ ดาวิด แล้ว ผี ร้าย มา สิง สู่ พระยา ซาอูล ให้ โกรธ กับ ดาวิด วัน หนึ่ง เมื่อ ดาวิด ดีด กระ จับ ปี่ อยู่ พระยา ซาอูล ซัด หอก ไป หวัง จะ แทง ดาวิด ตรึง ไว้ กับ ฝา เรือน แต่ ดาวิด หลีก ได้ ก็ ถอย ออก จาก ที่ วิก น่า จะ ต่อ ไป อีก

ข่าว ใน กรุง

๏ ราษฎร มี ความ เลื่อง ฦๅ ว่า กอง ทัพ ซึ่ง พระบาท สมเด็จ พระเจ้า อยู่ หัว มี รับ สั่ง ให้ ยก ขึ้น ไป กำจัด พวก ฮ่อ ครั้ง นี้ ท่าน ที่ เปน อธิบดี แล นาย ทัพ นาย กอง แล พวก พล ไพร่ ก็ ต่าง คน ต่าง พา กัน ตั้ง ใจ รักษา ซึ่ง ธรรมเนียม ตาม ประเพณี มิ ได้ กระทำ ความ ข่มเหง ข่ม ขี่ เบียด เบียน ราษฎร แล ไพร่ บ้าน พล เมือง ให้ ได้ ความ เดือด ร้อน โดย ที่ สุด สรรพ สิ่ง ของ ๆ ราษฎร ถ้า ใน กอง ทัพ จะ ต้อง การ ก็ จัด ซื้อ คิด เปน ราคา ให้ ราษฎร มี ความ ศุข สบาย เย็น ใจ ทั่ว กัน ทั้ง สิ้น อนึ่ง จีน ฮ่อ ที่ เปน พวก ไพริน ก็ มี ความ เกรง กลัว อำนาจ มา อ่อน น้อม ยอม สามิภักดิ์ ไม่ ต้อง รบ พุ่ง เพราะ อำนาจ พระบารมี ของ พระบาท สมเด็จ พระเจ้า อยู่ หัว มา อภิบาล บำรุง รักษา ให้ ราษฎร แล ไพร่ ฟ้า ข้า ทหาร เปน ศุข ทั่ว กัน ทั้ง สิ้น ๚ะ

๏ พระบาท สมเด็จ พระเจ้า กรุง สยาม มี พระไทย ยินดี ใน อณา ประชา ราษฎร แล พระราช อณาเขตร ประเทศ สยาม จึ่ง โปรด ให้ ข้า ราชการ ผู้ ใหญ่ อัน ควร รู้ ใน การ จัด ลำดับ สำเนา ข้อ กฎหมาย ต่าง ๆ เพื่อ จะ ได้ แก้ ไข กระทำ ให้ กฎหมาย แผ่นดิน บ้าน เมือง ให้ เรียบ ร้อย งาม ดี ขึ้น กว่า แต่ ก่อน เปน อัน มาก พวก ที่ ชำ นาญ ใน กฎหมาย เก่า กฎหมาย ใหม่ แล กฎหมาย ประ เทศ ต่าง ๆ แต่ง สำเนา กฎหมาย หลาย ข้อ จะ ได้ ถวาย พวก ข้า ราชการ ขัน ชำนาญ ใน การ จะ หา ฤๅ ปฤกษา กัน เหน ว่า ข้อ ไร ดี กว่า ของ อัน มี อยู่ แล้ว ฤๅ ข้อ ไร อัน มี เดี๋ยว นี้ ควร จะ มี ขึ้น ใหม่ จะ ได้ จัด เลือก ขึ้น ทูล เกล้า ฯ ถวาย ถ้า ใน หลวง โปรด แล้ว จะ ได้ ตั้ง ข้อ นั้น ขึ้น เปน กฎหมาย สำหรับ จะ ได้ ใช้ ใน แผ่นดิน บ้าน เมือง ต่อ ไป บัด นี้ ยัง กำลัง ประชุม ปฤกษา อยู่ ถ้า เสร็จ แล้ว เมื่อ ใด จึ่ง จะ ลง พิมพ์ สำเนา ให้ รู้ ทั่ว กัน ต่อ ภายหลัง ๚ะ

๏ พระบาท สมเด็จ พระเจ้า อยู่ หัว ทรง พระ กรุณา โปรด เกล้า ฯ ให้ พระยา อะไภยรณฤทธิ์ เปน ผู้ ลง มือ แรก นา ที่ ตำบล ทุ่ง หลวง ณวัน สุกร์ เดือน หก ขึ้น สิบสอง ค่ำ ปี จอ อัฐ ศก ศักราช ๑๒๔๘ ๚ะ

๏ ณวัน อังคาร เดือน สี่ แรม สิบเอด ค่ำ เกิด เพลิง ไหม้ ทั้ง ใหญ่ ทั้ง ร้าย ที่ กี่ เวซะคะ ไหม้ เรือน ถึง ร้อย หลัง แล ไหม้ ถึง ท่า ลูก ค้า วานิช พวก ออฟพีเซอ ที่ กำปั่น รบ อัน จอด อยู่ ที่ น่า เมือง นั้น ต้อง ขึ้น บก รเบิด เรือน หลาย หลัง จึ่ง ตัด ทาง ห้าม ไฟ ไว้ หยุด ได้ ของ เสีย ถึง ราคา ๒ ๐๐๐ ๐๐๐ เหรียน คน ถึง หลาย พัน อด อยาก เต็ม ที่ มี พวก เรี่ย ราย เกบ เงิน ช่วย แก่ ขัด ของ เขา กงซุล ซเปน ที่ เมือง นั้น ได้ ขอ เจ้า พนัก งาน ที่ เมือง ฮะวันนะนา ใช้ ให้ กำปั่น รบ ฟริเคด ลำ หนึ่ง มา รับ พวก กุบะ ๕๐๐ คน ที่ ยาก จน ให้ กลับ ออก ไป เสีย ๚ะ

