๏ วัน ศุกร เดือน สี่ ขึ้น เจ็ด ค่ำ เวลา บ่าย สาม โมง ราชทูต ทั้งสาม หม่อม ราโชทัย จมื่น ราชามาตย์ นาย พิจารณ์ สรรพ์ กิจ ขุน ปรีชา ชาญ สมุท ล่าม เจ็ด คน พร้อม กัน ขึ้น รถ ไป เฝ้า ที่ วัง บักกิงฮำ กวีน โปรด ให้ พวก ราชทูต เข้า ไป เฝ้า ใน ห้อง เรียก ว่า ห้อง จีน ห้อง นั้น ตก แต่ง ล้วน แต่ ของ จีน เปน เครื่อง ประดับ ประดา แล เครื่อง ใช้ โต๊ะ เก้าอี้ เปน ของ จีน ทั้งสั้น กวีน กับ ปรินส์ อาลเบิต ยืน เคียง กัน อยู่ ครั้น พวก ราชทูต คำนับ พร้อม กัน แล้ว กวีน จึ่ง ตรัส เรียก หม่อม ราโช ทัย เข้า ไป แล้ว ตรัส ว่า พวก ราชทูต มา อยู่ ใน เมือง ลอนดอน เรา ได้ ยิน ว่า มี ความ ศุข อยู่ แต่ เสีย ดาย นัก ที่ ต้อง มา ถูก ระดู หนาว ราชทูต ให้ ทูล ว่า ความ หนาว นั้น ไม่ สู้ เปน ไร นัก ด้วย มา อยู่ หนาว ก็ เคย ไป กวีน จึ่ง รับ สั่ง ว่า เรา ปราถนา ให้ พวก ท่าน ทั้งปวง ไป จง ดี มี ความ ศุข ตลอด ถึง บ้าน ถึง เมือง เถิด เมื่อ ท่าน ทั้งปวง ไป ถึง แล้ว จง กราบ ทูล พระเจ้า กรุง สยาม ด้วย ว่า เรา ขอ ให้ ทรง พระชน มายุศม์ ยืน ยาว อยู่ ใน ราช สมบัติ ทั้งสอง พระองค์ อนึ่ง กิจการ อัน ใด ที่ ท่าน ได้ เหน ได้ยิน จง กราบ ทูล ถวาย ชี้ แจง ให้ ทรง ทราบ ด้วย หม่อม ราโชทัย ก็ บอก ราชทูต ตาม รับ สั่ง แล้ว จึ่ง ทูล ว่า ถ้า พวก ข้าพเจ้า ได้ กลับ ไป ถึง กรุง เทพ ฯ แล้ว จะ กราบ ทูล ให้ ถี่ ถ้วน ว่า พระ องค์ ทรง พระ เมตา โปรด ปราน รับ รอง ให้ มี ความ ศุข สบาย อย่างไร แล การ อัน ใด ที่ พวก ข้าพเจ้า ได้ เหน ได้ ยิน ก็ จะ กราบ ทูล ให้ เสร็จ สิ้น ทุก ประการ กวีน จึ่ง รับ สั่ง ว่า ดี แล้ว ปรินส์ อาลเบิต จึ่ง ตรัส บ้าง ความ ก็ คล้าย กับ กวีน รับ สั่ง แล้ว พวก ราชทูต ก็ ทูล ลา ออก มา ขึ้น รถ กลับ ไป โฮเตล ๚ะ

๏ วัน เสาร์ เดือน สี่ ขึ้น แปด ค่ำ พวก ลอรด ที่ เปน ขุนนาง ผู้ ใหญ่ เอา ตรา สำหรับ ที่ ไป คืน ถวาย แก่ กวีน ทูล ลา ออก นอก ราชการ ด้วย เกิด ความ ขึ้น เพราะ รับ ธุระ ฝ่าย ฝรั่งเศศ ๚ะ

๏ วัน จันทร เดือน สี่ ขึ้น สิบ ค่ำ พวก ราชทูต ไป ดู ที่ ขัง คน บ้า ทำ เปน ตึก ใหญ่ กว้าง ขวาง ใน นั้น มี ที่ สำหรับ สั่ง สอน สาศนา เทษ ให้ คน บ้า ฟัง ทุก วัน อาทิตย ที่ ใน ตึก เปน ห้อง ใหญ่ บ้าง ห้อง เล็ก บ้าง แต่ บ้า ที่ คลั่ง มาก ไม่ ได้ สติ ดิ้น โดด โลด โผน โดน เสา โดน ไม้ ทำ ร้าย แก่ คน อื่น ๆ ดั่ง นั้น ขัง ไว้ ใน ห้อง มี เบาะ มี นวม ตาม พื้น แล ฝา ถึง จะ ดิ้น รน ประการ ใด เนื้อ ตัว ก็ ไม่ เจ็บ ช้ำ ใน ตึก นั้น ทำ สอาด หมดจด งดงาม ประการ หนึ่ง ว่า เรือน เสรฐี มี หมอ แล คน คอย ปรนิบัติ๊ รักษา ประจำ อยู่ มิ ได้ ขาด บ้า ผู้ ชาย ก็ เอา ไว้ ส่วน ชาย บ้า ผู้ หญิง ก็ เอา ไว้ ตาม ผู้ หญิง มิ ให้ ปน ปะ คละ กัน ผู้ ปรนิบัติ๊ นั้น พูดจา สิ่ง ใด ล้วน อ่อน หวาน ปลอบ โยน มิ ให้ คน บ้า เคือง ใจ เลย ๚ะ

๏ วัน พุฒ เดือน สี่ ขึ้น สิบสอง ค่ำ มิศเตอร เฟาส์ เชิญ พระราช สาสน์ ของ กวีน กับ สำเนา ฉบับ หนึ่ง มา ส่ง ให้ ราชทูต ๚ะ

๏ วัน พฤหัสนบดี เดือน สี่ ขึ้น สิบสาม ค่ำ พวก ลอรด์ คน ใหม่ เข้า รับ ตรา สำหรับ ที่ ว่า ราชการ แทน ลอรด์ คน เก่า ๚ะ

๏ วัน ศุกร เดือน สี่ ขึ้น สิบสี่ ค่ำ พวก ราชทูต ไป ดู ที่ บริติช มิวเซียม เปน ที่ ไว้ รูป สัตว ต่าง ๆ คือ สัตว บก สัตว น้ำ แต่ เปน รูป สัตว ตาย แล้ว ผ่า ท้อง เอา ยา ใส่ ไม่ ให้ เน่า เปื่อย เสีย ไป ดู เหมือน ยัง มี ชีวิตร อยู่ เวลา ค่ำ ไป ดู อีก แห่ง หนึ่ง ที่ นั่น เรียก มาด๊ำ ตุศซอรด์ ชั้น ล่าง เปน ที่ ขาย ของ ชั้น ส่อง ชั้น สาม ทำ เปน รูป ปั้น ด้วย ขี้ ผึ้ง ประสม มี รูป กวีน รูป ปรินส์ อาลเบิต แล เจ้า ลูก เธอ ทั้งเก้า องค กับ พระวงษา นุวงษ แล รูป กระษัตร ต่าง เมือง ต่าง ชาติ ก็ มี มาก รูป ดุก รูป เลอรด รูป คน อื่น ๆ ยืน บ้าง นั่ง บ้าง บาง รูป ก็ กลอก น่า กลอก ตา ได้ รูป ผู้ หญิง คน หนึ่ง นอน หาย ใจ ดู เหมือน คน นอน ลับ รูป ทั้งปวง แต่ง ตัว ด้วย เสื้อ ผ้า แล ของ อื่น ตาม ยศ ล้วน ของ จริง ๆ ทั้งสิ้น ดู ผิว พัน สันฐาน เหมือน คน เปน นั่ง พูดจา ปราไสย ตาม มิตร์ สหาย ไป มา เยี่ยม เยียน ซึ่ง กัน แล กัน ๚ะ