๏ ใน ประเทศ ยุไนเตด กิงดม เงิน เข้า ปี นี้ ถึง ๘๙ ๕๘๐ ๓๐๑ ปอน คิด เปน เงิน สยาม เปน ๘ ๙๕๘ ๑๓๐ ชั่ง เศศ

๏ เปรไซดเนต กลิวะแลนด ได้ ตั้ง กอโลเนล เย เก ใจลด เปน ทูต อะเมริกัน สำหรับ ประเทศ สยาม ท่าน เปน เจ้า ของ จดหมาย เหตุ คือ กองเซอระตอร เมื่อ ท่าน จะ มา รับ การ แทน คอเวินแมนต ฝ่าย ยุไนเตดซเตศ ใน ประเทศ สยาม บุตร ชาย ของ ท่าน จะ รับ ทำ หนังสือ จดหมาย เหตุ นั้น ไป พลาง กว่า บิดา จะ กลับ ไป บ้าน เมื่อ ท่าน จะ มา ท่าน จะ พา ภรรยา แล บุตร นุ่ม สอง คน มา อยู่ ใน กรุง เทพ ฯ ด้วย ท่าน คง มา ถึง ใน เรว ๆ นี้ และ ๚ะ

๏ ณวัน ปฤหัศบดี เดือน ห้า แรม สี่ ค่ำ เกิด เพลิง ไหม้ ใหญ่ ที่ เกาะ สิงฆโปร เวลา สาม ทุ่ม สี่ ทุ่ม ที่ ห้าง เมซเซอซ์ ดรัมมันต์ ฮอดเซซะ แอนโก ที่ ขาย ของ สำ หรับ กำปั่น อัน อยู่ ใต้ แล เคียง โรง เลี้ยง ติฟฟีน คือ กิน กลาง วัน ของ เอมเมอร์ชัน ไฟ นั้น ลุก ลาม ไป จน ถึง แปด ทุ่ม โรง เลี้ยง ติฟฟีน ของ เอมเมอร์ชัน ห้าง เมซเซอซ์ ดรัมมันต์ ฮอดเซซ แอนโก แล ห้อง ของ เมซ เซอร์ซ อาตวิก แอนโก เสีย ไป สิ้น ของ เสีย ด้วย ไหม้ เพลิง นั้น อินชุแรนซ์ กำปะนี ต่าง ๆ รับ อินชูร ประกัน ไว้ แล้ว ถึง ๗๐ ๐๐๐ เหรียน ๚ะ

๏ ใน ที่ ชุมนุม พฤกษา การ แผ่นดิน บ้าน เมือง คือ ยุไนเตดซเตศ กอง เครศ ได้ นำ บิล ข้อ หนึ่ง จะ คิด อ่าน ใช้ ให้ คอเวินแมนต์ จีน เงิน ถึง ๑๔๗ ๗๔๘ เหรียน เปน เงิน สำหรับ ใช้ ให้ แก่ พวก จิ๋น ที่ ถูก เบียด เบียน ข่ม เหง เหลือ เกิน ที่ เมือง รอก ซปริงซ์ ใน ประเทศ ไวโอมิง ใน เดือน สิบ ปี ระกา สัปตศก ๑๒๔๗ ๚ะ

๏ พวก เยอรแมน พวก หนึ่ง ได้ ไป เมือง จีน หมาย จะ คิด อ่าน ให้ พวก จีน ตก ลง ให้ เขา จัด ทำ การ ต่าง ๆ แต่ พวก จีน ไม่ เหน ด้วย ใน การ ต่าง ๆ ที่ พวก เยอรแมน เหล่า นั้น จะ ขอ ให้ ทำ นั้น ๚ะ

๏ พวก ฝรั่งเสศ พวก หนึ่ง ก็ ไป ยัง เมือง จีน หมาย จะ ให้ พวก จีน อาไศรย เขา ให้ จัด ทำ การ โต ใหญ่ ต่าง ๆ แต่ ดู ที่ จะ ไม่ สำเร็จ ความ ปราถนา เหมือน พวก เยอรแมน นั่น เหมือน กัน ๚ะ

๏ เรื่อง ไม้ ซร สัก นี้ ตั้ง แต่ ไหน ๆ มา เปน รัง วิ วาท กัน ผู้ ฟ้อง หา นั้น ฟ้อง หา เงิน มาก ๆ ด้วย ซ้อง ร้อง ฟ้อง หา กัน นั้น ที่ จะ ตัดสิน ด้วย ซื่อ สุจริต ก็ ยาก เหลือ ยาก ใน คู่ ความ ต่าง ๆ เหล่า นี้ ต้อง แล้ว ด้วย ปัญญา แล อำนาจ ของ ท่าน ผู้ เปน ตระลาการ ใน ความ ราย นี้ บาง ที ฝรั่ง คน ต่าง ประเทศ ออก เงิน มาก ๆ ให้ พวก ไทย ขึ้น ไป ซื้อ ไม้ สัก ให้ ได้ พวก เหล่า นี้ บาง คน ครั้น รับ ได้ เงิน เอา ไป แล้ว ฉิ้น ไป เมือง เหนือ ทำ ท่า ทาง เปน ผู้ ใหญ่ ใช้ เงิน เปลือง ใน การ เล่น การ สนุก ของ มัน ครั้น ถึง คราว จะ ซื้อ ไม้ เงิน หมด ไม้ ไม่ ได้ ต้อง คิด หลบ หลีก หนี ฝรั่ง ก็ เสีย ที เพราะ ไป ไว้ ใจ ใน คน ไม่ เปน หลัก เปน ถาน บาง ที การ อย่าง นี้ ก็ มี บาง ที คน หา เงิน สินบน ไป ให้ พวก ลาว ที่ เปน เจ้า ของ ป่า ไม้ สัก ซอ ถือ ทำ ครั้น เจ้า ของ จะ เอา ป่า ไม้ คืน คน ที่ ถือ นั้น ฟ้อง หา ว่า เปลื้อง เงิน ออก ทุน ออก รอน ทำ ยัง ไม่ ครบ กำหนด จะ คืน เอา ป่า ไม้ กลับ เสีย จึ่ง ตั้ง หา เงิน ทุน รอน ดอก เบี้ย ดอก หอย เปน อัน มาก เปน ความ กัน อย่าง นี้ ก็ มี บ้าง บาง คน ซื้อ แพ ไม้ ล่อง ลง มา แพ ติด หาด ทราย น้ำ ลง เรว ไม่ ทัน ลง มา บาง ที แพ แตก ไม้ กระจัด กระจาย พวก เที่ยว เก็บ ขาย ผู้ อื่น เจ้า ของ เดิม มา พบ ไม้ อัน มี ตรา ของ ตัว อยู่ กับ ผู้ อื่น ข้าง หนึ่ง จะ เอา ข้าง หนึ่ง ไม่ ให้ เกิด แตก ร้าว วิวาท ฟ้อง หา กัน ลึก ซึ้ง ก็ มี เคย ได้ ยิน ได้ ฟัง เรื่อง ไม้ ซร สัก จน ไม่ อยาก ฟัง เรื่อง วิวาท กัน ใน การ ไม้ ซร สัก ต่อ ไป เลย ด้วย ว่า ไม่ รู้ จะ เชื่อ ข้าง ไหน ได้ มี แต่ จะ ฟ้อง หา เร่ง รัด เอา เปรียบ แก่ กัน ฝ่าย เดียว ๚ะ

๏ ลม อากาศ นิ้ว แล นิ้ว ทั่ว แผ่นดิน หนัก สิบ ชั่ง เท่า กัน กับ ปรอด สูง ๓๗ นิ้ว ถ้า จะ เอา ท่อ เล็ก ๆ ทำ ด้วย แก้ว ยาว ประมาณ สี่สิบ นิ้ว ให้ ตัน ข้าง หนึ่ง แล้ว เอา ปรอด ใส่ ให้ เต็ม แล้ว กลับ ปาก ท่อ คว่ำ ลง ใน ชาม ก็ เหน ว่า ปรอด นั้น ทรุด ลง คง อยู่ แต่ สามสิบ เจ็ด นิ้ว เท่า นั้น ไม่ ได้ ทรุด ลง มา อีก เลย เพราะ เหตุ ลม อากาศ นั้น ดัน ปรอด ที่ ปาก ท่อ นั้น ไว้ นิ้ว แล นิ้ว หนัก สิบ ชั่ง เท่า กัน กับ ปรอด ใน ท่อ นั้น เครื่อง ที่ ทำ ด้วย แก้ว อย่าง นี้ อังกฤษ เรียก ชื่อ ว่า บะโรเมเตอร์ แปล ว่า เครื่อง นี้ เปน ที่ สังเกต ว่า ลม อากาศ หนัก เท่า ไร เครื่อง อย่าง นี้ เขา ทำ สันถาน รูป หลาย อย่าง แต่ ทว่า ได้ ทำ ตาม วิชา ที่ ว่า มา แล้ว นั้น ทุก อย่าง สัน ถาน รูป อย่าง หนึ่ง ที่ คน ได้ ใช้ มาก เขา ทำ อย่าง นี้ เขา ทำ ท่อ ด้วย แก้ว เล็ก ๆ ยาว ประมาณ สี่สิบ ห้าสิบ นิ้ว ให้ ตัน ไว้ ข้าง หนึ่ง ข้าง ปาก ท่อ ที่ เปิด นั้น ให้ งอ คุ้ ขึ้น สี่ ห้า นิ้ว แล้ว ใส่ ปรอด ให้ เต็ม ก็ จะ ทรุด ลง ถึง สามสิบ เจ็ด นิ้ว เท่า นั้น แล ปรอด จะ ล้น ออก ข้าง ท่อ ที่ งอ ขึ้น นั้น น้อย หนึ่ง แล้ว เอา ด้าย ผูก สิ่ง ที่ เบา ๆ ที่ จะ ลอย บน ปรอด ที่ ไม่ จม นั้น อย่อน ลง ไป ใน ท่อ ให้ ของ นั้น ลอย อยู่ บน ปรอด แล ปลาย ด้าย ข้าง หนึ่ง ให้ มี ลูก ถ่วง ให้ เบา กว่า สิ่ง ที่ ลอย อยู่ บน ปรอด นั้น ผูก ไว้ แล้ว ให้ พาน ไว้ กับ เข็ม เหมือน เข็ม นาฬิกา แล เครื่อง นี้ จะ เปน ที่ สังเกต จะ ได้ รู้ ว่า ลม อากาศ หนัก แล เบา ถ้า ว่า ลม อวกาศ เบา กว่า เคย เปน ปรอด จะ ทรุด ลง ข้าง ก้น ท่อ ที่ ตัน นั้น แล จะ ขึ้น ข้าง ปาก ท่อ ที่ เปิด นั้น ลูก ถ่วง ด้าย นั้น จะ พาน ให้ เข็ม ลง ถ้า ลม อากาศ หนัก กว่า เคย เปน ปรอด จะ ขึ้น ข้าง ท่อ ตัน จะ ทรุด ลง ข้าง ท่อ เปิด เข็ม ก็ จะ กลับ ขึ้น ตาม หนัก มาก แล น้อย แล เครื่อง นี้ เขา ได้ ใช้ ใน กำปั่น มาก จะ เปน ที่ สังเกต ว่า ลม อา กาศ หนัก แล เบา ถ้า นาย กำปั่น อยู่ ที่ ใด ๆ เห็น ว่า เข็ม นั้น ลง ก็ รู้ ว่า ลม อากาศ นั้น เบา นัก นาย กำปั่น ก็ รู้ เปน สำคัญ ว่า จะ บังเกิด พยุห์ แล ลม ฝน อัน ใหญ่ ใน ที่ นั้น ๚ะ