๏ วัน เสาร์ เดือน สี่ ขึ้น สิบห้า ค่ำ เวลา ยาม หนึ่ง กับ สิบ นาที มี จันทร อุปราคา จับ ข้าง ทิศ อาคเนย์ ๚ะ

๏ วัน จันทร เดือน สี่ แรม ส่อง ค่ำ มิสเตอร์ เฟาล์ มา แจ้ง แก่ ราชทูต ว่า ได้ รับ หนังสือ กำหนด มา ว่า อีก สาม วัน พวก ราชทูต จะ ได้ ออก จาก เมือง ลอน ดอน รุ่ง ขึ้น ราชทูต ไป ลา ลอรด มาสเมศเบอรี่ ผู้ สำเร็จ ราชการ ฝ่าย เมือง ต่าง ประเทศ แทน ลอรด กลา เรนดอน ๚ะ

๏ วัน พฤหัสบดี เดือน สี่ แรม ห้า ค่ำ เวลา เช้า ส่อง โมง มิสเตอร์ เฟาล เชิญ ราชทูต กับ ขุนนาง แล ผู้ มี ชื่อ พร้อม กัน ยี่สิบ เจ็ด คน ขึ้น รถ ไฟ ออก จาก เมือง ลอนดอน ทาง เจ็ด สิบสอง ไมล์ คือ สาม พัน ส่อง ร้อย สามสิบ เส้น ถึง ท่า โดเวอ มิสเตอร์ เฟาล จัด แจง ให้ ขึ้น ไป กิน อาหาร บน โฮเตล ภัก อยู่ จน เกือบ ถึง บ่าย โมง หนึ่ง จึ่ง ได้ ลง เรือ กล ไฟ ออก จาก ท่า โดเวอ ข้าม ทเล ไป ท่า กาลิศ ฟาก ข้าง ฝรั่ง เศศ แต่ ท่า โดเวอ ถึง ท่า กาลิศ ทาง ยี่สิบ ไมล คือ เก้า ร้อย เส้น เมื่อ ไป ถึง กลาง ทาง แล ดู ฝั่ง ทั้ง ส่อง ข้าง คือ ฝั่ง อิงแคลนต ฝั่ง ฝรั่งเศศ ๚ะ

๏ ที่ นี้ จะ กลับ ว่า ด้วย ภูม ประเทศ เกาะ เมือง อัง กฤษ ที่ เรียก เครดบริตติน ถ้า จะ วัด โดย ยาว ห้า ร้อย แปด สิบ ไมล คิด อย่าง ไทย เปน หก สิบ ห้า โยชน กับ ร้อย เส้น แต่ โดย กว้าง นั้น บาง แห่ง แคป บาง แห่ง กว้าง จะ กำหนด แน่ ไม่ ได้ เกาะ นั้น อยู่ ใน มหา สมุท อัดลันติก ทิศ ตวัน ตก เฉียง เหนือ แห่ง เมือง ไทย ที่ ใน เกาะ เครดบริตติน มี ภูเขา มาก ต้น ไม้ น้อย มี หัว เมือง ใหญ่ อยู่ ใน เกาะ แปด สิบ ห้า เมือง มี กำปั่น ไป เที่ยว ค้า ขาย แก่ นา ๆ ประเทศ ประมาณ สาม หมื่น ลำ ที่ ใน เกาะ เกรดบริตติน เมือง ลอนดอน เปน เมือง หลวง ตั้ง อยู่ ฝ่าย ทิศ อาคเณย์แห่ง เกาะ นั้น ที่ ใน เมือง ทำ งด งาม นัก แต่ ไม่ มี กำแพง ล้อม มี แต่ ป้อม ใหญ่ อยู่ แห่ง หนึ่ง มี วัด ประมาณ หลาย ร้อย วัด ที่ เปน วัด ใหญ่ ชื่อ ซันต์เปาโล หนึ่ง แล เวศต มินส์เตอ แอบเบ หนึ่ง ฯะ

๏ มี โรง ลคร ใหญ่ อย่าง ดี กว่า สิบ แห่ง แต่ ลคร นั้น ไม่ ได้ ไป เล่น ที่ อื่น ๆ เหมือน ลคร ใน เมือง นี้ เล่น อยู่ แต่ ใน ตึก ที่ ทำ ไว้ สำหรับ เล่น เล่น เมื่อ เวลา กลางคืน ตั้ง แต่ ทุ่ม หนึ่ง ไป จน สอง ยาม จึ่ง เลิก ถ้า คน จะ เข้า ไป ดู ก็ ต้อง เสีย เงิน ให้ มาก บ้าง น้อย บ้าง ตาม ที่ ดี แล ไม่ ดี ใน ตึก โรง ลคร นั้น ทำ เปน สี่ ชั้น บ้าง ห้า ชั้น บ้าง ถ้า คน มั่ง มี ก็ อยู่ ชั้น ต่ำ ต้อง เสีย เงิน มาก ด้วย เหน ตัว ลคร ใกล้ สูง ขึ้น ไป เสีย เงิน น้อย ลง แต่ เหน ไกล ออก ไป ทุก ชั้น ด้วย ที่ สูง ๚ะ

๏ มี ตึก เลี้ยง คน ป่วย ไข้ ประมาณ ร้อย ห้าสิบ ตึก มี ที่ สอน หนังสือ เด็ก ประมาณ สาม ร้อย ตึก เศศ ที่ แจก ยา คน ยาก จน ประมาณ สอง พัน แห่ง คุก ใส่ คน โทษ มี อยู่ สิบสี่ คุก คน ที่ ติด คุก ไม่ ได้ ใส่ ตรวน จำจอง เลย เปน แต่ ขัง ไว้ ไม่ ให้ ไป ไหน ผู้ คุม รักษา กวด ขัน ใช้ ทำ การ อยู่ ใน นั้น ไม่ จ่าย ให้ ออก ไป ทำ การ ข้าง นอก คุก นั้น ก่อ ด้วย สินลา หนา แน่น มั่น คง มาก มี ทหาร คอย ระวัง รักษา อยู่ เปน นิจ พร้อม ด้วย เครื่อง สาตรา อาวุธ ลูก กระสุน ดิน ดำ ใน คุก ทำ สอาด มี ที่ สอน สาสนา ให้ คน ฟัง ทุก วัน อาทิตย มี หมอ ยา อยู่ สำหรับ รักษา โรค มี ที่ นั่ง ที่ นอน เสื้อ กางเกง ผ้า ห่ม นอน พร้อม ทุก คน แต่ อาหาร การ กิน พาน จะ ขัด สน จ่าย แจก ให้ แต่ ภอ เลี้ยง ชีวิตร ถึง ใคร มี มิตรสหาย ญาติกา หา มา ส่ง ก็ ไม่ ได้ ด้วย ผู้ คุม ไม่ เปิด ประตู ให้ เข้า ไป เหตุ ฉนี้ คน ที่ ติด คุก จึ่ง ต้อง อด อยาก ลำบาก มาก ๚ะ