๏ แล ที่ เรา ได้ ว่า แต่ ก่อน มา ลม อากาศ นิ้ว แล นิ้ว ทั่ว ไป หนัก สิบ ชั่ง นั้น เรา ได้ ว่า เมื่อ ลม อากาศ บริสุทธิ์ ปราศ จาก หมอก แล เมฆ แต่ ทว่า ลาง ที่ ลม อา กาศ ก็ เบา ลง กว่า สิบ ชั่ง บ้าง ถึง แปด ชั่ง เก้า ชั่ง บ้าง ใน ที่ แห่ง นั้น เมื่อ เปน ร้อน หลาย วัน อยู่ ใน ที่ ใด ๆ ลม อากาศ ที่ ติด กับ แผ่นดิน ก็ เปน ร้อน เมื่อ ร้อน แล้ว ก็ จะ เบา จะ ลอย ขึ้น แล ลม อากาศ ที่ แห่ง อื่น จะ ไหล เข้า ไป อยู่ ที่ นั้น ให้ เปน หนัก เสมอ กัน แล อาย น้ำ อาย ดิน เมื่อ เปน ร้อน ก็ ลอย ขึ้น ใน ลม อากาศ พร้อม กัน กับ ลม อากาศ ที่ ร้อน นั้น เปน หมอก เปน เมฆ เมื่อ เปน ร้อน นัก หลาย วัน ใน ที่ อัน ใหญ่ ก็ ให้ ลม อากาศ เปน เบา นัก อยู่ ที่ นั้น แล ลม อากาศ อยู่ ที่ อื่น ก็ จะ ไหล พัด ไป อยู่ ใน ที่ นั้น จะ บังเกิด ลม มา ทุก ทิศ เปน พยุห์ ใหญ่ เหมือน ที่ เกิด ใน ทเล ใหญ่ บ่อย ๆ เมื่อ นาย กำปั่น เห็น ปรอด ใน บโรเมเตอ ก็ จะ รู้ ว่า ลม อากาศ เบา ไป นัก จะ บังเกิด ลม พยุห์ ใหญ่ ก็ จะ ต้อง จัด แจง กำปั่น ให้ ดี ๚ะ

๏ อีก ประการ หนึ่ง มี ลม พัด มา แต่ ทิศ ข้าง เหนือ หก เดือน แล้ว ก็ กลับ พัด มา แต่ ทิศ ข้าง ใต้ หก เดือน เปน เพราะ เหตุ ลม พัด ไป ตาม พระ อาทิตย์ เมื่อ พระ อาทิตย์ ไป ข้าง ใต้ ก็ ให้ อากาศ ร้อน เบา ขึ้น อยู่ ที่ นั้น ลม อากาศ อยู่ ข้าง เหนือ ก็ จะ ไหล ไป อยู่ ที่ นั้น เปน ลม พัด ไป แต่ ข้าง เหนือ ไป สู่ ทิศ ใต้ ที่ พระ อา ทิตย์ ตั้ง อยู่ นั้น เมื่อ พระ อาทิตย์ ไป ข้าง เหนือ ก็ ให้ ลม อากาศ ร้อน เบา ไป อยู่ ที่ นั้น ลม อากาศ อยู่ ข้าง ใต้ จะ ไหล ไป ยู่ ที่ นั้น เปน ลม พัด มา แต่ ข้าง ใต้ ไป สู่ ทิศ ข้าง เหนือ ที่ พระ อาทิตย์ ตั้ง อยู่ เหมือน กัน เพราะ เหตุ ดัง นั้น ลม จึ่ง พัด ไป ข้าง เหนือ หก เดือน พัด ไป ข้าง ใต้ หก เดือน ตาม พระ อาทิตย์ ไป ดัง นั้น ๚ะ

เงิน ไปรเวศ สาม เดือน ๓ ชิลิง ๔ เปนซ ๔ อัฐ ค่า ซอวริน ทอง คำ ถึง ๖ เหรียน ๑๐ เซนต

ข่าว โทรเลข นอก

๏ เมือง กอนซแตนไตโนเปล วัน พุฒ เดือน ห้า แรม สิบ ค่ำ ประเทศ ใหญ่ ทุก ประเทศ เว้น แต่ ฝรั่งเสศ ได้ ส่ง คำ สุด ขาด เปน อัลไตมาตัม แก่ พวก ครีศ แล กำปั่น รบ ซกวาครัน ทุก ประเทศ นั้น ได้ ไป ทอด สมอ พร้อม กัน ใน ไปริอัซ ๚ะ

๏ ครีก คอเวินแมนต์ ได้ มี คำ บังคับ ให้ เลิก ปลด เครื่อง อาวุธ บาง ไป พลาง ๚ะ

๏ เมือง บะแตเวีย วัน พฤหัสบดี เดือน ห้า แรม สิบเอด ค่ำ ไฟ กำลัง พลุ่ง ขึ้น มา จาก ท้อง แผ่นดิน ที่ ซมิโร ๚ะ