๏ ใน เมือง ลอนดอน มี ถนน หลาย ร้อย ถนน ๆ ที่ เปน ถนน ใหญ่ ประมาณ กว้าง แปด วา ที่ เปน ถนน เล็ก กว้าง ห้า วา บ้าง สี่ วา บ้าง ถนน ทั้ง นั้น ปู ด้วย สินลา ทำ เหมือน แผ่น อิฐ แล ปู ตะแคง สำหรับ รถ แล ม้า เดิน ริม ถนน ทั้งสอง ข้าง ยก ขึ้น สูง หก นิ้ว กว้าง ประมาณ ห้า ศอก ปู ด้วย สินลา ใหญ่ น่า ศอก คืบ สี่ เหลี่ยม เปน ทาง คน เดิน แล้ว มี พวก อำเภอ คอย ดู เหตุ การ เดิน ประจำ รักษา อยู่ ทุก ถนน ทั้ง กลาง วัน แล กลาง คืน ตาม สอง ข้าง ถนน มี เสา เหล็ก สูง ประมาณ ห้า ศอก ปัก ห่าง กัน ประมาณ สิบ วา แต่ ปัก เยื้อง กัน เปน ฟัน ปลา ไม่ ปัก เปน คู่ บน ปลาย เสา ใส่ โคม แก้ว ตาม ไฟ ใน เวลา กลาง คืน ไฟ ที่ ตาม อังกฤษ เรียก แคศ เปน ของ ประหลาด ไม่ ต้อง ใช้ น้ำ มัน แล ไส้ เหมือน ตะเกียง ธรรมดา เปน แต่ หลอด ขึ้น ไป เอา แต่ ไฟ จุด ที่ ปลาย หลอด ก็ ติด สว่าง ดี เมื่อ จะ ให้ ดับ ก็ บิด ควง เสีย อย่า ให้ ลม เดิน ได้ ไฟ ก็ ดับ อัน ไฟ แคศ นั้น อังกฤษ ใช้ ทั่ว ไป ทุก บ้าน ทุก เรือน เรือน ทั้งปวง ที่ ใน เมือง ล้วน แต่ ตึก ทั้ง นั้น ก่อ ด้วย สินลา บ้าง ด้วย อิฐ บ้าง ทำ เปน สาม ชั้น บ้าง สี่ ชั้น บ้าง ห้า ชั้น บ้าง หก ชั้น บ้าง แต่ หลังคา ทำ แบน ๆ บาน น่า ต่าง ทำ เปน สอง ชั้น กระจก อยู่ ชั้น นอก บาน ไม้ อยู่ ชั้น ใน แล้ว มี ม่าน อีก ชั้น หนึ่ง ปน แพร บ้าง เปน ผ้า บ้าง ฝาผนัง ข้าง ใน ปิด กระดาษ ลาย พื้น เรือน นั้น ปู พรม ไม่ ได้ ปู เสื่อ เลย ทุก บ้าน ทุก เรือน ที่ ฝาผนัง มี เตา ทำ ด้วย เหล็ก สำหรับ ใส่ ไฟ ให้ อุ่น แล้ว มี ปล่อง ตลอด ขึ้น ไป จน พ้น หลังคา ให้ ควัน ขึ้น ได้ ไม่ ให้ อบ อยู่ ใน เรือน คน ที่ ใน เมือง ลอน ดอน นั้น ต่อ มั่ง มี เงิน มาก จึง จะ มี เรือน อยู่ ด้วย ที่ ดิน แพง ค่า จ้าง คน ทำ เรือน ก็ ต้อง เสีย เงิน มาก ถ้า มี เงิน สอง ร้อย ฤา สาม ร้อย ชั่ง แล้ว ไม่ ภอ จะ ทำ เรือน ได้ ต้อง เช่า เรือน อยู่ คน ที่ มี เงิน เพียง ยี่สิบ สามสิบ ชั่ง ยัง ว่า เปน คน จน บาง ที่ ต้อง เปน ลูก จ้าง ทำ การ ของ นาย กิน ของ นาย อยู่ ใน เรือน ของ นาย ตัว จะ ออก หา กิน ต่าง หาก ไม่ ได้ ด้วย เข้า ของ สารพัด แพง นัก ทุน น้อย เท่า นั้น จะ เอา อัน ใด ก็ ขัด สน ตาม ตึก ชั้น ล่าง สอง ข้าง ถนน ใน พื้น เมือง เปน ห้าง ร้าน ขาย เครื่อง ทอง เครื่อง เงิน เครื่อง แก้ว เครื่อง เหล็ก เครื่อง ทอง เหลือง ทอง แดง เครื่อง สินลา เครื่อง กระเบื้อง เครื่อง ไม้ แล แพร ผ้า เครื่อง อื่น ๆ ก็ มาก มาย หลาย อย่าง ต่าง ๆ ตาม แต่ ผู้ ซื้อ จะ ปราถนา สิ่ง ใด ก็ เที่ยว เลือก ดู ซื้อ ได้ ตาม ประ สงค์ ฯะ

ข่าว ใน กรุง

๏ เดิน สาน กลับ เข้า มา ยัง กรุง เทพ ฯ ณวัน อาทิตย เดือน เจ็ด ขึ้น ห้า ค่ำ ออก จาก เมือง สิงฆโปร ฯะ

๏ ณวัน เสาร์ เดือน เจ็ด ขึ้น สี่ ค่ำ โปรด ให้ กอโล เนล เย เย ใจลดซ์ ราชทูต อะเมริกัน เข้า เฝ้า เปน การ รับ แขก เมือง อย่าง ใหญ่ ราชทูต ถวาย ซบีจ เปน การ คำนับ แล้ว ได้ ถวาย หนังสือ ของ เปรไซเดนต์ ถึง พระ หัตถ สมเด็จ พระเจ้า กรุง สยาม ทรง ซบีจ เปน คำ ตอบ รับ โดย อัชฌาไศรย แล้ว โปรด ให้ ราชทูต ทำ การ ตาม ตำแหน่ง ใน ประเทศ สยาม ๚ะ

๏ พระบาท สมเด็จ พระเจ้า อยู่ หัว ทรง พระกรุณา โปรด เกล้า ฯ ให้ เลื่อน ตำแหน่ง ยศ พระเจ้า น้อง ยา เธอ กรม หมื่น เทวะวงษ วะโรประการ ขึ้น เปน พระองค์ เจ้า ต่าง กรม ผู้ใหญ่ มี พระนาม ตาม จาฤก ใน พระสุพรรณ บัตร ว่า พระเจ้า น้อง ยาเธอ กรม หลวง เทวะวงษ วะโร ประการ (นาคนาม) ทรง ศักดินา ๑๕๐๐๐ ตาม พระราช กำ หนด อย่าง พระองค์ เจ้า ต่าง กรม ใน พระบรม มหา ราช วัง ตั้ง แต่ ณวัน ศุกร เดือน หก แรม สิบเอ็ด ค่ำ ปี จอ อัฐศก ศักราช ๑๒๔๘ ฯะ

เงิน ไปรเวศ สาม เดือน ๓ ชิลิง ๔ เปนซ์ ๓ อัฐ ค่า ซอวริน ทอง คำ ถึง ๖ เหรียน ๘ เซนต

ข่าว โทรเลข นอก

๏ กงซล ยี่ปุ่น ที่ เมือง ฮ่องกง แจ้ง ความ แก่ เจ้า ของ จดหมาย เหตุ ว่า ท่าน ได้ ข่าว โทรเลข ว่า โรค ลง ราก มี บ้าง ใน เมือง กิโอโต เมือง โอซากะ แล เมือง โกบี แล ตั้ง แต่ วัน พฤหัศบดี เดือน หก แรม สาม ค่ำ ได้ เอา ข้อ กวารันตีน ที่ ได้ ตั้ง ใน คริศตศักราช ๑๗๗๒ ออก มา ใช้ แล้ว กำปั่น ต่าง ๆ ซึ่ง มา จาก เมือง โยะกะฮามะ เขา จะ ตรวจ ดู ที่ เมือง นะกอระ ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน พุฒ เดือน หก แรม เก้า ค่ำ เมื่อ พวก แกบิเนต ชุมนุม กัน วาน นี้ ก็ ได้ ตั้ง ใจ จะ เชิญ เรียก ให้ พวก ลิบิรัล มา ประชุม กัน ณะวัน พฤหัศบดี ก็ เปน ที่ นึก ใน ใจ ว่า มิศเตอร แกลดซะโตน จะ แก้ ไกล่ เกลี่ย เข้า หา คน ที่ ไม่ เหน ด้วย ใน บิล ของ ท่าน อัน ว่า ด้วย พวก ไอไรซ นั้น ๚ะ

๏ เมือง กอนซแตนไตโนเปล วัน พฤหัศบดี เดือน หก แรม สิบ ค่ำ สมเด็จ พระเจ้า ซา เอมบีเรอ ประเทศ รุเซีย ประกาศ เสด็จ ไป ยัง เมือง มอซโก เมยอร เมือง มอซโก นั้น คราว ถวาย อ่าน คำ อะเดรซ ใจ ความ ว่า ซึ่ง ได้ มี กำ ปั่น รบ สำหรับ ทะเล แปลกซี อีก แล้ว ให้ พวก รุเซีย มี ความ เชื่อ กล้า เข้า ว่า กาง เขน ของ รุเซีย ยัง คง ส่อง แสง ถึง กะฎี แขก ที่ เซนต โซไฟอะ นั้น สมเด็จ พระเจ้า ซา เมื่อ ตรัส ตอบ หลีก ไม่ ตรัส ถึง เรื่อง นี้ เลย ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน ศุกร เดือน หก แรม สิบ ค่ำ เมื่อ พวก ลิปิรัล ปากี ชุมนุม ณวัน พฤหัสบดี มิศเตอร แคลตซ โตน ขอ ให้ ยอม พวก ไอริช ทุ่ม เถียง ด้วย ราชการ ทั่ว กัน เปน เรื่อง อิมบีริอัล ปาเลี่ยแมเนต ก็ จะ เลิก การ พลาง ใน เดือน แปด ใน เดือน สิบ เอ็ด คง นำ บิล อัน แก้ ดี ขึ้น เข้า ใหม่ เปน ที่ เชื่อ ทั่ว กัน ว่า ซึ่ง บอก มา ดัง นี้ คง ให้ อ่าน เรื่อง นั้น ครั้ง ส่อง ด้วย ๚ะ

๏ ปารีศ วัน จันทร์ เดือน หก แรม สิบสี่ ค่ำ มี บิล ของ พวก มินิศตรี นำ เข้า ใน ที่ ปฤกษา ราชการ ฝรั่งเสศ คือ แจมเบอร์ ออฟ เดปูติ จะ ให้ ไล่ ขับ พวก เจ้า ๚ะ

๏ พวก แจมเบอร์ ได้ โวต เปน การ ร้อน แล พวก คอเวินแมนต พอ ตั้ง บิล นั้น แล้ว คง ประพฤติ การ ให้ ไล่ ขับ จน ได้ ๚ะ

๏ กรุง ลันดัน วัน จันทร เดือน หก แรม สิบสี่ ค่ำ ลอด ฮาติงตัน มิศเตอร แจมเบอรเลน แล พวก อัน ติด ตาม เหน ชอบ ใน ท่าน ทั้งสอง นี้ ตั้ง ใจ แล้ว จะ โวต มิ ให้ ตั้ง บิล ของ มิศเตอร แคลดซะโตน คราว ที่ อ่าน บิล นั้น ครั้ง ส่อง นั้น ๚ะ

๏ การ เปน เช่น นี้ แล้ว คอเวอนแมนต คง แพ้ กระจัด กระจาย เลิก ขยับ จะ เปน แน่ ๚ะ

๏ มี คำ เลื่อง ฦๅ กัน คราว หนึ่ง ว่า สิงโต ป่วย ไป แล สัตว ต่าง ๆ ก็ ทำ เหมือน ว่า ถ้า จะ ไป เฝ้า ก็ เปน การ งาม พอ คิด นี้ สัตว แทบ ทุก ตัว ได้ เข้า ไป เฝ้า แต่ หมาไน หา ไป ไม่ สิงโต จึ่ง ใช้ ให้ หมา จิ้งจอก ตัว หนึ่ง ไป หา หมาไน ถาม ว่า ทำไม จึ่ง แสแดง ความ อัชฌาไศรย น้อย นัก เมื่อ เจ็บ เต็ม ที่ แล้ว หา มา เยี่ยม เยียน ไม่ ผู้ อื่น ๆ หมด ได้ มา เยี่ยม มา ทุ เลา หมาไน จึ่ง ตอบ ว่า ขอ ไป ทูล ฝาก คำนับ แล ทูล ว่า กระ หม่อม ฉัน นับถือ อยู่ ตาม เคย มา แต่ เดิม ตั้ง ใจ จะ ไป จูบ พระหัดถ หลาย ครั้ง นักหนา แล้ว แต่ เมื่อ เหน ปาก ถ้ำ ที่ เธอ อยู่ นั้น ตก ใจ กลัว นัก เพราะ เหน รอย เท้า ของ ข้าราชการ ด้วย กัน ชี้ มา ข้าง น่า หา ชี้ เข้า ไป ข้าง ใน ไม่ ข้าพเจ้า จึ่ง ไม่ อาจ เข้า ไป เลย ความ จริง นั้น คือ สิงโต แกล้ง ทำ อาการ ป่วย เจ็บ ไป จะ หลอก ให้ สัตว อื่น ๆ เข้า ไป ใน ถ้ำ นั้น ประสงค์ ความ จะ ได้ กิน เลีย ง่าย ๆ ๚ะ

๏ เรื่อง นี้ จะ สอน ว่า เอา เยี่ยง เปรียบ ของ ท่าน ผู้ อื่น สอน ตัว เปน อย่าง เรียน รู้ ง่าย ๚ะ

๏ เรื่อง นี้ จะ ให้ จำ ไว้ ว่า ที่ จะ ขอ ยืม การ คุ้น เคย ของ ท่าน ผู้ อื่น ดี กว่า ที่ จะ ไป เสีย เงิน เอา ความ ลำบาก ของ เขา มา ใส่ ไว้ แก่ ตัว ผู้ ที่ ให้ ความ ลำ บาก ของ ท่าน ผู้ อื่น เปน ครู เตือน ตัว สอน ตัว เปน คน ที่ ปัญา เลอียด แล้ว ๚ะ