๏ เมือง อาเธนซ วัน ศุกร เดือน ห้า แรม สิบ ส่อง ค่ำ เปรไซเดนต์ พวก มินิศตรี พวก ครีศ เมื่อ ตอบ คำ อัลไต มาตัม ได้ ว่า คอเวินแมนต์ ครีศ ไม่ ยอม ให้ ใคร กำกับ ส่อน แต่ จะ ปลด วาง เครื่อง อาวุธ ถ้า ประเทศ ใหญ่ จะ สัญญา ว่า จะ รับ คิด ถึง การ ที่ พวก เขา ร้อง หา นั้น ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน จันทร์ เดือน หก ขึ้น ค่ำ หนึ่ง พวก รอยอัล กอมมิเชอน ได้ ชุมนุม วัน นี้ ๚ะ

๏ ปรินซ ออฟ เวลซะ ได้ ทรง ตรัส ใน ซะบี่จะ นั้น เสด็จ อ้าง ถึง คำ ตอบ เปน การ อัชฌา ไศรย เรียบ งาม ซึ่ง พวก กอโลนี่ ต่าง ๆ ได้ ตอบ คำ เชิญ ของ พวก กอมมิสเชอน เนอร์ แล ทรง แจ้ง ความ ว่า คง มี คำ สั่ง เชิญ ให้ พวก กอมมิสเชอนเนอร์ ที่ เปน ธุระ จัด การ ขอบ ใจ คอเวิน แมนต์ ต่าง ๆ เปน อัน มาก ๚ะ

๏ ได้ จัด กอมมิตติ อัน มี กำลัง พวก หนึ่ง ดุก ออฟ คะเบลรกอน เปรไซเดนต์ ให้ รับ รอง พวก กอโลนี่ ที่ จะ มา เยี่ยม เยียน การ ด้วย ยินดี แล กำลัง เรี่ย ไร เงิน อยู่ สำหรับ การ นั้น ๚ะ

๏ เมือง กอนซะแตนไตนเปล วัน จันทร์ เดือน หก ขึ้น ค่ำ หนึ่ง คำ ใน ใบ ตอบ ของ พวก ครีศ นั้น อ่อน กว่า ที่ ได้ บอก มา ก่อน แต่ ประเทศ ใหญ่ ต่าง ๆ นั้น ยัง ไม่ เต็ม ใจ ดี ด้วย คำ ตอบ นั้น ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน อังคาร เดือน หก ขึ้น สอง ค่ำ วัน นี้ สมเด็จ พระบรม นาง กวิ๋น เจ้า ประเทศ อิงแลนด แล บริติช เอมไปร ได้ เบิด การ เอกซฮิบิเชอน ของ อินเดีย แล กอโล นี่ ใน คริศต ศักราช ๑๘๘๖ ปรินซ ออฟ เวลซะ แล พวก กอมมิศเชอนเอร หลวง ได้ รับ กวิ๋น เมื่อ เสด็จ เข้า โรง เอกซฮิบิเชอน นั้น แล้ว จึ่ง ได้ พา พวก กอมมิศเชอนเนอร ที่ จะ จัด การ นั้น เข้า เฝ้า ด้วย แล้ว จึ่ง ได้ ตั้ง กระบวน แห่ นำ แล ตาม เสด็จ ไป ถึง โรง ที่ เรียก อาลเบิต ฮอล พวก แห่ นั้น เดิน ไป ตลอด ห้อง แถว สำหรับ พวก อินเดีย แล พวก ออศแตรเลีย ฯะ

๏ การ แรก ใน ห้อง คือ อาลเบิต ฮอล นั้น สง่า นัก ใน คำ แอดเดรซ ของ ปรินซ ออฟ เวลซะ ผู้ เปน เปรไซเดนต์ ของ พวก กอมมิติ ที่ จัด การ เธอ ได้ ว่า คราว พวก อิน เดีย แล พวก กอโลนี่ ได้ แสดง ของ ๆ เขา คราว เอกซ ฮิบิเชอน ที่ ปารีศ ใน คริศต ศักราช ๑๘๗๘ เธอ ได้ แสดง ความ ไว้ ใจ ว่า พวก สับเยกต์ ของ สมเด็จ พระบรม นาง กวิ๋น ประเทศ อิงแลนด คง ได้ คราว ที่ จะ ได้ เหน ความ เจริญ อัน อัศจรรย์ แห่ง ประเทศ ห่าง ไกล ที่ พวก พี่ น้อง อินเดีย แล พวก พี่ น้อง ที่ กอโลนี่ มี อาไศรย อยู่ นั้น เธอ จึ่ง ได้ ว่า ด้วย เลอียด ถึง คำ ตอบ เต็ม ใจ ที่ มา ถึง คำ เชิญ แต่ ทุก แห่ง ตลอด บริติช เอมไปร นั้น แล การ อาสา จัด กระทำ ให้ สม การ ใหญ่ นี้ ให้ สำเร็จ ทั่ว ทุก แห่ง เธอ เมื่อ จะ สิ้น คำ แอดเดรศ นั้น ตั้ง ความ ไว้ ใจ ว่า การ เอกซฮิบิเชอน คราว นี้ คง เปน เหตุ ให้ การ ค้า ขาย ทวี ขึ้น มาก ขึ้น ทั่ว ตะลอด พระ ราช อณา เขตร

๏ สมเด็จ พระ บรม นาง กวิ๋น จึ่ง ตรัส ตอบ ว่า มี พระ ไทย ยินดี เปน อัน มาก เพราะ ทรง เหน ว่า การ ของ ปรินซ ออฟ เวลซะ ใน คราว นี้ แล ใน การ นี้ เปน อัน สำเร็จ แล้ว แล้ว ก็ ทรง เหน แล ไว้ พระ ไทย พร้อม กับ เธอ ว่า การ เอกซฮิบิเชอน นี้ จะ ให้ ความ สนิด ซึ่ง มี ต่อ กัน ทั่ว ตะลอด พระราช อณา เขตร คง กล้า แขง ยิ่ง สนิด ขึ้น ด้วย ๚ะ

๏ คราว การ เบิด นั้น ได้ จัด ที่ จำเพาะ ชาว อินเดีย แล ชาว กอโลนี่ ที่ มา เยี่ยม ดู การ ตะลอด ทาง แห่ นั้น

๏ การ เบิด คราว นี้ ตะลอด การ งด งาม นัก คน ที่ มา ดู ก็ ออก แน่น กัน นัก อากาศ สว่าง ไสว เหมาะ แก่ การ ด้วย ๚ะ

เรือน แล ที่ สำหรับ เช่า

๏ ท่าน ทั้งปวง อัน อยาก เช่า บ้าน ฤา ที่ สำหรับ ปลูก เรือน ฤา ที่ สำหรับ จอด แพ ริม ฝั่ง แม่ น้ำ ฤา จะ ทำ ท่า เรือ จ้าง มา หา เอไดตอร เจ้า ของ หนังสือ สยาม ไสมย ก็ คง ได้ ความ ยิ่ง เลียด ที่ เหล่า นี้ อยู่ ตาม แนว ถนน เจริญ กรุง ตาม ถนน ลง ท่า ตรง ข้าม คลอง ดาวขะนอง ลง แม่ น้ำ ฤา ออก ถนน ใหญ่ ได้ โดย สดวก ( จ ห ) ฯะ

๏ กำปั่น ไฟ เมล จะ ออก จาก ท่า นาย ห้าง โคติ ที่ กรุง ฯ ไป เมือง เพ็ชร์บุรี ทุก วัน เสาร์ เวลา บ่าย แล จะ กลับ ออก จาก บ้าน แหลม ทุก วัน อาทิตย เวลา กลาง คืน ฤา วัน จันทร์ เช้า แล้ว แต่ น้ำ จะ ออก ได้ ๚ะ

๏ ถ้า จะ ส่ง สินค้า ขา ไป ขา มา แล้ว แต่ จะ ตก ลง กัน กับ นาย ห้าง โคติ ฤา กัปตัน กำปั่น นั้น ๚ะ

๏ วัน อังคาร เวลา เที่ยง ทุก วัน จะ มี กำปั่น ไฟ เมล ลำ หนึ่ง ออก จาก ท่า ห้าง โคติ จะ ไป เมือง จันทบุรี ด้วย ๚ะ

๏ แจ้ง ความ มา ณวัน พุฒ เดือน สาม ขึ้น สิบ สี่ ค่ำ จุล ศักราช ๑๒๕๗ ปี ระกา สัปตศก ( จ ห ) ๚ะ

คราว แรก ๑๐ บันทัด ฤา น้อย กว่า ๑๐ บันทัด ๗ บาท ๒ สลึง คราว แรก ทุก บันทัด เกิน ๑๐ บันทัด คิด เอา บันทัด ละ ๓ สลึง ถ้า จะ ลง กว่า หน หนึ่ง จะ เรียก เอา ครึ่ง ราคา ที่ ว่า มา แล้ว นั้น

ทุก บันทัด อัน เกิน สิบ บันทัด จะ เรียก เอา บันทัด ละ ๖ สลึง

แถว เท่า แถว น่า ใน แถว หนึ่ง จะ เรียก เอา ปี ละ ๒๐๐ บาท ซีก แถว จะ เรียก เอา ปี ละ ๑๒๐ บาท เซียวแถว จะ เรียก เอา ปี ละ ๘๐ บาท

๏ แจ้ง ความ ให้ ทาน ทั้งหลาย ทราบ ทั่ว กัน ว่า ต้น ทาง เดิน ไป ที่ ถนน สีลม ที่ ตึก คอน เวด เก่า มี ห้อง ที่ น่า ตึก เบ็ด สำหรับ รักษา คน เจ็บ ที่ เปน โรค ต่าง ต่าง ถ้า ท่าน ผู้ หนึ่ง ผู้ ใด อยาก จะ เข้า ไป ข้าง ใน รักษา เชิญ ถาม แล ไป ได้ ทุก ๆ เวลา เมื่อ ต้องการ ยา ฤา จะ ให้ ดู โรค ที่ เจ้า พนักงาน หมอ อยู่ ที่ ตึก นั้น แล ค่า ธรรมเนียม ยา แล รักษา โรค จะ คิด เอา แต่ ราคา ภอ สมควร กับ คน ที่ มี อัน จะ กิน แต่ คน จน นั้น จะ ให้ ทาน ๚ะ

๏ จะ เบิด โรง ยา ทุก ๆ วัน ตั้ง แต่ เวลา เช้า โมง ๑ จน ถึง ๓ โมง เช้า ท่าน ที่ ไม่ อยาก จะ ให้ รักษา ที่ โรง ฮอส์บีตแตล ( คือ โรง ยา ) ให้ คน มา บอก อาการ ที่ เปน โรค แล ขอ ยา ก็ ได้ จะ คิด เอา ราคา กับ ท่าน ผู้ มี อัน จะ กิน ค่า ยา แล รักษา บ้าง เล็ก น้อย แต่ คน จน นั้น จะ ไม่ คิด เอา ให้ เปน ทาน ๚ะ

๏ จะ ปลูก ฝี ทุก ๆ วัน เสาร์ ขอ เชิญ ท่าน ผู้ อยาก ปลูก ฝี มา หา ตั้ง แต่ เวลา เช้า โมง ๑ จน ถึง เวลา ๓ โมง เช้า แล จะ คิด เอา คน หนึ่ง แต่ ราคา ส่อง สลึง เว้น แต่ คน จน จะ ไม่ คิด เอา เลย ๚ะ