๏ บ้าน ๆ หนึ่ง มี หนู เล็ก เปน อัน มาก ภาย หลัง พวก บ้าน นั้น หา แมว ไว้ ตัว หนึ่ง แมว ตัว นี้ เคย จับ กิน หนู บาง ตัว ทุก วัน พวก หนู มัน เหน ว่า พวก มัน น้อย ลง บาง ลง ทุก วัน จึ่ง คิด อ่าน ปฤกษา กัน ว่า จะ ทำ อย่างไร ดี จึ่ง จะ รักษา ฝูง ให้ พ้น จาก ปาก แมว ร้าย ให้ ได้ ครั้น ไล่ เลียง ทุ่ม เถียง กัน จึ่ง ตก ลง อย่าง นี้ ห้าม มิ ให้ ตัว หนึ่ง ตัว ใด ลง ไป ใต้ ชั้น บน ตู้ ของ มัน อีแมว ครั้น เหน ว่า พวก หนู มัน มิ ได้ ลง มา ตาม เคย ทั้ง หิว แสบ ท้อง แล มิ ได้ กิน อย่าง เคย นั้น จึ่ง คิด มารยา เอา ขา หลัง เหนี่ยว ตะปู ตัว หนึ่ง อัน ติด อยู่ กับ ฝา ผนัง ห้อย อยู่ นั้น ทำ เปน เหมือน ตาย หมาย ว่า ด้วย อุบาย นี้ จะ หลอก หนู ให้ ลง มา ให้ ได้ อีแมว มิ ได้ ห้อย นั้น นาน หนู แก่ ฉลาด ตัว หนึ่ง มอง แล ดู แต่ ข้าง บน ปะตู แล พูด ออก ดั่ง นี้ เพื่อน รัก ดี ของ เรา นั้น ท่าน ห้อย อยู่ ที่ นั้น หรือ จง อยู่ ที่ นั้น เถิด ฉัน คง ไม่ มอบ ตัว ไว้ กับ ท่าน แม้น หนัง ของ ท่าน ยัด เต็ม ด้วย ฟาง ๚ะ

๏ เรื่อง นี้ จะ สอน ว่า การ ที่ เคย ถูก มา แล้ว คง เปน ครู สอน ข้าง น่า ๚ะ

๏ เรื่อง นี้ จะ เตือน ว่า ที่ จะ สอน คน มี ปัญา ให้ หลีก เลิก การ ของ ที่ ได้ เปน ร้าย แก่ ตัว ครั้ง หนึ่ง มิ ต้อง ให้ การ ให้ ของ นั้น เปน ร้าย แก่ ตัว อีก เด็ก ที่ ถูก ไหม้ ไฟ แล้ว คง เข็ด คง กลัว ไฟ ๚ะ

๏ สิงโต แล สัตว อื่น ทำ สัญญา ว่า จะ เข้า กัน ช่วย สู้ ช่วย กัน ป้อง กัน รักษา แก่ กัน แล จะ อยู่ ด้วย กัน เปน เพื่อน ชอบ รัก มี ความ อัชฌาไศรย ต่อ กัน ใน ป่า วัน หนึ่ง บาง ตัว ใน พวก นี้ ออก ไป เที่ยว หา กิน ตาม ทำนอง นาย ไล่ จับ ได้ เนื้อ ดี ใหญ่ อ่วน ตัว หนึ่ง แล้ว แบ่ง กัน เปน สี่ ส่วน ด้วย ว่า คราว นั้น นอก จาก สมเด็จ เจ้า สิงโต มี แต่ สัตว อื่น สาม ตัว ครั้น แบ่ง แล้ว แล ส่วน เหล่า นั้น เปน แห่ง ๆ นั้น เสด็จ ออก เคียง ส่วน หนึ่ง แล้ว ก็ ชี้ กล่าว ออก มา ว่า ดั่ง นี้ ส่วน นี้ ข้า เอา ไว้ เปน ส่วน สม ของ ข้า ควร จะ ตก เปน ของ ข้า เพราะ ข้า เปน วงษ วาน ตระกูล ต่อ ขัตยวงษ บรม วงษ เจ้า สิงโต แล้ว ชี้ ถึง ส่วน ที่ สอง จึ่ง ว่า นี้ ข้า หา ว่า ของ ข้า เปน การ ส่มควร เพราะ ว่า เมื่อ ต่อ สู้ กับ สัตรู ก็ ได้ ชะนะ เพราะ การ แล ความ กล้า หาร ของ ข้า แล้ว หัน ศีศะ ไป ถึง ส่วน ที่ สาม นั้น ส่วน นี้ ข้า จะ เอา ไว้ เพราะ ความ สง่า จำเพาะ ของ ข้า ข้า ก็ เหน ไม่ เปน ที่ ฉงน สงไสย ว่า ข้า ราชการ ทั้งสิ้น คง อ่อน น้อม ถวาย ส่ม ความ ประสงค์ ของ เรา ฝ่าย ส่วน ที่ เหลือ นั้น ธุระ เรา ร้อน นัก ส่วน ทรัพย เรา น้อย นัก จน ไม่ มี ใคร จะ ให้ ซื้อ เชื่อ ได้ เรา จึ่ง บังคับ ให้ รีบ ยก ถวาย ให้ เรา อย่า บ่น อย่า เมิน เลย ถ้า ใคร ไม่ ประพฤติ์ ตาม คำ สั่ง นี้ จำ ต้อง มี โทษ ๚ะ

๏ เรื่อง นี้ จะ ส่อน ว่า ควร ได้ ส่ม ได้ ของ ผู้ ยื่น แพ้ เสีย แก่ ผู้ มี ด้วย ฤทธิ ด้วย สง่า แล ๚ะ

๏ เรื่อง นี้ จะ เตือน ว่า ใน หมู่ คน ทุก ๆ หมู่ หมู่ นักเรียน ที่ สกูล ก็ ดี แล ทุก หมู่ คน ทั่ว ตลอด พิภพ เกิด การ เบียด เบียน ข่ม เหง กัน เล็ก ๆ น้อย แต่ ผู้ ถือ ว่า กำลัง มาก กว่า เขา การ เช่น นี้ มี เนื่อง ๆ เรื่อง นี้ สอน ให้ รู้ ตัว ว่า ความ รัก กัน เปน มิศ สนิท ยั่ง ยืน มัก มี ต่อ คน ที่ เสมอ ๆ เท่า ๆ กัน นั้น และ ๚ะ

๏ ขอ แถลง แจ้ง กาล ท่าน ทั้งหลาย ใน เรื่อง ราว กล่าว มี เปน นิยาย ยัง มี ชาย พ่อ ค้า ทาง อารัญ มี อูฐ ตัว เสี่ย ตา ขา เขยก เดิน กะเผลก เรี่ยว แรง ไม่ แขง ขัน ทั้ง ฟัน ฟาง ห่าง หัก แก่ คราม ครัน เจ้า ของ นั้น รัก ใคร่ ได้ ใช้ มา เมื่อ วัน หนึ่ง ลูก ค้า เขา ว่า จ้าง บันทุก ต่าง ไป เมือง กะหลาป๋า แพ้ม ข้าง ซ้าย ใส่ ไว้ ล้วน เข้า ปลา แพ้ม ข้าง ขวา น้ำ ผึ้ง ค่อน ครึ่ง ครุ ต่าง นั้น เล่า เก่า แก่ มา แต่ แรก ขยับ แยก รั่ว ได้ ไม้ ไผ่ ผุ อูฐ เดิน โดน โคน คาง กลาง ทะลุ เจ้า ของ ปุ ปะ ปิด ไม่ มิด ดี เปน การ จวน ด่วน จร ด้วย ร้อน ใจ เร่ง รีบ ไป ตาม ทาง หว่าง วิถี แรม พัก ผ่อน นอน ป่า ห้า ราตรี มา ถึง ที่ หาด ทราย ชาย ทเล กำม์ จำเพาะ เคราะห์ ที่ คราว วิบาก จะ ยุบ ยาก เคือง ขุ่น เกิด วุ่น เหว อาทิตย แผด แดด จัด เดิน ซัด เซ คิด รวน เร เร่า ร้อน อ่อน อารมณ์ จึ่ง พัก ผ่อน หย่อน หยุด ผูก อูฐ ไว้ ชาย นั้น ไป หยุด ยืน ที่ รื่น ร่ม กำลัง เหนื่อย เมื่อย เหน็บ เจ็บ ระบม พอ ต้อง ลม ทรุด หลับ กับ สี่ลา ข้าง ฝ่าย อูฐ หลุด ออก มา นอก เนิน รีบ ดุ่ม เดิน ตาม ดิน กัด กิน หญ้า เลี่ยง ฝุด ผัด วัด แว้ง ตะแบง มา เที่ยว เลม ล่า ทรอก ซอน สัญจร ไป ยัง มี แขก แปลก มา ถือ ซ่าโบะ บวช เปน โต๊ะ ซื่อ นาม จำ ไม่ ได้ ออก เดิน ทาง กลาง ป่า พะนาไสย หมาย จะ ไป เยี่ยม เยือน พวก เพื่อน กัน พบ รอย เท้า ต่าง เดิน หยุด เพลิน ดู พิเคราะห์ รู้ แจ้ง จริง ทุก สิ่ง สรรพ์ ด้วย ฉลาด เหลือ ล้น คน สำคัญ นึก หมาย มั่น ไม่ พลาด คาด ใน ใจ นิ่ง พินิจ คิด ดู รู้ หัวร่อ ครบ ลี่ ข้อ มั่น คง สั้น สงไสย เหตุ เฉกาะ เพราะ ว่า ปัญญา ไว ก็ คัน ไลย ล่วง มระคา มา ฝ่าย บุรุศุย สุด ชั่ว ที่ มัว หลับ สดุ้ง กลับ พลิก ฟื้น ตื่น ผวา แล หา ต่าง ห่าง หาย สุด สาย ตา ตก ประหม่า จับ มีด ออก ติด ตาม พบ เนิน เนา เข้า ค้น ทุก หน แห่ง ตาม ตำแหน่ง ราว ป่า พนา หนาม แต่ พาก เพียร เวียน หา พยายา ม จน เหื่อ ไคล ไหล ลาม ทราม กายา พอ แล ปะ พระ แขก เดิน แยก ทาง ที่ ระ หว่าง ปาก กรอก เปน ทรอก ผา วิ่ง เข้า ไป ไถ่ ถาม ตาม ส่งกา ว่า ท่าน มา แต่ หน ตำบล ใด อูฐ เรา หาย หมาย มา วิสาสะ ยัง พบ ปะ รู้ เหน เปน ไฉน ทั้ง ต่าง ต้อย พลอย ตั้ง ติด หลัง ไป ช่วย บอก ให้ เขา บุญ กรุณา โต๊ะ หยุด ยั้ง ฟัง ความ ที่ ถาม ทัก ยิ้ม พะ ยัก ยื่น อยู่ แล ดู หน้า แล้ว แถลง แจ้ง จิตร เล่า กิจา ว่า ตัว ข้า จะ ไป ที่ ใน เมือง เที่ยว เยี่ยม เยือน เพื่อน กัน รัก ฉัน ญาติ์ อยู่ ตลาด ขาย ของ เครื่อง ทอง เหลือง เขา สั่ง ซ้ำ ร่ำ จะ มา หา เนือง ๆ ก็ ฝืด เคือง ด้วย ยัง มี กังวล เรา เดิน ทาง ต่าง ท่าน ไม่ พาล พบ ที่ จะ หลบ หลีก ไป ใน ไพรสณฑ์ ดู รอย เท้า ก้าว ก่าย หาย ชอบ กล เรา ยืน ยล หยุด อยู่ รู้ แจ้ง ใจ ชาย เจ้า ของ ฟัง ทำนอง นิ่ง นึก แหนง คิด คลาง แคลง ผะวง เกิด สงไสย แกล้ง เยื้อง ยัก ชัก ช้า ถาม ร่ำ ไป รู้ อยู่ บ้าง อย่างไร บอก ให้ เรา ตา โต๊ะ บอก ออก อัก ไม่ ขัด ขวาง ใน แฟ้ม ต่าง น้ำ ผึ้ง ข้าง หนึ่ง เข้า น่า พัน หัก จัก ทาย ด้วย ราย เดา ตา ขวา เล่า บอด หลับ เสีย ยับ เยิน จะ ยก ก้าว เท้า หน้า ขา เขยก เดิน กะ เผลก กะโผลก แก่ งก เงิน จริง ฤๅ ไม่ ว่า มา พี่ อย่า เมิน ซ้ำ ผะเอิน หาย เล่า เปน คราว เคราะห์ บุรุศย นั่ง ฟัง ซ้ำ น้ำ คำ เหน็บ มัน ว่า เจ็บ เข้า กระดูก ถูก เปาะ ๆ ที่ อ้าย นี่ ลัก อูฐ แล้ว พูด เยาะ กู จะ เกาะ มั่น ละ ชำระ กัน ดำริ พลาง ทาง ว่า เจ้า อย่า พูด ลัก เอา อูฐ ซ่อน ไว้ ที่ ไหน นั่น มา กลบ เกลื่อน เงื่อน เงา ข้า เท่า ทัน แย้ม ราย พัน ก็ เหน เปน ขะโมย จะ คุม ไป ใน วัง ได้ ขัง คุก ต้อง ทน ทุกข หน้า นิ่ว นอน หิว โหย ติด จอง จำ ขำมะรง มัน คง โบย เรียน ขะโมย โทษ มึง ร้อน ถึง เมีย โต๊ะ ต่วน ฟัง ดัง หอก กรอก คอ หอย เจ็บ น้ำ ถ้อย น้ำ คำ ว่า ส่ำ เสีย เขา ขอด ค่อน ร้อน เริง ดัง เพลิง เลีย ระฦก หา ตาเกี่ย อยู่ ใน ใจ แล้ว ตอบ ว่า ถ้า เรา เอา ของ เอง คง กริ่ง เกรง หา มา สู้ หน้า ไม่ นี่ เดิน ทาง กลาง ป่า พะนาไล ท่าน ถาม ไถ่ ถึง อูฐ หยุด พูดจา กลับ เกะ กะ ระ ราน พาล พาโล พูด โยโส ใส่ ความ หยาม น้ำ หน้า ชาติ คน ชั่ว มัว เมา เฉา ปัญญา องค อำหล่า คง เหน เปน พยาน ๚ะ

เรือน แล ที่ สำหรับ เช่า

๏ ท่าน ทั้งปวง อัน อยาก เช่า บ้าน ฤา ที่ สำหรับ ปลูก เรือน ฤา ที่ สำหรับ จอด แพ ริม ฝั่ง แม่ น้ำ ฤา จะ ทำ ท่า เรือ จ้าง มา หา เอไดตอร เจ้า ของ หนังสือ สยาม ไส่มย ก็ คง ได้ ความ ยิ่ง เลอียด ที่ เหล่า นี้ อยู่ ตาม แนว ถนน เจริญ กรุง ตาม ถนน ลง ท่า ตรง ข้าม คลอง ดาวขะนอง ถง แม่ น้ำ ฤา ออก ถนน ใหญ่ ได้ โดย สดวก ( จ ห ) ฯะ

๏ กำปั้น ไฟ เมล จะ ออก จาก ท่า นาย ห้าง โคติ ที่ กรุง ฯ ไป เมือง เพ็ชร์บุรี ทุก วัน เสาร์ เวลา บ่าย แล จะ กลับ ออก จาก บ้าน แหลม ทุก วัน อาทิตย เวลา กลาง คืน ฤา วัน จันทร์ เช้า แล้ว แต่ น้ำ จะ ออก ได้ ๚ะ