๏ ถ้า อยาก จะ รู้ ความ เลอียด ขอ เชิญ ท่าน มา หา มิศเตอร์ ดาวิน ผู้ เปน คน จัด แจง ดู แล ใน โรง ยา นี้ เถิด ( จ ห ) ๚ะ

๏ เปน ภาษา อังครึษ บอก วัน เดือน ฝรั่ง จีน ไทย บอก ให้ รู้ เลอียด ว่า ดวง อาทิตย์ อยู่ เหนือ ฤา ใต้ กลาง โลกะ ทุก วัน เท่าไร ตลอด ปี ให้ รู้ ว่า สูน ไส้ กลาง ดวง อา ทิตย์ ดู โต เล็ก เท่าไร ทุก วัน ให้ รู้ ว่า เวลา เที่ยง แล เวลา ตาม เงา แดด คลาด กัน วัน ละ เท่าไร ให้ รู้ ว่า เว ลา น้ำ ขึ้น น้ำ ลง ที่ กรุง เทพ ทุก วัน แจ้ง ให้ รู้ ถึง การ อื่น เปน อัน มาก อัน ควร คน ทั้งปวง จะ รู้ ถ้า ไม่ รู้ เขา จะ นินทา ว่า คน โง่ ประนินทิน นี้ ราคา ถูก เล่ม ละ สี่ บาท เท่า นั้น เชิญ มา ซื้อ ที่ โรง พิมพ์ บางคอแหลม มี ถึง เก้า เล่ม ถ้า ต้อง การ ได้ ตั้ง แต่ คริศ ศักราช ๑๘๘๗ ถึง ๑๘๙๖ ครบ เก้า ปี ( จ ห ) ๚ะ

๏ เจ้า ของ หนังสือ สยาม ไสมย มี ความ ปราถนา จะ ให้ ออก สอง อย่าง อย่าง หนึ่ง จะ ให้ ออก ทก วัน เว้น แต่ วัน อาทิตย อีก อย่าง หนึ่ง ให้ ออก เจด วัน ครั้ง หนึ่ง เสมอ มิ ให้ ขาด เมื่อ คน ทั้ง ปวง ตั้ง ใจ ซื้อ เปน อัน มาก คง สำ เร็จ การ คง ได้ อ่าน หนังสือ จดหมาย เหตุ ราคา ถูก ๆ ด้วย แล ตั้ง แต่ นี้ ไป จะ ออก จดหมาย เหตุ สยาม ไสมย นี้ เดือน ละ สี่ คราว ไป ก่อน ๚ะ

๏ สยาม ไสมย ที่ จะ ออก พลาง เดือน ละ ๔ หน นั้น จะ ขาย ปลีก ฉบับ ละ สลึง

๏ ถ้า รับ เอา ตลอด ปี แล้ว ใช้ เงิน ล่วง น่า ราคา ปี ละ หก บาท คือ ห้า สิบ สอง ฉบับ ถ้า มา รับ ไป จาก โรง พิมพ์ ถ้า จะ ให้ ส่ง ถึง บ้าน อาไศรย ไปรสนีย์ ต้อง เสีย ปี ละ หก บาท สาม สลึง สี่ อัฐ ๚ะ

๏ ค่า บอก ถึง คน เกิด คน ตาย ฤา ทิ้ง ห้าง ขาย ของ ถึง การ เลล้ง แล ของ ซึ่ง จะ ขาย นั้น ฤา บอก ความ ของ คน ซึ่ง จะ หา การ ฤา แจ้ง ความ ต้อง การ ของ ตัว จะ คิด ค่า ลง ตาม ว่า แล้ว นั้น ๚ะ

๏ ถ้า คน จะ เข้า กัน ซื้อ ถึง หก ฉบับ จะ คิด เอา แต่ ค่า ห้า ฉบับ คือ จะ ยก ให้ หนึ่ง ใน หก ๚ะ

๏ จดหมาย เหตุ นี้ เจ้า ของ จะ ส่ง แต่ เพียง เปน แห่ง ๆ ผู้ ซื้อ ต้อง ไป รับ ใน ตำบล ต่าง ๆ ซึ่ง จะ หมาย ไว้ นั้น

๏ ที่ บ้าน แม่ เปรม ที่ วัด เกาะ แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ ที่ แพ นาย เทพ ตรง ข้าม ปาก คลอง บางหลวง ที่ ขาย เครื่อง แก้ว แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ ที่ ตึก แม่ แพ ที่ สี่กัก เหนือ เสา ชิงช้า แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ ที่ โรง พิมพ์ บาง คอแหลม แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ จะ ส่ง ทาง ไปรสนีย์ ถึง บ้าน ถ้า บ้าน อยู่ ใน เขตร ทาง ไปรสนีย์ นั้น แต่ ผู้ ซื้อ หนังสือ นี้ ต้อง เสีย เงิน ค่า หนังสือ ค่า ไปรสนีย เสร็จ ก่อน จึ่ง จะ ส่ง ทาง นั้น ได้ แต่ ต้อง บอก ชื่อ ตำ บล บ้าน ถนน แล คลอง นัมเบอ ที่ อยู่ นั้น ให้ แน่ ด้วย ฯะ

๏ เพราะ คน ที่ ซื้อ อ่าน นั้น มาก เจ้า ของ รับ ส่ง ทุก แห่ง ไม่ ได้ จะ ส่ง เปน แห่ง ๆ ไป พลาง ให้ ผู้ ซื้อ นั้น ไป รับ ทุก คราว ออก ณะ ตำบล อัน อยู่ ใกล้ เคียง บ้าน ผู้ ซื้อ นั้น เถิด หนังสือ นี้ จะ ออก ทุก วัน พุฒ ตลอด ปี เมื่อ จัด ส่ง ถึง ตำบล อื่น แล้ว จะ บอก ให้ รู้ ด้วย ฯะ