๏ ถ้า จะ ส่ง สินค้า ขา ไป ขา มา แล้ว แต่ จะ ตก ลง กัน กับ นาย ห้าง โคติ ฤา กัปตัน กำปั้น นั้น ๚ะ

๏ วัน อังคาร เวลา เที่ยง ทุก วัน จะ มี กำปั้น ไฟ เมล ลำ หนึ่ง ออก จาก ท่า ห้าง โคติ จะ ไป เมือง จันทบุรี ด้วย ฯะ

๏ แจ้ง ความ มา ณวัน พุฒ เดือน สาม ขึ้น สิบ สี่ ค่ำ จุล ศักราช ๑๒๔๗ ปี ระกา สัปตศก (จ ห) ๚ะ

คราว แรก ๑๐ บันทัด ฤา น้อย กว่า ๑๐ บันทัด ๗ บาท ๒ สลึง คราว แรก ทุก บันทัด เกิน ๑๐ บันทัด คิด เอา บันทัด ละ ๓ สลึง ถ้า จะ ลง กว่า หน หนึ่ง จะ เรียก เอา ครึ่ง ราคา ที่ ว่า มา แล้ว นั้น

แถว เท่า แถว น่า ใน แถว หนึ่ง จะ เรียก เอา ปี ละ ๒๐๐ บาท ซีก แถว จะ เรียก เอา ปี ละ ๑๒๐ บาท เชี่ยวแถว จะ เรียก เอา ปี ละ ๘๐ บาท

๏ แจ้ง ความ ให้ ทาน ทั้งหลาย ทราบ ทั่ว กัน ว่า ต้น ทาง เดิน ไป ที่ ถนน สีลม ที่ ตึก คอน เวด เก่า มี ห้อง ที่ น่า ตึก เบ็ด สำหรับ รักษา คน เจ็บ ที่ เปน โรค ต่าง ต่าง ถ้า ท่าน ผู้ หนึ่ง ผู้ ใด อยาก จะ เข้า ไป ข้าง ใน รักษา เชิญ ถาม แล ไป ได้ ทุก ๆ เวลา เมื่อ ต้อง การ ยา ฤๅ จะ ให้ ดู โรค ที่ เจ้า พนักงาน หมอ อยู่ ที่ ตึก นั้น แล ค่า ธรรมเนียม ยา แล รักษา โรค จะ คิด เอา แต่ ราคา ภอ สมควร กับ คน ที่ มี อัน จะ กิน แต่ คน จน นั้น จะ ให้ ทาน ๚ะ

๏ จะ เปิด โรง ยา ทุก ๆ วัน ตั้ง แต่ เวลา เช้า โมง ๑ จน ถึง ๓ โมง เช้า ท่าน ที่ ไม่ อยาก จะ ให้ รักษา ที่ โรง ฮอส์บิตแตล ( คือ โรง ยา ) ให้ คน มา บอก อาการ ที่ เปน โรค แล ขอ ยา ก็ ได้ จะ คิด เอา ราคา กับ ท่าน ผู้ มี อัน จะ กิน ค่า ยา แล รักษา บ้าง เล็ก น้อย แต่ คน จน นั้น จะ ไม่ คิด เอา ให้ เปน ทาน ๚ะ

๏ จะ ปลูก ฝี ทุก ๆ วัน เสาร์ ขอ เชิญ ท่าน ผู้ อยาก ปลูก ฝี มา หา ตั้ง แต่ เวลา เช้า โมง ๑ จน ถึง เวลา ๓ โมง เช้า แล จะ คิด เอา คน หนึ่ง แต่ ราคา ส่อง สลึง เว้น แต่ คน จน จะ ไม่ คิด เอา เลย ๚ะ

๏ ถ้า อยาก จะ รู้ ความ เลอื่ยด ขอ เชิญ ท่าน มา หา มิศเตอร์ ดาวิน ผู้ เปน คน จัด แจง ดู แล ใน โรง ยา นี้ เถิด ( จ ห ) ๚ะ

๏ เปน ภาษา อังคริษ บอก วัน เดือน ฝรั่ง จีน ไทย บอก ให้ รู้ เลอืยด ว่า ดวง อาทิตย์ อยู่ เหนือ ฤๅ ใต้ กลาง โลกย ทุก วัน เท่าไร ตลอด ปี ให้ รู้ ว่า สูน ไล้ กลาง ดวง อา ทิตย์ ดู โต เล็ก เท่าไร ทุก วัน ให้ รู้ ว่า เวลา เที่ยง แล เวลา ตาม เงา แดด คลาด กัน วัน ละ เท่าไร ให้ รู้ ว่า เว ลา น้ำ ขึ้น น้ำ ลง ที่ กรุง เทพ ทุก วัน แจ้ง ให้ รู้ ถึง การ อื่น เปน อัน มาก อัน ควร คน ทั้งปวง จะ รู้ ถ้า ไม่ รู้ เขา จะ นินทา ว่า คน โง่ ประนินทิน นี้ ราคาถูก เล่ม ละ สี่ บาท เท่า นั้น เชิญ มา ซื้อ ที่ โรง พิมพ์ บางคอแหลม มี ถึง เก้า เล่ม ถ้า ต้อง การ ได้ ตั้ง แต่ คริศ ศักราช ๑๘๗๗ ถึง ๑๘๘๖ ครบ เก้า ปี ( จ ห ) ๚ะ

๏ เจ้า ของ หนังสือ สยาม ไสมย มี ความ ปราถนา จะ ให้ ออก สอง อย่าง อย่าง หนึ่ง จะ ให้ ออก ทก วัน เว้น แต่ วัน อาทิตย อีก อย่าง หนึ่ง ให้ ออก เจด วัน ครั้ง หนึ่ง เสมอ มิ ให้ ขาด เมื่อ คน ทั้ง ปวง ตั้ง ใจ ซื้อ เปน อัน มาก คง สำ เร็จ การ คง ได้ อ่าน หนังสือ จดหมาย เหตุ ราคา ถูก ๆ ด้วย แล ตั้ง แต่ นี้ ไป จะ ออก จดหมาย เหตุ สยาม ไสมย นี้ เดือน ละ สี่ คราว ไป ก่อน ๚ะ

๏ สยาม ไสมย ที่ จะ ออก พลาง เดือน ละ ๔ หน นั้น จะ ขาย ปลีก ฉบับ ละ สลึง

๏ ถ้า รับ เอา ตลอด ปี แล้ว ใช้ เงิน ล่วง น่า ราคา ปี ละ หก บาท คือ ห้า สิบ สอง ฉบับ ถ้า มา รับ ไป จาก โรง พิมพ์ ถ้า จะ ให้ ส่ง ถึง บ้าน อาไศรย ไปรสนีย์ ต้อง เสีย ปี ละ หก บาท สาม สลึง สี่ อัฐ ๚ะ

๏ ค่า บอก ถึง คน เกิด คน ตาย ฤา ทิ้ง ห้าง ขาย ของ ถึง การ เลล้ง แล ของ ซึ่ง จะ ขาย นั้น ฤา บอก ความ ของ คน ซึ่ง จะ หา การ ฤา แจ้ง ความ ต้อง การ ของ ตัว จะ คิด ค่า ลง ตาม ว่า แล้ว นั้น ๚ะ

๏ ถ้า คน จะ เข้า กัน ซื้อ ถึง หก ฉบับ จะ คิด เอา แต่ ค่า ห้า ฉบับ คือ จะ ยก ให้ หนึ่ง ใน หก ๚ะ

๏ จดหมาย เหตุ นี้ เจ้า ของ จะ ส่ง แต่ เพียง เปน แห่ง ๆ ผู้ ซื้อ ต้อง ไป รับ ใน ตำบล ต่าง ๆ ซึ่ง จะ หมาย ไว้ นั้น

๏ ที่ บ้าน แม่ เปรม ที่ วัด เกาะ แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ ที่ แพ นาย เทพ ตรง ข้าม ปาก คลอง บางหลวง ที่ ขาย เครื่อง แก้ว แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ ที่ ตึก แม่ แพ ที่ สี่กัก เหนือ เสา ชิงช้า แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ ที่ โรง พิมพ์ บาง คอแหลม แห่ง หนึ่ง ๚ะ

๏ จะ ส่ง ทาง ไปรสนีย์ ถึง บ้าน ถ้า บ้าน อยู่ ใน เขตร ทาง ไปรสนีย์ นั้น แต่ ผู้ ซื้อ หนังสือ นี้ ต้อง เสีย เงิน ค่า หนังสือ ค่า ไปรสนีย เสร็จ ก่อน จึ่ง จะ ส่ง ทาง นั้น ได้ แต่ ต้อง บอก ชื่อ ตำ บล บ้าน ถนน แล คลอง นัมเบอ ที่ อยู่ นั้น ให้ แน่ ด้วย ฯะ

๏ เพราะ คน ที่ ซื้อ อ่าน นั้น มาก เจ้า ของ รับ ส่ง ทุก แห่ง ไม่ ได้ จะ ส่ง เปน แห่ง ๆ ไป พลาง ให้ ผู้ ซื้อ นั้น ไป รับ ทุก คราว ออก ณะ ตำบล อัน อยู่ ใกล้ เคียง บ้าน ผู้ ซื้อ นั้น เถิด หนังสือ นี้ จะ ออก ทุก วัน พุฒ ตลอด ปี เมื่อ จัด ส่ง ถึง ตำบล อื่น แล้ว จะ บอก ให้ รู้ ด้วย ฯะ

๏ หนังสือ ต่าง ๆ อัน มี ขาย ที่ โรง พิมพ์ บางคอแหลม ฯะ

๏ มี หนังสือ เปน เรื่อง พระเยซูศาสนา แล หนังสือ ต่าง ๆ สำหรับ สอน เด็ก ให้ อ่าน หนังสือ ไท แล หนังสือ อังกฤษ ออก มี หนังสือ สำหรับ สอน วิชา คิด เลข สอน ให้ รู้ ถึง ตำรา ดาว แล มี หนังสือ สำหรับ สอน ใจ ให้ รู้ ขนบ ธรรมเนียม จะ ได้ เปน คน เรียบ ร้อย แล จะ ได้ เปน คน แต่ง หนังสือ เปน เรื่อง ราว เปน บท กลอน หนังสือ อ่าน เล่น ก็ มี มาก หลาย อย่าง หนังสือ ต่าง ๆ นั้น คือ ฯะ

๏ ก ข ก กา ปถม ก กา ไท กา กับ สุนักข์ แล นกยาง กากี คำ ฉันท์ แล คำ กลอน กฤษนา สอน น้อง ขันธ วิภังค์ นี่ ตำรา ยา เกล็ด พระ คริษวงษ ตาม มัดธาย แล ตาม โยฮัน เปน เรื่อง ใน พระ คัมภีร์ พระ เยซู สาสนา จันทะ โครพ จินดามณี พระยาฉัททัน ซุยถัง ตำราดาว ตำรา คิด เลข อย่าง ใหม่ ทิพสังวาล นิราศ เกาะ จาน นิราศ เมือง แกลง นิราศ โคราช นิราศ ฉถาง นิราศ ชม ตลาด นิราศ วัด เจ้า ฟ้า นิราศ เดือน นิราศ พระ แท่น ดง รัง นิราศ ทวาราวดี นิราศ นรินทร์ นิราศ พระ บาท นิราศ พระ ปถม นิราศ เมือง เพ็ชร นิราศ อิเหนากับนิราศภูเขา ทอง นกกระ จาบ เบญมาศทอง ปถม มาดา อัง กฤษ บุจฉา แล วิสัชนา ใน ศาสนา แท้ จริง เพ็ชพงกุฏ พระยไภยมณี พระ สมุท ราชาธิราช มงคลทิปนี่ แปลเปน สุภาสิต สอน หญิง มายา สัตรี ลักษณวงษ สวัสดิ รักษา บัญญัติพระ ร่วง ภาลี สอน น้อง ลักษณ ภรรยา เจ็ด สถาน กฤษนา สอน น้อง ลักษณ บุตร สาม สถาน วงษสวรรค์ เสภา คือ ขุนช้าง ขุนแผน สิงหไกรภพ สังข ทอง คือ เจ้าเงาะ สิบ สอง เหลี่ยม สุภาสิต ต่าง ๆ คือ โลกนิตย ขงจู มงคลทิปนแปล สุภาสิต สอน หญิง แม่ ม่าย สอน ลูก สุภาสิต สอน เด็ก สุภาสิต พระร่วง สุภาสิต โคลง สมุท จะ หัด อังกฤษ อุณรุท อิเหนา รามเกียรติ พงษาวดาร ขุนหลวงหาวัด ถม อากาศ ทำนาย ฝัน ตราซูทอง คำ เตือน สติ พงษาวดาร บูราณ พระ สี่ เสาร อุไทย จดหมายเหตุ เมือง พม่า

๏ หนังสือ ภาษาสยาม ต่าง ๆ มี ขาย ที่ โรงพิมพ์ บางคอแหลม นี้ เมื่อ ขาย ปลีก มี ราคา ตี พิมพ์ ใน หนังสือ ทุก ๆ เล่ม ธรรมเนียม นั้น คือ ว่า ถ้า สมุดไทย เล่ม ๑ เปน อักษร พิมพ์ เล็ก คิด เอา ราคา เล่ม ละ สลึง ถ้า รวม สี่ เล่ม ใบ ปก อ่อน เล่ม ละ บาท ถ้า เปน อักษร พิมพ์ ใหญ่ คิด เอา ราคา เล่ม ละ สลึง เฟื้อง ถ้า รวม สี่ เล่ม ใบ ปก อ่อน เล่ม ละ หก สลึง ถ้า ใบ ปก แขง คิด ราคา ใบ ปก อีก เล่ม ละ บาท ถ้า ท่าน ทั้ง หลาย จะ ซื้อ หนังสือ ที่ ละ มาก ๆ จบ ทุก เรื่อง ที่ มี ใน โรง พิมพ ฤา ถ้า ลูกค้า วานิช จะ ซื้อ ที่ ละ มาก ๆ สำ หรับ จะ ตั้ง โรง ขาย หนังสือ จะ ลด ราคา ร้อย ยี่สิบ บาท จะ คิด เอา แต่ ร้อย บาท ถ้า ไม่ ถึง เพียง นี้ จะ จัด ว่า ซอ ปลีก กัน ก็ คง ขาย ตาม ราคา ปลีก อัน บอก ไว้ ใน หนังสือ ทุก ๆ เล่ม นั้น แล ถ้า จะ มา ซื้อ หนังสือ ที่ โรงพิมพ์ นี้ ต้อง ใช้ เงิน สด ขาย เชื่อ ไม่ ได้ ตั้ง แต่ นี้ ไป เปน อัน ขาด