๏ หนังสือ ต่าง ๆ อัน มี ขาย ที่ โรง พิมพ์ บางคอแหลม ฯะ

๏ มี หนังสือ เปน เรื่อง พระเยซูศาสนา แล หนังสือ ต่าง ๆ สำหรับ สอน เด็ก ให้ อ่าน หนังสือ ไท แล หนังสือ อังกฤษ ออก มี หนังสือ สำหรับ สอน วิชา คิด เลข สอน ให้ รู้ ถึง ตำรา ดาว แล มี หนังสือ สำหรับ สอน ใจ ให้ รู้ ขนบ ธรรมเนียม จะ ได้ เปน คน เรียบ ร้อย แล จะ ได้ เปน คน แต่ง หนังสือ เปน เรื่อง ราว เปน บท กลอน หนังสือ อ่าน เล่น ก็ มี มาก หลาย อย่าง หนังสือ ต่าง ๆ นั้น คือ ฯะ

๏ ก ข ก กา ปถม ก กา ไท กา กับ สุนักข์ แล นกยาง กากี คำ ฉันท์ แล คำ กลอน กฤษนา สอน น้อง ขันธ วิภังค์ นี่ ตำรา ยา เกล็ด พระ คริษวงษ ตาม มัดธาย แล ตาม โยฮัน เปน เรื่อง ใน พระ คัมภีร์ พระ เยซู สาสนา จันทะ โครพ จินดามณี พระยาฉัททัน ซุยถัง ตำราดาว ตำรา คิด เลข อย่าง ใหม่ ทิพสังวาล นิราศ เกาะ จาน นิราศ เมือง แกลง นิราศ โคราช นิราศ ฉถาง นิราศ ชม ตลาด นิราศ วัด เจ้า ฟ้า นิราศ เดือน นิราศ พระ แท่น ดง รัง นิราศ ทวาราวดี นิราศ นรินทร์ นิราศ พระ บาท นิราศ พระ ปถม นิราศ เมือง เพ็ชร นิราศ อิเหนากับนิราศภูเขา ทอง นกกระ จาบ เบญมาศทอง ปถม มาดา อัง กฤษ บุจฉา แล วิสัชนา ใน ศาสนา แท้ จริง เพ็ชพงกุฏ พระยไภยมณี พระ สมุท ราชาธิราช มงคลทิปนี่ แปลเปน สุภาสิต สอน หญิง มายา สัตรี ลักษณวงษ สวัสดิ รักษา บัญญัติพระ ร่วง ภาลี สอน น้อง ลักษณ ภรรยา เจ็ด สถาน กฤษนา สอน น้อง ลักษณ บุตร สาม สถาน วงษสวรรค์ เสภา คือ ขุนช้าง ขุนแผน สิงหไกรภพ สังข ทอง คือ เจ้าเงาะ สิบ สอง เหลี่ยม สุภาสิต ต่าง ๆ คือ โลกนิตย ขงจู มงคลทิปนแปล สุภาสิต สอน หญิง แม่ ม่าย สอน ลูก สุภาสิต สอน เด็ก สุภาสิต พระร่วง สุภาสิต โคลง สมุท จะ หัด อังกฤษ อุณรุท อิเหนา รามเกียรติ พงษาวดาร ขุนหลวงหาวัด ถม อากาศ ทำนาย ฝัน ตราซูทอง คำ เตือน สติ พงษาวดาร บูราณ พระ สี่ เสาร อุไทย จดหมายเหตุ เมือง พม่า

๏ หนังสือ ภาษาสยาม ต่าง ๆ มี ขาย ที่ โรงพิมพ์ บางคอแหลม นี้ เมื่อ ขาย ปลีก มี ราคา ตี พิมพ์ ใน หนังสือ ทุก ๆ เล่ม ธรรมเนียม นั้น คือ ว่า ถ้า สมุดไทย เล่ม ๑ เปน อักษร พิมพ์ เล็ก คิด เอา ราคา เล่ม ละ สลึง ถ้า รวม สี่ เล่ม ใบ ปก อ่อน เล่ม ละ บาท ถ้า เปน อักษร พิมพ์ ใหญ่ คิด เอา ราคา เล่ม ละ สลึง เฟื้อง ถ้า รวม สี่ เล่ม ใบ ปก อ่อน เล่ม ละ หก สลึง ถ้า ใบ ปก แขง คิด ราคา ใบ ปก อีก เล่ม ละ บาท ถ้า ท่าน ทั้ง หลาย จะ ซื้อ หนังสือ ที่ ละ มาก ๆ จบ ทุก เรื่อง ที่ มี ใน โรง พิมพ ฤา ถ้า ลูกค้า วานิช จะ ซื้อ ที่ ละ มาก ๆ สำ หรับ จะ ตั้ง โรง ขาย หนังสือ จะ ลด ราคา ร้อย ยี่สิบ บาท จะ คิด เอา แต่ ร้อย บาท ถ้า ไม่ ถึง เพียง นี้ จะ จัด ว่า ซอ ปลีก กัน ก็ คง ขาย ตาม ราคา ปลีก อัน บอก ไว้ ใน หนังสือ ทุก ๆ เล่ม นั้น แล ถ้า จะ มา ซื้อ หนังสือ ที่ โรงพิมพ์ นี้ ต้อง ใช้ เงิน สด ขาย เชื่อ ไม่ ได้ ตั้ง แต่ นี้ ไป เปน อัน ขาด